Accessibility links

ბლოგები

სკოლის ბოლო წლები საზარლად პერვერსიულ გარემოში გავატარე. იმ წლებში, როცა დანაშაული, ძალადობა, ადამიანის მკვლელობა ლამის ყოველდღიური რეალობა იყო. ჩემი სკოლელი, კლასელი, ნაცნობი თუ მეზობელი ბიჭები ერთმანეთს დაუნდობლად ხოცავდნენ - ქვეყანაში არც მართლმსაჯულება მოქმედებდა, არც კანონი, არც განათლების სისტემა. ხშირად ისეც ხდებოდა, რომ მკვლელის ვინაობაც ყველამ ვიცოდით - გვესმოდა, რომ ის „პაბეგშია“, მოკლულის მეგობრების შურისძიებას გაქცეული. შემდეგ მკვლელად მიჩნეულ ბიჭს უცებ უცხოური მანქანით მოსეირნეს დავინახავდით ხოლმე თბილისის ცენტრში. გავლენიანი მამების კონტაქტების და ფინანსების წყალობით ასეთ ბიჭებს პატიმრობა არ ემუქრებოდათ.

ეს იმ ავბედით წლებში იყო, „ოთხმოცდაათიანებს“ რომ ვუწოდებთ ხოლმე. მას შემდეგ დაახლოებით 25 წელი გავიდა - მეოთხედი საუკუნე. რამდენი პოლიტიკური მღელვარება გადავიტანეთ, რამდენი პატრიოტული განცხადება მოვისმინეთ, რამდენი ხელისუფლება ვამხილეთ მართლმსაჯულების უზურპაციაში. რამდენი მაღალჩინოსნის „ხელი“ ვნახეთ, მკვლელობის საქმეებში ჩარეული და დამნაშავეებზე დაფარებული. რამდენი დაპირება მოგვცეს, რომ „მსგავსი აღარასოდეს განმეორდებოდა“. ძალიან ბევრი, ძალიან. ისე ძალიან, რომ ეს პათეტიკა და დაპირებებიც მოსაწყენ ტრივიალობად გვექცა.

შედეგი - ნული. წრეზე ვტრიალებთ და ყოველი მორიგი ტრაგიკული შემთხვევა გვაჩვენებს, რომ ცნებები „სამართალი“ და „მართლმსაჯულება“ - და თავად „სახელმწიფოც“, თავისი ინსტიტუტებიანად - ჩვენს რეალობაში ისევ ცნებებად რჩება.

განათლების სისტემა არ არსებობს იქ, სადაც სკოლის მოსწავლეებს შორის სკოლის ტერიტორიაზევე ხდება დაუნდობელი, სასტიკი გარჩევები, სადაც მოზარდ ბიჭებს ჯგუფურად კლავენ და შემდეგ მკვლელობის ათობით თვითმხილველი გამოძიებასთან „არ თანამშრომლობს“. რომელ განათლებაზე, ან რა ღირებულებებზეა ლაპარაკი, როცა ხორავას ქუჩის ტრაგედიიდანაც აშკარად ვხედავთ - მართლმსაჯულებასთან თანამშრომლობა კვლავაც „გაბოზებად“ ითვლება, ახლაც, დღევანდელ თინეიჯერებშიც - იმ თაობაში, რომელიც მალე ქვეყნის მომავალს ჩაიბარებს.

მაგრამ ქვეყანაში თავად „მართლმსაჯულებაც“ არ არსებობს. უკვე ყოფილმა მთავარმა პროკურორმა დღეს ეს ფაქტობრივად თავად გვითხრა - რომ ქვეყანა საკუთარი ძალებით ვერ - ან არ - იძიებს თბილისის ცენტრში, დღისით, მზისით, ათობით მონაწილისა და მოწმის პირობებში მომხდარ ორი ბიჭის მკვლელობას და ახლა „უცხოელ პროკურორებს“ მოიწვევს „არსებული კითხვების გაფანტვის მიზნით“.

ამ უცხოელი პროკურორების ფირფიტა ერთხელ უკვე დაგვიკრეს, სადღაც 2013-2014 წლებში, ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ მალევე, როცა ლაპარაკი „სისტემური დანაშაულების“ გამოვლენას და გამოძიებას ეხებოდა. მაშინ, პრობლემის და დანაშაულის მასშტაბიდან გამომდინარე, საერთაშორისო პროფესიონალების მოწვევა ალბათ ლოგიკური იყო (თუმცა შედეგები დიდად ვერ ვნახეთ - მაინც შეგახსენებთ, რომ დღემდე ისიც კი არ ვიცით, საერთოდ თუ მიმდინარეობდა, ან მიმდინარეობს გამოძიება, მაგალითად, წინა ხელისუფლებისგან დარჩენილ 26000-მდე უკანონო ჩანაწერზე, რომ აღარაფერი ვთქვათ ციხეებში წამების და სხვა დანაშაულების სისტემურობაზე). მაგრამ, 2013-14 წლებისგან განსხვავებით, დღეს საქმე ცალკეულ დანაშაულს ეხება - თუნდაც ჯგუფურს და უაღრესად ტრაგიკულს. და ამ საქმეში საერთაშორისო პროკურორების მოხმობა სრული უუნარობისა და არაკომპეტენტურობის აღიარებაა.

