შაბათი, 01 ნოემბერი, 2014 თბილისის დრო 03:26

საზოგადოება / ადამიანის უფლებები

უფლებადამცველების სამართლებრივი შეფასება და ულტიმატუმი ხელისუფლებას

უფლებადამცველების საგანგებო ბრიფინგი
უფლებადამცველების საგანგებო ბრიფინგი
გლდანის მერვე საპყრობილეში მომხდარი ფაქტები სცდება საქართველოს ფარგლებს, ის არ არის მხოლოდ ლოკალური ხასიათის დანაშაული და მის წინააღმდეგ მთელმა საერთაშორისო  საზოგადოებამ უნდა აიმაღლოს ხმა, საქართველოს მთავრობამ კი საქმე გამოიძიოს და დამნაშავეები დასაჯოს,  - აცხადებენ  საქართველოს უფლებადამცველები, რომლებმაც 19 სექტემბერს საქართველოს ხელისუფლებას რამდენიმეპუნქტიანი ულტიმატუმი წაუყენეს. პატიმართა წამებისა და არაადამიანური მოპყრობის გამჟღავნებულ ამბებს უკვე გამოეხმაურა გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაცია  „ჰიუმენ რაიტს უოჩი“ (Human Rights Watch) და აშშ-ის საელჩო საქართველოში.

გლდანის მერვე საპყრობილეში მომხდარი ფაქტების დაუყოვნებლივ გამოძიება და შესაბამისი პირების სისხლის სამართლებრივი და პოლიტიკური პასუხისმგებლობის საკითხი  დასვა თორმეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ 19 სექტემბერს საგანგებოდ გამართულ ბრიფინგზე. ხელისუფლების მიმართ არასამთავრობოების ულტიმატუმი რამდენიმე მნიშვნელოვან მოთხოვნას შეიცავს, აცხადებს ”ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის”თავმჯდომარე თამარ ჩუგოშვილი:
პოლიტიკური პასუხისმგებლობის გარდა, იმ პირთა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის საკითხიც უნდა დაისვას, ვისაც შსს-ში, პროკურატურაში უშუალოდ ევალებოდა ეკონტროლებინა ეს პროცესი...

“გარდა ვიდეოფირზე აღბეჭდილი პირების სისხლის სამართლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობისა, აუცილებელია დადგეს მაღალი თანამდებობის პირების, მათ შორის, სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის თავმჯდომარის, მინისტრის, მთავარი პროკურორის და სხვა პირთა ბრალეულობის საკითხი, რადგან შეუძლებელია მათი ჩართულობის გარეშე მომხდარიყო მსგავსი სისტემური და ადამიანის უფლებათა მასობრივი დარღვევა.”

”თუ ეს ადამიანები თანამდებობებზე დარჩებიან, დიდი ალბათობით ისინი ხელს შეუშლიან გამოძიების სამართლიანად წარმართვას. მათი პასუხისმგებლობის დაყენების მოთხოვნაც აქედან გამომდინარეობს”, - ამბობს ირაკლი მელაშვილი, წევრი კოალიციისა ”არჩევანის თავისუფლებისათვის”:

”პოლიტიკური პასუხისმგებლობის გარდა, იმ პირთა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის საკითხიც უნდა დაისვას, ვისაც შსს-ში, პროკურატურაში უშუალოდ ევალებოდა ეკონტროლებინა ეს პროცესი.”

”საიას” თავმჯდომარე თამარ ჩუგოშვილი აცხადებს, რომ წამებისთვის, რომელიც არის სისხლის სამართლის დანაშაული, უფლებადამცველების არაერთი განცხადების მიუხედავად,  საქართველოში არასოდეს არც ერთი სახელმწიფო მოხელე არ დასჯილა:
თამარ ჩუგოშვილითამარ ჩუგოშვილი
x
თამარ ჩუგოშვილი
თამარ ჩუგოშვილი

”თუ ვინმე დასჯილა, დასჯილა სულ სხვა კვალიფიკაციით, მაგალითად, უფლებამოსილების გადამეტება ან ჯანმრთელობის დაზიანება..  და სასჯელიც შედარებით მსუბუქი იყო.”

”საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” ხელმძღვანელი ეკა გიგაურიც იხსენებს, რომ, სახალხო დამცველის მიერ პარლამენტში არაერთგზის წარდგენილი კრიტიკული ანგარიშების მიუხედავად, არც ერთხელ არ შექმნილა საგამოძიებო კომისია, რომელიც დაადგენდა, წარმოდგენილი ფაქტები შეესაბამებოდა თუ არა სიმართლეს.

პარალელურად, საქართველოს პროკურატურამ  გაავრცელა განცხადება, სადაც ნათქვამია, რომ წამებისა და არაადამიანური მოპყრობის ბრალდებით დაკავებულია გლდანის მე-8 საპყრობილის 10 თანამშრომელი: გაგა მკურნალიძე, დავით ხუჭუა, გლდანის მე-8 საპყრობილის დირექტორი ვიქტორ ყაჭეიშვილი, დირექტორის მოადგილე ლევან ფურცხვანიძე, გლდანის ციხის უსაფრთხოების სამსახურის დირექტორი გიორგი კვარაცხელია, ამავე საპყრობილის რეჟიმის უფროსი ინსპექტორი ოლეგ ფაცაცია, მანუჩარ ლომთაძე, გელა ცომაია, ლევან ფხალაძე და ბორის ფარულავა. მეთერთმეტეს,  ვლადიმერ ბედუკაძეს, ბრალი დაუსწრებლად წაუყენეს და ის ამჟამად ძებნილია.
ასეთ ფაქტებზე ინფორმაცია, გარკვეულწილად, საერთაშორისო ორგანიზაციებსაც ჰქონდათ, მაგრამ არ არსებობდა მტკიცებულებები. ახლა, როცა ეს ყველაფერი ვიზუალურად ვნახეთ, ვფიქრობ, მათი შეფასებები ძალიან მკაცრი იქნება...

როგორ ისჯება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით წამება და არაადამიანური მოპყრობა და რა წერია საერთაშორისო კონვენციებში? - ვკითხეთ არასამთავრობო ორგანიზაცია ”კონსტიტუციის 42-ე მუხლის” აღმასრულებელ დირექტორს, ნაზი ჯანეზაშვილს. 144-ე მუხლი, წამება, ისჯება 7-დან 10 წლამდე.  თუ დანაშაულს სჩადის მოხელე, სასჯელის ვადა იზრდება 9-და 15 წლამდე... მაგრამ რაც ვნახეთ, არ ყოფილა მხოლოდ წამება. ამას ემატება გაუპატიურებაც, რომელიც, კოდექსის 138-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, ისჯება 6-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით. მომხდარი სცილდება სისასტიკის მინიმალურ ზღვარს საერთაშორისო კონვენციების მიხედვითაც, ამიტომ ნაზი ჯანეზაშვილი ფიქრობს, რომ საერთაშორისო ორგანიზაციების გამოხმაურება იქნება ძალიან მკაცრი:

”ეს ღირსების შემლახავი ქმედებაც არის და არაადამინურ მოპყრობასაც სცილდება. ასეთ ფაქტებზე ინფორმაცია, გარკვეულწილად, საერთაშორისო ორგანიზაციებსაც ჰქონდათ, მაგრამ არ არსებობდა მტკიცებულებები. ახლა, როცა ეს ყველაფერი ვიზუალურად ვნახეთ, ვფიქრობ, მათი შეფასებები ძალიან მკაცრი იქნება.”
ცალსახა მოწოდება გვაქვს ხელისუფლებისადმი, რომ დაუყოვნებლივ და ეფექტურად გამოიძიონ ეს საქმე და დასაჯონ ყველა დამნაშავე. უნდა მოხდეს აგრეთვე წამების მსხვერპლთა რეაბილიტაცია - ეს არის საქართველოს ხელისუფლების ვალდებულება, რომელიც მას მთელი რიგი საერთაშორისო დოკუმენტებით აქვს ნაკისრი...

საგანგებო მიმართვაზე ხელმომწერი ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია თანხმდება, რომ გლდანის ციხეში მომხდარი ფაქტები არ შეიძლება განვიხილოთ როგორც მხოლოდ ლოკალური შემთხვევა, ინდივიდუალური ფაქტი - ეს არის ფაქტი, რომელსაც მწვავე საერთაშორისო გამოხმაურება უნდა მოჰყვეს.

19 სექტემბერს  მომხდარს დილითვე  გამოეხმაურა გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაცია „ჰიუმენ რაიტს უოჩიც“ და საქართველოს მთავრობას საქმის გამოძიებისაკენ მოუწოდა. ორგანიზაციის წარმომადგენელი საქართველოში  გიორგი გოგია რადიო თავისუფლებასთან საუბარში აცხადებს, რომ საერთაშორისო სამართალში  წამებასთან დაკავშირებით  არ დაიშვება არანაირი გამონაკლისი -  ნებისმიერი პიროვნება, ვისაც წვლილი მიუძღვის ასეთი ტიპის დანაშაულში, უმკაცრესად ისჯება და მას ეკისრება არა მხოლოდ ადმინისტრაციული, არამედ სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა. რაც ყველაზე საგანგაშოა, შენიშნავს გიორგი გოგია, ეს არის არა გამონაკლისი შემთხვევა, არამედ სისტემური პრობლემა, რაზეც „ჰიუმენ რაიტს უოჩმა“ უკვე გაამახვილა ყურადღება:

”ცალსახა მოწოდება გვაქვს ხელისუფლებისადმი, რომ დაუყოვნებლივ და ეფექტურად გამოიძიონ ეს საქმე და დასაჯონ ყველა დამნაშავე. უნდა მოხდეს აგრეთვე წამების მსხვერპლთა რეაბილიტაცია - ეს არის საქართველოს ხელისუფლების ვალდებულება, რომელიც მას მთელი რიგი საერთაშორისო დოკუმენტებით აქვს ნაკისრი.”
ვიზიარებთ ყველა ქართველის გაოგნებასა და შეძრწუნებას იმ საშინელი ქმედებით, რომელიც გუშინ გავრცელებულ კადრებშია ასახული. აღსანიშნავია, რომ მთავრობამ დაიწყო ამ საქმის გამოძიება...

გარდა ამისა, ორგანიზაცია ”ციხის საერთაშორისო რეფორმის”  წარმომადგენელი ირენა გაბუნია გვეუბნება, რომ საქართველოს აქვს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი  ვალდებულებები, რაც, როგორც გამოჩნდა, არ სრულდება. ამიტომ წამების საწინააღმდეგო ევროპული კომიტეტის  თუ სხვა შესაბამისი ორგანოების მიერ მომზადებულ ანგარიშებში მწვავე გამოხმაურებებს უნდა ველოდეთ.

უფლებადამცველები ელიან, რომ მწვავე იქნება დიპლომატიური მისიების შეფასებებიც. 19 სექტემბერს უკვე ცნობილი გახდა საქართველოში  ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს პოზიციაც:

”ვიზიარებთ ყველა ქართველის გაოგნებასა და შეძრწუნებას იმ საშინელი ქმედებით, რომელიც გუშინ გავრცელებულ კადრებშია ასახული. აღსანიშნავია, რომ მთავრობამ დაიწყო ამ საქმის გამოძიება. საქართველოს სახალხო დამცველს თავის მოხსენებაში, ხოლო ჩვენ სახელმწიფო დეპარტამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის ყოველწლიურ მოხსენებაში აღნიშნული გვაქვს, რომ საქართველოში პატიმართა უფლებების დარღვევა სერიოზული საკითხია და ის უნდა გადაიჭრას. ვთხოვთ მთავრობას, ჩაატაროს გამოძიება სრულყოფილად და გამჭვირვალედ და უმოკლეს დროში უზრუნველყოს, რომ პასუხიმსგებელი პირები მართლმსაჯულების წინაშე წარდგნენ."


ყურადღება!
რადიო თავისუფლების ქართული რედაქციის ვებსაიტზე ფორუმებით სარგებლობისთვის აუცილებელია რეგისტრაციის გავლა.

რეგისტრაციის გასავლელად დააჭირეთ ვებსაიტის ზედა მარჯვენა კუთხეში მოთავსებულ ბმულს „რეგისტრაცია“. (რეგისტრაციის გავლის შემდეგ ელექტრონული ფოსტით მიიღებთ ავტომატურ შეტყობინებას. ყურადღება მიაქციეთ, შეტყობინება თქვენი ელექტრონული ფოსტის spam-ში ხომ არ აღმოჩნდა.) კომენტარის დასაწერად არ დაგავიწყდეთ საიტზე შესვლა.
ეს ფორუმი დაიხურა
კომენტარების რიგი
კომენტარები
     
ავტორი: ზურაბ საბულუა
20.09.2012 16:09
"ისე არსად არ ჩანს ერის ხასიათი, როგორც მის საპატიმროებში" არ იცოდით, რომ ყოველ სამ დღეში პატიმარს კლავდნენ ქართულ საპატიმროებში? არ იცოდით, რომ მგლების ქვეყანაში ცხოვრობდით? მაინდამაინც ეს შემზარავი კადრები უნდა გენახათ, რომ ასე აღშფოთებულიყავით? არ იცოდით, რომ კომუნისტების დროსაც ქართული საპატიმროები და შსს გამოირჩეოდნენ პატიმრების წამებით : ბოთლზე დასმა, ელექტრო შოკი, გაუპატიურება-- განსაკუთრებით "მანქურთ" შევარდნაძის პერიოდში. შევარცხვინე ასეთი ქვეყანა და ხალხი, სადაც არასოდეს დასჯილან სადისტი, მანიაკი ხელისუფალნი. თუ ეს "ტრადიცია" გაგრძელდა და ეს კაცობრიობის დანაშაული ისევე ჩაივლის როგორც სხვა ბოროტება, იგივე განმეორდება ყოველთვის და ღირსეული კაცები აღარ დარჩებიან ასეთ უღირს ქვეყანაში. არ იცოდით, რომ გულგრილობა უფრო მეტი დანაშაულია და ბადებს უფრო მეტ არაადამიანურობას და ბოროტებას . უბედურება ის არის რომ დღევანდელი ქართველობის უმრავლესობა, მორალურათ მზად არის რომ ჩაანაცვლოს ჯალათი. ბროცკის არ იყოს ; "ამბივალენტობა" არის ერთ-ერთი სენი ქართველობის (ზეპირად შეიძლება ვერ გავაკეთო ზუსტი ციტირება) " ჩვენში ყველაზე საცოდავი მსხვერპლიც კი მორალურათ დასაშვებათ მიიჩნევს, რომ ის შეძლებდა ყოფილიყო ჯალათი". ბევრი ჩემი ახლობელი შეეწირა თქვენს გულგრილობას ქართველებო, მართალია ბოროტებას არა აქვს ეროვნება, მაგრამ ასეთ ყველა ზღვარს გადასულ ბოროტებასაც არ აქვს ანალოგი. რამდენი მკვლელი არაკაცი ვიცი რომელიც ქუჩაში დადის და ეფერება თავის შვილებს და შვილიშვილებს. ამ მოსეს თაობას მხოლოდ მამულიშვილების, ერისკაცების დევნა და მკვლელობა ხელეწიფება. არცერთი "მანქურთი" არ დაუსჯია ერს სიცოცხლეში. ამ კადრების შემდეგ მაინც გამოდით და მოითხოვეთ სამართალი. ჩვენ რომ ოდნავი ღირსება მაინც რომ გვქონდეს დარჩენილი, ათასი კაცი კია არ უნდა იდგეს, მილიონი უნდა გამოვიდეს, ერი თუ ბერი ყველამ უნდა მოვთხოვოთ ამ კრიმინალურ ხელისუფლებას პასუხი. "ნულოვანი ტოლერანტობის" აპოლოგეტი ხელისუფლება ცინიზმის წარმოუდგენელ რა დონეზე უნდა იყოს, რომ აქაც კატასავით ოთხ ფეხზე ფიქრობს დახტომას და ამბობს ; თურმე საცოდავი პატიმარი ვინმე თამაზ თამაზაშვილი ყოფილა ამ ყველაფრის ორგანიზატორიო :) მარტო ამით ჩანს ამ ხელისუფლების დამოკიდებულება საზოგადოებისადმი. ნახირად თვლიან ხალხს ეს არამზადები. მე როგორც ერთი ქართველი მოვუწოდებ ხალხს გამოღვიძებისკენ, დროა ქართველები დავფიქრდეთ თუ საით მივდივართ, გადარჩენის ინსტინქტმა მაინც უნდა გამოგვაფხიზლოს. ჩვენი შვილების მომავლისთვის უნდა მოვითხოვოთ ამ სადისტი ხელისუფლების გადადგომა და დასჯა. ისევე როგორც 91-93 წლების პუტჩისტების. რომლის შედეგსაც დღეს იმკის საქართველო. პრეცედენტი უნდა შეიქმნას სახემწიფო დამნაშავეების დასჯის, სხვა შემთხვევაში ეს საშინელება არასოდეს დასრულდება. ბოლომდე ვერ ვუყურე ამ ბავშვების ტანჯვას, ლამის სისხლი ჩამექცა ტვინში ახლაც ვერა ვარ გონზე მოსული მაკანკალებს ამას რომ ვწერ არ მიტირია წლებია და ამ ბავშვების საცოდაობამ ამატირა. რა დონეზე იქნება ამ ბავშვების ფსიქიკა წარმოგიდგენიათ? თუ ამასაც დავივიწყებთ, როგორც სხვა მრავალ ბოროტებას მაშინ საქართველოს საშველი აღარ იქნება და უფლის რისხვისგან აღმოვჩნდებით, როგორც აქამდე მრავალი სხვა ერი ისტორიის სანაგვეზე.

სხვა მასალები

აუდიო მოსკოვი და კიევი გაზის თაობაზე შეთანხმდნენ

მიუხედავად ორმხრივი დაძაბული ურთიერთობისა, კიევმა და რუსეთმა, ევროკავშირის შუამავლობით, მოახერხეს გადამწყვეტი ხელშეკრულების ხელმოწერა გაზის სფეროში.
გაგრძელება

აუდიო 1 თვით მოსმენაზე ხელი ისევ შსს-ს მიუწვდება

პარლამენტმა მხარი დაუჭირა პრეზიდენტის შეთავაზებას, მომავალი წლის 28 თებერვლის ნაცვლად, 2014 წლის 1 დეკემბრამდე ჰქონდეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კანონიერი ფარული მიყურადების უფლება.
გაგრძელება

აუდიო აქცია ძალადობის წინააღმდეგ

​ძალადობის წინააღმდეგ ზუგდიდში, კინოთეატრ „ატრიუმთან“, მშვიდობიანი აქცია გაიმართა. მოქალაქეებმა ქალთა მიმართ გახშირებული ძალადობა სხვადასხვა ფორმით დაგმეს.
გაგრძელება

თქვენი პუბლიკაციები

ძვირფასო მეგობრებო,

რადიო თავისუფლების რუბრიკაში „თავისუფალი სივრცე“ შეგიძლიათ საკუთარი ბლოგებისა და პუბლიცისტური სტატიების გამოქვეყნება.

ტექსტი არ უნდა აღემატებოდეს 700 სიტყვას.

რედაქცია იტოვებს უფლებას, საკუთარი შეხედულებისამებრ შეარჩიოს ტექსტები გამოსაქვეყნებლად. ავტორებს ვთხოვთ, გაითვალისწინონ რადიო თავისუფლების სარედაქციო პოლიტიკა, რომელსაც შეგიძლიათ გაეცნოთ განყოფილებაში „ფორუმის წესები“.

ტექსტები ქვეყნდება უცვლელად, რედაქტირების გარეშე.

მასალები მოგვაწოდეთ მისამართზე: tavisupleba@rferl.org
(subject-ში ჩაწერეთ „თავისუფალი სივრცე“)

ყველაზე პოპულარული