სოზარ სუბარი: ”ჯერჯერობით, არც ერთ პარტიაში არ მივდივარ”

იმედია კიდე გაგვაკვირვებ.....

სოზარ სუბარმა ერთხელ ლევან გაჩეჩილაძეზე განაცხადა რომ გაწონასწორებული პოლიტიკოსიაო. ეჰ სოზარ მაგდენში თუ ვერ ერკვევი, რომ კაცმა რომელმაც ლაპარაკიც კი არ იცის და ქურდული ჯარგონებით ლაპარაკობს მაგარი პოლიტიკოსი უწოდო მაშინ შენც დროა საერთოდ არ გამოჩნდე სახალხოდ და სადმე მთებში მეცხოველეობას მოკიდო ხელი. ღმერთმა დიფაროს მომავალში საქართველო ისეთი პრეზიდენტებისაგან როგორებიცაა ლევან გაჩეჩილააძე, ზურაბ ნოღაიდელი და ძიძიგური.

ავტორი: Levan საიდან გვწერთ: Tbilisi 11.06.2010 21:20
ლევან, მაგ ისტორიული კადრების გარდა, არანაკლებია "სერიოზული მსჯელობები" ოპოზიციის წარმომადგენლებისა. სამარცხვინოა მაგათ გვერდზე საერთოდ დაჯდომა, თუ ეს რაიმე საზოგადოებრივ ან საჯარო საქმეს ეხება. სოზარ სუბარისათვის ეტყობა "დაგინებაა" ქართული იდეა. გაჩეჩილაძემ დააგინა ეტყობა და ეხლა უმაგათოდ რაიმე საქმის გაკეთება არ გამოდის. თორემ "გააფარჩაკებენ".

პროგრესი, თვითმყოფადობა და უსაფრთხოება კი კარგია, მაგაში ვინ გედავებათ ბატონო სოზარ, მაგრამ მნიშვნელობა ხომ აქვს ვინ მიიღებს მონაწილეობას ამ დოკუმენტის შექმნაში? ტვინი გამოგვიჭედეს ისეთი ხალხი ლაპარაკობს უკვე ამ ფრაზებით. ეს უზრდელები რომ თვითმყოფადობაზე დაგიწყებენ ლაპარაკს, იქ საერთოდ რამის უნდა გჯეროდეს კაცს? ნახეთ ეს ვიდეოები და გაიხსენეთ, ამ ძველი ბიჭების პირიდან, რა ისმის ხოლმე ყველაზე ხშირად.
http://www.youtube.com/watch?v=_2aHSI2ZtY4
http://www.youtube.com/watch?v=1Yc9y7Z0A3Q
http://www.youtube.com/watch?v=ifQb-HSomHA&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=tMHdULUKF3s

ავტორი: სოზარ სუბარი10.06.2010 01:16
ბატონო სოზარ, თქვენი პასუხი ჩემთვის არადამაკმაყოფილებელია, თუნდაც იმის გამო, რომ ზმნებში დროებია სხვადასხვანაირად განლაგებული. თქვენ თქვით "არაადექვატური" (ავტორი: სოზარ სუბარი 09.06.2010 23:57 ) აწმყოში. პასუხში კი ხმარობთ წარსულ დროს. ჩამონათვალზე მსჯელობა შესაძლებელია, მაგრამ ეს არ იგულისხმებოდა არც თქვენ წინა შენიშვნაში და არც ჩემს შეკითხვაში. ამიტომ, თქვენი პასუხი განეკუთვნება ჩვეულებრივ პოლიტიკურ რიტორიკას, რომელსაც ნებისმიერ ქვეყანაში ოპოზიცია ხმარობს. ასეთი პოლიტიკური წყალწყალა გამონათქვამებმა და პოლიტიკამ შექმნა სწორედ ის კრიზისი, რაც დღეს ევროპის მასშტაბით არსებობს. ბოლოს კი მაინც "თვალის გასწორებით" ამთავრებთ და მაინც გაუგებარია, რას, როგორ გინდათ თვალი გაუსწოროთ. რას ეძახით თქვენ თვალის გასწორებას?
დიდი მადლობა.

ძაან კარგი ხედვაა. ღმერთმა შეგაძლებინოს განხორციელებაც.
გაიხარე.

დაბოლოს, კიდევ ერთხელ დიდი მადლობა საინტერესო კითხვებისთვის და შეფასებებისთვის - კრიტიკულისთვისაც და დადებითისთვისაც. შეიძლება ყველაფერს ვერ გამოვეხმაურო, მაგრამ თქვენი შენიშვნები ძალიან გამომადგება. გამოვთქვამ იმედს, რომ ვითანამშრომლებთ ქართული იდეის გარშემო.

„ვეფხისტყაოსანში“ წერია: „ბედი ცდაა, გამარჯვება ღმერთსა უნდა მოცაგხვთების!“
და კიდევ: „არვის ძალუძს ხორციელსა განგებისა გარდავლენა!“

თუ გულწრფელები ვიქნებით და ხელისუფლების მიერ შექმნილ კლიშეებს არ შევუშინდებით, მაშინ გამარჯვება შესაძლებელია, ხოლო თუ არაფერს ვიზამთ, მაშინ დამარცხების საფრთხე არ იარსებებს, რადგან ისედაც დამარცხებულები ვიქნებით.

ქალბატონო ანა, სიტყვა ქართულის წარმოთქმამ არ უნდა დაგვაფრთხოს, არ არის საშიში. ქართული იდეა გახლავთ მცდელობა, რომ საზოგადოებამ დაიწყოს დისკუსია და ჩამოყალიბება, საით მიდის საქართველო და საით გვინდა, რომ მიდიოდეს. მცდელობა, განვსაზღვროთ სახელმწიფოებრივი მიზნები და სტრატეგიული ამოცანები.

მამულს რაც შეეხება, შემიძლია გითხრათ, რომ შავ ვარიანტში ამ პროექტს ერქვა „მამული და ეროვნული თანხმობა“. მადლობელი ვიქნები, თუ ჩაერთვებით მუშაობაში და ერთად შევთანხმდეთ სახელზეც და შინაარსზეც.

დაბოლოს, ბოლოსიტყვის ნაცვლად: ბლოგზე ბევრი კითხვა დაისვა გია გაჩეჩილაძესთან (უცნობთან) დაკავშირებით, ჩემს პასუხებს კი ბევრი სხვადასხვაგვარი კომენტარი მოჰყვა, ამიტომ მინდა, კიდევ ერთხელ განვმარტო: უცნობს ხალხი ტყვიაზე არ წაუყვანია არც 6 მაისს, არც 26 მაისს და არც არასდროს. 6 მაისს ის თვითონ, მარტოდმარტო გადახტა შს სამმართველოს ღობეზე. ეს იყო თავგანწირული საქციელი, მაგრამ სხვებისთვის არ მოუწოდებია გადახტომისკენ. მე არასდროს მითქვამს, რომ ეს არ იყო სამართალდარღვევა (ოღონდ, ეს არ იყო დანაშაული), მაგრამ ასევე ყოველთვის ვამბობ, რომ ამ საქციელით მან აჩვენა თავგანწირვა - ის თავგანწირვა, რაც ხალხმა მისგან იგრძნო და რის გამოც ქუჩაში გამოვიდა. თუმცა, როცა მართლა იყო სისხლისღვრის საფრთხე, ის ამაზე არ წავიდა. ერთადერთი ადამიანი, ვინც უცნობმა გაწირა, თავად უცნობი იყო.

კიდევ ერთხელ დიდი მადლობა საინტერესო დისკუსიისთვის.

ძვირფასო მოჭადრაკევ, ეს იარაღი არის შეთანხმებული მოქმედება და გულწრფელობა. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ (ალბათ თავი მოგაბეზრეთ უკვე) - ძალიან ადვილია მონახო მიზეზი, რატომ არ უნდა შეხვდე (აღარაფერს ვამბობ თანამშრომლობაზე) ძალიან ბევრ პოლიტიკოსს, მაგრამ ეს არ არის გამარჯვების გზა. პოლიტიკაში ალბათ ძნელად ვნახავთ ადამიანს, ვისზეც მომავალში იტყვიან, „ზეცისა კაცი და ქუეყანისა ანგელოზი“ იყოო. რეალობა ისეთია, როგორიც არის და ამ სპექტრში უნდა შედგეს თანხმობა. ავტოკრატიის დამარცხება შეუძლებელია ფართო საზოგადოებრივი თანხმობის გარეშე, სადაც პოლიტიკოსებმა, ცხადია, სერიოზული (თუ გადამწყვეტი არა) როლი უნდა შეასრულონ. ახალი ძალა, ჯერჯერობით, არ ჩანს. თუ დამისახელებთ, მადლობელი ვიქნები.

ქალბატონო ანა, კათოლიკოს-პატრიარქს არასდროს გამოუხატავს ვინმესადმი მხარდაჭერა ვიღაცისადმი საწინააღმდეგოდ. ეს ყველამ კარგად იცის და არა მგონია, ვინმეს იმედი ჰქონოდა, რო იგი ოპოზიციას ჩაუდგებოდა სათავეში ხელისუფლების წინააღმდეგ. რაც შეეხება სამების ტაძარში ხალხის წაყვანას, რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, უცნობმა ეს სწორედ უსაფრთხოების მიზნით გააკეთა და იმავე მიზნით აირჩია მარშრუტი აღმაშენებლის ქუჩით და არა რუსთაველით. მე მომისმენია მის მიმართ ბრალდებები, რომ მან ხალხის უსაფრთხოება ამჯობინა გამწვავებას და ხელისუფლებასთან დაჯახებას. მე იქ ვიყავი და კარგად ვხედავდი ჩემს ირგვლივ მყოფი ადამიანების განწყობას - ისინი ძალიან რადიკალური ქმედებებისთვის იყვნენ მზად. გია გაჩეჩილაძეს ჰქონდა არჩევანი - ან ისე მოქცეულიყო, როგორც მოიქცა და ამით თავისი რეპუტაცია დაეყენებინა საფრთხის ქვეშ, ან რადიკალური ქმედებების გზა აერჩია. არა მგონია, თქვენ მეორე გზა უფრო პასუხისმგებლიან საქციელად შეგეფასბინათ.

ალბათ გახსოვთ, 2004 წელს, პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, როცა მიხეილ სააკაშვილი პირველი ოფიციალური ვიზიტით რუსეთს ეწვია, როგორი აღფრთოვანებით ლაპარაკობდა ვლადიმერ პუტინთან შეხვედრაზე და რუსეთთან მეგობრობის ახალ პერსპექტივებზე. ძალიან მალე ამის შემდეგ მოსკოვმა არ დაიცვა და რუსეთში წაიყვანა ასლან აბაშიძე, მაგრამ როდესაც საქართველოს ხელისუფლებამ 2004 წლის ივნის-ივლისში აჭარული სცენარის განმეორება სამხრეთ ოსეთშიც სცადა (ჯერ ე.წ. „ჰუმანიტარული შტურმი“, შემდეგ კი თავდასხმა ცხინვალზე), რუსეთმა კბილები გამოაჩინა. ეს იყო არაადეკვატური პოლიტიკის ნათელი ნიშანი;

არაადეკვატურობა იყო, როდესაც 2006 წლის თვითმმართველობის არჩევნების წინ, ორპოლუსიანი არჩევნების ჩატარების მიზნით, საქარველოს პოლიციამ 4 რუსი ოფიცერი დააკავა და „ჯაშუშების“ ხმამაღალი სკანდალი მოაწყო. ამას მოჰყვა ათასობით ქართველის დეპორტაცია რუსეთიდან და ქართული პროდუქციისთვის რუსეთის საზღვრების ჩაკეტვა. ამით სააკაშვილმა რუსეთთან პიარომი მოიგო, მაგრამ წააგო საქართველომ, წააგეს საქართველოს მოქალაქეებმა და რუსეთში მყოფმა ქართველებმა;

არაადეკვატურობის ნიშანი იყო განმუხურის ოპერაცია, როდესაც, ისევ არჩევნების წინ, „გმირმა“ პრეზიდენტმა უკან დაახევინა რუს ჯარისკაცებს. არც მას ახსოვდა და არც არავინ გაახსენა, რომ რუსეთის ჯარმა რამდენიმე მეტრით კი არა, რამდენჯერმე მოსკოვამდე დაიხია და ნაპოლენოს მოსკოვიც კი დაუთმო, მაგრამ მხოლოდ დროებით;

დაბოლოს, არაადეკვატურობის ნიშანი იყო ცხინვალზე თავდასხმა და „კონსტიტუციური წესრიგის აღდგენის“ ოპერაციის დაწყება. ტალიავინის დასკვნაში საომარი მოქმედებების დაწყებაში ცალსახად საქართველოა დადანაშაულებული.

ორი სიტყვით რომ ვთქვა, ადეკვატურობაა, როცა რუსეთს ძალის ენაზე ელაპარაკები და მასთან სამხედრო დაპირისპირებას ცდილობ. წლების განმავლობაში სამხედრო რიტორიკა ტელეეთერებიდან, არაადეკვატურობაა. და ეს ცარიელი ფრაზებია? როცა ევროპა გეუბნება და გაფრთხილებს, ძალისმიერ დაპირისპირებას ერიდე, ვერ დაგეხმარებიო, უნდა დაიჯერო და მის წინ კი არ უნდა ირბინო, მასთან ერთად ნაბიჯ–ნაბიჯ უნდა იარო პრობლემის მოგვარებისკენ. ასეთია რეალობა, რომელსაც თვალი უნდა გავუსწოროთ.

