რამაზ საყვარელიძე: ”ოპოზიციას ვაკრიტიკებ? ჯერ სადა ხართ?!”

რა კარგია ლექციებს რომ კითხულობთ ისევ, ბატონო რამაზ...ცის ტოლა მადლობა :)...91 ში გავხდი სტუდენტი,შესავალ სპეციალობას მიკითხავდით თქვენ,სემესტრიც არ დაგვამთავრებინეთ,ხელმწიფეს ჩაუჯექით ნავში...:),ჩათვლები თქვენმა მეუღლემ გაგვიფორმა საშინლად უკმაყოფილო სახით,გაყინულ აუდიტორიაში იყინებოდა თვითონაც...რა დიდი იმედგაცრუება იყავით!...ის პასუხისმგებლობა და თვითკრიტიკულობა,რაზეც აქ ბევრს წერთ-ნეტავ სად იყო,ა?-არ მითხრათ,ეს რეპლიკა რა შუაშია აქ განხილულ თემასთანო...დამინდეთ...:)

ამას წინათაც გავიხსენე შემდეგი ამბავი: 1991 წელს აშშ-ში იყვნენ ჩასული ქართველები, მათ შორი მეცნიერი გიორგი გაჩეჩილაძეც. დაბრუნების შემდეგ ბატონმა გიორგიმ გაიხსენა ერთი შეკითხვა, რომელიც დაუსვეს ერთ-ერთ შეხვედრაზე: "დათანხმდებით თუ არა ქართველები სსრკ-დან გამოყოფას აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის გარეშე?" ბ-ნ გიორგის უპასუხია: "ეს ისეთივე ამორალურია, როგორც პატიმრის ციხიდან გათავისუფლება ხელისა და ფეხის გარეშე..."
იქნებ, აქვს ბატონ რამაზს პასუხი, წამყვან სახელმწიფოთა მესვეურები გვთავაზობდნენ ასეთ რამეს და გვთავაზობენ დღესაც?

რამაზებს ვისაც ვიცნობ, ყველანი ჯიგრები და ჭკვიანები არიან.

მაგრამ ნეიტრალიტეტის საკითხში ვერ დაგეთანხმებით:))
უღრმესი მადლობა, ჯანმრთელობას და მშვიდობიან მომავალს გისურვებთ თქვენც და ჩვენს ქვეყანასაც.

ბატონო რამაზ, დიდი მადლობა ძალიან საინტერესო და გახსნილი დიალოგისთვის.

პატივისცემით,

გამარჯობათ, ბატონო soso Tbilisi-დან. ალბათ ეს ბოლო კითხვა ყველაზე მნიშვნელოვანია ჩვენი პოლიტიკისთვის. ამერიკის უსაფრთხოების ახალი სტრატეგიულმა გეგმამ, სამწუხაროდ, შესაბამისი ყურადღება ვერ დაიმსახურა საქართველოში. დოკუმენტი კი საყურადღებოა. საყურადღებოა იმიტომ, რომ ეს "გეგმა" ცვლის მთელ საერთაშორისო პოლიტიკას. ამ დემოკრატიულ მსოფლიოში საერთაშორისო ურთიერთობები იყო ავტოკრატიული - ჯერ ორ ლიდერზე (პოლუსზე) იყო ორიენტირებული ყველა ქვეყანა, მერე ერთზე (აშშ-ზე). ობამამ გადაწყვიტა დააკვიდროს მრავალი თანაბარი ლიდერის პარტნიორული ურთიერთობის წესი (ჰილარი კლინტონმა ამ პრინციპს "მრავალპარტნიორულობის" პრინციპი უწოდა). ეს თუ მოხეხდა, საერთაშორისო ურთიერთობებშიც შემოვა დემოკრატია, რადგან დემოკრატია გულისხმობს მრავალი სუბიექტის პარტნიორობას. ეს კი რაც პრინციპული სიახლეა, ანუ მსოფლიო გახდება სხვანაირი. საპარტნიორო ქვეყნებად აშშ-მა მოიხსენია რუსეთი, ინდოეთი და ჩინეთი. ამით აშშ-მ კონფრონტაცია მოხსნა რუსეთთან ურთიერთობაში. ამდენად, ჩვენი კონფრონტაციული რიტორიკა ამოვარდნილია აშშ-ის მიერ შექმნილი პოლიტიკური კლიმატისგან. ასევე ამოვარდნილია ამ კლიმატიდან ასმუსის უკვე ნახსენები სტატია.


მაპატიეთ, უკვე უნდა ვიჩქარო. ისევ და ისევ - უღრმესი და დიდი მადლობა ამ შესანიშნავი თანამშრომლობისთვის.

რამაზ საყვარელიძე

გმადლობთ კაპიტანო from: სხვადასხვა, ასე კარგად "დამუშავებული" კითხვა იშვიათია. ჯერ შევეხოთ, ნაკლებად დამუშავებულს, კერძოდ ნოემბერში აშშ-ში არჩევნების შედეგის პროგნოზს. ჩემთვის ძნელია მკაფიო პროგნოზისთვის ლოგიკის მოძებნა, რადგან გაძლიერებული არის დაპირისპირება დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს (ნეოკონებს) შორის. ძალები თითქმის თანაბარია, თუმც შესამჩნვია კრიტიკულობა დემოკრატების მიმართ.

რაც შეეხება თურქეთის ახალ საგარეოპოლიტიკურ კურსს ("სტრატეგიულ სიღრმეს"), თქვენ მისი სიმპტომები შესანიშნავად აღნუსხეთ. რაც შეეხება თურქეთის მოტივაციას, მე მგონი, მას უფრო გლობალური მოტივები აქვს, რეგიონი მისთვის მხოლოდ საშუალებაა. მოგეხსენებათ, რომ ევროპას უჭირს თურქეთის შეშვება ევროკავშირში, რადგან ეშინია თურქული ისედაც დიდი დიასპორის კიდევ უფრო გაზრდა და ევროპის უმართავ კომპონენტად გადაქცევა. თურქეთმა მოლოდინის პოლიტიკა დღეს ზეწოლის პოლიტიკით შეცვალა და ზეწოლის ინსტრუმენტად ორი რამ გამოიყენა - რეგიონში გავლენის გაზრდა და გადახრა ფუნდამენტალისტური ისლამისკენ. რადგან ლოგიკა ორივე მხარის პოზიციას აქვს, მეეჭვება წავიდნენ დათმობაზე ან ევროპა ან თურქეტი. ეს ლოგიკური აუცილებლობით უბიძგებს თურქეთს, რომ აიღოს ორიენტაცია რადიკალური, აგრესიული ისლამის ქვეყნებზე. თუ ეს მოხდა, კიდევ უფრო გაუფერულდება საქართველოს ნეიტრალიტეტის იდეა. იმედია, რომ ეს მძიმე სცენარი არ გათამაშდება, მაგრამ დღეს მისი რეალიზაციის ალბათობა ძალზე მაღალია. სწორედ აგრესიული ისლამის საფრთხის ფონზე არის სასურველი, რომ გახდეს საქართველო ნატო-ს წევრი, რაც, ამ ეტაპზე, ერთადერთ დამცავ მექანიზმად მეჩვენება.

temuri , გმადლობთ ძალიან აქტუალური საკითხის დასმისთვის. ნეიტრალიტეტზეც და ნატოზეც ფიქრის დროს გამხსენებია თურქეთი, მაგრამ, თუ ნებას მომცემთ, თურქეთს მოგვიანებით დავუბრუნდები "კაპიტანის" კითხვაზე პასუხისას.

ქალბატონო ია, თქვენ გადმომეცით, რომ ბლოგერებს სურთ საუბარი ასმუსის სტატიაზე. ნება მომეცით ამ თემას შევეხო ამერიკის უსაფრთხოების ახალ სტრატეგიაზე მსჯელობისას, რათა თავიდან ავიცილოთ გამეორებები.

მოგესალმებით "მოჭადრაკევ" თბილისიდან და გმადლობთ კითხვისთვის. ამ კითხვას რეგულარულად უნდა აყენებდეს საზოგადოება, რეგულარულად უნდა ამოწმებდეს ასრულებს თუ არა იგი თავის ფუნქციას. საზოგადოება ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ძირითადად, მონაწილეობს არჩევნების გზით - ის ირჩევს მათ, ვინც უნდა მართოს ქვეყანა. ეს არჩევანი სწორედ რომ გააკეთოს, თვით საზოგადოებამ უნდა იცოდეს კარგი და ცუდი მართვის განსხვავება. ჩვენ ეს არ ვიცით და არც შეიძლება ვიცოდეთ, რადგან დემოკრატიაში წყნარი და დაფიქრებული ცხოვრების საშუალება არ მოგვეცა, არც ფიქრი გვიყვარს დიდად. ეს გამოცდილება თანდათან მოდის. სანამ დაგროვდება ეს გამოცდილება, კიდევ ბევრ შეცდომას დავუშვებთ, მაგრამ ეს შეცდომები დაიძლევა, თუ ვისწავლით სწავლა საკუთარ შეცდომებზე. ამისთვის თქვენი კითხვა რაც შეიძლება ხშირად უნდა დაისვას. რაც შეეხება სენტენციას, იგი ყოველთვისაა ძალაში დემოკრატიის დროს, მაგრამ ამავე დროს, პოლიტიკური ელიტა ყოველთვის უკეთესია, ვიდრე ხალხის მასები, რადგან ადამიანი ცდილობს აირჩიოს თავისზე უკეთეს... მაგრამ თუ მას ინტელექტი და განათლება არ ჰყოფნის სწორი არჩევანისთვის, მაშინ იგი იმსახურებს ცუდ ხელისუფლებას.

თუ "პასუხის პასუხი" შეიძლება რომ არსებობდეს, ალბათ მადლობისთვის მადლობაც შესაძლებელია. უღრმეს მადლობას მოგახსენებთ ყველას თქვენი ამგვარი რეაქციისთვის, მართლაც, უდიდესი იმპულსია. ჩვენ, "პროფესიონალი რესპოდენტები", ექსპერტებს რომ გვეძახიან, მოკლებული ვართ უკუკავშირის კომფორტს - ვაკეთებთ კომენტარებს და ვერ ვგებულობთ, თუ რა რეაქცია აქვს მას, ვინც ამ კომენტარებს გაეცნო. თქვენ ეს კომფორტი შემიქმენით და თან რამხელა... უღრმესი მადლობა!

თქვენი მადლიერებით კიდევ უფრო გამიძლიერდა იმის სურვილი, რომ გავაგრძელო ჩემთვის ამდენად სასიამოვნო დიალოგი და გავცე პასუხი დარჩენილ კითხვებს. ქალბატონმა იამ მითხრა, რომ პარასკევის დილამდე კიდევ არის ამის შესაძლებლობა და ახლა, ღამის 12-ის ნახევარზე გამომიჩნდა კომპიუტერთან დაჯდომის დრო. თუ ძალიან არ მოგაბეზრეთ თავი, ვეცდები მივიყვანო ბოლომდე ჩვენი დიალოგი, მით უმეტეს, მე თავად მაინტერესებს და მინდა საუბარი დარჩენილ ძალზე სერიოზულ საკითხებზე.

ბატონო რამაზ, მოგესალმებით და აქვე დავადასტურებ თქვენდამი პატივისცემას.
კითხვა: თუ იცნობთ ვაშინგტონის ახალ, უსაფრთხოების სტრატეგიულ გეგმას და რა შეგიძლიათ აღნიშნულ დოკუმენტთან დაკავშირებით გვითხრათ?

ჩემი ცის, მზისა და ვარსკვლავების ტოლა მადლობაც მიითვალეთ ბატონო რამაზ! (მგონი ერთი ძალიან ძველისძველი შცდომა გამოვასწორე თქვენს მიმართ :))) ოდესმე გეტყვით)

მკითხველს კი ვუპასუხებ, რომ მასაც მადლობა, თქვენი მცდელობით მშვენიერი კომენტარი გამოვიდა. ისე, ჩვენ არ ვგიჟდებით, უკვე გიჟები ვართ. :)))

ამ ინტერაქტივს ჩემს მეგობართან ერთად ვკითხულობ, (მკითხველი იანეთელია, მწერალი არ არის) ჰოდა, სკაიპში მეუბნება, ერთი ცისტოლა მადლობა ჩემგანაც დაუმატეო :))

ია,

ჩემი "დიიიიიდი მადლობა"-ც თქვენს ცისტოლა მადლობებს მიათვალეთ; ასე რომ - სამი ცისტოლა მადლობა ბატონ რამაზს:))

თქვენთვის მადლობის გადახდა მინდოდა, და რაიმე აკადემიური ტექსტის მოფიქრებას ვცდილობდი, მაგრამ გადავიფიქრე, ისევ იმას გადმოვაკოპირებ, რაც ბლოგის კომენტარების ფანჯარაში დავწერე თქვენზე, (ასე უფრო გულწრფელი ვიქნები)
.................................................

"ინტერაქტივში ახლა ჩემი კითხვის ჯერია:)

ისე, ბატონმა რამაზმა რომ გვიჯიგრა, ტყუილია!

ამისთვის ცისტოლა მადლობა მას!!!"

ბატონო რამაზ, დიიიიიდი მადლობა ასეთი ყურადღებიანობისთვის და საინტერესო პასუხებისთვის.

ახლა გადავავლე თვალი დაწერილს და ბოდიში უნდა მოგიხადოთ - მოხეხებულობისთვის კითხვა გადმომაქვს ხოლმე კომენტარის ფანჯარაში. პასუხის შემდეგ სიჩქარეში ზოგან გამომრჩა კითხვის წაშლა და გაიგზავნა პასუხთან ერთად. იმედია, კითხვა-პასუხის გაურჩევლობამ ძალიან დიდი გაუგებრობა არ გააჩინა. კვლავაც - ბოდიში.

ახლა emigranti - ს გულისტკივილს მივაქციოთ ყურადღება. გულისტკივილი უფრო ძლერდება, როცა სხვა კარგი ქვეყნიდან უყურებ საქართველოს. მართალი ბრძანდებით, ამერიკაში ჩვენნაირი რამ აღარ ხდება, მაგრამ ეგ ქვეყანა ასეთად ხომ არ გაჩნდა?! ნახევრად ველურ ტერიტორიას ადამიანებმა მისცეს იმ ქვეყნის სახე, რომელსაც დღეს ამერიკა ჰქვია. ჩვენ ეს ყველაფერი წინ გვაქვს და, ალბათ, იმ ადამიანთა გამოცდილება ძალზე საჭიროა, ვინც დასავლეთი იცის და საქართველოზე გული შესტკივა - ჩვენ ხომ ისე ვაშენებთ დემოკრატიულ ქვეყანას, რომ დემოკრატია არც გაგვისინჯავს. იმედია, უცხოეთში მყოფნი იპოვნით რაიმე ფორმებს იმისა, თუ როგორ გააცნოთ ქართველებს დემოკრატიული ცხოვრების ყოველდღიურობა.

გმადლობთ, "მკითხველო" ამ საყვედურისთვის, რადგან ამ თემაზე წერისას რაღაც გამომრჩა და ახლა თქვენ მაძლევთ გამორჩენილი არგუმენტის გახსენების შესაძლებლობას. ყბადაღებული ფაქტია, რომ საქართველოში სულ 80-90%-იანი შედეგებია არჩევნებში მაშინ, როცა დასავლეთში შედეგები 50%-ის გარშემო ტრიალებს. ამის ერთერთი მიზეზი ისაა, რომ დასავლეთში მოქალაქე ხმას რეგულარულად აძლევს მას, ვინც მას პირადად მოსწონს. ჩვენთან კი უმეტესად მოქალაქე ხმას აძლევს მას, ვისაც სხვები აძლევენ, ვინც გამმარჯვებელია და ამიტომ ვიღებთ ამხელა პროცენტებს. ამის გამო ვთვლი - უნდა ყოველმხრივ შევუწყოთ ხელი, რომ ჩვენთან ადამიანი არ იყოს კომფორმული არჩევნების დროს, რომ განვუმტკიცოთ პოლიტიკური დამოუკიდებლობის სისწორე, რომ ის ამაყობდეს თავისი დამოუკიდებლობით. მე არა მგონია, რომ თქვენ საწინააღმდეგო რამ გსურდეთ.

ძალიან გამიხარდა თქვენი გამოჩენა sofo from: imereti, რადგან ერთი იმერელი სოფო მეც მყავს სახლში და ამიტომ ძალიან მიყვარს სოფოები, განსაკუთრებით, იმერეთიდან. ახლა, რაც შეეხება თქვენს მიერ დასმულ საკითხს - მეც დიდი ხანია ველოდები როდის დაიწყება შიდა დაპირისპირებები ნაციონალურ მოძრაობაში, რადგან ამხელა პოლიტიკურ ჯგუფში შეუძლებელია არ გაჩნდეს ქვეჯგუფები. ნაციონალების სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ ისინი საკმაოდ კარგად ინარჩუნებენ ერთიანობის სახეს. ახალი ლიდერი გამოჩნდება მაშინ, როცა ძველი ლიდერი უკვე რაიმე მიზეზით სახიფათო გახდება ჯგუფის წევრებისთვის. ამ პირობებში "ახლობლები" დაიწყებენ გადასვლას ოპოზიციაში და ვინმეს გახდიან ამ პროცესის ლიდერად. ჩემის აზრით, შესაბამის პირობების გაჩენისას ოპოზიციურ ფიგურად გადაქცევა ყველაზე მეტად მოსალოდნელია უგულავასგან, რადგან საჯარო პოლიტიკას მან ყველაზე კარგად აუღო ალღო და, როგორც თქვენ აღნიშნეთ, პრეზიდენტისგან დისტანცირებაც მოახდინა, ანუ გაუსვა ხაზი თავის დამოუკიდებლობას.