თუმცა გასაკვირი არაფერია. ასე ხდება, როცა „სისტემის დანაშაულებზე“ ლაპარაკი მხოლოდ შენი წინამორბედის დისკრედიტაციისთვის და პოლიტიკური ქულების დაწერისთვის გჭირდება („ცხრა წელი“! „გირგვლიანი“! „პოლიტიზებული მართლმსაჯულება“!), სისტემას კი პრაქტიკულად ხელუხლებლად ტოვებ ადგილზე - იქნება ეს სასამართლო, პოლიცია, თუნდაც იგივე „მოსმენების“ პრაქტიკა. ყველას ვერ ჩამოვთვლით, მაგრამ ის კი ვთქვათ, რომ მისი წილი პასუხისმგებლობა უნდა გაიზიაროს ყველამ, ვინც თავის დროზე ირაკლი შოთაძის კანდიდატურას დაუჭირა მხარი მთავარი პროკურორის პოსტზე დასამტკიცებლად. ვინ მეტყვის, რომ მაშინ თუნდაც ერთ პარლამენტარს სჯეროდა, რომ სწორედ შოთაძე იყო ის პირი, რომელიც პროკურატურის გაძღოლას, მის დეპოლიტიზებას თუ დამოუკიდებლობის მოპოვებას შეძლებდა. მაგრამ მხარი მაინც დაუჭირეს - ალბათ „ზემოდან“ წამოსული დავალებით - და ამით ქვეყანა კიდევ ერთხელ წაიყვანეს იმავე წრეზე.

ამ წრის შედეგს კი დღეს ზაზა სარალიძის სახით ვხედავთ. მორიგი, კიდევ ერთი სასოწარკვეთილი ადამიანისა და უბედური მშობლის სახით, რომელიც სისტემის მანკიერ კედელს შეაჯახეს და გულგრილად ეუბნებიან, რომ ქვეყანამ მისი შვილის სასტიკი მკვლელობა უბრალოდ არ გამოიძია. სასამართლომ დღეს სწორედ ეს დაადასტურა - მოზარდი ბიჭის, დავით სარალიძის უშუალო მკვლელი დაპატიმრებული არ არის, რითიც დარტყმა მიადგა პროკურატურის ვერსიას და დამაჯერებლობა მოემატა ცნობებს იმის შესახებ, რომ გამოძიებაში ჩარეული არიან პროკურატურასთან დაკავშირებული გავლენიანი პირები, რომლებიც დამნაშავეებს ხელს აფარებენ.

სარალიძის ტრაგედია კი მორიგი რგოლია იმ შემთხვევების ჯაჭვში, „გახმაურებულ საქმეებს“ რომ ვუწოდებთ ხოლმე და გამოძიების პასუხი არ გვაქვს - პანკისში ახალგაზრდა ბიჭის თავისივე საწოლში მოკვდინება იქნება ეს, თბილისის ცენტრიდან ჟურნალისტის გატაცება, თუ ბევრი სხვა. და ვითარება სწორედ ასე უნდა დავინახოთ - სრული მანკიერი სურათის სახით.

ახლა უპირველესი პრიორიტეტი რომ სარალიძის მკვლელობის გამოძიებაა, ეს ცხადია. და, თუკი ეს ცნობები დადასტურდება, იმ პირების დასჯაც, რომლებმაც ბოროტად ისარგებლეს თავიანთი ძალაუფლებით და გამოძიებას ხელი შეუშალეს. მაგრამ პრობლემა სცილდება ამ ერთ ტრაგიკულ შემთხვევას. სახელმწიფო ინსტიტუტების, სამართალდამცავი უწყებების მიერ ხალხის ნაცვლად მთავრობის სამსახურში დგომის, პოლიტიზების, არაკომპეტენტურობისა და პოლიტიკური კორუფციის წრე თუ არ გაირღვა, ძირეულად არაფერი შეიცვლება და მომავალში კიდევ ბევრი მშობლის გამწარებულ ხმას გავიგებთ. ერთ „შოთაძეს“ მეორე „შოთაძე“ ჩაანაცვლებს - ისევ დარეკავენ „ზემოდან“, მთავრობის ჩრდილოვანი თუ ხილული შრეებიდან - და უბრალო ადამიანს ისევ არ ექნება სამართლის პოვნის შანსი, თუ არ გაუმართლებს და თავზე დამტყდარი უბედურებით მისი გზა „ძლიერებთან“ გადაიკვეთება.

საზარელი წრე უნდა გაირღვეს, რაც ძირეულ, რადიკალურ რეფორმებს და თვისებრივ გაჯანსაღებას ნიშნავს სამართალდამცველ და მართლმსაჯულების უწყებებში. ან - უფრო ნაცნობი სიტყვებით რომ ვთქვა - დიახ, მოქმედი უსამართლო სისტემა უნდა დაინგრეს და ჩვენს სახელმწიფოში სამართლის პოვნა ყველა უფლებაშელახულ და ჩაგრულ მოქალაქეს უნდა შეეძლოს. დღეს და ხვალ ეს არ მოხდება, ცხადია. მაგრამ ჩვენ, „რიგითმა“ მოქალაქეებმა, ეს დაუღალავად უნდა მოვითხოვოთ. ნუ დაგვავიწყდება, რომ ეს ჩვენი უფლებაა.

ამას წინათ მწერალმა ნაირა გელაშვილმა დეტალურად აღწერა ბიძინა ივანიშვილის სამსაათიანი ვიზიტი, როგორც თავად გვითხრა, „მასთან“, „კავკასიურ სახლში“. „კაცმა იშრომა, ქონება დააგროვა... და გემო ვერ ჩაუტანია ამ ქვეყნის გადამკიდე... ერთმა საქმეში ჩახედულმა კაცმა მითხრა, ეხლა რომ ეგ წავიდეს, აქ დედა შვილს არ აიყვანს ხელში“.

პანეგირიკი, იგივე სახოტბო სიტყვა, ქართული ინტელიგენციის საყვარელი ჟანრი რომაა, ამას ისტორია ადასტურებს. ცხადია, ზოგი ამას სწორხაზოვნად და მარტივად აკეთებს („მიშა მაგარია!), ზოგიც უფრო დახვეწილად - „მაგრამ“, „მაგრამს“ აყოლებს, როგორც ქ-ნი ნაირა... ასეა თუ ისე, როგორც არ უნდა იცვლებოდეს პანეგირიკის ტონალობა, ეს ხოტბა-დიდება, უბრალო სადღეგრძელოში იქნება ეს გამოხატული თუ „ანალიტიკურ სიტყვაში“, ეს პირფერობა რჩება, როგორც ჩვენი ქვეყნის ჭირი. რაც უნდა მოხდეს, ვინც უნდა დაეუფლოს ძალაუფლებას, ყოველთვის იქნებიან მეხოტბეები (მათ შორის სრულიად გულწრფელებიც), რომლებიც დარწმუნებულები არიან - რომ არა მათი სადღეგრძელოს გმირი, ამ ქვეყანაში „დედა შვილს არ აიყვანს“.

ახლა ნაკლებად საინტერესოა იმაზე მსჯელობა, თუ რატომაა ქართული ინტელიგენცია გადავსებული ასეთი ხალხით. რატომაა, რომ ქართველი პოეტების, არტისტების აბსოლუტური უმრავლესობა, ტრადიუციულად, სრულ კომფორტს ელის ხელისუფლებისგან და თუკი ხელისუფლებამ ოდნავ მაინც შეარყია ეს კომფორტი, მისი დაუძინებელი მტერი ხდება - იმ დონეზე, რომ შეიძლება ჩამოაგდოს კიდეც და მისთვის სასურველი ხელისუფალი დასვას ტახტზე. ტრადიციულად, ხელისუფლებაც ცდილობს დაეყრდნოს ამ „სულის ინჟინრებს“, დააკმაყოფილოს ისინი „პენსიებით“, დააფინანსოს მათი სპექტაკლები და ფილმები, მათი „სახლები“... ოდნავ თუ გააკრიტიკა, ესტუმროს, საქმე გაურჩიოს და იმას მიაღწიოს, რომ „სახლის დიასახლისმა“ მერე საჯაროდ განაცხადოს, ეს რომ წავიდეს აქ დედა შვილს არ აიყვანს ხელშიო.

