Accessibility links

ბლოგები

პარასკევი, 15 თებერვალი 2019

კალენდარი
იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი ივნისი ივლისი აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი ნოემბერი დეკემბერი

ხე ვაშლისა გახლდათ და ხაზარულა ერქვა...

ცხადია, ყველაზე დიდი ქართული ბანკი რაღაცით მართლაც ჰგავს დიდ ხეს (ალბათ, ტოტებივით გაშლილი ბევრი ფილიალით და კიდევ უფრო მეტი თანამშრომლითა და კლიენტით) და მისი დამფუძნებლის გვარიც ძალიან ჩამოჰგავს ნოდარ დუმბაძის ხაზარულას, მაგრამ უნდა ითქვას, რომ ომონიმურობა არ არის ყველაზე არსებითი მსგავსება ხაზარულასა და ხაზარაძეს შორის:

ალბათ, გახსოვთ, ხაზარულას აშინებდნენ. ხაზარაძესაც აშინებენ.

ხაზარულას სამართებელივით პირალესილ და ალაპლაპებულ ნაჯახს უღერებდნენ. ხაზარაძესაც უღერებენ ეროვნულ ბანკს, სისხლის სამართლის კოდექსს. ორივე შემთხვევაში მიმართავენ ტაქტიკურ ხრიკს: ჯერ შეაშინო, მერე, თუ არ შეშინდა, მოჭრა.

ის, რაც ერთი წელია თი-ბი-სი ბანკის თავს ხდება, სწორედ ამგვარი ტაქტიკური ხრიკის ნაწილია.

იქ ბებია ემართლება ხაზარულას, აქ ბიძინა - ხაზარაძეს.

"ვაშლი რომ ვაშლს აღარ გამოისხამს, ვაშლია იგი?" - ედავება ბებია ხაზარულას და, შესაბამისად, დუმბაძესთან ყველაფერი ნათელია, მაგრამ რას ედავება ბიძინა ივანიშვილი ხაზარაძეს?

საქართველოში, შერჩევითი სამართლის ნაკრძალში, არავის სჯერა, რომ თი-ბი-სი ბანკისა და, შესაბამისად, ხაზარაძის თავზე უკომპრომისო მართლმსაჯულების მსახვრალი ხელი აღიმართა. საქართველოში არ იჭერენ და არ ასამართლებენ სისხლის სამართლის დანაშაულში მხილებულ ადამიანებს, არაფრად აგდებენ მოწმეების ჩვენებებს, დანაშაულის ტოლფას ქმედებებს აპატიებენ მოსამართლეებსა და პროკურორებს, თვალს ხუჭავენ მთავარი აუდიტორისა და ოპოზიციური პარტიების ლიდერების ცემაზე... ასეც რომ არ იყოს, განა არ გვახსოვს, საიდან მოვდივართ?! რომ მთავარია ადამიანი იყოს, საჭირო მუხლი კი ყოველთვის მოიძებნება?! აკი, მოიძებნა კიდეც ხაზარაძისთვისაც...

ცხადია, 11 წლის წინანდელი ამბავი ფულის გათეთრებისა საბაბია, მაგრამ რა არის მიზეზი?

დუმბაძესთან ვაშლი არ მოისხა ხემ ("ვაშლი რომ ვაშლს აღარ გამოისხამს, ვაშლია იგი? შეშაა მაგი დღეის იქით!"), მაგრამ რა ვერ "გამოისხა" ხაზარაძემ? რა ვაშლს ითხოვდა მისგან ივანიშვილი - ანაკლიის პორტს? მორჩილებას? საკუთრივ ბანკს?