ბევრი საუბრობს მემკვიდრეობაზე,რომ ბრძოლა უკვე ამისთვის იწყება.საუბარია უგულავაზე,თუმცა რამდენად შეძლებს ის ისეთი პოლიტიკური კაპიტალის დაგროვებას რომელიც მას პრეზიდენტობისკენ გზას გაუხსნის.მისი უცნაური ინტერვიუები უცხოურ პრესაში,საარჩევნო აგიტაციის დროს დისტანცირება ნაციონალური მოძრაობიდან.ჩნდება მეორე კანდიდატიც ბაქრაძე.ის არ ჩნდებოდა უგულავას გვერდით და მისი ბოლო ინტერვიუც არ იყო უგულავას მხარდამჩერი.ელოდება თუ არა ნაციონალურ მოძრაობას იგივე,რაც დაემართა მოქალაქეთა კავშირს,იქაც ხომ მემკვიდრეობისთვის ბრძოლა იყო განხეთქილების მთავარი მიზეზი.

გმადლობთ კითხვისთვის ირაკლი from: Philadelphia. რთული კითხვაა, რადგან ბრალდების ელემენტებს შეიცავს. მე არ დამრჩა შთაბეჭდილება, რომ ალიანსი შეგუებული იყო მეორე ადგილს - მათი პირველი რეაქცია იყო შოკური სიჩუმე, არც შემდეგ ჰქონდათ ბედნიერი სახეები. შეგუებული მოვლენიის დროს ასეთი რეაქცია არაა. პრობლემა, ჩემის აზრით, სწორედ იმაშია, რომ მათ რეალისტურად ვერ შეაფასეს მდგომარეობა. რ აც შეეხება მოგებ-წაგების "ქართულ თავსატეხს", მე მგონი, თქვენს მიერ მოტანილი მათი გამონათქვამები მხოლოდ მომხრეთა შენარჩუნების სურვილით არის მოტივირებული და შექმნილ რეალობაზე ადრეული გათვლით.

ნეიტრალიტეტის თემაზე ფიქრის დროს, თურქეთის მზარდ გავლენაზე არ გიფიქრიათ ბ-ნო რამაზ?

გმადლობთ, tata from: germania e-mail კითხვისთვის, მაგრამ, თქვენის ნებართვით, მის ფორმულირებაში მცირე შესწორებს შევიტან - რა გვეშველება იმ ხალხის ხელში, ვინც გამარჯვებას მხოლოდ მაშინ ცნობს, როცა თვითონ ხვდება გამარჯვებულთა სიაში?! მათი "უკმაყოფილება" ხომ ჩვენ კისერზე გადადის? სწორედ ამიტომ, ალბათ ისევ ჩვენ უნდა მოვთხოვოთ პოლიტიკოსებს, რომ ისწავლონ წერტილის დასმა.

გმადლობთ temuri ამ კითხვისთვის, რადგან ძალზე ხშირად ჩნდება ეს თემა. მეტ-ნაკლებად რეალური ნეიტრალიტეტი მოხერხდა მაშინ, როცა ეს ეხებოდა ბანკებით გავსებულ შვეიცარიას მეორე მსოფლიო ომის დროს. მაშინ ყველას სჭირდებოდა მანკების ხელუხლებლობა. დღეს ვის ესაჭიროება საქართველოს ხელუხლებლობა, მისი ნეიტრალიტეტი? თვით საქართველოს და ... რუსეთს. რუსეთი ძალიან ხშირად "გვაწვებოდა" ამ იდეით, რადგან ეს იდეა გამორიცხავდა ნატოს ბაზებს საქართველოს ტერიტორიაზე. დღეს რუსეთიც კი აღარ ლაპარაკობს ნეიტრალიტეტზე, რადგან უკვე თავისი ტანკები დააყენა ჩვენთან. ახლა რომ დავიწყოთ ნეიტრალიტეტზე ლაპარაკი, ამ ტანკების გამყვანი უნდა მოიძებნოს. თან, რომც მივიდეს საქმე ნეიტრალიტეტის აღიარებამდე, ეს აღიარება ქაღალდზე დარჩება, თუ შენი ხელშეუხებლობის რეალური ინტერესი არ ექნებათ სხვა ქვეყნებს. ამ ინტერესისგან კი ძალიან შორს ვართ.

რამდენად რეალურად გეჩვენებათ ნეიტრალიტეტის იდეა და რომელი სახელმწიფოების(-თან) შეთანხმებაა აუცილებელი და საკმარისი რეალური ნეიტრალიტეტის მისაღწევად, დღევანდელი სიტუაციიდან გამომდინარე?

გმადლობთ კითხვისთვის GERMANE from: e-mail. ეს კითხვა ხშირად უჩნდებათ, განსაკუთრებით მათ, ვინც დისტანციაზეა პოლიტიკური პროცესებისგან. საზოგადოდ და ქართულ პოლიტიკაშიც იშვიათი არაა "თავადების" დაპირისპირება ხელისუფალთან. თვით სააკაშვილიც დიდ ხანს იყო შევარდნაძის გვერდით, როგორც მისი მომხრე. სააკაშვილის თავისებურება იმაშია, რომ იგი შესანიშნავად გრძნობს იმას, თუ რა არის პოლიტიკურად ეფექტური. იგი მიხვდა, რომ თუ შევარდნაძეს ის დაუპირისპირდებოდა როგორც მისივე მინისტრი, ეს უფრო ეფექტური იქნებოდა, ვიდრე დაპირისპირება კაბინეტის დატოვების შემდეგ. სხვებს ამის ან ალღო არ ეყოთ, ან მოერიდათ კინკლაობა გუნდის შიგნით. სააკაშვილს არ მოერიდა და სწორი აღმოჩნდა - მოსახლეობამ მასში დაინახა კორუფციასთან შეუპოვარი მებრძოლი და დაუჭირა მხარი. რაც შეეხება სიმართლის თქმას, მას თავისი დრო აქვს. თუ სიმართლე ითქვა მაშინ, როცა ის არავის არ სჭირდება, იგი დაიკარგება. გაიხსენეთ, "ვარდების რევოლუციის" პერიოდში იღებდა მოსახლეობა კრიტიკას სააკაშვილზე? არ იღებდა და აგრესია უჩნდებოდა კრიტიკოსის მიმართ. ამიტომ გაჩუმდა ბევრი იმათგანი, ვინც ხედავდა სიმართლეს, მაგრამ ხვდებოდა, რომ მის თქმას აზრი არა აქვს. როცა ხალხში გაჩნდა კრიტიკული დამოკიდებულება სააკაშვილის ხელისუფლების მიმართ, მერე გამოჩნდნენ კრიტიკოსებიც. ხოლო ისინი, ვინც თქვენ ჩამოთვალეთ ალაპარაკდნენ მას შემდეგ, რაც კონფლიქტი მოუვიდათ ხელისუფლებასთან. რა გასაკვირია, ჩვენც ასე არა ვართ?! სანამ მეზობელს ავიწროვებენ, ჩუმდ ვართ; ყვირილს ვიწყებთ, როცა ჩვენ გვივარდებიან სახლში. პოლიტიკოსებიც ჩვეულებრივი ადამიანები არიან. თუ მათთან რაიმე გაუგებარი იქნება, დავაკვირდეთ ჩვენ თავს, ჩვენ შეცდომებს და უფრო ადვილად გავუგებთ პოლიტიკოსებს.
ბატონო რამაზ, ახლანდელი ოპოზიციის უდიდესი ნაწილი, ყოფილი სახელმწიფო მოხელენი თუ ზოგიც სააკაშვილის ძველი თანამენრძოლები არიან - ალასანია, ბურჯანაძე, ძიძიგური, ოქრუაშვილი და ა.შ. და ა.შ....
რითი ახსნით, რომ ეს ადამიანები სააკაშვილის წინააღმდეგ მებრძოლნი მას შემდეგ გახდნენ, რაც სამსახური "თავად დატოვეს", რატომ არ გამოიყენეს ამ ადამიანებმა მათი მაშინდელი მაღალი და გავლენიანი მდგომარეობა და სააკაშვილი მაშინ არ გააკრიტიკეს, როცა მათ ძალაუფლება ჰქონდათ? თუ მორალური პრინციპების გამო მოერიდნენ ამას? თუ მათი (ოპოზიციის) და სააკაშვილის მსოფლმხედველობა, ამდენად განსხვავებულია?
რა განსხვავებას ხედავთ მაგალითად სააკაშვილისა და ალასანიას ან სააკაშვილსა და ოქრუაშვილს შორის - პოლიტიკურ მრწამსს ვგულისხმობ, თუკი ასეთი საერთოდ გააჩნიათ?

გმადლობთ, კარგი ანალიტიკური კითხვისთვის, Lacho from: Madrid.
ობამას პოლიტიკურ სურათს, გარდა მრჩეველთა დახასიათებისა, გვიქმნის მის მიერ გადადგმული ნაბიჯები. ობამამ თვით განაცხადა უარი იმაზე, რომ ამერიკას ჰქონოდა ერთადერთი ზესახელმწიფოს სტატუსი და ეს ძალიან პრაგმატური ნაბიჯი იყო. კონფრონტაციაზე რუსეთის აქცენტის მიუხედავად ობამამ იგი პარტნიორად წარმოაჩინა ჩინეთის და ინდოეთის გვერდით. ეს ნაბიჯები მსოფლიო პოლიტიკის შეცვლას ნიშნავს "ცივი ომის" კონფრონტაციულობიდან პარტნიორობისკენ. ამ მოდელში "ცივი ომის" რუდიმენტებიც უხვადაა. ერთერთი ამგვარი რუდიმენტია ამერიკელი რესპუბლიკელების (ნეოკონების) პოზიცია. მეორე რუდიმენტად შეიძლება მივიჩნიოთ ნეოკონსერვატორების დიდი მეგობრის სააკაშვილის კონფრონტაციული რიტორიკა. თუ ობამა გაიმაგრებს პოზიციებს (რაც ადვილი არაა) და შეძლებს პარტნიორულ პარადიგმაზე დაიყოლიოს რუსეთი, ბევრი რამ შეიცვლება, მათ შორის - ჩვენ პოლიტიკაშიც. ჩვენ ან უნდა ავყვეთ პარტნიორობაში აშშ-ს, ან "შევეკრათ" ისეთი კონფრონტაციული სტილის ქვეყნებს, როგორც ირანია. მე მგონი ამ ვერსიების მოსიჯვაშია ამჟამად საქართველო, რომლის პოლიტიკა ვერ არსებებს დიდი ქვეყნების პოლიტიკისგან დამოუკიდებლად.

ისევ გამარჯობათ! დილიდან დაწყებულ ლექციებსა და საღამოს გასამართ კონფერენციას შორის (სხვათაშორის, კონფერენცია რუსულ-ქართულ ურთიერთობებზე ეწყობა ბიოლის ფონდში) გაჩნდა "ფანჯარა" და სულმა წამძლია - შემოვიხედე ბლოგში. ძალიან საინტერესო კითხვებია. მგონი, ბლოგერები ხშირად სჯობნით კიდეც ჟურნალისტებს კითხვების ჩამოყალიბებაში...

ისევ წამძლია სულმა და დავიწყებ პასუხებს. იმედია, მომტივებთ, თუ რაღაც ეტაპზე შევწყვიტავ და გავაგრძელებ მოგვიანებით. კითხვებს განვიხილავ გუშინ შეწყვეტილი რიგიდან

ბატონო შვეიკ, ჰაშეკის წიგნიდან, თქვენ კითხვა არც დაგისვამთ, აზრი გამოთქვით. პირადად მე ამ აზრს კი სავსებით ვეთანხმები, მაგრამ მეჩვენება, რომ მისი არეალი გასაფართოვებელია. განა მარტო რესპუბლიკელებსა და ალიანსს აკლიათ თვითკრიტიკულობა?! ალიანსი თავის მარცხზე არ ლაპარაკობს-ო ბრძანებთ. არც სხვა ოპოზიციონერები ლაპარაკობენ იმაზე, რომ დამარცხდნენ აპრილის აქციებში... არც ხელისუფლება ლაპარაკობს იმაზე, რომ დავმარცხდით აგვისტოს ომში... არც მოსახლეობა ლაპარაკობს იმაზე, რომ არჩევნების დროს სისტემატურად მითოლოგიური მოსაზრებებით ხელმძღვანელობს და არა-პრაგმატულით... რომელი ვართ თვითკრიტიკული ამ ქვეყანაში? რომელმა ვცადეთ მარცხი გამარჯვებად არ ჩაგვეთვალა და სიმართლისთვის გაგვესწორებინა თვალი? როგორც ჩანს, სადღეგრძელოს ცნობიერება გვაქვს, სადაც მთავარი სურვილია და არა - რეალობა. ხოლო ამ ჩამონათვალში ჩემთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია თვითკრიტიკულობის დეფიციტი ხალხში - აქედან იწყება სარკის გამრუდება. და რაც მთავარია - ეს დღევანდელი დღის პრობლემა არაა. ჯერ კიდევ ილია ებრძოდა "ტკბილი სიტყვის" სიყვარულს "ბედნიერ ერში". დღევანდელი დღისთვის ეს ილიასეული სატკივარი ყველაზე მწვავეა, რადგან დემოკრატიულ სახელმწიფოს ხალხი ქმნის და თუ ხალხის ხასიათს რაიმე ხარვეზი აქვს, სახელმწიფოც ხარვეზიანი იქნება (რისი მაგალითიც არის ჩვენი ყოფა). თუ ამ ფსიქოლოგიური პრობლემის დაძლევა ილის დროს სასურველი იყო, დღეს მისი დაძლევა აუცილებლია. თქვენი შენიშვნა, მე მგონი, ყველას გვეკუთნის.
რაც შეეხება სოზარ სუბარის ნაბიჯს, ზემოთ უკვე მოგახსენეთ, რომ ჩემთვის მათი გაერთიანება იყო გასაკვირი. დაშორება უფრო ბუნებრივია.

დიდი მადლობა ბატონ რამაზს ესოდენ კომპეტენტური პასუხებისთვის, რაც ყველაფერთან ერთად იმის ორიენტირსაც გვაძლევს - რას ეწოდება ექსპერტი. :)

ბ-ნო რამაზ, მოგესალმებით ნიუიორკიდან. ვარ ემიგრაციაში უკვე 14 წელია.სამწუხაროდ თუ საბედნიეროდ გავხდი ამერიკის მოქალაქე. ხშირად ვუყურებ გადაცემებს სადაც თქვენ მონაწილეობთ და დიდ პატივს გცემთ როგორც ფსიქოლოგს და ექსპერტს. მინდა ჩემი გულისტკივილი გამოვხატო იმაზე რაც დღეს ჩემს ქვეყანაშია. რატომ ვერ ხდება ხელისუფლების და ოპოზიციის ურთიერთპატივისცემა ქვეყნის სასარგებლოდ? ბევრით არ მოგაწყენთ თავს მაგრამ არჩევნებზე რაც ხდემოდა, მე გაოგნებული ვარ.ჩემს გარშემო ვინც არიან საქართველოში, ახლობლებს ვგულისხმობ, ყველას უჭირს და ჩემით გააქვთ თავი. მაოცებს ის შედეგები რაც დაიდო, თუ კი ასეთი კარგი ცხოვრება მოიტანეს ნაციონალებმა, რატომ გამოვიდა 2009 წელს ამდენი ხალხი გარეთ? სამ არჩევნებში მივიღე ამერიკაში მონაწილეობა, მე არსად მინახავს, უბნებში მხარდამჭერები დადიოდნენ და სიებს იწერდნენ , თუ ვინ მივიდა და ვინ არა. რა ხდებვა ბ-ნო რამაზ, აფრიკის ტომში ხომ არ ვცხოვრობთ? ასეთი რამ მე არ მინახავს არსად. ბიულეტინები მოდის ბინაზე და რეკლამები ფოსტით, მაგრამ ვის ააქვს უფლება რომ აქ ვინმემ დაგაძალოს რომ ამა თუ იმ კანდიდატს მიეცი ხმაო. ეს საკითხი ოჯახშიც კი არ ირჩევა, ყველას თავი აზრი აქვს და ყველა აზრს პატივს სცემენ, ეს მგონი მარტო საქართველოში ხდება. პოლიტიკოსებს მაგალითები მოყავდათ რომ დემოკრატიულ ქვეყნებში ასე ხდებაო. ეს არის სიცრუე და ხალხის მოტყუება. ნუთუ არ შეიძლება როდისღაც საქართველოშიც ჩატარდეს, თავისუფალი, დემოკრატიული არჩევნები? და ერთიც, როგორ შეიძლება ასეთი გაჭირვებული ადამიანებით მიაღწიო გამარჯვებას და 100-200 ლარად გააყიდინო ხალხს თავისუფალი სიტყვა და ხმა?

