Accessibility links

რადიო "თავისუფლების" 6 შეკითხვა პრეზიდენტობის 7 კანდიდატს (II ნაწილი)


განვაგრძობთ საპრეზიდენტო კანდიდატებთან (მათ წარმომადგენლებთან) ინტერვიუებს.

”რადიო თავისუფლება”:
რა ელოდება სასამართლო ხელისუფლებას თქვენი გამარჯვების შემთხვევაში?

სალომე ზურაბიშვილი:
თუ რამე მწამს, ეს არის სასამართლო, და ჩვენი კანდიდატი ლევან გჩეჩილაძე პირობას იძლევა, პირობას ვიძლევი მეც, რომ არ ჩავერევით არცერთ სასამართლო საქმეში. არცერთი პოლიტიკური ავტორიტეტი ამ ქვეყნიდან აღარ ჩაერევა სასამართლოს საქმეში. სასამართლო არის იურისტების, ადვოკატების, პროფესიონალების საქმე და თუ ქვეყანაში მოქალაქეს არ აქვს იმედი თავისი სასამართლოსი, ეს იმას ნიშნავს, რომ თავისი ქვეყნის იმედი ვერ ექნება.
სახელმწიფოს შეუძლია სასამართლოს დაეხმაროს პროფესიონალიზმის ამაღლებაში. ეს შედის განათლების სისტემაში. ყველა ის მოსამართლე, რომელიც ადრე იყო ჩართული არასწორ გადაწყვეტილებებში, ეს ყველაფერი უნდა გასამართლდეს. აქაც ჩვენ კი არ უნდა მივიღოთ გადაწყვეტილება?! და არავითარი რევანში! კანდიდატი გაჩეჩილაძე სულ ლაპარაკობს, რომ რაღაც 50 კაცია, ვინც არის ქვეყანაში დამნაშავე, დანარჩენს, ეს ეხება მეტნაკლებად პროფესიონალურ კადრებს, ყველას მიეცემა შანსი - თუ წესიერად წარმართავს თავის საქმეს და თუ დაივიწყებს იმ ძველ ფორმებს და დაივიწყებს ტელეფონებს, ყველას მიეცემა შანსი, რომ აიმაღლოს კვალიფიკაცია თავის ადგილზე. ჩვენ უნდა გადავიდეთ ევროპულ სასამართლოზე, იმის ნაცვლად, რომ გვქონდეს ნახევრად ამერიკული კანონი და ნახევრად პოსტსაბჭოთა, რაც ძალიან ცუდი შერწყმაა. ბუნებრივია, ჩვენ უფრო ახლოს ვართ ევროპულ კანონმდებლობასთან და კიდევ უფრო უნდა დავუახლოვდეთ

გიორგი ჟვანია:
სასამართლო ჩვენთან, სამწუხაროდ, ძალიან რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა ბოლო წლებში. ბადრი პატარკაციშვილის პროგრამის ერთ-ერთი პრიორიტეტი არის სტრუქტურული ცვლილებები ჩვენს პოლიტიკურ მოწყობაში. ხელისუფლების გადანაწილება სხვადასხვა შტოებს შორის და ბალანსი ამ შტოებს შორის. და ეს, ბუნებრივია, გულისხმობს სასამართლოს სრულ განთავისუფლებას სხვა შტოებისგან. ეს იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხი და დიდი ყურადღება მიექცევა.

დავით გამყრელიძე:
ძალზე საყურადღებოა, რომ კანდიდატი მიხეილ სააკაშვილი საერთოდ არ საუბრობს სასამართლოზე, იქ შექმნილ პრობლემებზე. არადა, დღეს უკვე მთელი ცივილიზებული მსოფლიო აღიარებს, რომ ყველაზე დიდი ხარვეზი, ყველაზე დიდი შეცდომა, ყველაზე დიდი სისუსტე მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლებისა იყო სასამართლო ხელისუფლება, მისი სრული კონტროლი სააკაშვილის და მისი პროკურატურის მხრიდან. და ყველაზე დიდი გამოწვევა, პრობლემა, ალბათ, ქართული სახელმწიფოსთვის, ქართული დემოკრატიისთვის აღმოჩნდა გაუმართავი სასამართლო ხელისუფლება, სისტემა. არა გაუმართავი, არამედ სრულიად კონტროლირებადი და მართვადი. ამიტომ ჩემი პროგრამა, ჩვენი სამოქმედი გეგმა იწყება სწორედ ქვეყანაში სამართლიანობის აღდგენით, ხოლო სამართლიანობა მიიღწევა მხოლოდ სავსებით დამოუკიდებელი, ობიექტური სასამართლოს მეშვეობით. ამისთვის საჭიროა ნება. ეს ნება მე გამაჩნია და ჩემს მეგობრებსაც. და მეორე - კონკრეტული გადაწყვეტილებები - ისეთი, როგორიც არის იუსტიციის სამინისტროში დისციპლინური დევნის კომისიის დაკომპლექტების სრულიად ახალი პრინციპი, რომელიც გამორიცხავს რაიმე სახით ამ სტრუქტურის, ამ ინსტიტუტის გარკვეული დევნის და კონტროლის ინსტრუმენტად ჩამოყალიბებას. აქ არის საუბარი წინასწარი პატიმრობის შეზღუდვაზე, აქ არის საუბარი საპროცესო შეთანხმების მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევებში, მსუბუქი დანაშაულის დროს გამოყენებაზე. ანუ ყველა იმ მეთოდის და ინსტრუმენტის დაბლოკვაზე, რომელიც გამოიყენებოდა სწორედ სასამართლოების სამართავად და გასაკონტროლებლად ხელისუფლების მხრიდან.

შალვა ნათელაშვილი:
მე ყოველთვის ვაცხადებ იმას, რომ ჩემი გამარჯვების შემთხვევაში სახელმწიფო აპარატი დარჩება უცვლელი და ერთხელ და სამუდამოდ დამთავრდება მასობრივი წმენდა სახელმწიფო მუშაკების, ჩინოვნიკების და შემდეგ ახლების მოყვანა. სახელმწიფო აპარატი ეს არის ქვეყნის კაპიტალი, ეს არის ხალხი, ვინც იცის მართვა, აქვს გამოცდილება, აქვს პასუხისმგებლობა და მათი ყოფნა-არყოფნა არ უნდა იყოს დამოკიდებული იმაზე, პრეზიდენტი ვინ იქნება და რომელი პარტია მოვა ხელისუფლებაში.
ერთი გამონაკლისი არსებობს აქ: მოსამართლეთა აბსოლუტური უმრავლესობა განთავისუფლდება დაკავებული თანამდებობიდან, რადგან ამ მოსამართლეებმა დააქციეს საქართველო - ესენი იყვნენ მმართველი პარტიის, სააკაშვილის დაკვეთის პირადი შემსრულებლები და მათ გააგრძელეს ეჟოვის, იაგოდას, ვიშინსკის ყველაზე საზარელი ტრადიციები. თქვენ კარგად მოგეხსენებათ, რომ მრისხანე მეფე დარიოსმა, როცა ვერ გამოასწორა ერთ-ერთი უმაღლესი მოსამართლე, - მექრთამე გახლდათ ეს კაცი, - ბოლოს დაკლა, გაატყავა, ტყავი გადააკრა სავარძელს, დანიშნა ახალი მოსამართლე და უთხრა: არ დაგავიწყდეს, ვის ტყავზე ზიხარო. მართალია, ჩვენ ამ აზრისგან ძალიან შორს ვართ (იცინის), მაგრამ ახალ მოსამართლეებს არ დაავიწყდებათ ვის სკამზე იჯდებიან. ისეთი ფორმით გავაძევებთ და გავათავისუფლებთ ამ ურცხვ მოსამართლეებს, რომლებმაც ამდენი პოლიტიკური პატიმარი, ამდენი უკანონო პატიმარი, ამდენი უკანონო სანქცია გასცეს. ფაქტიურად, ყველა ადამიანზე საქართველოში, ვისაც კი აქვს მობილური ტელეფონი, ამ მოსამართლეების მიერ მოსმენის სანქციაა გაცემული. ან თუ არ არის გაცემული და დასჭირდათ ოპერატიულ სამსახურებს, ძველი რიცხვით აფორმებენ სანქციების გაცემას. ეს არის კონტინგენტი, რომლებიც უნდა გასამართლდნენ საერთაშორისო სასამართლოს მიერ ჯგუფურად, როგორც ნიურნბერგში შეყარეს ფაშისტი დამნაშავეები და შუაში უნდა იჯდეს, როგორც შხამიანი ყვავილი - სააკაშვილი.
საქართველოში ყოველი მეორე, ქუჩაში რომ გახვიდე, იურისტია პროფესიით და 10 იურისტიდან 7-8 კაცი მაინც არის ძალიან პატიოსანი, წესიერი, რომელიც არ შეასრულებს არავის შეკვეთას და ნამუსის მიხედვით იმოქმედებს. ამას გარდა, ჩვენ დაგეგმილი გვაქვს სასამართლო რეფორმა იმ გაგებით, რომ ხალხმა თვითონ აირჩიოს მოსამართლეები ადგილებზე. აი, ეს არის ამერიკული მოდელი, სადაც მოსამართლეებს ირჩევს ხალხი. სააკაშვილმა, ეტყობა, ამერიკაში ეს არ ისწავლა, სხვა საქმეებით იყო დაკავებული.

გიგი წერეთელი:
სასამართლო სისტემის შექმნა - ეს არის ძალიან რთული რამ და ბევრი ქვეყანა საუკუნეები მოუნდა სამართლიანი და დამოუკიდებელი სასამართლოს შექმნას. ამას სჭირდება, ბუნებრივია, ეკონომიკურად ძლიერი ქვეყანაც, რომ სასამართლო ხელისუფლება იყოს საკმაოდ კარგად დაფინანსებული. ამას მნიშვნელობა აქვს მისი დამოუკიდებლობისათვის. ჩვენ ეს გავაკეთეთ მაქსიმალურად. დღეს საქართველოში მოსამართლეს აქვს ყველაზე მაღალი ხელფასი და ასევე საპენსიო უზრუნველყოფა, მაქსიმალურად შევამცირეთ წნეხი იმაზე, რომ იყოს ჩარევები ხელისუფლების უმაღლესი თუ სხვა წარმომადგენლების მხრიდან. ჩვენ კანონით ვებრძვით ამას. მაგალითად, ვერავინ იტყვის საქართველოში, რომ გიგი წერეთელმა რომელიმე მოსამართლეს დაურეკა. ჩვენ ეს კანონით გვაქვს აკრძალული და ახლახან დამატებითი სანქციები შევიტანეთ იმისათვის, რომ არ მოხდეს მოსამართლეზე ზეწოლა.
რა თქმა უნდა, ძალიან მნიშვნელოვანია მათი კომპეტენციის საკითხები და ძალიან ძნელია ასეთი კორპუსი ჩამოაყალიბო ორ-სამ წელიწადში, როცა არ გვქონდა არც სათანადო საგანმანათლებლო ბაზა და არც ტრენინგების შესაძლებლობა. დღეს ამის შესაძლებლობა არის - ჩვენს მოსამართლეებს შეუძლიათ გაიარონ როგორც ადგილზე, ასევე უცხოეთში პროფესიული განვითარების კურსები და, რაც მთავარია, შემოვა ისეთი მექანიზმი (ჩვენ ამაზე ვსაუბრობთ დიდი ხანია), ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტი, რომელიც ასევე, დარწმუნებული ვარ, დამოუკიდებლობისა და სამართლიანობის ძალიან დიდ იმპულსს შემატებს დამოუკიდებლობისა და სამართლიანობისა ჩვენს სასამართლოს. მე არ ვამბობ, რომ ჩვენ გვაქვს ყველაზე საუკეთესო სისტემა, მაგრამ ჩვენ მივდივართ იქითკენ, რომ საბჭოური, სამწუხაროდ, ძალიან კორუმპირებული და ძალიან მძიმე სასამართლო სისტემა შევცვალოთ თანამედროვე, ევროპული, სამართლიანი და დამოუკიდებელი სასამართლოთი.

გიორგი ღაღანიძე:
იცით, რაშია საქმე, ახლა ჩვენთან მიდის ძალიან დიდი დავა - როგორი უნდა იყოს ქვეყნის მოწყობის მოდელი. მოდელი - გარეგნული ფორმა - არაფერს არ ცვლის, თუ შინაარსობრივ მხარეს არ მივაქციეთ ყურადღება. ფუნდამენტური გახლავთ ხელისუფლების სამივე შტოს შორის დანაწილება ძალაუფლების. თუ ეს მოხდა, ნებისმიერი მოდელი შემდგომ მისაღებია, იმუშავებს და უკვე მოდელი უნდა მოარგო ქვეყნის ტრადიციებს. შესაბამისად, სასამართლო ხელისუფლება არათუ უნდა გაიმიჯნოს, არამედ მან უნდა შეასრულოს ფუნქცია, რომელიც აკისრია სასამართლო ხელისუფლებას. ასევე, მან უნდა განახორციელოს კონტროლის ფუნქცია სხვა დანარჩენ ხელისუფლების შტოებზე. ერთ-ერთი ძირითადი და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იქნება ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტის განვითარება და, რასაკვირველია, მე ყოველთვის ვამბობდი და ვიმეორებ (აი, ბატონი გიორგიც სულ ამაზე საუბრობს ხოლმე): არ უნდა იყოს ეს უნდობლობა საკუთარი მოსახლეობის მიმართ. ”აი, ახლა მივანდობთ და ვის აირჩევენ?” - ყველაზე ღირსეულს აირჩევენ. ამიტომაც ეს იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტი სასამართლო ხელისუფლების შემთხვევაში და, რასაკვირველია, მისი სრული დამოუკიდებლობა.

ირინა სარიშვილი:
რა ელოდება სასამართლო ხელისუფლებას ჩემი გამარჯვების შემთხვევაში? ერთი რამ ნამდვილად ელოდება - განთავისუფლება სხვა ხელისუფლებისგან. მე ახლა ვერ გეტყვით, რომ სასამართლო სფეროში რაღაცა ძირეული გარდაქმნა არის ჩასატარებელი, თვითონ სასამართლოში. იმიტომ, რომ იქ ჩვეულებრივად მოწესრიგებულია ეს კანონმდებლობის დონეზე ურთიერთობებიც. რა ვიცი, მოგვწონს ეხლა კოდექსი, თუ არ მოგვწონს, ეს სასამართლოსთან აღარ არის უკვე კავშირში. მთავარი და ერთადერთი პრობლემა, რაც დღეს სასამართლოს აქვს, არის ის, რომ ის არის დამოკიდებული ხელისუფლებაზე.

”რადიო თავისუფლება”:
იქნება, თუ არა კორექტივები საგარეო ურთიერთობებში (ურთიერთობა რუსეთთან, შეერთებულ შტატებთან; ნატოს საკითხი)?

სალომე ზურაბიშვილი:
მე ვიტყოდი, რომ დავუბრუნდებით ჩვენს ძირითად ორიენტაციებს, რომლებიც, ცოტა არ იყოს, დავიწყებული არის დღეს. ძირითადი ორიენტაციები იყო ევროპა და აქცენტი იყო გაკეთებული ევროპაზე, როცა არჩეული იქნა მიხეილ სააკაშვილი. გავიხსენოთ, რომ პირველი მისი მოგზაურობები იყო ევროპაში და ევროსაბჭოში. ამას უნდა დავუბრუნდეთ. ესე იგი, პრიორიტეტი ევროპული უნდა იყოს ხაზგასმული. პარტნიორობა ამერიკასთან არის აუცილებლობა და ეს არ შეიცვლება. ნატოს მიმართულება, ცხადია, რომ არ შეიცვლება და მინდა ხაზი გავუსვა იმას, რომ დღევანდელ დღეს გამართული რეფერენდუმი არის ძალიან ცუდი პროექტი და ანტინატო. და, მესამე, ურთიერთობის ნორმალიზაცია რუსეთთან, რომელიც მაშინაც იდო ჩვენს ორიენტაციებში. ეს სამი მიმართულება შეთავსებადია და არა ერთმანეთთან დაპირისპირებული - ეს არის სირთულე საქართველოს პოლიტიკის, მაგრამ ის აუცილებლობაა, რომელსაც ვერ გავექცევით. ჩვენ სხვა ალტერნატივა არა გვქვს, სამივეს უნდა მივდიოთ ერთდროულად. მე მგონი, რომ ჩემი მინისტრობის დროს ვაჩვენე, რომ ეს შესაძლებელი იყო და ვაპირებ, რომ განვაახლო ეს, როგორც პრემიერმა, იმ პირველ პერიოდში, რომელიც იქნება გარდამავალი პერიოდი. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრიორიტეტი იქნება სწორედ ის, რომ ჩვენ დავიბრუნოთ ნდობა ყველა ჩვენი პარტნიორის, რომლებიც ცოტა არ იყოს გაოგნებულები არიან 7 ნოემბრის მერე. აღარ ესმით ეს ქვეყანა რა არის, მისდევს დემოკრატიულ პრინციპებს, თუ არა? აკვირდებიან მიხეილ სააკაშვილის დაპირებებს - ეს არის რაღაც სოციალისტური, ნეოდემაგოგიური, ნეობოლშევიკური დაპირებები - და აქაც ჩნდება, ალბათ, ბევრი კითხის ნიშანი. იმიტომ, რომ არსად არ ჩანს ლიბერალური ეკონომიკის განვითარების ნამდვილი მიმართულებები. ამიტომ, ჩვენ უნდა აღვადგინოთ ის ნდობა და დახმარება, რომელიც ჩვენი პარტნიორებისგან გვქონდა. არ დაგვავიწყდეს, რომ ამ პერიოდში საქართველომ მიიღო თავის ისტორიაში თითქმის არარსებული დახმარება. თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ რუსთთან ბოლო პერიოდში ძალიან დაპირისპირებამ გააფუჭა ეს ჩვენი შანსები და ძალიან გაგვირთულა საქმე.
ჩვენ ასევე ვფიქრობთ, რომ უნდა დავიბრუნოთ რუსეთის ბაზარი. არავითარი დათმობის ფონზე! ამას დათმობა არ სჭირდება! საქართველომ კარგად იცის, როგორ უნდა ელაპარაკოს რთულ მეზობლებს, სულ მუდამ გვყავდა რთული მეზობლები, არავითარი სიახლე ამაში არ არის და საქართველ, როცა ძლიერი იყო, ძალიან კარგად იცოდა, როგორ უნდა დაებალანსებინა თავისი ძლიერი მეზობლები. დაბალანსებაში მე არ ვგულისხმობ შევარდნაძის უნიჭო თამაშებს, მე ვგულისხმობ სერიოზულ დაბალანსებას, სადაც შენ ითვალისწინებ მეზობლის ინტერესებს, მაგრამ მასაც უხსნი შენს ყველაზე მნიშვნელოვან ინტერესებს. მან იცის, სად არის შენი წითელი ხაზები, რომლებსაც არ უნდა გადააბიჯოს და ამ ფარგლებში იმართება ის დიალოგი, რომელიც არის აუცილებელი ნაწილი დღევანდელი ცივილიზებული სამყაროს ყოფის და რის გარეშეც არ შეიძლება არსებობა ამ სამყაროში, რაც არ უნდა იყოს ის მეზობელი. მე არავითარი ილუზიები არა მაქვს იმის შესახებ, თუ რა არის დღევანდელი რუსეთი. იგივე, ირანსაც უნდა ველაპარაკოთ. ეს არის ერთ-ერთი ძლიერი ჩვენი მეზობელი, საიდანაც შეიძლება ბევრი პრობლემა მოვიდეს. ჩვენ რეგიონული ადგილი უნდა დავიბრუნოთ და ეს არის გასაღები გარე ბაზრების. ბაზარი არ მოიპოვება იმით, რომ ჩვენ ვიღაცას გავაგზავნით ქართული ღვინით და ერთ გამოფენას მოვაწყობთ. ეს არის ბავშვური მიდგომა. ბაზარი დამოკიდებულია ურთიერთობებზე და ჩვენ, როგორც რეგიონის პატარა ქვეყანას, მთელ ამ რეგიონთან კარგად მოფიქრებული და დაბალანსებული ურთიერთობა უნდა გვქონდეს.

გიორგი ჟვანია:
მიმართულებებში ცვლილებები ნამდვილად არ იქნება. ნატო რჩება ჩვენთვის პრიორიტეტულ საკითხად. ამერიკა, ბუნებრივია, რჩება საქართველოს სტრატეგიულ მეგობრად. უბრალოდ, იცვლება დამოკიდებულება სხვადასხვა პრობლემის მიმართ. რუსეთთან დაკავშირებით ურთულესი პრობლემები გვაქვს დღეს. არსებობს აქ ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორები. ისინი ხშირად ხელოვნურად არის გამოწვეული და გამწვავებული. შორს რომ არ წავიდეთ, მაგალითს მოვიყვან: როდესაც ქართული ღვინისთვის და, საერთოდ, ქართული პროდუქციისთვის დაიხურა რუსეთის ბაზარი, გვახსოვს, მაშინ რატომღაც თავდაცვის მინისტრს დაავალეს ამ საკითხის მოგვარება და ყველას გვახსოვს ის ცნობილი განცხადება ფეკალური მასების შესახებ. როდესაც ეგეთი მიდგომა გექნება რუსეთთან, ბუნებრივია, იქ შეიქმნება პრობლემები.
რუსეთთან საუბარი იოლი არ იქნება. ჩვენ, რა თქმა უნდა, გვინდა კეთილმეზობლობა, მაგამ კეთილმეზობლობა არის ორმხრივი პროცესი. ყოველ შემთხვევაში, არ უნდა გავაღიზიანოთ და უაზროდ არ გავამწვავოთ სიტუაციები.
რევოლუციის შემდეგ პირველ წელს საკმაოდ დათბა საქართველოსა და რუსეთს შორის ურთიერთობა, სერიოზული თანამშრომლობისკენ წავიდა, სერიოზული დათბობა წავიდა და რუსეთი საკმაოდ ადეკვატურად იქცეოდა. მაგრამ მერე, სამწუხაროდ, თანდათან დაიწყო ისევ სიტუაციის დაძაბვა.

დავით გამყრელიძე:
რა თქმა უნდა, ძირითადი ვექტორი იქნება შენარჩუნებული ნატოსკენ, მაგრამ მეტი აქცენტი გაკეთდება ასევე ევროკავშირსა და ევროპულ ინტეგრაციაზე, ევროკავშირთან სამეზობლო პოლიტიკის კიდევ უფრო აქტიურად ამოქმედებაზე. მაგრამ სიახლე იქნება ის, რომ მე მინდა, ის დაძაბული (საომარი, პრაქტიკულად) ურთიერთობა რუსეთთან განვმუხტო და არა მარტო მინდა, მიმაჩნია ეს ერთ-ერთ პრიორიტეტად, რასაც უნდა მივაღწიოთ უახლოეს პერიოდში - მე, პირადად, მივაღწიო უახლოეს პერიოდში იმ ეკონომიკური და სატრანსპორტო ბლოკადის მოხსნას, რომელიც რუსეთის მხრიდან უკვე წელიწადზე მეტია ფუნქციონირებს საქართველოს მიმართ. მე მიმაჩნია, რომ აუცილებელია სავიზო მკაცრი რეჟიმის შემსუბუქება და ეს ყველაფერი სწორედ იქნება ორიენტირებული საქართველოს მოქალაქის ინტერესზე, იმიტომ რომ დღეს ქართული პროდუქციის (იმავე - ხილის, იმავე - ციტრუსის, იმავე - ღვინის და ღვინომასალების) და საექსპორტო მასალებისთვის მაინც რჩება პრიორიტეტულ ბაზრად რუსეთი და, მეორე მხრივ, ქვეყნის უსაფრთხოებისთვისაც მნიშვნელოვანია, რომ არ იყოს ჩრდილოელ მეზობელთან ასეთი დაძაბული ურთიერთობა. აქ ბევრი სუბიექტური ფაქტორი იყო ამაში და სწორედ სუბიექტური ფაქტორების მოხსნით და ნორმალური ურთიერთობის დაწყებით ვფიქრობთ, შევამსუბუქოთ და ნორმალურ რეჟიმში გადავიყვანოთ ეს ურთიერთობა. მე არ მაქვს ილუზიები, რომ რუსეთი უცებ გახდება უახლოესი პარტნიორი და მეგობარი, რომ რუსეთი დაიწყებს საქართველოს სახელმწიფოს მხარდაჭერას ტერიტორიული პრობლემების მოგვარებაში, მაგრამ ასეთი ვითარების შენარჩუნება, გარწმუნებთ, ძალიან სახიფათო და სავალალო შეიძლება აღმოჩნდეს საქართველოსა და ქართველი ხალხისთვის.

შალვა ნათელაშვილი:
მე არაერთხელ განმიცხადებია, რომ საგარეო პოლიტიკა დარჩება უცვლელი, საქართველო განუხრელად შეასრულებს ყველა მის მიერ აღებულ საერთაშორისო ვალდებულებას და ხელშეკრულებებს. ნატოში გაწევრიანების საკითხი, ევროკავშირში გაწევრიანების საკითხი კვლავ დარჩება წამყვანი ჩვენს პოლიტიკაში. შეერთებული შტატები კვლავ დარჩება ჩვენს სტრატეგიულ პარტნიორად, მაგრამ მაქსიმუმი გაკეთდება, რომ აღდგეს კეთილმეზობლური და მეგობრული ურთიერთობები რუსეთთან და არ იყოს კავკასიის ეს ზოლი ჩვენი შეხების მონაკვეთზე მუდმივი დაძაბულობის, პროვოკაციების, ურთიერთბრალდებების და, რაც მთავარია, ხალხის ტრაგედიის მიზეზი, იმ ხალხისა,რომელიც ჩაიკეტა გეოპოლიტიკურ ჩიხში და ვერ გასულა ამ უზარმაზარ ბაზარზე, რომ რაღაცა გაყიდოს, რაღაცა იყიდოს, რაღაცა შემოიტანოს, იმუშაოს, გადაადგილება მოახდინოს. ეს არის წარმოუდგენელი სიტუაცია, ამის გაგრძელება არის შეუძლებელი.

გიგი წერეთელი:
რუსეთთან ურთიერთობა არის ძალიან რთული და ეს უჭირს არა მარტო საქართველოს, არამედ უჭირს მთელ მსოფლიოს. რუსეთი, სამწუხაროდ, ამ წლების განმავლობაში იყო აბსოლუტურად არაპროგნოზირებადი, იყო მუდმივად აგრესიული და, მიუხედავად ჩვენი მცდელობისა, რომ რუსეთთან გვქონოდა ნორმალური ურთიერთობა, რაც სჭირდება ჩვენს ეკონომიკას, რაც სჭირდება ჩვენს ხალხს, რაც არ უნდა აწუხებდეს რიგით მოქალაქეს, - მხედველობაში მაქვს ვიზების საკითხი თუ სხვა საკითხი, - სამწუხაროდ, რუსეთის მხრიდან მუდმივად ხდებოდა იგნორირება ჩვენი ქვეყნის ინტერესების. ინაუგურაცია ახლოვდება ახალი პრეზიდენტის და ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ სააკაშვილი იქნება ის პრეზიდენტი, რომელიც მომავალი ხუთი წელი უხელმძღვანელებს ამ ქვეყანას. მე გავიხსენებ წინა ინაუგურაციას და გაგახსენებთ იმ ჟესტს, რომელიც გააკეთა სააკაშვილმა რუსეთის მისამართით და ეს არ იყო უბრალოდ გაწვდილი ხელი, ურთიერთობის ახალი ფურცლიდან დაწყება. ეს იყო ჩვენი პოლიტიკა. ძალიან ბევრი სფეროა და სექტორი, სადაც ჩვენ შეგვიძლია კარგად ვითანამშრომლოთ. იგივე, ჩვენ გავხსენით 2004-2005 წლებში კარები რუსული ინვესტიციებისთვის, რაზეც პუტინმა გასცა ბრძანება, რომ არც ერთი ბიზნესი საქართველოში არ წასულიყო.
სააკაშვილი მზად იქნება ყოველთვის აწარმოოს რუსეთთან მოლაპარაკებები იმ საკითხზე, რომელიც ჩვენი ეროვნული ინტერესების საწინააღმდეგო არ იქნება.
ნებისმიერ თემაზე, როცა იწყება საუბარი, ჩვენ ყოველთვის გვესმის, დგება ალტერნატივა: ან იქნებით ახლოს და კარგად ამერიკელებთან, ან იტყვით უარს ნატოში შესვლაზე და მაშინ შეიძლება ვიფიქროთ ჩვენს უკეთეს ურთიერთობებზე.
ჩვენ არა გვაქვს სურვილი რუსეთთან ცუდი ურთიერთობის, ჩვენ გვინდა კარგი ურთიერთობა, მაგრამ გვინდა ისეთ ვითარებაში, როდესაც ეს ხელს არ შეუშლის ჩვენი ქვეყნის დამოუკიდებლობას. ამ პერიოდში მოხდა ერთი დიდი რამ - საქართველოში რუსული ჯარი პრაქტიკულად აღარ არსებობს. რუსეთი უნდა შეეგუოს იმას, რომ საქართველო იქნება დამოუკიდებელი ქვეყანა და ახალი ფორმატით იფიქროს მასთან ურთიერთობაზე. ჩვენ და სააკაშვილი ვიქნებით მუდმივად მზადყოფნაში, იქნებ რაიმე კონსტრუქციული მოხდეს რუსეთის მხრიდან.

გიორგი ღაღანიძე:
საგარეო ურთიერთობაში მთავარი და ამოსავალი ნებისმიერი ქვეყნისთვის, ეს არის ამ კონკრეტული ქვეყნისთვის უსაფრთხოების გარანტიების მიღება და უსაფრთხოების სისტემის ფორმირება. ჩვენს რეალობაში ამჟამად, ამ ეტაპზე, საქართველოსთვის ყველაზე საუკეთესო ვარიანტი და გარანტორი არის ნატოსთან ურთიერთობა და ინტეგრაცია და ნატოს წევრი ქვეყანა რომ გავხდეთ. შესაბამისად, აქედან გამომდინარეობს ვექტორი ევროატლანტიკური ინტეგრაციის, როგორც წამყვანი. თუმცა ამან გარკვეული ზომით შეცვალა ჩვენი ურთიერთობა მეორე ძალიან მნიშვნელოვან მეზობელთან - რუსეთთან, რომელთანაც გადავედით რაღაცა უაზრო კონფრონტაციაში. მე მესმის, რომ არ შეიძლება რაღაცა ღირებულებების, ფასეულობების დათმობა. ეს მართლაც არ შეიძლება და არ უნდა წახვიდე ამ ტიპის კომპრომისებზე, მაგრამ ახლა სხვა ქვეყნის პრეზიდენტს რაღაცა სახელები ეძახო, მიუხედავად იმისა, რომ შენ ის არ მოგწონს, არა გაქვს, უბრალოდ, ამის უფლება ქვეყნის უმაღლეს პირს, ხელისუფალს. მსოფლიო გლობალურ პოლიტიკას რომ შევხედოთ, არის მთელი რიგი პრობლემებისა - ენერგეტიკული პრობლემა, ტერორიზმის პრობლემა, კლიმატთან დაკავშირებული პრობლემები და ა.შ. ვერც ერთ ამ პრობლემაში მსოფლიო ვერ მიიღებს რაღაც ეფექტურ გადაწყვეტილებებს რუსეთის გარეშე. ამდენად, იცვლება ურთიერთობის ფორმა რუსეთთან. ამ შემთხვევაში საქართველო რუსეთსა და დასავლეთს შორის ურთიერთობაში ეკლის როლს ასრულებს და სულ მუდმივად რაღაცა კონტრპროდუქტიული ქმედებების წყაროა. ხიდის. ხიდის როლი უნდა შეასრულოს. ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია რუსეთი, მაგრამ ნუ დაგვავიწყდება, რომ არც რუსეთისთვისაა ნაკლებად მნიშვნელოვანი საქართველო. მისი სამხრეთი რეგიონების სტაბილური განვითარების უზრუნველყოფის თვალსაზრისით, საქართველო არის ძალიან მნიშვნელოვანი პარტნიორი. კიდევ ერთხელ ვამბობ - დათმობა პრინციპების, ფასეულობების ხარჯზე არ მოხდება. ეს გამორიცხულია. ვიპოვოთ გადაწყვეტის გზები. ვიპოვოთ მდგომარეობა, როდესაც სიტუაცია არის ”გამარჯვება:გამარჯვება”, არა - გამარჯვება წაგების ხარჯზე. რთულია, ძნელია, რასაკვირველია, მაგრამ აუცილებელია.

ირინა სარიშვილი:
მეოთხე და მეხუთე საკითხები არის ერთმანეთთან დაკავშირებული და ასევე, სოციალური სფეროც. რა თქმა უნდა ცვლილება იქნება და მე ვარ, მე მგონი, ერთადერთი გამონაკლისი დღეს საპრეზიდენტო მარათონში, რომელიც სთავაზობს ალტერნატივის სახით სხვა საგარეო პოლიტიკას საქართველოს. ეს არის ე.წ. ნეიტრალიტეტი, რომელიც საქართველოში პრორუსულ ორიენტაციად არის მონათლული ჩემთვის აბსოლუტურად გაუგებარი მიზეზების გამო. ნეიტრალიტეტის იდეა აბსოლუტურად არარეალური იქნებოდა საბჭოთა კავშირის პირობებში რომ გველაპარაკა, ან მერე შექმნილი სიტუაციის განხილვის დროს. ვთქვათ, დღეს, როცა შეერთებული შტატების გავლენა ძლიერია საქართველოში და მე ამაში ცუდს ვერაფერს ვერ ვხედავ, აი, ამ ვითარებაში სრულებითაც არ იყო შემთხვევითი, რომ ნეიტრალიტეტი საკმაოდ ხმამაღლა თვითონ რუსეთის მხარემაც აღნიშნა. რა თქმა უნდა, ეს არ იქნება ნეიტრალიტეტი, რომელიც, ასე ვთქვათ, ერთ ხაზზეა გავლებული და იქიდან არც მარჯვნივ და არც მარცხნივ არასოდეს, არც ერთი ნაბიჯით არ გადაიხრები. გადახრები იქნება როგორც ერთ მხარეს, ისე მეორე მხარეს სახელმწიფო პრიორიტეტებიდან გამომდინარე. მე ვთვლი, რომ ის საგარეო პოლიტიკა, რომელიც დღეს საქართველოს აქვს, არის ძალიან დიდი ხიფათის შემცველი თვითონ საქართველოსთვის და, რაც მთავარია, ამ შემთხვევაში არ ითვალისწინებს საქართველოს ხელისუფლება ერთ მარტივ რამეს, რომ საგარეო პრიორიტეტები იცვლება და ის პრიორიტეტი, რომელშიც ახლა ჩვენ აღმოვჩნდით დროებით იმავე შეერთებული შტატების (არა, როგორც სახელმწიფოს, დღევანდელი ადმინისტრაციის) ინტერესებში და დღევანდელი პოლიტიკის ინტერესებში, შეიძლება რაღაცა პერიოდის განმავლობაში შეიცვალოს, მაგრამ არც ერთ შემთხვევაში არ შეიცვლება ჩვენი გეოგრაფიული მდებარეობა. და, აქედან გამომდინარე, არ შეიცვლება არც იმ ქვეყნების მდებარეობა, რომელიც ჩვენ ან გვესაზღვრება, ან ახლოს არის (მაგალითად, ირანი და ა.შ.). ნატოს საკითხს რაც შეეხება, მე საერთოდ არასერიოზულად მიმაჩნია ნატოში გაწევრიანებაზე, როგორც სახელმწიფო პროგრამაზე საუბარი. ნატოს მიმართ უნდა არსებობდეს დამოკიდებულება. გაწევრიანება-არგაწევრიანება ნატოში, ეს უნდა იყოს ერთ-ერთი შესაძლებელი, სასურველი, ან არასასურველი ნაბიჯი, მაგრამ რეფერენდუმი, თუ პლებისციტი ჩატარდეს თემაზე, რომელსაც ჩვენ არ ვწვყვეტთ... აი, გასცა, ვთქვათ, მოსახლეობამ პასუხი - ”გვინდა ნატოში”. მიიღო ხელისუფლებამ ეს პასუხი, მერე როგორ აპირებს ხელისუფლება ნატოში შესვლას? ანუ, ჩვენს ხელისუფლებაზეა დამოკიდებული შევალთ, თუ არა ნატოში? ვის ვუსვამთ შეკითხვას? მეორეც, მე მქონდა საშუალება ამჯერად (იმ ოთხწლიანი ”ბლოკადის” შემდეგ) შევხვედროდი თითქმის მთელ დიპლომატიურ კორპუსს. მათ შორის, ისრაელის წარმომადგენლებს და ა.შ. უახლოესი ათი წლის განმავლობაში ამ პერსპექტივაზე რეალურად არც არავინ არ საუბრობს. ისრაელი, რომელიც ამდენი ხანია შეერთებული შტატების სტრატეგიული პარტნიორია და ლამის ერთ-ერთ შტატადაც კი მოიხსენიებენ არაკეთილმოსურნეები, არ არის ნატოს წევრი და არ არის ნატოს წევრი არა ადგილმდებრეობიდან გამომდინარე, არამედ იმ კონფლიქტებიდან გამომდინარე, რომელიც ისრაელში არის. ანუ, იმ შემთხვევაშიც კი, ჩვენ თუ ჩავთვლით, რომ ხვალ, ან ზეგ აგერ უკვე კარს მოგვადგა ნატო და უნდა შევიდეთ, ჩვენ გვაქვს კონფლიქტური სიტუაცია აფხაზეთში და სამხრეთ ოსეთში. ნეიტრალიტეტი კი ამ შემთხვევაში იძლევა იმის საშუალებას, რომ ჩვენ ყველა სახელმწიფოსთან, მათ შორის - რუსეთთანაც და შეერთებულ შტატებთანაც გვქონდეს ჩვენი სახელმწიფო პრიორიტეტებიდან ცალცალკე დამოკიდებულება. მე ვერ ვხედავ აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის საკითხების გადაჭრას რუსეთის მონაწილეობის გარეშე. სამწუხაროდ. მე იმას არ ვამბობ, რომ ეს კარგია, რაც ხდება, მე ვერ ვხედავ პერსპექტივას, რომ ან შეერთებული შტატები, ან რომელიმე ნატოს ქვეყანა მხარს დაგვიჭერს ჩვენ, თუ რუსეთთან ფიზიკური შეტაკება მოგვიწევს ან აფხაზეთის, ან სამხრეთ ოსეთის თემაზე. ყველაზე ბრძნულ რჩევას, რასაც მათგან მივიღებთ, იქნება - ”მოაგვარეთ საკითხი მშვიდობიანად”. და, მშვიდობიანად უნდა მოგვარდეს ან რუსეთის მონაწილეობით ამაში, ან არა და მაშინ უნდა დავთმოთ ეს ტერიტორიები. მაშინ, უნდა ითქვას ეს პირდაპირ. ჩვენი ყოფნა ნატოში არ არის რუსეთისთვის პრინციპულად მნიშვნელოვანი, რამდენადაც ნატოს საზღვრების გაფართოება თუნდაც, არა - გაწევრიანებით, არამედ ნატოს სამხედრო ბაზების დროებით შემოყვანით (რაზეც უფრო წავა, ალბათ, საუბარი) და ამ შემთხვევაში ერთმანეთს ეჭიდება შტატების და რუსეთის ინტერესები და აბსოლუტურად უსარგებლოდ და უმიზნოდ იჭყლიტება საქართველო. რაც შეეხება სოციალური სფეროს კავშირს საგარეო პოლიტიკასთან - აი, როცა ჩვენ ვსაუბრობთ, რომ გაზის გადასახადი, ელექტროენერგიის გადასახადი და ა.შ.; 7-8 თეთრი აქვს ამ ხელისუფლებას თვითონ მომატებული, რისი დაკლებაც მყისიერად შეგვიძლია ნებისმიერ შემთხვევაში, მაგრამ განახევრება, იმაზე ქვევით ჩამოსვლა, ვთქვათ, რაღაცა პერიოდში კიდევ ვალების აღება და ა.შ. მაშინ, როცა ამ რესურსების გამომტარებელთან, გამყიდველთან ჩვენ დაძაბული ურთიერთობა გვაქვს, აბსოლუტური დემაგოგიაა.
XS
SM
MD
LG