ქალბატონო ტატა,
პატივს ვცემ თქვენს მოსაზრებებს, რომლებიც, როგორც ჩანს რადიკალურად განსხვავდება ჩემი მოსაზრებებისგან. ასევე წინასწარ გყავთ შეფასებული ჩემი პიროვნება და მეეჭვება თქვენი შეხედულების შეცვლა შევძლო. აქედან გამომდინარე, არა მგონია ჩემი პასუხები რეალურად გაინტერესებდეთ და მათ თქვენთვის რამე მნიშვნელობა ჰქონდეს... მიუხედავად ამისა, რამდენიმე კითხვას მაინც გავცემ პასუხს:

როცა სახალხო დამცველი ვიყავი, ვერ დავიცავდი მმართველი პარტიის წევრებს, რადგან მათ არავინ დევნიდა და არავინ აპატიმრებდა მათი შეხედულებების გამო;

ვერ დავიცავდი ციხის ზედამხედველების უფლებებს, რადგან პატიმრები მათ არ აწამებდნენ;

ვერ დავიცავდი იმ სპეცრაზმელების უფლებებს, რომლებმაც ტელეკომპანია იმედი დაარბიეს, რადგან ჟურნალისტებს ისინი არ უცემიათ;

ვერ დავიცავდი გურამ დონაძის, დათა ახალაიას და მინისტრ მერაბიშვილის მეუღლის უფლებებს, რადგან სანდრო გირგვლიანს არ გაუცია მათი მოტაცებისა და წამების ბრძანება;

რაც შეეხება ალიანსს საქართველოსთვის, მე იგი აპრილის ბოლოს დავტოვე, თუმცა, ბოლო დღემდე ვმონაწილეობდი საარჩევნო კამპანიაში, რათა ჩემი წასვლით ზიანი არ მიმეყენებია მისთვის. როგორ ფიქრობთ, უფრო ადრე რომ მეთქვა ამის შესახებ, წაადგებოდა ალიანსს?

უცნობის „კანონდარღვევაზე“ აღარაფერს ვიტყვი, ზემოთ ამის შესახებ ვრცლად ვისაუბრე.

რაც შეეხება ნატოს მიმართ ჩემს დამოკიდებულებას - როცა ხედავ, რომ „ნატო, ნატოს“ ძახილით თავად ნატოს კარსაც შორდები და რუსეთსაც აღიზიანებ, ჯობს, ხელისუფლება უაზრო პიარკამპანიებს შეეშვას და ის პოლიტიკა გაატაროს, რაც ნატოს მოაახლოვებს - ეს არის დემოკრატიული რეფორმების გატარება და ადამიანის უფლებების დაცვა. პირდაპირ ვთქვათ, ნატოს პერსპექტივა მე დავუკეტე საქართველოს თუ მიხეილ სააკაშვილმა? მე დავიწყე რუსეთთან ომი თუ სააკაშვილმა? მე დავიმონე სასამართლო? მე დავარბიე იმედი? მე ვდევნიდი ბიზნესს საქართველოში? მე მყავს პოლიტპატიმრები (რომელთა არსებობა უკვე აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტმაც აღიარა) თუ მიხეილ სააკაშვილს? - თუ ფიქრობთ, რომ ეს ყველაფერი მე გავაკეთე, მაშინ ჩვენი დიალოგის გაგრძელების აზრს ვერ ვხედავ, ხოლო თუ მეთანხმებით, რომ ამ ყველაფრის ავტორი მიხეილ სააკაშვილია, მაშინ პასუხი კითხვაზე - ვინ დაუკეტა საქართველოს ნატოს პერსპექტივა - მე მგონი გაცემულია.

მივესალმები ჩემს საყვარელ გმირს - შვეიკს :) და დიდი მადლობა თბილი სიტყვებისთვის. რაც შეეხება საქმეს: თუ ვიტყვით და შევეგუებით, რომ პოლიტიკა „ზნეობისგან დაცლილი“ ადამიანების სვაქმეა და ამის გამო არ გავეკარებით პოლიტიკას, ამით შედეგს ვერ მივიღებთ. პოლიტიკაშიც ისეა, როგორც პოლიტიკის მიღმა ცხოვრებაში - პოლიტიკოსებსაც აქვთ თავიანთი სისუსტეები, ამბიციები, ზოგი პროფესიონალია, ზოგი - ნაკლებად, ზოგი უანგაროა, ზოგიც - ანგარებიანი. თუ ვინმე მაჩვენებს სხვა ძალას, მოხარული ვიქნები, მაგრამ, სამწუხაროდ, ჩვენ ამ რეალობაში ვცხოვრობთ და არა მგონია, ეს რეალობა ძალიან ჩქარა შეიცვალოს.

დღეს რომ შეიქმნას სრულიად ახალი პოლიტიკური მოძრაობა, ისეთი, რომელიც თქვენს გემოვნებას დააკმაყოფილებს და თქვენ მოგეწონებათ, დამერწმუნეთ, დიდი დრო გავა, სანამ ის გაიმარჯვებს. ამიტომ, პოლიტიკა, როგორც ამბობენ, შესაძლებლის ხელოვნებაა და კომპრომისები ამ სფეროში აუცილებელია.

ჩემთვის არსდროს იყო საიდუმლო, რომ სააკაშვილი თავის მმართველობას გააგრძელებდა ამა თუ იმ ფორმით. ახლა ამაზე ღიად დაიწყეს საუბარი მანაც და მისმა გარემოცვამაც. 30 მაისი იყო მოსამზადებელი ეტაპი საპარლამენტო უმრავლესობისთვის. მივესალმები პოლიტიკაში ახალი საღად მოაზროვნე ადამიანების ჩართვას, მაგრამ არ მგონია, რომ არსებული ოპოზიციური სპექტრი მნიშვნელოვნად შეიცვალოს. ამიტომ თუ სააკაშვილის რეჟიმის შეცვლა გვინდა, რაც აუცილებელია, ასევე აუცილებელია არსებული ოპოზიციური რესურსის ორგანიზება.

P.S. თქვენ ბლოგზე წავიკითხე, როგორ მამუნათებდა ერთი პოლიტიკოსი, ჩემი მეგობარი, არ გავკარებოდი გარკვეულ გვარებს. კარგი იქნებოდა, ვინმეს გაეხსენებინა მისთვის, ვისთან ერთად იყო იგი ალიანსებში სხვადასხვა დროს. როგორც ჩანს, ადამიანები წარსულს მალე ივიწყებენ, როცა მათ ის არ მოსწონთ.

ბატონო თემურ, თურქეთის საფრთხეს ნამდვილად ვერ ვხედავ, ყოველ შემთხვევაში, ნატოსთან მიმართებაში. თუმცა, როცა ქვეყნის სტრატეგიულ განვითარებაზე ფიქრობ, ყველა ფაქტორი უნდა გაითვალისწინო და გადაწყვეტილებებიც ისე უნდა მიიღო.

რაც შეეხება ნატოს, მასში შემავალმა სახელმწიფოებმა ნათლად გვითხრეს, რომ ნატოს კარები ჩვენთვის დიდი ხნით არის ჩაკეტილი. ასე რომ, ნატოზე გაუთავებელ ლაპარაკს, აჯობებდა იმ სტანდარტების დაკმაყოფილებაზე გვეზრუნა, რაც ნატოს წევრობისთვის, ან უბრალოდ დემოკრატიულ და ცივილიზებულ ქვეყანად ჩამოყალიბებისთვის არის საჭირო და რასაც კატეგორიულად ითხოვდნენ ჩვენგან ნატოს წევრი ქვეყნები. ეს არის, პირველ რიგში, სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და სიტყვის თავისუფლების უზრუნველყოფა.

რაც შეეხება რუსეთს, ის არ არის ნაურუ - 9 მთისა და 9 ოკეანის გაღმა მდებარე პაწაწინა კუნძული. რუსეთი ჩვენი მეზობელია და თუ მისი „შეშფოთების“ (თქვენ ტერმინს ვიმეორებ) იგნორირებას შევეცდებით, მას აქვს ბერკეტები, არ მოგვცეს ამის საშუალება. ხელისუფლების მხრიდან ამის გაუთვალისწინებლობა უბრალოდ არაადეკვატურობის ნიშანია.

დეტალური ანალიზი შორს წაგვიყვანს, მაგრამ ამ წარმატებების ერთ–ერთი საფუძველი ალბათ იყო ის, რომ მიუხედავად ტოტალიტარული რეჟიმისა, ეს სფეროები წახალისებული იყო, დაფასებული იყო. იყო სახელმწიფო შეკვეთები, თუმცა მის ფარგლებში და მის გვერდზე ხერხდებოდა ქართული საქმის კეთება. თუ კომუნისტების დროს შეგვეძლო მაგარი ფილმების გადაღება, მაგარი სპექტაკლების დადგმა, მაგარი ფეხბურთის თამაში და ა. შ. ესე იგი ჩვენში არის ხომ მაგარი საქმეების კეთების პოტენციალი. ახლა ხომ წესით ათჯერ მეტი უნდა მოვახერხოთ, მაგრამ შეგნებულად ითრგუნება ეს პოტენციალი. ხელის შეწყობა უნდა ქართულ ენერგიას.

შეუძლებელია, თავისუფალი ბაზრის იმედად დატოვებულმა ქართულმა ფილმმა კონკურენცია გაუწიოს ჰოლივუდის პროდუქციას, სადაც ერთი მსახიობის წლიური ჰონორარი ქართულ კინემატოგრაფს რამდენიმე წლით დააფინანსებს, მაგრამ სახელმწიფოს სუბსიდირების შემთხვევაში, დარწმუნებული ვარ, კიდევ მოხდება ისეთი ფილმების გადაღება, როგორიცაა „არ დაიდარდო“ ან „ჯარისკაცის მამა“. ეს უკანასკნელი ბევრი ფსევდოლიბერალისთვის უბრალოდ საბჭოთა იდეოლოგიური ფილმია, ჩემთვის კი შეუდარებელი სერგო ზაქარიაძე, რომელსაც იმდენჯერ შემიძლია ვუყურო, რამდენჯერაც გავა. მე უბრალოდ მინდა, რომ ჩემი შვილებიც გაიზარდონ ასეთი დონის ქართულ ფილმებზე და ამაში ფულის გადახდა სახელმწიფოს ნამდვილად უნდა უღირდეს.

ქალბატონო თამარ, დღევანდელი ხელისუფლების პირობებში განათლების სისტემის გათავისუფლება პოლიტიკური ზეწოლისგან წარმოუდგენელია. როცა განათლების მინისტრად ხან პროკურორი ინიშნება, რომელიც შემდეგ თავად მიდის განათლების მისაღებად, ხანაც ციხეების მინისტრი, გასაგებია, რომ მიზანი განათლება კი არა, პოლიტიკურად მორჩილი სისტემის აწყობაა. ასევე, როცა სკოლებში ინიშნებიან მანდატურები, რომლებსაც სკოლის დირექტორსა და მასწავლებლებზე სამჯერ მაღალი ხელფასი და მეტი ძალაუფლება აქვთ, ესეც ნიშნავს, რომ ხელისუფლებისთვის განათლება არ არის პრიორიტეტული.

რაც შეეხება თქვენს მიერ ხსენებულ დოკუმენტს, სამწუხაროდ, მე მას არ ვიცნობ, მაგრამ ჩვენს გუნდში ბევრი ისეთი ადამიანია, ვინც კარგად იცნობს ამ დოკუმენტს და მთლიანად განათლების სფეროში მიმდინარე პროცესს. დარწმუნებული ვარ, მათი დახმარებით მომავალი სტრატეგიის განათლების ნაწილი ძალიან სერიოზული იქნება.

ბატონო კარაოკე, დიდი მადლობა საინტერესო კითხვა-ანალიზისთვის. საქართველოში დღეს სრულიად არაადეკვატური სასჯელებია. მაგალითად, ერთ ქალბატონს (გვარს გასაგების მიზეზების გამო არ ვიტყვი), 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს თაღლითობისთვის. სულ 6 ეპიზოდში ედებოდა ბრალი, რაც ჯამში 3900 ლარს აღწევდა. თუმცა, 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა არ აკმარეს, ამას დაემატა დამატებითი სასჯელის სახით 17500 ლარი ჯარიმა (ბიუჯეტის სასარგებლოდ) და 3900 ლარი ზარალის ანაზღაურება დაზარალებულებისთვის. ეს მოიტანა შედეგად არაადამიანურმა სასჯელებმა, შეკრებითობის პრინციპმა და ე.წ. მოსამართლეების „გაიდლაინებმა“, რომელთა გამო მოსამართლეს საკუთარი რწმენით კი არ გამოაქვს განაჩენი, არამედ უსიტყვოდ ემორჩილება ამ გაიდლაინებს.

რამდენიმე წლის განმავლობაში ყოველ 6 თვეში ერთხელ ვსწავლობდით ციხეებში გარდაცვლილი ადამიანების ავადმყოფობის ისტორიებს და ექსპერტიზის დასკვნებს და მუდმივად ერთი და იგივე მეორდებოდა - გარდაცვალების მიზეზი უმრავლეს შემთხვევაში უყურადღებობა იყო. მათ შორის ბევრი იყო ახალგაზრდა - 20-დან 30 წლამდე ასაკის. და ბევრი მათგანი სწორედ c ჰეპატიტით ან ტუბერკულოზით გარდაიცვალა.

დასკვნა მარტივია - დარღვეულია სიცოცხლის უფლება, მაგრამ ამის გამო პასუხს არავინ აგებს. საქართველოს ხელისუფლების თვალში ადამიანის სიცოცხლეს ფასი არა აქვს და ეს ჩანს არა მხოლოდ პატიმრებთან მიმართებაში, არამედ იმაშიც, რომ სახელმწიფომ შეწყვიტა მრავალი ისეთ დაავადების მკურნალობა (მაგ. სიმსივნური დაავადებები), რომელთა მკურნალობა აღემატებს მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობის შესაძლებლობებს, ხოლო დაზღვევის პოლისები საქართველოს ამ დაავადებებს, ძირითადად, არ ფარავს.

ბატონო გიორგი, დიდი მადლობა საინტერესო წინადადებისთვის. „ქართული იდეა“, როგორც ქვეყნის სტრატეგიული განვითარების ხედვა, ნამდვილად არ არის ერთი პირის თუ პირთა ჯგუფის შესამუშავებელი. საზოგადოების რაც უფრო ფართო წრე მიიღებს მონაწილეობას ამ დოკუმენტის შექმნაში, მით უფრო საინტერესო, მრავალმხრივი და სიცოცხლისუნარიანი იქნება თავად დოკუმენტი. ასე რომ აუცილებლად გავითვალისწინებთ ამ წინადადებას.

რაც შეეხება მომავალს: ზემოთაც ვთქვი - თუკი 2012 წლის არჩევნები იმავე მუხტით, იმავე სულისკვეთებით ჩატარდება, როგორც ახლანდელი თვითმმართველობის არჩევნები, მაშინ ოპოზიცია მიიღებს გაცილებით ნაკლებ ხმას, ვიდრე მიიღო 2008 წლის 21 მაისის საპარლამენტო არჩევნებზე და გაცილებით ნაკლებ წევრს გაიყვანს საქართველოს პარლამენტში. ხოლო 2012 წლის არჩევნების წაგება ნიშნავს დღევანდელი რეჟიმის მრავალი წლით გაგრძელებას. ამიტომ, ოპოზიციამ უნდა შეიცვალოს ბრძოლის ტაქტიკაც და სტრატეგიაც. პირადად მე ღრმად ვარ დარწმუნებული, რომ ფართო პოლიტიკური და საზოგადოებრივი კონსენსუსის გარეშე გამარჯვება შეუძლებელია. ამიტომაც ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ ამ კონსენსუსის მისაღწევად. გავიმეორებ ზემოთქმულს - ძალიან ადვილია მონახო საბაბი, რატომ არ უნდა დაელაპარაკო რომელიმე პოლიტიკოსს, მაგრამ ეს არ არის გამარჯვების გზა. როგორც არქიმედე იტყოდა, მაჩვენეთ საყრდენი და მე გადავაბრუნებ... საყრდენი კი დღეს მხოლოდ ერთობა და შეთანხმებული მუშაობაა. ეს არის გამარჯვების ერთადერთი ფორმულა, ხოლო ვინც ამაზე უარს იტყვის, მისი მიზანი სააკაშვილის რეჟიმისთვის არსებობის გახანგრძლივებაა.

კიდევ ერთხელ მოგესალმებით იას და იანათელებს და პირდაპირ გადავალ საქმეზე, რადგან კომპიუტერი ჩავრთე თუ არა, კითხვა უკვე დამხვდა.

ბატონო სოზარ, ერთი წინადადება და ერთი კითხვა მაქვს?
წინადადება – თქვენს მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტზე ბევრი ადამიანისთვის იქნება საინტერესო და არც თქვენთვის უნდა იყოს უინტერესო მათი აზრები. იქნებ გამოაცხადოთ რამე მისამართი, ან ფეისბუკზე გახსნათ ჯგუფი, სადაც ყველა დაინტერესებულს ექნება ჩართვის საშუალება.
კითხვა: მიხეილ სააკაშვილმა მისმა გუნდმა უკვე დაიწყეს ჩვენი მიჩვევა, რომ 2013 წლის ისევ მიშამ უნდა გააგრძელოს მართვა, ოღონდ ამჯერად სხვა სახელით და ისევ ერთპიროვნულად. ასეთ პირობებში რა შანსი არსებობს იმისა, რომ 2012 წელს რეალური არჩევნები ჩატარდეს, როდესაც სააკაშვილს მყარი უმრავლესობა სჭირდება? ხომ არ გეჩვენებათ, რომ საზოგადოების იმ ნაწილმა (არა მხოლოდ ოპოზიციურმა პარტიებმა) რაღაც ახალი ტაქტიკა და სტრატეგია უნდა გამოიმუშაოს, რათა ეს ჭირი მოვიშოროთ თავიდან. მით უმეტეს იმ პირობებსი, როცა ქალბატონი იას სიტყვებით რომ ვთქვათ, "ალიანსმა" ხელისუფლების გაძლიერება აირჩია და დანარჩენ ოპოზიციას როგორც ჩანს დიდი ხნით და მყარად გაემიჯნა.

შეიზლება შევეკითხო ბატონ სუბარს?

იას და ყველა იანათელს - დიდი მადლობა დღევანდელი მასპინძლობისთვის და ბოდიში უნდა მოგიხადოთ, ჯერ ერთი, გრძელ-გრძელი პასუხებისთვის და, მეორეც იმისთვის, რომ იძულებული ვარ დაგემშვიდობოთ. ხვალ მნიშვნელოვანი დღე მაქვს და ამაღამ სხვა რაღაცაზე უნდა გავაგრძელო მუშაობა. თუ დარჩა პასუხგაუცემელი კითხვები, რომლებზეც გული გწყდებათ, მზად ვარ ხვალ გიპასუხოთ.

სოზარი

რაც შეეხება, რომელ პოლიტიკურ ჯგუფთან ვაპირებ დადგომას - არ ვაპირებ იმათთან, ვინც ამ წლების განმავლობაში დანაშაულს ჩადიოდა საქართველოში, ვინც პირდაპირ ქუჩაში ხვრეტდა უდანაშაულო ადამიანებს და შემდეგ არ იძიებდა ამ საქმეებს, ვინც უტიფრად გვიმტიკცებდა რომ საქართველოს არმია ისეთი ბრძოლისუნარიანია, მოსკოვის აღება შეუძლიაო (გივი თარგამაძის სიტყვებია), ხოლო შემდეგ თვითონ დაიჯერეს ამისი და მართლა დაუწყეს ომი რუსეთს (იხ. ტალიავინის დასკვნა); არ დავდგები იმ ადამიანებთან, ვინც წაგებული ომის შემდეგ გვიმტკიცებდნენ, ომი მოვიგეთო, ხოლო ერთ-ერთი მათგანი საქარველოს პარლამენტის ტრიბუნიდან იმასაც კი გვახარებდა, ეს იმხელა გამარჯვება მოვიპოვეთ, რომ აწი სოჭსაც მალე დავიბრუნებთო (კობა ხაბაზი). არ დავდგები შლეგებთან, რადგან ქვეყანას ღუპავს ეს სიშლეგე. ვერც იდეალურ, უშეცდომო და უცოდველ პოლიტიკოსებთან ვერ დავდგები, რადგან ასეთებს ვერც ჩემს გარეთ ვხედავ და ვერც ჩემს თავში :)

ბატონო გია, ბიჭები, რომელთა გათავისუფლებასაც გია გაჩეჩილაძე ითხოვდა, სასტიკად აწამეს პოლიციაში. ყოველ მათგანს მოუწყვეს ე.წ. „სირცხვილის დერეფანი“ (ასე უწოდებდნენ თავად პოლიციელები), რაც ნიშნავდა შემდეგს: რამდენიმე პოლიციელი იდგა (ერთგან წრედ, მეორეგან ორმწკრივად) და ბიჭებს სასტიკად სცემდნენ ხელკეტებით. მე თვითონ მაქვს იმ ბიჭების დაზიანებები ნანახი და ექსპერტიზაც ჩავუტარეთ.

მე არ ვამართლებ ამ ბიჭების საქციელს, როცა მათ სცემეს ჟურნალისტი ავალიანი, თუმცა, ჯერ ერთი, ეს არ ამართლებს პოლიციის მიერ დაკავებულთა წამებას და ღირსების შემლახავ მოპყრობას;

მეორეც, ამ ბიჭების წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო მუხლებით, რაც 7 წლით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებდა და, დამერწმუნეთ, აბსოლუტურად არაადეკვატური იყო;

მესამე - კანონი ყველასთვის ერთნაირი უნდა იყოს და ქვეყანაში შერჩევით მართლმსაჯულებას არ უნდა ჰქონდეს ადგილი. 2007 წლის 28 ოქტომბერს (თუ სწორად მახსოვს თარიღი) ზუგდიდის ცენტრში ნაცმოძრაობის აქტივისტებმა იარაღის გამოყენებით სასტიკად სცემეს მომიტინგეები. მთელი საქართველო მოიარა კადრებმა, როგორ შეასწრო ბეჟან გუნავამ მაღაზიაში თავდამსხმელებს და როგორ სასტიკად გაუსწორდნენ მას ფიზიკურად. ზოგიერთი დაზარალებული რამდენიმე კვირის განმავლობაში იწვა საავადმყოფოში (მაგალითად, პარლამენტარი ბიძინა გუჯაბიძე). თავდამსხმელების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე არ აღძრულა, რამდენიმე მათგანი 400 ლარით დააჯარიმეს, რამდენიმეს კი 20-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა მიუსაჯეს. დამეთანხმებით ალბათ, ეს არ არის სამართალი, თუმცა, ისტორია ამით არ დამთავრებულა. თავდამსხმელთა „ბელადი“, ვინმე ღურწკაია, ზუგდიდის გამგეობის თანამშრომელი, როგორც კი ოცდღიანი პატიმრობის ვადა ამოეწურა, დააწინაურეს, რამდენიმე თვეში კი ნაციონალური მოძრაობის საპარლამენტო სიაში ჩაწერეს და დღეს მას აქვს შანსი, საქართველოს პარლამენტის წევრად და ჩვენს კანონმდებლად მოგვევლინოს.

და რა დააშავა გია გაჩეჩილაძემ (უცნობმა)? - ხალხს მოუწოდა ბიჭების გათავისუფლებისკენ, მაგრამ ეს დანაშაული არ არის - მოწოდებას სადმე შეჭრისკენ ადგილი არ ჰქონია;

გაურკვეველ პირებს (პოლიციას ზოგადად) უყვირა ფარჩაკებოო - დანაშაული არც ეს არის;

მარტოდმარტო გადახტა პოლიციის ღობეზე, პეტიციით ხელში და ცდილობდა ვინმესთვის ამ პეტიციის გადაცემას - დანაშაული (სისხლის სამართლის) არ არის, თუმცა ღობეზე გადახტომა შეიძლება იყოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა. იგი უნდა დაეკავებინათ და გადაეცათ სასამართლოსთვის, როგორც ადმინისტრაციული სამართალდამრღვევი, ამის ნაცვლად მას უსასტიკესად სცემეს, რამდენიმე ნეკნი ჩაუმტვირეს და შემდეგ პოლიციის შენობის უკანა მხარეს ღობეზე გადააგდეს, რაც უკვე სერიოზული დანაშაულია.

იმავე დღეს პოლიციამ მომიტინგეების წინააღმდეგ გამოიყენა არალეტალური იარაღი - რეზინისა და პლასტიკური ტყვიები - რასაც არ უშვებდა საქართველოს იმდროინდელი კანონმდებლობა, შესაბამისად, მათი გამოყენება დანაშაული იყო. დანაშაული იყო ისიც, რომ ამ იარაღს დამიზნებით ესროდნენ თავის არეში ადამიანებს, გამორჩევით - პოლიტიკურ ლიდერებს, რის გამოც ორმა ადამიანმა მხედველობა დაკარგა. საქმე დღემდე გამოძიებული არ არის. ამ იარაღის გამოყენების უკანონობა დაადასტურა ახალმა სახალხო დამცველმა, ბატონმა გიორგი ტუღუშმაც, ასე რომ მიკერძოებული ვერ ვიქნები.

ასე რომ, ყველაფერში უნდა ვეძებოთ სიმართლე და სამართალი და ხმამაღლა ნათქვამმა ისეთმა სიტყვამ, როგორიცაა ფარჩაკები - არ უნდა შეგვაშინოს. ბოლოსდაბოლოს, ჩვენი პრეზიდენტიც ხშირად იყენებს ასეთ სიტყვებს - ფარჩაკები, ჩარეცხილები და ა.შ.

დიდი მადლობა, ქალბატონო ნენე. გეგმა ძალიან მარტივია - ამ საქმეში სპეციალისტები უნდა ჩაერთონ, ხოლო სახელმწიფომ დაფინანსება უნდა გამოყოს. მე არ ვარ მომხრე, მწერალი ხელფასს იღებდეს მხოლოდ იმიტომ, რომ ის მწერალთა კავშირის წევრია, მაგრამ ცოტაოდენი დოტაცია შესაძლებელს გახდიდა რამდენიმე ლიტერატურული ჟურნალის არსებობას, მწერლებს ჰონორარი და, შესაბამისად, შემოსავალი ექნებოდათ და ლიტერატურული პროცესიც გაცოცხლდებოდა. ცხადია, გენიოსებს ასეთი დახმარება ვერ გააჩენს, მაგრამ სადაც ლიტერატურული დუღილია, იქ კარგი შესაძლებლობაა, გამოჩნდეს მრავალი ნიჭიერი მწერალი.

ბოლო წლებში თბილისში და საქართველოს ათამდე ქალაქში გაკეთდა აბსოლუტურად ერთნაირი შადრევანი - უგემოვნობისა და ავტოკრატიის მკაფიო ნიშანი. თანაც, მათი უმრავლესობა ისეთ ადგილას დგას (შუაგულ ქუჩაში), სადაც ადამიანები ვერ მივლენ, ბავშვები ვერ გაიხარებენ. მარტო ამ შადრევნებში დახარჯული თანხით რამდენიმე ფილმი დაფინანსდებოდა. როცა წელიწადში რამდენიმე ფილმის გადაღება მოხერხდება, გაჩნდება შანსი, რომ გაცოცხლდეს ქართული კინემატოგრაფიის ტრადიციები და ისევ დაიწყოს ისეთი ფილმების გადაღება, რომელთაც მრავალი თავყანისმცემელი ჰყავდა ქვეყანაშიც და მის ფარგლებს გარეთაც.