ბიძინა ივანიშვილს ეს სისტემა არ შეუქმნია. ძლიერის, და რაც მთავარია, მდიდრის მიმართ მოწიწება ივანიშვილამდეც იყო საქართველოში. ივანიშვილმაც, შეიძლება ითქვას, მთელი საკადრო პოლიტიკა ერთგულებაზე ააგო - ხატოვნად რომ ვთქვათ, ხელისუფლების ყველა შტო შეივსო ადამიანებით, რომლებიც ერთგულების გამოცდას ჩააბარებდნენ, სანამ რომელიმე ამ შტოში - სასამართლო იქნებოდა ეს, პარლამენტი, პროკურატურა თუ მედია, „გამოინახებოდა“ ადგილი მათთვის... ინტელიგენციაზე აღარაფერს ვამბობ - აქ ივანიშვილს დიდი ძალისხმევა არ დასჭირვებია. თუმცა, ინტელიგენციის დამორჩილება მისთვის, ჩემი ღრმა რწმენით, ყველაზე სასიამოვნო პროცესი უნდა ყოფილიყო: აბა რა არის იმაზე უფრო საამო, როცა არა მარტო ყურადღებით გისმენენ, როგორ აკრიტიკებ თვით ნიცშესაც კი, არამედ შენს პოლიტიკურ ბლოკში ერთიანდებიან და იძულებულნი ხდებიან აიტანონ შენი ცუდი ქართული... არა მარტო აიტანონ, არამედ დარწმუნებულები იყვნენ - შენ რომ აქედან წახვიდე, დედა შვილს არ აიყვანს ხელში.

ადამიანთა ეს ჯგუფი ლიბერალებს ხშირად გვაკრიტიკებს: ხალხი არ გიყვართ, ბნელებს ეძახითო.. არადა, საინტერესოა, ვის არ უყვარს ხალხი - იმას, ვინც დარწმუნებულია, რომ ცოტას თუ გადაუგდებ, პენსიას თუ დაუნიშნავ, მის უნიჭო სპექტაკლებს თუ დააფინანსებ და არტისტების პანაშვიდ-დასაფლავებაზე თუ ივლი, ბოლომდე შენი ერთგული დარჩება?.. თუ იმას, ვინც ასევე დარწმუნებულია, რომ ქართულ კულტურას სადღეგრძელოები კი ახასიათებს, მაგრამ ერთი კარგი თვისებაც აქვს - ერთფეროვნება მალე ბეზრდება?

ოპოზიცია ამტკიცებს - შოთაძის უწყება ხორავას ქუჩაზე მომხდარ ტრაგედიას იმიტომ ვერ იძიებს, რომ რეალურ დამნაშავეს ხელს აფარებსო. ცხადია, არაა გამორიცხული რომ ასეც იყოს. მაგრამ არაა გამორიცხული, რომ პროკურატურა, უბრალოდ, ვერ იძიებს ამ საქმეს. ვერ იძიებს, რადგან არ შეუძლია! ისევე, როგორც ვერ შეძლო „ოცნების პროკურატურამ“ მრავალი გახმაურებული საქმის გამოძიება (პირადად მე სულ გოგა ხაინდრავას დაპირება მახსენდება, ჟვანიას საქმეს სულ მალე ავხდით ფარდასო... 2012 წელს იყო ეს).

არა, პროკურატურას შეიძლება მართლაც ძალიან უნდოდეს გამოიძიოს ეს საქმე. პროკურატურა შეიძლება არ იყოს „ბოროტი“ და ჰგავდეს კეთილ პილოტს, რომელსაც მავანმა თვითმფრინავის საჭე ანდო, დაასაჩუქრა ერთგულებისთვის (და შეიძლება იმისთვისაც რომ „კეთილია“), მაგრამ თვითმფრინავის მართვა არ იცოდეს. თვითმფრინავი როცა ჩამოვარდება, ნაკლებად საინტერესო ხდება რამდენად კეთილი იყო ეს პილოტი, როგორ სძულდა ძალადობა და როგორ წითლდებოდა, როცა ვიღაც ტყუილის თქმას ავალდებულებდა.

ასე იცის კადრების შერჩევამ იმის მიხედვით, თუ ვინ იქნება შენი გარანტირებული მონა, ვინ გაღიარებს ილია ჭავჭავაძედ... ასე იცის ერთგულების პრინციპით ქვეყნის მართვამ, კატასტროფულმა არაპროფესიონალიზმმა ცხოვრების ყველა სფეროში, რაც, როგორც წესი, მთავარი ინსტიტუტების სრული მოშლით მთავრდება.

„დროშა ვერ დაკიდენ!“... განა არ უნდოდათ? ვერ დაკიდენ უბრალოდ. მერე რა? მთავარია, რომ გული აქვთ კარგი და კიდევ უფრო მთავარი ისაა, რომ ყოველთვის დარჩებიან ხელისუფლების ერთგულ ჯარისკაცებად.

არ სჭირდება ამ ქვეყანას არავითარი ანექსია და რუსული ტანკები. სჭირდება უბრალოდ იმის დაჯერება, რომ ამ ხელისუფლების გარეშე საქართველოში დედა შვილს არ აიყვანს ხელში, „მიშა ჩამოვა“ და ისევ დაიწყება ადამიანების წამება.

დაჯერებით კი დავიჯერეთ. მაგრამ, აკი ვამბობ - საქართველოში, შესაძლებელია, უყვართ სადღეგრძელოები, თუმცა, ერთფეროვნებაც მალე ბეზრდებათ.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG