Accessibility links

logo-print

ყოველკვირეული რადიოჟურნალი


წამყვანი: მარიამ ჭიაურელი, პრაღა 520-ე გამოშვება


წამყვანი:
ძვირფასო რადიომსმენელებო, გადაცემის მეორე ნაწილს როგორც ყოველთვის დღესაც "მეათე სტუდიიდან" გთავაზობთ და რახან ჩვენი რადიოჟურნალის ეს გამოშვება პირველად 2 იანვარს გავიდა ეთერში, ეს ტრადიცია, როგორც ჩანს, კიდევ ერთი წლით მაინც დაგვებედება. იმედია, დაგვებედება და აგვიხდება სურვილებიც, რომლებიც დღევანდელი გადაცემისათვის უცხოეთში მოვაგროვეთ - საქართველოს ახალ წელს ულოცავენ უცხოელი მეგობრები და უცხოეთში მცხოვრები ქართველები: თუ ვინ არიან ეს ადამიანები, ამ ნახევარი საათის მანძილზე შეიტყობთ. იმედი გვაქვს, რომ მსმენელი საახალწლო სურვილებზე ბევრად ნაკლებ ყურადღებას არ მიაპყრობს ჩვენს მცდელობას ვუპასუხოთ შეკითხვებს - რატომ უყვართ საქართველოში პოლიტიკოსები? როგორ მიდის საქართველო საპრეზიდენტო არჩევნებამდე? დაბოლოს, მოისმენთ საუბარს "მეათე სტუდიის" ორ სტუმართან. ორივე კინორეჟისორი გახლავთ: გელა კანდელაკი და დიტო ცინცაძე. პრაღის სტუდიაში გადაცემას მარიამ ჭიაურელი უძღვება.

[მუსიკა]

რატომ უყვართ საქართველოში პოლიტიკოსები?

წამყვანი:
საქართველო უცნაური ქვეყანაა - თუ სხვაგან წინასაახალწლო დღეებში ადამიანები ანჯელინა ჯოლის ან ბრედ პიტის სტუმრობაზე ოცნებობენ, ქართველები საახალწლოდ მეკვლედაც კი ქართველ პოლიტიკოსებს ნატრობენ! შესაძლოა, ამ უცნაური ვითარების ახსნა ძნელი არ იყოს - ცისფერი ეკრანი თუ გაზეთების ფურცლები საქართველოში სწორედ პოლიტიკოსებს აქვთ დაპყრობილი. ქართული შოუ-ბიზნესი ჯერჯერობით პოლიტიკურ ელიტას კონკურენციას ნამდვილად ვერ უწევს. რით დაგვამახსოვრეს თავი 2003 წელს ქართველმა პოლიტიკოსებმა? თამარ ჩიქოვანს მოუსმინეთ.

თამარ ჩიქოვანი:
1999-2003 წლის მოწვევის პარლამენტში უდავოდ შევა საქართველოს უახლოეს ისტორიაში - თუნდაც იმით, რომ პარლამენტმა სამი თავმჯდომარე გამოიცვალა - ზურაბ ჟვანიას გადადგომის შემდეგ, პარლამენტმა თავმჯდომარედ ნინო ბურჯანაძე აირჩია. ნოემბრის მოვლენების შემდეგ კი, რაც ნინო ბურჯანაძე პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებას შეუდგა, პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლის მძიმე მოვალეობის შესრულება გიგი წერეთელს ერგო წილად.

შარშან პარლამენტარები ბევრს კამათობდნენ. განსაკუთრებული ვნებათაღელვა გამოწვია სააქრთველო-ამერიკას შორის სამხედრო თანამშრომლობის შესახებ ხელშეკრულების რატიფიცირების საკითხმა. პარლამენტის პროამერიკული განწყობილების მიუხედავად, პარლამენტში აღმოჩნდნენ ისეთებიც, ვინც ამ ხელშეკრულების დადებას ეწიანაღმდეგებოდნენ. მაგალითად, კობა ამირხანაშვილი:
[კობა ამირხანაშვილის ხმა] " თქვენ რა, დარწმუნებული ხართ, ეს შეიარაღებული ძალები, დღეს რომ მოსწონთ ჩვენი პრეზიდენტი - მეც მომწონს და თქვენც მოგწონთ - თქვენ რა გგონიათ, რამდენიმე წლის შემდეგ, ხომ შეიძლება ვიღც ისეთი მოვიდეს ხელისუფლებაში, რომ აღარ მოეწონოს ამერიკას - ერაყივით ეს ყველანა გადაგიტრიალოთ, გიფიქრიათ ამაზე?"

პარლამენტარებს ბევრ რამეზე უფიქრიათ. მაგალითად, ვასილ მაღლაფერიძეს იმაზე, რა სჯობს - თავის ბოლომდე მოჭრა თუ თავის ზომიერად მოჭრა:[ ვასილ მაღლაფერიძის ხმა] " თავს ძალიან ნუ მოვიჭრით, ზომიერად მოვიჭრათ. ზომიერად თავსი მოჭრას კაცი შეეგუება. განხილვის გარეშე - ეს კენჭისყრა არ იქნება. ეს იქნება ქვის აგდება და თავის შეშვერა."

ქვის აგდების და თავის შეშვერის რა გითხრათ, მაგრამ თავის გატეხვის თვალსაზრისით 2003 წელი ვიცე-სპიკერ ვახტანგ რჩეულიშვილისთვის გამორჩეული აღმოჩნდა - ერთხელ მან თავი პარლამენტის ბიუროს ოთახში მომხდარი არეულობისას გაიტეხეს - როგორც ამბობენ, საფერფლით, მეორედ - ნოემბრის მოვლენების შემდეგ, კრწანისის სამთავრობო რეზიდენციის მისადგომებთან. შესაბამისად, გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ 2003 წელს ვახტანგ რჩეულიშვილი ბევრს საუბრობდა მასების უჭკუობაზე: [ვახტანგ რჩეულიშვილის ხმა] "ცალ-ცალკე აღებული ქართველები ძალიან ჭკვიანები ვართ. როგორც ყველა მასა მსოფლიოში, არის ბავშვის ჭკუის. სამი კაცი როგორც იკრიბება, პარტიას ქმნის და დაიკარგა ჭკუა."

თუ ეს თეზისი ჭეშმარიტებასთან ახლოს დგას, გასაკვირი არ უნდა იყოს, რატომ იქცევიან პერიოდულად პარლამენტის დარბაზში თავმოყრილი პარლამენტარების თინეიჯერებივით. ასეთ შემთხვევაში, სხდომის წამყვანს კლასის დამრიგებლის როლის შესრულება უწევს:
[გიგი წერეთლის ხმა] "მე არავის არ მეშინია - ცალკე ის მიყვირის, ცალკე - ის."

საინტერესოა ისიც, თუ როგორ აღიქვამენ პარლამენტარები ერთმანეთს. 2003 წელს მაშინდელი ოპოზიციის კრიტიკის ქარცეცხლის ობიექტად ისევ და ისევ ვიტალი ხაზარაძე რჩებოდა, რომელიც კოლეგებს ასე აღიქვამდა: [ვიტალი ხაზარაძის ხმა] "აგერ არის კობა. მიყურებს, როგორც ლენინი ბურჟუაზიას."

საერთოდ კი, ძალმომრეობა პარლამენტართ ბრძოლის ყველაზე ეფექტურ იარაღად რჩებოდა. ის, რომ ცემა საუკეთესო მეთოდი არ არის, ამას კოლეგებს პარლამენტარი დიმიტრი ჯაიანი ახსენებდა:
[დიმიტრი ჯაიანის ხმა] "არ შეიძლება ასეთ ქვეყანაში ცხოვრება. ვისზეა საუბარი - პრეზიდენტს მიმართავენ, ცოტა ჭკვიანად იყავი, თორემ გცემო."

2003 წელი გამორჩეული იყო ჩაშლილი სხდომების რაოდენობის თვალსაზრისითაც. რატომ იშლებოდა სხდომები - ამის თობაზე სხვადასხვა მოსაზრება არსებობდა. მაგალითად, თამაზ გიორგაძე აპრიტესტებდა ოპოზიციის მცდელობას, კოლეგათა უდისციპლინობა ხელისუფლების მზაკვრობით ახსნილიყო. [თამაზ გიორგაძის ხმა] "პრეზიდენტს და ჯორბენაძეს დაბრალდეს ის, რომ ნახევარი პარლამენტო საქეიფოთაა წასული და მოსვლა ეზარებათ. ეს ნუ დაბრალდება ნურავის."

ასეა თუ ისე, პარლამენტი, რომელსაც ჩვენ 2003 წელს უნდა დავმშვიდობებობით, კვლავ არსებობს. შესაბამისად, ფრთიანი ფრაზების ნაკლებობა კვლავ არ გვექნება.

თამარ ჩიქოვანი, რადიო "თავისუფლებისათვის", თბილისი

[მუსიკა]

წამყვანი:
აქ უნდა ითქვას, რომ საახალწლო სურვილებს შორის, რომელთაც დღეს მოგასმენინებთ, "ფრთიანი ფრაზები" არავის დაუსახელებია. აი, როგორ ულოცავს საქართველოს ახალ წელს გერმანელი ქართველოლოგი, პროფესორი ვინფრიდ ბოედერი:

[ვინფრიდ ბოედერის ხმა. იხ. აუდიოვერსია]

ახლა კი ცნობილ პოლონელ სპორტულ ჟურნალისტს, ლუკაშ იედლევსკის მოვუსმინოთ: [ლუკაშ იედლევსკის ხმა] "ქართველებს ვუსურვებ თავიანთი ცხოვრების, რაც შეიძლება, კარგად მოწყობას. ეს არის ხალხი, რომელიც ნამვდილად იმსახურებს ლამაზად ცხოვრებას. საქართველოში ბევრჯერ ვარ ნამყოფი, მყავს ქართველი მეგობრები! ახალ წელს საქართველოს ყველაფერს კარგს ვუსურვებ - დიდებული ხალხია და გაუმკლავდება, ისევე როგორც ჩვენ, საკუთარი ქვეყნის მართვას. პრობლემა ჩვენც ბევრი გვაქვს, რადგან ასეთი გარდატეხის დროს ყოველთვის ბევრია პრობლემა, პლიუსებიც და მინუსებიც. მაგრამ ახალ წელს გისურვებთ დიდ ბედნიერებასა და სიხარულს! ამას, მართალია, დრო დასჭირდება, მაგრამ უთუოდ იცხოვრებთ ისე, როგორც ამას იმსახურებთ!"

[მუსიკა]

როგორ მივიდა საქართველო საპრეზიდენტო არჩევნებამდე?

წამყვანი:
ისე მოხდა, რომ საქართველოში ახალ წელს ლამის უშუალოდ მოსდევს საპრეზიდენტო არჩევნები. დღესასწაული პირდაპირ გადადის ალბათ, ყველაზე საპასუხისმგებლო სადაგ დღეში. დავით პაიჭაძე თვალს გადაავლებს, როგორ მივიდნენ ქვეყანა და მისი მოქალაქეები ამ დღემდე.

დავით პაიჭაძე:
არჩევნებამდე საქართველომ, შეიძლება ითქვას, მშვიდობიანად მიაღწია. როგორც მძიმე ავადმყოფს, ოპერირების შემდეგ, რამდენიმე კრიზისული დღე აქვს გადასატანი, ისე გადაიტანა ქვეყანამ და საზოგადოებამ ხელისუფლების შეცვლის მომდევნო პერიოდი. ბევრი, საბედნიეროდ, უმსხვერპლო აფეთქება, სატელეფონო ზარები შენობებში ბომბის არსებობის მუქარით, ექს-პრეზიდენტის ინტერვიუების წყება, რომლებიც არაერთგვაროვან რეაქციას იწვევდა საზოგადოებაში - ეს ყველაფერი ძაბავდა საერთო ვითარებას, თუმცა, ახალი ხელისუფლება და განახლებული საზოგადოება ამ დაძაბულობას, საბოლოოდ, გაუმკლავდა. მხოლოდ ახალი წლის სამზადისით არ უნდა აიხსნას პანიკისა და აჟიოტაჟისაგან დაცლილი, სრულიად ფხიზელი და თითქოსდა თავშეკავებული რეაქცია, რაც მოქალაქეებმა რუსთავი-2-ზე განხორციელებულ იერიშს შეაგებეს. ეს იყო ადეკვატური რეაქცია საზოგადოებისა, რომელიც ექსტრემალურ ვითარებაში, სამი კვირის მანძილზე, პრაქტიკულად, უშეცდომოდ მოქმედებდა. ეს იყო აქამდე უცნობ წრთობაგამოვლილი მოქალაქეების რეაქცია.

4 იანვრის არჩევნებამდე ერთი დღეღა რჩება და, შესაძლოა, პოლიტიკოსებსა თუ მესამე სექტორის ცნობილ წარმომადგენლებს 3 იანვრისთვის ჰქონდეთ შემონახული რაიმე, განსაკუთრებით ეფექტური არგუმენტი მოქალაქეთა არეჩევნებზე წასვლის სასარგებლოდ. აქამდე ძირითადი არგუმენტი გახლდათ დროებითი ხელისუფლების ლეგიტიმურობის დაკარგვა და ქაოსი, რაც შეეძლო გამოეწვია არჩევნების ჩაშლას. ამ რიგის მოსაზრებებით მოქალაქეთა დარწმუნება, ცხადია, არ იყო გულწრფელობას მოკლებული: ბოლოს და ბოლოს, არჩევნების ჩაშლამ, შეიძლება, მართლაც გაამწვავოს პოლიტიკური პროცესები. მაგრამ, განგაშის ზარების დარისხება წინასაარჩევნო ტაქტიკის ნაწილიც გახლდათ. ამ ტაქტიკას მიმართავდნენ ადამიანები, რომელთაც გასული წლის ნოემბრის დღეებში საკმარისი გამოცდილება დააგროვეს საზოგადოებისათვის ისეთი მესიჯების გზავნისა, სიტყვიდან საქმედ ლამის მეყსეულად რომ იქცეოდა. ასე რომ, არჩევნების ჩაშლის საფრთხეზე ლაპარაკი, როგორც სტიმული მოქალაქეთა არჩევნბზე მისაყვანად, ჩანს, სწორად შერჩეული ნაბიჯი გახლდათ.

კიდევ ერთი: მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანამ ასეულ ათასობით მოქალაქის აქამდე არნახული აქტივობა და მზადყოფნა იხილა, საზოგადოებისადმი ეჭვიანი დამოკიდებულება მაინც არ გამქრალა. ქართულმა საზოგადოებამ უამრავი ქათინაური მიიღო ნოემბრის დღეებში და მის შემდეგაც, მას შეუქეს პოლიტიკური კულტურა, თავდაჭერა, უნარი, ფილიგრანული სიზუსტით აღესრულებინა პოლიტიკურ ლიდერთა ნება დასახული მიზნების მისაღწევად, მინიმუმამდე დაყვანილი აგრესია... რევოლუციიდან ოთხიოდ კვირაში კი ისევ გაიღვიძა ეჭვმა, რომ საზოგადოების სამოქალაქო სიმწიფე შეიძლება, იმ ხარისხის არ იყოს, არსებითად, უალტერნატივო არჩევნებზე მოქალაქეთა მისვლას რომ უზრუნველყოფს; მოქალაქეებმა, შესაძლოა, ჩათვალონ, რომ მთავარი საქმე უკვე გააკეთეს და 4 იანვარს ხმის მიცემა დაიზარონ - სიტყვიერად ასე გამოიხატება სკეპტიციზმი არჩევნებისწინა ქართული საზოგადოების მიმართ. ვფიქრობ, ორიოდ დღეში ჩვენ ამ ეჭვის გაქარწყლების მოწმენი გავხდებით. ისტორიის ცხელი კვალი ასე მალე არ იშლება საზოგადოებრივი ცნობიერებიდან.

სწორედ ამ მიზეზით უპერსპექტივოა არჩევნების ბოიკოტირების მცდელობაც. ახალი ხელისუფლების როგორც რბილი, ისე შეურიგებელი ოპონენტები ხვდებიან, რომ ბოიკოტი არ გაამართლებს. ამიტომაც ჩუმად იყვნენ და არჩევნების საწინააღმდეგოდ არაფერს ამბობდნენ. ერთადერთი, ვინც რეალობას არ შეეპუა, ლეიბორისტების ლიდერი შალვა ნათელაშვილი იყო. ნოემბრის მოვლენებიდან მოყოლებული, ნათელაშვილი, ვთქვათ ასე, არაორდინალური სვლებით გამოირჩევა. ახლაც, პოლიტიკური პარტიების ლიდერთაგან მხოლოდ ის გამოდის ბოიკოტის იდეით. მაგრამ ბოიკოტის განხორციელებას დღეს არანაკლები ძალისხმევა სჭირდება, ვიდრე რევოლუციის დროს დახარჯეს მისმა მთავარმა პერსონაჟებმა. პარტიის ოფისიდან ბოიკოტზე და ჟვანია-სააკაშვილის, როგორც ქვეყნის დამაქცევართა შესახებ ლაპარაკი, მხოლოდ ამდიდრებს იმ შტრიხებს, ნათელაშვილმა 2 ნოემბრის შემდეგ რომ შეიძინა ამომრჩეველთა თვალში.

ასე რომ, 4 იანვარი, როგორც ჩატარებული არჩევნების დღე, დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, საქართველოში შედგება. საპრეზიდენტო არჩევნები ამ ქვეყანაში ყოველთვის ამართლებდა პროგნოზებს.

ისე მოხდა, რომ საქართველოში ახალ წელს ლამის უშუალოდ მოსდევს საპრეზიდენტო არჩევნები. დღესასწაული პირდაპირ გადადის ალბათ, ყველაზე საპასუხისმგებლო სადაგ დღეში. დავით პაიჭაძე თვალს გადაავლებს, როგორ მივიდნენ ქვეყანა და მისი მოქალაქეები ამ დღემდე...

ასე რომ, 4 იანვარი, როგორც ჩატარებული არჩევნების დღე, დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, საქართველოში შედგება. საპრეზიდენტო არჩევნები ამ ქვეყანაში ყოველთვის ამართლებდა პროგნოზებს.

დავით პაიჭაძე, რადიო"თავისუფლებისათვის", თბილისი

[მუსიკა]

წამყვანი:
"მეათე სტუდიას" ისევ საახალწლო სურვილებით განვაგრძობთ. საქართველოს მიესალმება გერმანელი მეწარმე დეტმარ ჰელერი:
[დეტმარ ჰელერის ხმა] "საქართველოს ვუსურვებ, უწინარეს ყოვლისა, თავისუფლებას! ვუსურვებ, ქართველებმა დამოუკიდებლობა შეინარჩუნონ და შეძლონ საქართველოში ტურისტების მიზიდვა. საამისოდ საქართველოს ბევრი აქვს გასაკეთებელი, რათა უცხოელი ტურისტები - ჩინელები, თუ ევროპელები - საქართველოს ეწვიონ. საჭიროა მეტი პროპაგანდა აქ - გაზეთებში, ტურისტულ ბიუროებში, რათა ბევრმა შეიტყოს ამ უმშვენიერესი ქვეყნის შესახებ. ეს არის ჩემი სანუკვარი ოცნება! გისურვებდით აგრეთვე საქართველოში ეთნიკური კონფლიქტების მოგვარებას და კარგი არჩევანის გაკეთებას ახალი პრეზიდენტის არჩევისას, რათა ეს ქვეყანა ეკონომიკურადაც წინ წავიდეს. ცოტა რუსეთისაკენაც გაიხედეთ, მაგრამ უწინარეს ყოვლისა გამოიხედეთ დასავლეთისაკენ, შეეცადეთ ინვესტორების მიზიდვას, რომლებიც თქვენს ქვეყანაში საწარმოებს ააშენებენ. საამისოდ, რასაკვირველია, აუცილებელი საქართველოს შიგნით უსაფრთხოების გაუმჯობესება. საქმე ბევრი გაქვთ! მე კი ბედნიერ ახალ წელს ვუსურვებ ჩემს ქართველ მეგობრებს, ყველა ქართველს! მე სამხედრო ტყვედ მომიწია იქ ყოფნა. თითქმის მთელი წელი - 1946-დან 47-მდე ვიყავი საქართველოში და გავიცანი ბევრი კეთილი ადამიანი, რომლებიც საკუთარი გაჭირვების მიუხედავად დამეხმარნენ. და არ მავიწყდება ჩემი ქართველი ექიმი - ქალი, რომელმაც სიკვდილს გადამარჩინა... მადლობას გიხდით!"

[მუსიკა]

ინტერვიუ კინორეჟისორ გელა კანდელაკთან

წამყვანი:
ახლა კი გთავაზობთ ინტერვიუს კინოსტუდია "კვალის" სამხატვრო ხელმძღვანელთან, ხელის ჩრდილების თეატრის "ბუდრუგანას" დამფუძნებელთან, გელა კანდელაკთან, რომელსაც გიორგი კაკაბაძე ესაუბრა.

[იხ. აუდიოვერსია]

ახლა კი მოუსმინეთ საქართველოს რაგბის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტს, ზაზა ქასაშვილს, რომელიც მონპელიეში იმყოფება: [იხ. აუდიოვერსია]

საქართველოს ახალ წელს ულოცავს ზაზა ქასაშვილის ფრანგი მეუღლეც - სესილი: [იხ. აუდიოვერსია]

[მუსიკა]

ინტერვიუ დიტო ცინცაძესთან

წამყვანი:
როცა განვლილი, 2003 წლის სასიხარულო მოვლენებზე ვსაუბრობთ, არ შეიძლება არ გავიხსენოთ დიტო ცინცაძის დიდი წარმატება სან-სებასტიანის მეტად ავტორიტეტიან საერთაშორისო კინოფესტივალზე. ესპანური ტრიუმფის შემდეგ გერმანიაში მოღვაწე ქართველი კინორეჟისორის ბოლო ნამუშევარმა, "გასროლის შიშმა", თბილისის მეოთხე საერთაშორისო კინოფესტივალშიც გაიმარჯვა. ვფიქრობთ, სავსებით საკმარისი საბაბია ხელოვანთან სასაუბროდ. დღეს დიტო ცინცაძე "მეათე სტუდიის" სტუმარია. მას ბერლინში დაურეკა დავით კაკაბაძემ.

დავით კაკაბაძე: დიტო, 2003 წელი შენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი და წარმატებული იყო. შენ სან-სებასტიანის ფესტივალზე გაიმარჯვე, შენმა ფილმმა მთავარი პრემია მოიპოვა - "ოქროს ნიჟარა". თუ არ ვცდები, ასე ჰქვია ამ პრემიას; მერე თბილისში გამართულ საერთაშორისო ფესტივალზეც გაიმარჯვა შენმა ფილმმა. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი წარმატებებია, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ბოლო წლებში ქართული კინო წარმატებებით განებივრებიული არ ყოფილა. აქვე მინდა ისიც აღვნიშნო, რომ შენი ფილმი ქართულ ფილმად არ ითვლება, მაგრამ ქართველი რეჟისორის გადაღებული ფილმია და, ცხადია, დიდწილად ქართულ კინემატოგრაფს უნდა მიეთვალოს ეს წარმატება, ჩემი აზრით. იქნებ, შეაჯამო ეს წელი და მერე იმაზეც ვილაპარაკოთ, რა გაქვს დაგეგმილი.

დიტო ცინცაძე: ეს წელი, ჩემო დათო, მართლაც ძალიან სასიამოვნო იყო სამუშაოს მხრივ. იმიტომ, რომ ეს წელი იყო ასევე გულისტკივილის, იმიტომ, რომ მამაჩემი გარდაიცვალა თებერვალში. მაგრამ შემდეგ, საქმეში, მართლაც უცნაურად წარმატებული აღმოჩნდა. სან-სებასტიანიც და თბილისიც მართლა მნიშვნელოვანი იყო ჩემთვის, იმიტომ, რომ მომეცა შესაძლებლობა, ვიმუშავო და გადავიღო ფილმები. იმიტომ, რომ აქ ყოველი ფილმის მერე თითქოს თავიდან გიხდება, ნულიდან გიხდება დაწყება. და ეს პრიზები, განსაკუთრებით სან-სებასტიანი, ამ მხრივ, მე მგონი დამეხმარა... იმედი მაქვს, რომ დამეხმარა. იმიტომ, რომ უკვე რაღაც რეალური, ძალიან რეალური პროექტებია, უკვე სამია, შეიძლება ითქვას.

დ.კ.: შენ ახლა თქვი, რომ ნულიდან გიხდება დაწყება ყოველი ფილმის შემდეგ. იგულისხმება უპირველეს ყოვლისა, ალბათ, ფინანსური სიძნელეები, ჰო?

დ.ც.: ფინანსური სიძნელეები და ასევე, იცი, აქ როგორ ხდება დაფინანსება? სხვადასხვა ფონდები ან ტელევიზიები გაფინანსებენ და ესე იგი თავიდან იწყება ხოლმე ყველაფერი. ძალიან ძნელია, რომ სულ წარმატებული იყო. იმიტომ, რომ აქ ძალიან დიდი კონკურენციაა. დათო, მოგეხსენება შენ კარგად, რომ უამრავი საინტერესო რეჟისორია. თან გერმანია ის ქვეყანაა, რომელიც აფინანსებს არა მარტო გერმანელებს, არამედ ევროპელ ბევრ რეჟისორს. არა მარტო ევროპელს... ჯიმ ჯარმუშსაც გერმანიაში აფინანსებენ. თითქოს უცნაურია, მაგრამ ეს ამერიკელი რეჟისორი ფინანსდება ძირითადად გერმანიიდან. ესე იგი, რის თქმა მინდა? ძალიან ძნელია, რომ ამ იმაში ჩაჯდე, რომ ყოველ წელს ან ორ წელიწადში ერთხელ აკეთო რაღაც. თავიდან იწყება ეს ციკლი თითქოს.

დ.კ.: არადა, შენ ორ წელიწადში ერთხელ კი არა, თუ სწორად მახსოვს, "Lost Killers"-ი, რომელიც შენი წინა ფილმი იყო სრულმეტრაჟიანი...

დ.ც.: 2000 წელი იყო...

დ.კ.: 2000 წელი იყო, მაგრამ მერე შენ გადაიღე კიდევ ერთი ფილმი გერმანიის ტელევიზიისთვის...

დ.ც.: ჰო, "ეროტიკული მოთხრობა", რომელიც მოკლემეტრაჟიანი იყო...

დ.კ.: ნახევარსაათიანი, არა?

დ.ც.: ნახევარსაათიანი, ჰო...

დ.კ.: რომელიც ასევე დიდი წარმატებით გავიდა გერმანიის ტელეეკრანებზე.

დ.ც.: ნახე ჰო, შენ?

დ.კ.: მეც ვნახე და ძალიან ვისიამოვნე. სამწუხაროდ, ეს ბოლო ფილმი ჯერ არ მინახავს და იქნებ მოკლედ შეახსენო მსმენელს, რაზეა ეს ფილმი.

დ.ც.: მოკლედ რომ ვთქვა, არის ახალგაზრდა კაცზე, რომელიც ძალიან მშვიდობიანი და რბილი და ისეთი... შეიძლება ითქვას, უმანკო ახალგაზრდა ბიჭია, რომელიც ფილმის ბოლოს მკვლელი ხდება. აი, ამაზეა დაახლოებით, დაახლოებით კი არა, ზუსტად ამაზეა ფილმი, მაგრამ აი, ამ გზაში დასაწყისიდან ბოლომდე, რასაკვირველია, რაც ხდება, ის არის მთავარი, რომელიც მე გამოვტოვე ახლა. მე გითხარი, საიდან სადამდე მიდის.

დ.კ.: მესმის. და ეს ფილმი გავა საქართველოში ეკრანებზე?

დ.ც.: საქართველოში არ ვიცი. მე ბატონმა ოთარ შამათავამ მითხრა, რომ შეიძლება ისე მოხდეს, რომ "იმედმა" შეისყიდოს ფილმი.

დ.კ.: და მაშინ უჩვენებს ტელევიზიით.

დ.ც.: ტელევიზია უჩვენებს. ახლა საქართველოში ძნელია, რომ იყიდოს. მაგრამ შეიძლება, ვთქვათ, ერთი კოპიო რამდენჯერმე გაუშვან, მაგრამ ჩემზე არ არის დამოკიდებული. ისე, გერმანიაში გამოდის მარტში. სხვათა შორის, "ბერლინალეზე" აჩვენებენ. ასეთი სექცია არის "ბერლინალეზე" - "გერმანული ფილმები".

დ.კ.: დიტო, ახლა მაშინ გადავიდეთ მომავალზე. შენ თქვი, რომ სამი პროექტი უკვე რაღაცნაირად ჩამოყალიბებული სახით არსებობს. რა პროექტებია ეს?

დ.ც.: ესე იგი, ორი პროექტი... ორ პროექტს ვამზადებ იგივე კომპანიასთან, რომელთან ერთადაც ეს ბოლო ფილმი გავაკეთე. ამ კომპანიას ჰქვია "Tatfilm" და ძალიან მესიამოვნა ამათთან მუშაობა, სიმართლე რომ გითხრა.

დ.კ.: როგორც ჩანს, იმათაც ესიამოვნათ შენთან მუშაობა...

დ.ც.: როგორც ჩანს, იმათაც ესიამოვნათ (იცინის). ორი პროექტია, ორივე საქართველოში ითვალისწინებს გადაღებას.

დ.კ.: როდის დაიწყება ამ პროექტების განხორციელება?

დ.ც.: ესე იგი, ერთი სცენარი თითქმის მზად არის. და მეორეც თითქმის მზად არის. ერთი უფრო დიდბიუჯეტიანია, იმიტომ, რომ გვინდოდა, რომ ევროპული კოპროდუქცია ყოფილიყო და მეორე გერმანული ფილმი იქნება, უბრალოდ, ხდება საქართველოში. და ძალიან მინდა, რომ ჩავრთო ქართული მხარეც რაღაცნაირად. ჯერ არ ვიცი, როგორ, მაგრამ მინდა, რომ პრეცედენტი იყოს იმისა, რომ მოხდეს გერმანულ-ქართული კოპროდუქცია...

დ.კ.: ესე იგი, არა მხოლოდ მსახიობები, არამედ უკვე ტექნიკური...

დ.ც.: ...არამედ, ჰო, რაღაცნაირად. რასაკვირველია, არა მარტო მსახიობები, არამედ პერსონალი, ასისტენტები, ოპერატორების ასისტენტები... რა ვიცი, მთელი ჯგუფი.

[დიტო ცინცაძის მუსიკა კინოფილმიდან "Lost Killers"]

დ.კ.: დიტო, შენი ფილმები ბევრს სტილისტურად აგონებს ოთარ იოსელიანის ფილმებს. აი, შენთვის რას ნიშნავს ეს? მართლა გრძნობ შენ თვითონ, რომ რაღაც გავლენას განიცდი, თუ... როგორ უყურებ ასეთ შედარებებს?

დ.ც.: იცი, ჯერ ერთი, მე ძალიან მიხარია, თუ ესე ამბობენ (იცინის), იმიტომ, რომ მე ვთვლი, რომ რაც ოთარს შეუძლია, ძალიან ცოტა რეჟისორს შეუძლია - აი, ასეთი მაღალი პროფესიონალი იყოს და ასეთი სუფთა კინო აკეთოს. ჩემი გაგებით "სუფთა კინოს" აკეთებს სულ რამდენიმე რეჟისორი. ერთ-ერთი არის ოთარ იოსელიანი.

დ.კ.: ესე იგი, კინოს, რომელსაც...

დ.ც.: კინოენა, რომელიც კინოენას... აბსოლუტური კინოენით ჰყვება რაღაცას.

დ.კ.: ოთარ იოსელიანი თავის ფილმებზე ამბობს ხოლმე, რომ მათ თარგმანი არ სჭირდებათ.

დ.ც.: ჰო, აი მაგას ვგულისხმობ მეც ზუსტად.

დ.კ.: მივხვდი, რომ მაგას გულისხმობ, იმიტომ, რომ იმასაც ამბობს, რომ ის კინო, რომელსაც სჭირდება თარგმანი, კინო არ არის.

დ.ც.: ჰო, ამაში არ ვეთანხმები, სხვათა შორის, ბატონ ოთარს (იცინის). მიუხედავად ჩემი დიდი სიყვარულისა მის მიმართ, ამაში არ ვეთანხმები. იმიტომ, რომ, რასაკვირველია, კარგ კინოს მთარგმნელი ნაკლებად სჭირდება, მაგრამ რაღაცები მაინც უნდა... რაღაც ინფორმაცია... ძალიან ძნელია... ოთარ იოსელიანი უნდა იყო, რომ ეგრე მოყვე და ახლა სუყველა ოთარის კინოს ხომ არ გააკეთებს?

დ.კ.: დიტო, შენ თვითონ, როგორც მაყურებელს, როგორი კინო გიყვარს? რა არის შენი საყვარელი კინო და თუ გყავს საყვარელი რეჟისორი?

დ.ც.: იცი, რა არის? სხვადასხვა დროს სხვადასხვა გვარებს გეტყოდი. სპექტრი საკმაოდ დიდია. იგივე ოთარ იოსელიანი, ვთქვათ, ელდარ შენგელაია ქართველებიდან. გერმანი რუსული კინოდან, რატომღაც პირველი მომივიდა თავში. მიხალკოვის პირველი ფილმები. ვთქვათ, ფრანგები... აი, ძალიან ბევრია მართლა. კასავეტესი ამერიკელებიდან, მაგრამ, ამავე დროს, ძალიან მიყვარს სკორსეზე, ძალიან მიყვარს კოპოლა, იგივე ვული ალენი... ევროპელები. ვთქვათ, იგივე ფელინი, ბერგმანი. მართლა, იცი, რა არის, აი, ვერ გეტყვი. ვთქვათ, ამ ბოლო დროს ძალიან მიყვარს ალმოდოვარი.

დ.კ.: არის თუ არა ისეთი ფილმი, რომლის ნახვაც შეგიძლია გაუთავებლად? აი, დაჯდე, ვთქვათ, სახლში, ჩადო ვიდეოკასეტა და უყურო; და თან ეს იყოს ისეთი ფილმი, რომელიც მანამდე ათჯერ გაქვს ნანახი?

დ.ც.: ისეთი კითხვაა... ადრე ეგეთი იყო "შესანიშნავი შვიდეული".

დ.კ.: მე, სხვათა შორის, 48-ჯერ მაქვს ნანახი...

დ.ც.: ჰო, აი, ეგ იყო, ერთადერთი ეგ იყო... იცი, რომელი ფილმია ეგეთი? "რვანახევარი". შეიძლება... "რვანახევარი", იმიტომ, რომ ძალიან ისეთი, ახლობელია...

დ.კ.: საერთოდ, ფელინი ალბათ რაღაცით ქართველისთვის განსაკუთრებით...

დ.ც.: არა, თან იმაზე ჰყვება ზუსტად, რაც... პროფესიაზე ჰყვება.

დ.კ.: ცხადია, ჰო, რა თქმა უნდა.

დ.ც.: ბევრია ეგეთი, ძნელია, დათო... მაგრამ ხომ მიხვდი, ძალიან დიდი სპექტრი მაქვს.

დ.კ.: მესმის, მესმის. აი, ეს წარმატებები, რომლებზეც ვილაპარაკეთ, ფიქრობ თუ არა, რომ გარკვეულწილად დაეხმარება მთელ ქართულ კინოს? ესე იგი, არა მარტო შენ, არამედ რიკოშეტით იმ ახალგაზრდა რეჟისორებსაც, რომლებსაც ძალიან უჭირთ დღეს ფინანსების მოპოვება იმისთვის, რომ გადაიღონ ფილმები?

დ.ც.: იცი, რა არის, დათო? ძნელია თქმა იმისა, რომ დაეხმარება... ძალიან მინდა, რომ ეგრე იყოს. არა მარტო ჩემი, იგივე ნანაც ბევრს შრომობს, და იგივე ოთარიც...

დ.კ.: ნანა ჯორჯაძე?

დ.ც.: ნანა ჯორჯაძე, ჰო, და იგივე ოთარი. პრინციპში, გვინდა თუ არ გვინდა, ჩვენ მაინც ქართულ კინოს ვაკეთებთ და ვემსახურებით.

დ.კ.: მაინც ალბათ უფრო გინდათ, ვიდრე არ გინდათ.

დ.ც.: რასაკვირველია, გვინდა! როგორ გვინდა, ხომ გესმის? ყველგან ხომ იწერება, ვთქვათ, რომ მე ქართველი ვარ, ოთარ იოსელიანი ქართველია, ნანა... გესმის, აი, სულ არის ეს, რომ... "Georgian-born". სულ არის მითითებული, იცი? კი გერმანული ფილმია, მაგრამ ქართველი რეჟისორის. და ბევრს წერენ, რომ არის ქართული ელემენტები. რასაკვირველია, ეს ქართული კინოა. შენ არ გინახია, მაგრამ ჩემთვის, მაგალითად, კინოს და ფილმის ნაციონალობას - თუ არსებობს ეგეთი ცნება - განსაზღვრავს მისი რეჟისორი.

დ.კ.: ზუსტად ეს ვიგულისხმე, როცა გკითხე, დაეხმარება თუ არა-მეთქი სხვებს...

დ.ც.: მნიშვნელობა არა აქვს, რა ენაზე. ჩინურზე გადაიღებს ოთარ იოსელიანი. აფრიკაში ხომ გადაიღო ფილმი? მაგრამ ხომ ქართული ფილმი იყო?

დ.კ.: რა თქმა უნდა...

დ.ც.: ოთარის ფილმი იყო და... აქედან გამომდინარე, მე არ ვეთანხმები... აი, გერმანიაშიც გაისმის ხოლმე, რომ "კი მაგრამ, რომელ ქვეყანას ეკუთვნის ეს ფილმი, ან რა ეროვნების ფილმია?" ვიღაცამ მკითხა და მე ვუთხარი, აბა რა მნიშვნელობა აქვს-მეთქი მაგას. მოდით, ვთქვათ, რომ ეს არის ევროპული ფილმი.

დ.კ.: მით უმეტეს, რომ საქართველოც ევროპის ნაწილია...

დ.ც.: ...ნაწილია.

დ.კ.: დიტო, კარგი, ახლა, საახალწლო დღეებში, ალბათ, არ შეიძლება, რომ სურვილებზე არ ვილაპარაკოთ. მოდი, წარმოვიდგინოთ, რომ გაქვს ერთი სურვილი, რომელიც იცი, რომ, თუ ისურვებ, აუცილებლად აგისრულდება კიდეც. რა იქნება ასეთი სურვილი?

დ.ც.: ორი სურვილი შეიძლება? ორი სურვილი, ერთმანეთში რომ გადადის?

დ.კ.: კარგი, იყოს ორი, კარგი.

დ.ც.: (იცინის) ერთი არის, რომ ჩვენს ქვეყანაში დალაგდეს სიტუაცია. დალაგდეს იმიტომ, რომ ყველა დაიღალა უკვე. და ახლა რაღაც იმედები ყველას გაუჩნდა, მეც მათ შორის. რაღაც იმედები გაჩნდა, არ ვიცი, რამდენად... მე შორს ვარ, გესმის?.. მესმის ცუდიც და კარგიც. და მინდა, რომ კარგი დავიჯერო ძალიან, გესმის? და ეს პირდაპირ გადადის მეორე სურვილში. მინდა, ვიმუშაო საქართველოში, გესმის? რომ შემდეგი ფილმი გადავიღო საქართველოში და იყოს წყნარი, მშვიდი სიტუაცია; რომ გაუხარდეთ ამ ჩემს კოლეგებს ჩამოსვლა და ეს იყოს დასაწყისი, ვთქვათ, რომ... რაც შენ მითხარი - რომ ახალგაზრდა რეჟისორებმა დაამყარონ კონტაქტები, დაიწყოს მუშაობა და სულიერებამ გაიღვიძოს ამ ჩვენ დაღლილ და გათანგულ ქვეყანაში. აი, ეს იქნება ჩემი სურვილი. შეიძლება, სევდიანია, მაგრამ რატოა სევდიანი? პირიქით.

დ.კ.: ძალიან კარგი, დიტო, დიდი მადლობა ამ საუბრისთვის და...

დ.ც.: დიდი მადლობა, დათო...

დ.კ.: იმედი მაქვს, რომ ეს სურვილი აგისრულდება 2004 წლის განმავლობაში.

წამყვანი:
კინორეჟისორ დიტო ცინცაძეს კეთილი სურვილებით დავით კაკაბაძე დაშორდა. ამასობაში ყოველკვირეული რადიოჟურნალი "მეათე სტუდია" დასასრულს მიუახლოვდა, მაგრამ გვრჩება ორიოდე წუთი და ისევ კეთილ სურვილებს ვუთმობთ- საქართველოს საფრანგეთიდან მიესალმება ფრანსუა პერე-რუხაძე: [პერე-რუხაძის ხმა] საქართველო ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. წარმოშობით ნახევრად ქართველი ვარ და ჩემი წინაპრები საქართველოდან საუკუნის დასაწყისში გაიქცნენ. მათ ჰქონდათ იმის იმედი, რომ საქართველო ისეთივე გახდებოდა, როგორიც უწინ იყო. მე ბოლო ხანს ძალიან დათრგუნული ვიყავი იქ არსებული ვითარების გამო და ახლა იმედით აღვივსე და გულის სიღრმეში მჯერა, რომ ყველაფერი უკეთესობისაკენ შეიცვლება. ვუსურვებ ქართველებს, ისეთ საქართველოში ეცხოვროთ, როგორსაც მე სიზმრებში ვხედავ. ჩემთვის საქართველო არის ლამაზი ბუნება, ხილით დახუნძლული ხეები, ანკარა წყალი, თოვლიანი მთები, ერთი სიტყვით, უმშვენიერესი ქვეყანა და ამიტომ ვერაფრით ვერ შევეგუები იმ აზრს, რომ ამ ქვეყანაში ადამიანები ბედნიერები არ იყვნენ."
დაბოლოს, სატელეფონო ხაზზეა ფრანკფურტის უნივერსიტეტის სტუდენტი გიგი ალიბეგაშვილი: [იხ. აუდიოვერსია]

[მუსიკა]

წამყვანი:
თქვენ მოისმინეთ ყოველკვირეული რადიოჟურნალი "მეათე სტუდია", რომელიც პრაღაში მოამზადეს დავით კაკაბაძემ და მარიამ ჭიაურელმა. რადიო "თავისუფლების" თბილისის ბიუროში ხმის რეჟისორის პულტთან იჯდა ლევან გვარამაძე.

მადლობას გიხდით ყურადღებისათვის და კიდევ ერთხელ - გილოცავთ ახალ წელს!

ამავე თემაზე

XS
SM
MD
LG