იყო დრო, როცა მეც ვფიქრობდი, რომ ეს ყველაფერი საბაზრო ეკონომიკისთვის უნდა მიგვენდო, მაგრამ რაც დრო გადის, სულ უფრო ვრწმუნდები, რომ ყველაფრის საბაზრო ეკონომიკის ამარა დატოვება არ არის სწორი. 45 წლის ვარ და, ასაკის მიუხედავად, დღემდე მიყვარს დისნეის მულტფილმები, შვილებთან ერთად სიამოვნებით ვუყურებ მათ, მაგრამ, ასევე შვილებთან ერთად სიამოვნებით ვუსმენ საბჭოთა პერიოდში საქართველოს რადიოში ჩაწერილ ზღაპრებს - კომბლეს, ნაცარქექიას და სხვა. და მიხარია, რომ ბავშვებსაც მოსწონთ ეს ზღაპრები, მოსწონთ მთხრობელის (არ ვიცი, ვინაა) უბადლო თხრობა - ყოველგვარი პრანჭვისგან დაცლილი, თბილი და ტკბილი ქართული.

თანამედროვე ჩეხეთი უზარმაზარ ფულს ხარჯავს იმაში, რომ მთელი მსოფლიოს მიღწევები - მეცნიერებაში, კულტურაში, ლიტერატურაში - ითარგმნოს ჩეხურად. ეს აუცილებლად უნდა გაკეთდეს ქართულადაც, წინააღმდეგ შემთხვევაში ქართული ენას ემუქრება საფრთხე, რომ ვერ უპასუხებს თანამედროვეობის გამოწვევებს.

ქართული ემიგრაცია საქართველოს სიმდიდრეა (გარკვეულწილად - ტკივილიც, რადგან უამრავი ადამიანი ყოველდღიურად დაბრუნებაზე ფიქრობს და საქართველოში არსებული გაჭირვების გამო ვერ ბრუნდება). უამრავ მეცნიერსა თუ ხელოვანს, ვინც დღეს უცხოეთში მოღვაწეობს, შეუძლია უდიდესი წვლილის შეტანა ქართული მეცნიერებისა და განათლების სისტემის განვითარებაში. ვთქვათ, ქართველმა ფიზიკოსებმა, რომლებიც მსოფლიოს წამყვან სამეცნიერო ცენტრებში მოღვაწეობენ (მარტო გია დვალის დასახელებაც კმარა) რომ შეძლონ, წელიწადში 2-3 თვით თბილისის უნივერსიტეტებში ლექციების წაკითხვა, ამით სერიოზულად გაიზრდება საქართველოში მეცნიერებისა და განათლების დონე. ასეთი პროექტების დაფინანსება კი სახელმწიფომ უნდა აიღოს თავი თავზე.

საფრთხე, ცხადია, არსებობს, რომ ასეთ დროს უვარგისი კინოსცენარი ან უვარგისი მოთხრობა დაფინანსდება და უკეთესი განზე დარჩება, მაგრამ როცა პრეზიდენტი ერთპიროვნულად წყვეტს, რა არის უკეთესი საქართველოსთვის, მრავალი ერთნაირი შადრევანი და შაკირას კონცერტი თუ ქართული ფილმისა და ლიტერატურული ჟურნალის დაფინანსება, განა ეს უფრო მეტი საფრთხე არ არის?

ჩერჩილის ცნობილ გამონათქვამ გავიხსენებ, რომ ძალაუფლება რყვნის, ხოლო აბსოლუტური ძალაუფლება აბსოლუტურად რყვნის ადამიანს (ადამიანებს)... ჩვენ უნდა მივაღწიოთ, რომ ხელისუფლებაში იყოს ძალთა ბალანსი: პარლამენტი უნდა იყოს მრავალპარტიული, პრეზიდენტს არ უნდა ჰქონდეს იმპერატორის ძალაუფლება, ხოლო თვითმმართველობებს უნდა ჰქონდეთ რეალური ძალაუფლება. ამას უნდა მივაღწიოთ როგორმე, ერთხელ მაინც და მაშინ უკვე დაიწყება სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც შემდგომში შეეწინააღმდეგება ავტოკრატიის დამკვიდრებას. დემოკრატიის საწინდარი მრავალპარტიულობაა და არა ერთი რომელიმე პოლიტიკური ძალისა თუ პოლიტიკური ლიდერის იმედად ყოფნა.

მიხეილ სააკაშვილს ნამდვილად ჰყავს მხარდამჭერები და მათ არც პირად და არც ქვეყნის მტრებად არ მივიჩნევ. ისე, მხარდამჭერები ჰიტლერსაც ჰყავდა :). თქვენ ხომ გესმით, რომ ჩემი გამონათქვამი მეტაფორაა, რაც გარკვეული მიზნისთვის სხვადასხვანაირად მოაზროვნეთა ერთად დგომას გულისხმობს.

რაც შეეხება მიხეილ სააკაშვილს, მას ჰყავს „ერთგული ამომრჩევლებიც“, მაგრამ როცა საბავშვო ბაღში ბავშვებს საათობით აყვირებენ „მიშა, მიშა“, როცა პოლიცია „მიშა, მიშას“ გაჰყვირის, როცა მინისტრი (გოგა ხაჩიძე) ჰიმნების წერს თავი ს პრეზიდენტზე - მიშა მაგარიაო, როცა თბილისიდან ჩაყვანილი სახლმმართველები ქობულეთში, რესტორანში, პრეზიდენტის თანდასწრებით ცეკვავენ „მიშა მაგარიას“ რიტმებზე, ამას ერთგულება არ ჰქვია, ეს ყველაფერი (და მრავალი სხვა) ავტოკრატიის ნათელი გამოხატულებაა.

ქალბატონო ანა, დიდი მადლობა შეფასებისთვის. მე პირადად, თავს ყველაზე კომფორტულად სწორედ სამოქალაქო სექტორში ვგრძნობ. იმიტომ, რომ მაინტერესებს ადამიანის უფლებების დაცვა; იმიტომ, რომ ვერავინ წამიკითხავს ნოტაციას, ვისთან შეიძლება დადგომა და ვისთან არა; იმიტომ რომ არანაირი ლტოლვა და სურვილი არა მაქვს ძალაუფლების მიმართ (ოღონდ გულწრფელად :) ). მაგრამ, ცვლილებების გზა მაინც პოლიტიკაზე გადის. ავტოკრატულ სახელმწიფოში არასამთავრობო სექტორს შეუძლია ილაპარაკოს ადამიანის უფლებების დარღვევის ფაქტებზე (რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ არა - საკმარისი), მაგრამ ვერ დაიცავს ვერავის უფლებას. სახალხო დამცველი ვიყავი, კონსტიტუციური თანამდებობის პირი და ხშირად მიხდებოდა მუშაობა, როგორც საბჭოთა დროის დისიდენტს. ამიტომ, თუ დავინახავ, რომ პოლიტიკაში რაიმე წვლილის შეტანა შემიძლია, მგონია, რომ ამ გამოწვევაზე უარის თქმა არ იქნება არც სწორი და არც წესიერი საქციელი. და არც გაბედული :).

რაც შეეხება ოპოზიციის მიმართ ნდობას: ოპოზიცია დღეს ისეთია, როგორიც არის. უნდა ვცადოთ ამ სპექტრის გამრავალფეროვნება ახალი სახეებით, მაგრამ სრულიად ახალ პოლიტიკურ სპექტრს ახლა ვერ შევქმნით. მით უმეტეს, თუ თქვენს მოწოდებას (პოლიტიკაში არწასვლის შესახებ) მივყვებით.

კიდევ ერთხელ გულწრფელად გავიმეორებ: სულიც და გული არასამთავრობო სექტორისკენ და პედაგოგიური მოღვაწეობისკენ მიმიწევს, ძალიან მინდა ვიმუშაო სახელმძღვანელოზე გამოხატვის თავისუფლების სფეროში, მაგრამ დღეს ფრონტის ხაზი სხვაგან გადის. რაღაც ისე დამებედა, რომ ყოველთვის ფრონტის ხაზზე მიწევს ყოფნა :).

ქალბატონო/ბატონო არქივარიუს, მე უფრო რაღაც სხვაზე ვფიქრობ :), ოღონდ ზუსტად გამიჭირდება იმის თქმა, რა არის ეს სხვა. შეიძლება ეს იყოს საზოგადოებრივი მოძრაობა, რომელიც მჭიდროდ ითანამშრომლებს პოლიტიკურ ძალებთან. თუმცა, ჯერ ძალიან ძნელია რაღაცის კონკრეტულად თქმა: მეჩვენება (ძირითადად განცდების და ნაწილობრივ ინფორმაციების დონეზეც), რომ თვითმმართველობის არჩევნებით რაღაც ეპოქა დასრულდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და ბევრი რამის გადააზრება მოგვიწევს. ჩემი წერილიც ამ გადააზრების მცდელობას წარმოადგენს. საინტერესო ის არის, რომ ამ წერილს მაშინვე მოჰყვა გამოხმაურება სრულიად განსხვავებული მხარეებიდან, რაც ნიშნავს, რომ „ეპოქის“ დასრულებას ბევრი გრძნობს.

ერთი შემიძლია თამამად გითხრათ: თუ დღევანდელი განწყობებით მივედით 2012-2013 წლების არჩევნებამდე, მაშინ ნაციონალურ მოძრაობას და მიხეილ სააკაშვილს ძალიან, ძალიან დიდი ხნით დავიბედებთ და აღსრულდება ულტრალიბერალების ამოცანა ნაციონალების მინიმუმ 30-წლიანი მმართველობისა და „ახალი ქართველის“ გამოყვანის შესახებ. ამიტომ ვფიქრობ, რომ დღეს ბრძოლის ხაზი პოლიტიკაზე გადის, სადაც სამოქალაქო სექტორმაც სერიოზული სიტყვა უნდა თქვას.

შეფასებაში სრულად გეთანხმებით და ამაზე ისიც მეტყველებს, რომ ნებისმიერი ძალა, ვინც იყო ძალაუფლებაში, ძალაუფლების დაკარგვისთანავე წყვეტს არსებობას, როგორც პოლიტიკური გუნდი. ასე მოხდა „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველოს“ შემთხვევაშიც, „მოქალაქეთა კავშირის“ შემთხვევაშიც და იგივე ბედს გაიზიარებს „ნაციონალური მოძრაობაც“. სწორედ იმიტომ, რომ ყველა მათგანი იკავებს ცხოვრების ყველა სფეროს და უკიდურესად ავიწროვებს საზოგადოების სხვა ნაწილის საარსებო სივრცეს. ეს კი პირდაპირ ემუქრება ქვეყნის უსაფრთხოებას: იწვევს პერიოდულად სოციალურ შფოთს, უამრავი მოქალაქე იძულებით ტოვებს ქვეყანას და მიდის ემიგრაციაში, სადაც ბევრი მათგანი კრიმინალური საქმიანობით ირჩენს თავს, მრავალი ბიზნესმენი ცდილობს, თავისი ეკონომიკური საქმიანობა სხვა ქვეყნებში გადაიტანოს და ა.შ.

მექანიზმი ერთია - ქვეყანაში უნდა დამყარდეს პოლიტიკურად პლურალისტური გარემო, სადაც ყველანაირ პოლიტიკურ ხედვასა და ჯგუფს ექნება არსებობის უფლებაც და შანსიც. სწორედ ამის მისაღწევად არის საჭირო შეთანხმება სხვადასხვა, მათ შორის ძალიან განსხვავებული ხედვის მქონე ჯგუფებს შორის.

2003 წლის პარლამენტი, ვარდების რევოლუცია რომ არ მომხდარიყო, არ იყო იდეალური, მაგრამ იქ იყო რეალური პლურალიზმი და, რომ არა რევოლუცია, შეიძლებოდა სწორედ იმ პარლამენტს გადაედგა რეალური ნაბიჯი დემოკრატიისკენ.

ქალბატონო ანა, თქვენი კითხვა პრაქტიკულად პასუხიც არის და თან ის პასუხი, რასაც სრულად ვაწერ ხელს. ოღონდ, დავამატებს, რომ ულტრალიბერალიზმი ეხება არ ეხება მხოლოდ სოციალურ და ეკონომიკურ სფეროს. თქვენ ბლოგზე ერთი ჩემი ყოფილი სტუდენტიც არის, ვისაც თსუ-ში მედიის სამართალს ვუკითხავდი. ალბათ დამეთანხმება (არ ვიცი, დავასახელო თუ არა მისი ვინაობა), რომ მთელი კურსის განმავლობაში მთავარი თემა იყო ზღვარი უფლებებსა და თავისუფლებებს შორის; მე არ ვიცი ქვეყანა, სადაც გაზიარებული იყოს ულტრალიბერალური მიდგომა, რომ თავისუფლებას ზღვარი არა აქვს და კანონმა არ უნდა დააწესოს ამგვარი ზღვარი (ვქთვათ, გამოხატვის თავისუფლებას და ადამიანის პირად ცხოვრებას შორის, გამოხატვის თავისუფლებას და საზოგადოებრივ მორალს შორის და ა.შ.). ამგვარი ზღვარი ყოველ საზოგადოებაში უნდა დადგინდეს იმის მიხედვით, რა არის ადეკვატური ამ საზოგადოებისთვის.

ძალიან საინტერესონი არიან ის ნეოლიბერალები (თქვენი ტერმინია, მე ფსევდოლიბერალებს უფრო ვუწოდებდი), რომლებიც აქციებს აწყობენ დეისაძის წიგნის დასაცავად, მაგრამ ამართლებენ ტელეკომპანია იმედის დარბევას და არ ცნობენ ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის წართმევას ჯერ ერთი მფლობელისთვის, შემდეგ - მეორესთვის. მათ არ აინტერესებთ, რომ ირღვევა კანონის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც ტელეკომპანიათა მფლობელების ვინაობა საჯარო უნდა იყოს. მსგავსი მაგალითების მოყვანა მრავალად შეიძლება.