"გვავიწყდება, რომ უფრო მნიშვნელოვანია, თუ რას იტყვის ნამუსი. ვაჟა-ფშაველასთან ნამუსის სიტყვა ხალხის (თემის) სიტყვაზე უფრო მჭრელი იყო. ამ არქაული ჭეშმარიტებებით ხელმძღვანელობთ და, ალბათ, ამიტომ იქცევით ისე, როგორც იქცევით... და ალბათ, ამიტომაც გქვიათ arqivariusi."

ბატონო რამაზ, კარგით რა! ამათ კიდევ თქვენგან გაგიჟება უნდათ?!

დიდი მადლობა ძალიან საინტერესო საღამოსთვის. 5 საათში ლექციაზე უნდა ვიყო და იძულებული ვარ მოვწყდე თქვენთან დიალოგს. ქალბატონი ია დამპირდა, რომ დარჩენილ კითხვებს გამომიგზავნის და ხვალ შემეძლება მათზე საუბარი. დიდი მადლობა ბლოგის მომხიბვლელ დიასახლისს, ქალბატონ იას და მის სტუმრებს.
რამაზ საყვარელიძე

გაცილებით ადვილია პოლიტიკურ კითხვებზე პასუხი, ვიდრე ფსიქოლოგიურზე... და სწორედ ამიტომ მინდა მადლობა გითხრათ თქვენი ფსიქოლოგიური კითხვებისთვის, arqivarius. თქვენი ერთგულება ერთი პარტიის მიმართ მხოლოდ იმას ნიშნავს, რომ თქვენ პირადად უკვე ხართ დემოკრატიული ქვეყნის მოქალაქე მიუხედავად იმისა, რომ თვით ქვეყანა შორსაა დემოკრატიულობისგან. რეალური ევროპული დემოკრატია იწყება იქიდან, რომ საზოგადოება ხდება პრინციპების, და არა პიროვნებების, ბრძოლის ასპარეზი. თქვენც პრინციპის ერთგულების გამო იმეორებთ არჩევანს და ვინატრებდი თქვენნაირი ყოფილიყო საქართველოს ყველა მოქალაქე არჩევნების დროს. თქვენ რომ გამმარჯვებელ პარტიას მისცეთ ხმა, პოლიტიკას თქვენთვის ხიბლი დაეკარგება. მოგებულის გვერდით დგომა ხეირია, წაგებულის გვერდით დგომა - ზნეობა. ზნეობა ხომ მომხიბვლელია, იგი საკუთარი თავის სიყვარულის საფუძველია და თქვენც გსურთ რომ პატივს სცემდეთ საკუთარ თავს. ჩვენი, როგორც საზოგადოების პრობლემა ისაა, რომ უთავმოყვარეობა დაგვჩემდა - ქურდობას აღარ ვმალავთ, გაუნათლებლობის და არაპროფესიონალიზმის აღარ გვრცხვენია, სისულელეს და უაზრობას ვეღარც კი ვამჩნევთ. დიდი მადლობა იმისთვის, რომ ამ საზოგადო ფორმულას გადაუხვიეთ. თქვენმა პარტიამ შეიძლება წააგოს, მაგრამ თქვენ და თქვენი ქვეყანა მოიგებს წაგებასთან თქვენი შეუპუვრობით. ამ პოლიტიკური შეუპოვრობის ნაწილია არჩევნებზე წასვლაც. რომ არ წასულიყავით არჩევნებზე დამარცხების შიშის გამო, საკუთარი თავი ხომ აღარ მოგეწონებოდათ?! რომც უმცირესობაში აღმოჩნდეთ, სჯობს მორალური უმცირესობის წევრი იყოთ და იყოთ ჰარმონიაში საკუთარ თავთან, ვიდრე გაჰყვეთ უმრავლესობას და მერე სარკეში შეხედვა არ გინდოდეთ. საქართველოში დღეს ხშირად ამბობენ "რას იტყვის ხალხი"-ო. გვავიწყდება, რომ უფრო მნიშვნელოვანია, თუ რას იტყვის ნამუსი. ვაჟა-ფშაველასთან ნამუსის სიტყვა ხალხის (თემის) სიტყვაზე უფრო მჭრელი იყო. ამ არქაული ჭეშმარიტებებით ხელმძღვანელობთ და, ალბათ, ამიტომ იქცევით ისე, როგორც იქცევით... და ალბათ, ამიტომაც გქვიათ arqivariusi.

სიბილა, ძალიან საინტერესო დაკვირვებაა! თუ თქვენ რაც შემაჩნიეთ, დადასტურდება მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ეს კიდევ ერთი არგუმენტია იმისა, რომ განხორცელდა ზეწოლა - ასაკიან ადამიანს უფრო მეტი სუსტი წერტილი აქვს, ახალგაზრდა უფრო შეუპოვარია. თქვენი დაკვირვება იმითაც არის საინტერესო, რასაც მეც ვამჩნევ, როგორც ლექტორი - ახალგაზრდებში საგრძნობლად იკლო ახალგაზრდა ხელისუფლების მიმართ თავდადებამ. ეს განწყობილება (თუ სწორია ჩვენი დაკვირვება) შეიძლება გადაიქცეს ოპოზიციურ რესურსად, თუ არსებულ ოპოზიციას ექნება მისი გამოყენების ნიჭი.

სოლომონ, გმადლობთ საფუძვლიანდ დამუშავებული კითხვისთვის. წინა პასუხის ნაწილს გავიმეორებ - მიმაჩნია, რომ ხასიათების შეუთავსებლობა თავიდანვე სახეზე იყო. სოზარი უკომპრომისო მებრძოლად ჩამოყალიბდა, ხოლო "ალიანსი" ცდილობდა გზა გაეკვალა კომპრომისებით. გაუგებარი იყო მათი ერთად ყოფნა, თორემ გაყრის პროცედურა სოზარმა მაქსიმალურად ტაქტიანად ჩაატარა, რასაც ვერ ვიტყვით "ალიანსზე" . რაც შეეხება იმას, თუ რომელი პარტია იქნება სუბარისთვის უფრო შესაბამისი, მე მგონი - "ფორუმი". თანაც, "ფორუმი" არ არის პარამიდული, ანუ ერთ ლიდერზე ორიენტირებული პარტია ("ალიანსი" იღებს პირამიდის ფორმას) და ნებისმიერი პოლიტიკოსი იქ უფრო ადვილად იპოვნის ადგილს და ასპარეზს.

ირაკლი, გმადლობთ კითხვისთვის, ამ თემაზე პირველად მიწევს საუბარი. სოზარ სუბარის ალიანსში მისვლა იყო ჩემთვის გაუგებარი, თორემ წამოსვლაზე კითხვა არ გამჩენია. სოზარმა ყველაზე უკეთესად იცოდა ხელისუფლების ხასიათი, იცოდა რომ ამ ხელისუფლებისთვის ერთადერთი არგუმენტი არის ძალა. ამ ცოდნის ფონზე მან აირჩია პოლიტიკური გაერთიანება, რომელსაც საერთოდ არ ესმის რა მნიშვნელობა აქვს ძალას პოლიტიკაში. წესით, დემოკრატიულ თეორიაში სახელმწიფო უნდა იმართებოდეს სამართლით და არა - ძალით. რეალურ პოლიტიკაში ეს ასე არაა, რაც უნდა სცოდნოდა სოზარს. ისიც (როგორც ქართული ინტელიგენციის დიდი ნაწილი) გაიტაცა პოლიტიკურმა რომანტიზმმა და დადგა "ალიანსთან". სოზარი მალე მიხვდა, რომ ეს გაერთიანება მოწოდებული იყო დამარცხებული, და არა - გამარჯვებული გმირის როლისთვის და გადგა გვერდზე. რაც შეეხება მის პატიოსნებას და გამოცდილებას, ეს თვისებები ყველა პარტიას ესაჭიროება მხოლოდ საკუთარი იმიჯისთვის და არა იმისთვის, რომ ამ გამოცდილებას დაუჯეროს და ამ პატიოსნებას ენდოს. ჩვენ ქართველები ვართ, ისინი, ვინც რუსთაველი, სულხან საბა და გურამიშვილი გაიმეტა უცხოეთში სიკვდილისათვის, ხოლო ილიას დაახალა ტყვია. ჩვენ სხვისი სიკეთე მტრად მიგვაჩნია. ამ ფონზე სოზარი კიდევ კარგად გადარჩა - მხოლოდ სულსწრაფობა დააბრალეს.

უპირველეს ყოვლისა, ბოდიში პაუზისთვის - წინა ეტაპზე სამსახურიდან გწერდით, რადგან იქამდე ლექცია მქონდა და "გადავაბი" თქვენთან დიალოგი. ღამის 11-ის შემდეგ კი უკვე უნდა დამეტოვებინა კაბინეტი და გადმოვედი სახლში, რამაც დრო მოითხოვა.

ახლა, რაც შეეხება გიორგის მიერ დასმულ საკითხს. გარდა იმისა, რომ ძალზე ორგინალური მისამართი არის მითითებული, ნიშანდობლივია, რომ "საყოველთაო დაუმორჩილებლობის" საკითხი ისმის "პოლიტიკური საიქიოდან". ქართველებისთვის მრავალი წლის წინ გადავიდა პოლიტიკურ საიქიოში საყოველთაო დაუმორჩილებლობის იდეა. ჯერ ერთი - საყოველთაო საქართველოში არაფერია, ოპოზიციის საყოველთაო ლიდერიც კი ვერ ავირჩიეთ; მეორეც - დაუმორჩილებლობა პრინციპულად შეუძლებელია იმ ქვეყანაში, სადაც მორჩილება არის თვითგადარჩენის ისტორიულად გამომუშავებული ფორმა (თუ გვჯობნიდა მეტოქე, ვმორჩილდებოდით და ველოდით როდის დასუსუტდებოდა) და ეს ინსტიქტი ახლაც მუშაობს; მესამე - საყოველთაო დაუმორჩილებლობას აქვს ფასი იქ, სადაც იგი შექმნის დისკომფორტს. ქვეყანაში, ანუ იქ, სადაც ქვეყანას ესაჭიროება ხალხის მუშაობა. ხოლო იქ, სადაც მოსახლეობის ნახევარზე მეტი უმუშევარია, გაუგებარია რაში შეიძლება გამოიხატოს უმუშევართა დაუმორჩილებლობა. განდის მეთოდმა შედეგი გამოიღო ერთ კონკრეტულ ქვეყანაში, ერთი კონკრეტული ლიდერის პირობებში და ერთი კონკრეტული მეტოქის (ინგლისის) წინააღმდეგ. მეეჭვება, რომ ქართველის პრაგმატულმა ცნობიერება დაადგეს ინდოელის მისტიკური ცნობიერების გზას. ასევე მეეჭვება ოპოზიცია გახდეს ერის ნამუსის ისეთივე სიმბოლო, როგორც განდი. თავს აღარ შეგაწყენთ ინგლისელების "პოლიტიკური ჯენტლმენობის" შედარებით ნაციონალური მოძრაობის პოლიტიკურ მენტალიტეტთან.