სიბრიყვე იქნებოდა ივანიშვილისგან ამ კითხვებზე გულწრფელი პასუხის მიღების მოლოდინი, ისევე როგორც სიბრიყვე იქნება ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილების შემდეგ, ხაზარაძის დუმილი. ჯერ კიდევ ძველ რომში ამბობდნენ, „ტაცენდო ნონ ირიტურ პერიკულუმ“ - ჩუმად ყოფნით საშიშროებას თავს ვერ დააღწევო. მით უმეტეს, თავს ვერ დააღწევს ღარიბი ქვეყნის მსხვილი ბანკირი, რომლის მიმართ ემპათია, გასაგები მიზეზების გამო, ვერ იქნება საკმარისად ძლიერი (კაცმა არ იცის, ბრეხტის ცნობილ კითხვას, რა უფრო დიდი დანაშაულია, ბანკის მართვა თუ ბანკის ძარცვაო, როგორ უპასუხებენ საქართველოს მოქალაქეები). ასევე სიბრიყვე იქნება მხოლოდ მართლმსაჯულების იმედად ყოფნა ქვეყანაში, სადაც თამადის კულტი უფრო ძლიერია, ვიდრე თემიდისა. ასე რომ, დუმილი ვერანაირად ვერ იქნება ხაზარაძის იარაღი. პირიქით, ბევრი უნდა ილაპარაკოს, ყველა კარზე უნდა დააკაკუნოს, სხვანაირად (თუ არ დააკაკუნა) არ გაუღებენ და ვერც მიიღებს საზოგადოების მხარდაჭერას. მოკლედ, ბრძოლაში უნდა შევიდეს და უიმედოდ არ უნდა იყოს. შეიძლება პარადოქსულად ჟღერდეს, მაგრამ იმედის მთავარი წყარო, ისევე როგორც პრობლემებისა, ბიძინა ივანიშვილია - უფრო მდიდარი, უფრო ძლიერი, უფრო გავლენიანი და, შესაბამისად, უფრო უსამართლო.

იმდენად "უფრო", რომ ხელისუფლებაში მოსვლიდან ექვსი წლის თავზე, შეგვიძლია ბრმად ვამტკიცოთ, რომ ბიძინასთან დავაში ყველა მართალია, ისევე როგორც 2012 წელს ყველა მართალი იყო მიშასთან.

ხაზარაძე არ უნდა დარჩეს მარტო ბიძინასთან პირისპირ. თვითონ არ უნდა დაუშვას ამგვარი რამ. უნდა ახსოვდეს, ხისა და ნაჯახის ჭიდილში, როგორც წესი, გამარჯვება ნაჯახს რჩება. ასე რომ, დიდწილად, ხაზარაძეზეა დამოკიდებული, გაიზიარებს თუ არა ხაზარულას ბედს.

“წლევანდელ ფესტივალზე ნამდვილად მივუახლოვდით იდეალურ ბალანსს - საკონკურსო და კონკურსგარეშე პროგრამებში წარმოდგენილი ფილმების 60 პროცენტი მამაკაცებმა გადაიღეს, 36 პროცენტი ქალებმა”, - უთქვამს ბერლინის ფესტივალის გახსნამდე რამდენიმე დღით ადრე “ბერლინალეს” რომელიღაც ორგანიზატორს გერმანელი ჟურნალისტებისთვის გამართულ საგანგებო პრესკონფერენციაზე.

“დანარჩენი 4 პროცენტი რაღაა?” - უკითხავთ დარბაზიდან. ამ “პროვოკაციად” შეფასებულ კითხვას პასუხი არ გასცეს. ყველა მიხვდა, რომ “დანარჩენი 4 პროცენტი” არიან უმცირესობები, რომლებიც თავიანთ თავს “მესამე სქესს” აკუთვნებენ. მათ ფილმებს, ტრადიციულად, უჩვენებენ ფესტივალის სპეციალურ სექციაში “პანორამა”. მახსოვს, სწორედ “პანორამის” პროგრამაში ჩართული ქართული ფილმის, გოგა ხაინდრავას “ოცნებების სასაფლაოს”, პრემიერა: ვინაიდან სურათის პოსტერზე ვხედავდით აფხაზეთში საომრად წასულ ორ ახალგაზრდა კაცს და ვინაიდან “პანორამა” წლების მანძილზე “გეების ფესტივალად” ითვლებოდა, ფილმის ჩვენებაზე უამრავი გეი და ტრანსსექსუალი მოვიდა (“საკარნავალოდ” გამოწყობილი). ბევრს გული დასწყდა, რომ მოლოდინმა არ გაუმართლა და ფილმის დაწყებიდან ცოტა ხანში დატოვა დარბაზი. ერთი ქართველი მსახიობიც მახსოვს, როგორი შოკი ჰქონდა, როცა 1994 წლის“ბერლინალეზე” იმ დარბაზში აღმოჩნდა, სადაც ანტონია ბიორდის ფილმს, “მღვდელს”, უჩვენებდნენ. წამოხტა შუა სეანსის დროს და ხმამაღლა, ოღონდ ქართულად, ჩვენს გასაგონად განაცხადა: “აი, ხო ვარ არტისტი არა? პიდარასტს არასდროს არ ვითამაშებ!”

დღეს, საეჭვოა, რომელიმე ქართველმა ასე გამოხატოს პროტესტი ბერლინის ფესტივალზე. სხვაგან კიდევ ჰო, მაგრამ აქ არა. აქ მართლა ბევრი იმუშავეს იმისთვის, რომ თავიანთი სახე მოეპოვებინათ. პოლიტკორექტულობაში ადანაშაულებდნენ, “გენდერული კვოტირების” გამო დასცინოდნენ, მაგრამ “ბერლინალე” ამ კრიტიკას ყურადღებას არ აქცევდა და შედეგიც არის - ამდენი ფილმი, გადაღებული ქალების მიერ, არ ახსოვს არც ერთ დიდ საერთაშორისო კინოფესტივალს. კი, წლევანდელ კონკურსშიც აღმოჩნდა ქალების გადაღებული ცუდი ფილმები (კაცები, რა, ცუდ ფილმებს არ იღებენ?!), მათ შორის ფემინისტების ცუდი ფილმები - მაგალითად, ესპანელი რეჟისორის, იზაბელ კოიშეტის, “ელიზა და მარსელა”, ამბავი პირველ “ლესბოსურ ქორწინებაზე” კაცობრიობის ისტორიაში, რეალური ისტორია ორ ქალზე, რომელთაგანაც ერთ-ერთმა გადაიცვა მამაკაცის ტანსაცმელი, გააყალბა საბუთები და მრევლის, ნათესავების მუქარის მიუხედავად, არგენტინაში თავის შეყვარებულზე იქორწინა. სხვათა შორის, “ნეტფლიქსის” ფილმია. სხვათა შორის, პრემიერის წინ კინოს ფანატებმა (ვენაცვალე მაგათ!) სურათის ავტორებს აქცია მოუწყვეს, მაგრამ იქვე აღმოჩნდნენ, თურმე, ლესბოსური მოძრაობის აქტივისტები, რომლებმაც “ნეტფლიქსის” მტრები დაამშვიდეს, აუხსნეს მათ, რომ იზაბელ კოიშეტი 10 წელი ეძებდა დაფინანსებას თავისი ამ პროექტისთვის. ბოლოს ისევ “ნეტფლიქსმა” უშველა.

ასე რომ, სულ ცოტა ხანში შეგიძლიათ იხილოთ ეს სურათი. განსხვავებით კარგი ფემინისტური ფილმებისგან, რომელთა ნახვას, ალბათ, წლის ბოლომდე, ანუ თბილისის კინოფესტივალამდე, ვერ შეძლებთ. ერთ-ერთი ასეთია მშვენიერი ავსტრიული ფილმი “მიწა ჩემს ფეხქვეშ”. სურათის ავტორი, მარი კრიუტცერი, მოგვიწოდებს დავფიქრდეთ, თუ რა უნდა ქნას ქალმა, რომელიღაც მსხვილი კორპორაციის თანამშრომელმა, “წარმატებულმა ბიზნესვუმენმა”, რომლის უფროს დას წლების წინ შიზოფრენიის დიაგნოზი დაუსვეს.. რა უნდა ქნას, რომ მისი ცხოვრების ამ ტვირთის შესახებ არაფერი შეიტყონ თანამშრომლებმა, კონკურენტებმა. ფსიქიკური აშლილობა ხელს უშლის ბიზნესს! მსხვილი ფირმები თანამშრომლებისგან მოითხოვენ სამედიცინო დასკვნას, რომელიც იმის დასტური იქნება, რომ ფსიქიკური აშლილობა მათ და მათ ოჯახის წევრებს არ აღენიშნებათ. ფილმის სცენარი იმდენად კარგია, ამბავი იმდენად შთამბეჭდავი, რომ უფრო ძლიერი რეჟისორის ხელში “მიწა ჩემს ფეხქვეშ” შეიძლებოდა ნამდვილი შედევრი გამოსულიყო. ვფიქრობ, “ბერლინალემ” შანსი მისცა ავსტრიელ რეჟისორს (ბერლინის ფესტივალის კონკურსში მოხვედრა, ფაქტობრივად, უკვე რეალურ სპონსორს ნიშნავს მომავალი ფილმისთვის), ისევე როგორც ქალი-კინემატოგრაფისტების იმ 36 პროცენტს, რომელთა ფილმები ვიხილეთ წელს ბერლინში.

“რა აზრის ხართ გენდერულ კვოტებზე კინოში?” - ჰკითხა ერთმა ჟურნალისტმა კატრინ დენევს, რომელიც არაერთხელ წასულა “დინების საწინააღმდეგოდ “. მაგალითად, ამას წინათ დენევი პრინციპულად არ შეუერთდა კამპანია “MeToo”-ს და განაცხადა, რომ არ აპირებს სხვა ადამიანების პირად ცხოვრებაში ქექვას... მაგრამ ქალთა კვოტებზე დენევის მოსაზრება ბევრისთვის მოულოდნელი იყო: “მომხრე ვარ გენდერული კვოტების, რადგან ეს იძლევა შანსს აღდგეს სამართლიანობა”. სხვათა შორის, დაახლოებით იგივე თქვა პრესკონფერენციაზე კინოს დედოფალმა, 91 წლის ანიეს ვარდამ, რომლის ახალი დოკუმენტური ფილმის პრემიერა ბერლინის ფესტივალის კონკურსგარეშე პროგრამით მოეწყო. “ვარდა, ანიესის მზერით” -ასე ჰქვია სურათს, რომელშიც კინოს კლასიკოსი თავის შემოქმედებას იხსენებს, აფასებს თავის ფილმებს დღევანდელობიდან და ყველაზე მეტად საუბრობს ფემინიზმზე, იმაზე, თუ როგორ უჭირდათ ქალთა უფლებების დამცველებს 60-იან წლებში, როცა ახლობლებიც კი “გიჟებად”, “გადარეულებად”, “უსაქმურებად” ნათლავდნენ ხოლმე. “დღეს ქალთა მოძრაობამ მთელი მსოფლიო დაიპყროო”, განაცხადა ანიეს ვარდამ.

ბერლინის წლევანდელი ფესტივალით თუ ვიმსჯელებთ, ნამდვილად დაიპყრო. ფესტივალის საკონკურსო პროგრამის ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმში, მონღოლურსურათში “კვერცხი”,ფემინიზმიუკვესტეპებში შეიჭრება. ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, რომ სამართლიანობა, რომელსაც ახსენებს კატრინ დენევი, აქ უკვე აღდგა - ქალს, რომელსაც ფილმში “დინოზავრს” ეძახიან, ცხენების მომვლელს და მწყემსს, ბევრად მეტი შეუძლია, ვიდრე მამაკაცებს. სურათის ავტორი ვან ციუანიანიჩინელი რეჟისორია, რომელმაც ეს ირონიული სიურრეალიზმი დედის სამშობლოში, მონღოლეთში, გადაიღო. ასე აღმოჩნდა მონღოლური ფილმი კონკურსში პირველად დიდი ფესტივალების ისტორიაში. კაცმა რომ თქვას, ესეც სამართლიანობის აღდგენაა. რა ვიცით ჩვენ მონღოლური კინოს შესახებ და რატომ ვართ დარწმუნებული, რომ იქ კინოს გადაღება არ იციან?

შაბათს, გვიან საღამოს, გავიგებთ რამდენად სამართლიანი აღმოჩნდება ახლა უკვე ბერლინის 69-ე ფესტივალის ჟიური. “ბერლინალეს” შედეგების შესახებ კვირას ჩემს ბოლო დღიურში მოგიყვებით.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG