Accessibility links

logo-print

ბიძინა მაყაშვილი

კალენდარი

ჩვენნაირი შეუმდგარი ქვეყნის ხელისუფლებისათვის ტყუილი ხშირად დროებითი გამოსავალია. გამოსავალი ახალ ტყუილამდე. ამიტომაც ტყუილები ტყუილების საფუძველი გახდა. მაგალითად, იტყუებიან, რომ რუსეთის ოკუპანტობა ტყუილია; იტყუებიან, სოჭის ოლიმპიური თამაშებზე არწასვლით შეიძლება მოტყუებულები დავრჩეთო.

ხშირად დარჩენილხართ მოტყუებული? მე ძალიან. ფაქტობრივად, მთელი ცხოვრება მატყუებდნენ. ბავშვობიდან. პირველი ტყუილი ალბათ თოვლის პაპა იყო, რომელიც სიბერეში სანტა კლაუსი აღმოჩნდა.

როცა კითხვა ვისწავლე, უკვე რეკლამა მატყუებდა, რომლის თანახმადაც, ქართული ჩაი სასიამოვნო და არომატული სასმელი იყო. ზოგადად, რეკლამას რომ უნდა მოვეტყუებინე, მაშინ არ ვიცოდი.

მერე მატყუებდა სკოლასთან მდგარი ფოტოების გამყიდველი, რომელიც 10 კაპიკად ყიდდა ხუთი თმამოშვებული ბიჭის ფოტოს რუსული წარწერით: Квартет Битлз. უმოწყალოდ მატყუებდნენ სკოლის სახელმძღვანელოები. არა მარტო ისტორიის, არამედ ფიზიკისაც, სადაც ეწერა, რომ პოლზუნოვმა გამოიგონა ვატის ორთქლის მანქანა, ხოლო პოპოვმა - რადიო.

იმ ხანებში არ მაღელვებდა, მაგრამ ძალიან მატყუებდა ამინდის პროგნოზი. მატყუებდა „ლედ ზეპელინი“, რომელიც სხვების დაწერილ ბლუზებს ისე უკრავდა, თითქოს მისი ყოფილიყოს. მატყუებდა მაღაზიის გამყიდველი, როცა წონა და ხურდა ყოველთვის თავის სასარგებლოდ ეშლებოდა. მატყუებდა მათხოვარი, რომელიც ათას ლეგენდას თხზავდა თავის წარსულზე. მატყუებდა გეოგრაფიული რუკა. მოკლედ, მატყუებდა ყველა, ვისაც არ ეზარებოდა.

მარტო სულხან-საბა არ მატყუებდა, პირიქით, ის ერთადერთი იყო, რომელიც მასწავლიდა, როგორ არ უნდა მოვტყუებულიყავი. ეტყობა, ცუდი მოსწავლე ვიყავი, რადგან მაინც ვტყუვდებოდი.

მატყუებდა ეროვნული მოძრაობა, ტყუილებს ბოლო მოეღება, როცა ტოტალურ სიცრუეზე აგებული საბჭოთა კავშირი დაინგრევა და საქართველო დამოუკიდებლობას მოიპოვებსო. ტყუილები დამოუკიდებლობის მოპოვების მერე უნდა გენახათ!

კომუნისტების დროს ვიცოდით, რომ ტყუილი კანონით გვქონდა გარანტირებული და ამიტომ არ განვიცდიდით, როცა გვატყუებდნენ. აბა როგორ უნდა გავბრაზებულიყავით, როცა, კონსტიტუციის თანახმად, 1980 წელს კომუნიზმში შევიდოდით.

ეროვნული ტყუილები ბევრად უფრო მტკივნეული აღმოჩნდა, რადგანაც მოიტანა სისხლი, ნგრევა, სიღარიბე, ენერგოკრიზისი, ტერიტორიების დაკარგვა, იმედგაცრუება...

მალე დადგა მითოლოგიური ტყუილების ეპოქა. მაგალითად, არსებობდა მითი, სახელად მეცხრე ბლოკი. მითი საზღვარგარეთელი მეგობრების შესახებ. და ყველაზე მთავარი - ნავთობსადენის მითი. ამ მითების თანახმად, საქართველო მალე სამოთხედ გადაიქცეოდა. თავისთავად სამოთხეც რომ დიდი ტყუილი იყო, აღარავის გახსენებია.

21-ე საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ახალი - ნაციონალური ტყუილების ფაზა. დიდი არაფერი, მაგრამ მაინც ბევრი ბრიყვდებოდა. თქვენი არ ვიცი, მე კი ჩვენი პოლიტიკური ლიდერები ჩრდილოეთ კორეის მატყუარებს მაგონებდნენ, ოღონდ გემოვნება ჰქონდათ არაბული. კორეაში იმას ვგულისხმობ, თავიანთ მოქალაქეებს რომ ატყუებენ, ყველაზე მაგარ ქვეყანაში ცხოვრობთო, ჩვენმა ფეხბურთელებმა ბრაზილიელებს მოუგესო, ჩვენ უკეთ ვიცით, თქვენ რაც გინდათო და ა.შ. არაბულ ასოციაციებს ალბათ ხრიოკ და უდაბნო ადგილებში პალმებით გაწყობილი ინფრასტრუქტურების შექმნა და მათი არქიტექტურა იწვევდა. ეს ძირითადი ხაზი იყო, თორემ წვრილ-წვრილი და მხიარული ტყუილები ყოველდღე გარანტირებული გვქონდა.

ასეთ ფონზე ბევრმა გადაწყვიტა, რომ ტყუილებისგან თავის დაცვის საუკეთესო საშუალება ხელისუფლების შეცვლა იქნებოდა. შეცდნენ. კიდევ ერთხელ. ტრადიციულად. დაავიწყდათ, რომ ჩვენნაირი შეუმდგარი ქვეყნის ხელისუფლებისათვის ტყუილი ხშირად დროებითი გამოსავალია. გამოსავალი ახალ ტყუილამდე. ამიტომაც ტყუილები ტყუილების საფუძველი გახდა. მაგალითად, იტყუებიან, რომ რუსეთის ოკუპანტობა ტყუილია; იტყუებიან, სოჭის ოლიმპიურ თამაშებზე არწასვლით შეიძლება მოტყუებულები დავრჩეთო; იტყუებიან, რომ თავად უფრო ნაკლებს იტყუებიან, ვიდრე ოპოზიცია. სინამდვილეში ტყუილებში ერთმანეთს ტოლს არ უდებენ.

რაც მთავარია, დამოუკიდებელი საქართველოს ყველა ხელისუფლებას ერთი საერთო ტყუილი აქვს: თითქოს ძალიან უყვართ მთავარი კონკურენტი ძალაუფლებასა და ტყუილებში - ეკლესია.

ერთი სიტყვით, უნდა შეეგუოთ აზრს, რომ სამყარო ტყუილებზეა აგებული და ყოველთვის შეეცდებიან თქვენს მოტყუებას. მეც ისე შევეჩვიე ტყუილებს, რომ როცა მარტო ვარ და არავინ მატყუებს, მე თვითონ ვიტყუებ თავს, რომ ყველა მე მატყუებს.

მთელ მსოფლიოში მსახიობები და მუსიკოსები აფინანსებენ საქველმოქმედო აქტივობებს და აქ კიდევ პირიქითაა - თურმე მათი დაფინანსება სატრაბახოა. ამ ქველმოქმედების შემდეგ ან ჩვენმა მეცნიერებმა რამე შესძინეს კაცობრიობას, ან ჩვენმა მსახიობებმა რამე შექმნეს ისეთი, რასაც შემახსენებთ?!

„ფიდბეკი“ იმ კატეგორიის შენაძენია ქართული ენისთვის, როგორიც „კოჰაბიტაცია“, „ბექგრაუნდი“, „კონტენტი“, „სეივი“, „ქეისი“, „ბორდი“ და სხვა მისთანები. შეგახსენებთ, რომ ადრე მის ნაცვლად გამოხმაურებას, უკუკავშირს ხმარობდნენ. ახლა რატომ გავიხსენე, გეტყვით. აი, მე რომ პოსტს ვწერ და თქვენ რომ მას კომენტარს უკეთებთ, ამის მაგალითია. ან, როცა ვინმეს კომენტარი გამიჩენს იდეას ახალი პოსტის დასაწერად, ესეც გამოდგება. ანდა სულაც ყოველგვარი კომენტარის გარეშე, როცა პოსტის გამოქვეყნებას რაღაც შედეგი მოჰყვება.

ამ უკანასკნელი შემთხვევის ერთ მსუბუქ ილუსტრაციას გავიხსენებ. შეიძლება თქვენც გახსოვდეთ - ერთი პოსტი მქონდა შარშან იმის შესახებ, თუ როგორ დავესწარი ლონდონში “არსენალ”-“ლივერპულის” შეხვედრას. ამ პოსტის გამოქვეყნებიდან მეორე დღეს ახლობელმა თავისი დაბადების დღის აღსანიშნავ სუფრაზე ერთი კაცის გვერდით დამსვა და მითხრა, თქვენ ერთად უნდა ისხდეთ - ეს ბარსელონაში იმ თამაშზეა ნამყოფი, ფიგუს ღორის თავი რო ესროლესო. უცებ ავმაღლდი ჩემ თვალში - აშკარად პრესტიჟული ადგილი მერგო.

მაგრამ მხოლოდ ამ ისტორიული მომენტის თვითმხილველის გვერდით ჯდომით არ შემოიფარგლა ამ პოსტით გამოწვეული ექო. ერთი ამხანაგისგან საჩუქარიც კი მივიღე. ეს იყო “არსენალის” საფირმო შარფი. საერთოდ რომ ჰქონდა, გამიკვირდა - კლასიკური ბარსელონელია თავისი კატალონიით, მესით, არგენტინის ნაკრებით, მარადონათი და მთელი მაგათი ატრიბუტიკით.

თურმე დეიდამისი ბრიტანეთში ყოფილა მივლენებით და იქიდან ჩამოუტანია. წასვლის წინ უკითხავს, სუვენირად რა გინდაო. ამხანაგი მსუბუქად ჩაფიქრდა და ეს შარფი შეუკვეთა.

ვერ ვიხსენებ, ფასის თემას რატომ შევეხეთ, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ჩვეულებრივზე ბევრად ძვირი მიუცია. ლონდონში ყოფნისას ქალბატონს თავიდან ამოუვარდა “არსენალი”, მაგრამ შოტლანდიაში, გლაზგოში, “გლაზგო რეინჯერსის” მაღაზიას რომ გადააწყდა, შარფი გაახსენდა.

როცა დახლთან მდგომმა ქალბატონმა დააზუსტა, რომ მაღაზიაში შესულ უცხოელს ნამდვილად “არსენალის” შარფის შეძენა უნდოდა, გულწრფელი გაოცება აღებეჭდა სახეზე და უთხრა, ერთი წუთით დამელოდეო. ცოტა ხანში ისევ გამოვიდა დახლთან ვიღაც მამაკაცთან ერთად. ეტყობა უფროსი იყო. კაცმა კიდევ ერთხელ გაამეორებინა ქალბატონს, თუ რისი შეძენა უნდოდა. პასუხი რომ მოისმინა, უთხრა, 35 ფუნტი დაგიჯდება, თან ცოტა ხანი უნდა მადროვოო და გამომცდელად შეხედა. დეიდას ეძვირა, მაგრამ იფიქრა, რომ დისშვილის გაწბილება უფრო ძვირი დაუჯდებოდა და ამიტომ შარფში მის საშუალო ფასზე ხუთჯერ ძვირი გადაიხადა.

აბა საიდან უნდა სცოდნოდა თბილისელ ქალბატონს, რომ შოტლანდიაში, განსაკუთრებით კი “გლაზგო რეინჯერსის” მაღაზიაში, “არსენალი” ისევე უყვართ, როგორც საქართველოში რუსეთის სარაგბო ნაკრები. ანუ ეს დაახლოებით იგივე იქნებოდა, თბილისის რომელიმე სტადიონის სპორტულ მაღაზიაში თამაშის წინ რუსეთის დროშა რომ მოგეთხოვა.

ეს სასიამოვნო უკუკავშირის მაგალითია. ახლა უსიამოვნოს მივხედოთ. ერთხელ კომენტარში სიტყვა „ქველმოქმედი“ გამოიყენეს. „ფიდბეკის“ ჩემეული ხედვა ხომ მოგახსენეთ და ახლა „ქველმოქმედსაც“ ვეცდები რამე ვუყო.

სახალხო მსახიობებისა და მეცნიერებისთვის გაწეული ქველმოქმედება არ გამიგია მე. ეგ ქველმოქმედება კი არა, ჩვეულებრივი თვითრეკლამაა, რომლისთვისაც ლოკალურ “სელებრიტებს” და “ფეისებს” იყენებ. ქველმოქმედმა ჩვენნაირ შეუმდგარ სახელმწიფოში ალბათ უნდა გახსნას მოხუცთა და უპატრონო ბავშვთა თავშესაფარი და დააფინანსოს მისი ფუნქციონირება, დააარსოს უკურნებელი სენით დაავადებულ და უნარშეზღუდულ ადამიანთა დახმარების ფონდები, ხელი შუწყოს ახალგაზრდებისთვის შესაფერისი განათლების მიღებას.

მთელ მსოფლიოში მსახიობები და მუსიკოსები აფინანსებენ საქველმოქმედო აქტივობებს და აქ კიდევ პირიქითაა - თურმე მათი დაფინანსება სატრაბახოა. ამ ქველმოქმედების შემდეგ ან ჩვენმა მეცნიერებმა რამე შესძინეს კაცობრიობას, ან ჩვენმა მსახიობებმა რამე შექმნეს ისეთი, რასაც შემახსენებთ?! კარგი, კაცობრიობას თავი დავანებოთ - სამშობლოს?! მშობლიურ ქალაქს ან სოფელს?! ან სულაც ქუჩას ან სახლს, სადაც ცხოვრობენ (სადარბაზოებთან გაკრულ მახინჯ დაფებს არ ვგულისხმობ)?!

ისრაელში ყოფნისას, სხვა რამეებთან ერთად, იერუსალიმის უნივერსიტეტიც ვნახე. გამწვანებულ გორაკზე მიმოფანტულ კამპუსებს შორის ორმა მიიპყრო ჩემი ყურადღება: ერთს ბარბრა სტრეიზენდის სახელი ეწერა უშველებელი ასოებით, მეორეს - ფრენკ სინატრასი. აი, ეს არის ჩემთვის ქველმოქმედება. ოღონდ არ მკითხოთ, რატომო.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG