Accessibility links

ბლოგები

კედლებზე „ბრძნული აზრებისა“ და საკუთარი სახელების წერის ტრადიცია მრავალ ასეულ წელს ითვლის.

მწერალი მაყვალა მრევლიშვილი სინანულით იხსენებს მეტეხის გაუქმებული ციხის გადაჭრელებულ კედლებს, რომლებმაც იმდენად დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა მომავალ მწერალზე, რომ პატიმრების ნააზრევის (როგორც თვითონ ამბობს, ქალაქური ფოლკლორის მარგალიტების) ფურცლებზე გადატანაც კი დაავიწყდა.

წარწერებითაა გადავსებული საკნის კედლები ჩარლზ დიკენსის „ორი ქალაქის ამბავში“:

„შიდა კედლების ყველა ქვა წარწერებით ყოფილა დაფარული: ტუსაღების სახელებით, გვარებით, მათი დაბადების თარიღებით, საჩივრებითა და ლოცვებით. ერთ-ერთ კუთხეში ქვაზე ერთ ტუსაღს, რომელიც, სავარაუდოდ, სიკვდილით უნდა დაესაჯათ, ოთხი ასო ამოუკვეთია. ქვაზე ნაკაწრები აკანკალებული ხელით, ნაჩქარევად, სახელდახელო იარაღით გაუკეთებია, რამეთუ ასოები მთლად გასაგები არ ყოფილა...“

„ვანდალების“ გამორჩეულად საყვარელი ადგილია საზოგადოებრივი ტუალეტები. საპირფარეშოებში წერის ვნება იმდენად ძლიერი ყოფილა ძველ რომში, რომ, ვანდალიზმის პრევენციის მიზნით, შესასვლელში სპეციალურად მაგრდებოდა აბრები შემდეგი წარწერით: Deus videt omnia - ღმერთი ყველაფერს ხედავს.

...თუმცა ერთია საპატიმროებისა და საპირფარეშოების კედლების წაბილწვა და მეორე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების - ეკლესიების ფასადების, ფრესკებისა და სხვა ნაწილების - ხელყოფა, რასაც ადრეც ჰქონდა ადგილი და რასაც ახლაც ყოველ ფეხის ნაბიჯზე ვხვდებით. გასული საუკუნის 70-იან წლებში პოეტ მიხეილ ქვლივიძეს ვარძიაში ნანახმა წარწერებმა შემდეგი ლექსი დააწერინა:

მე ამ კამარებს დიდად ვაფასებ,
მაგრამ სულ სხვაა და ფასობს მეტად
თამარ დედოფლის კაბის კალთაზე
ამოკაწრული “Хачик и Света“.
იქვე, ქართულად: „რეზო+ლანა“...
ხელმარჯვნივ: „Рубик из Еревана“.
„Нина Петровна,
Игорь,
Донат –
Семипалатинский промкомбинат...“
და ბოლოს, ქვემოთ (იქ სხვა ხელია):
“თქვენ გენაცვალოთ ჟორა მელია!“
ჩვენი სიძველის და ისტორიის
აქ შეუძლია სუყველას ნახვა
და უზარმაზარ ტრანზისტორივით
მოჩანს ტურბაზა მდინარის გაღმა...

კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ამ ფორმით ხელყოფა დიდად აღელვებდა კონსტანტინე გამსახურდიასაც, რომელიც ლამის 100 წლის წინ თავის Magnum opus-ში („მთვარის მოტაცება“) საგანგებოდ შეეხო ამ საკითხს: რომანის მეორე ტომში თარაშ ემხვარი ევროპაში ცხოვრების პერიოდს იხსენებს და ჰყვება, როგორ გადაწყვიტა პიაცა დელ პოპოლოზე ჰიაცინტების ყიდვა თანმხლები ქალისათვის. ყვავილების გამყიდველი იმ ობელისკის ქვეშ იდგა, რომელიც ოდესღაც ჰელიპოლის მზის ტაძარს ამკობდაო, წერს ავტორი, რომლის თქმითაც, გამხდარ, გაყვითლებულ მუშა ქალს ცალ ხელში ეჭირა დამშეული ლეკვი, რომელიც ძლივს ახამხამებდა თვალებს.

ყვავილების ყიდვისას ქალი ლეკვს ძირს დასვამს. ძაღლი წაცუნცულდება და თავისი ჯიშის წესს შეასრულებს: მზის ტაძრის ობელისკს შარდს მიასხამს. ძაღლის ამ ქმედებას ავტორი საგანგებო მინაწერით ეხმიანება:

„განა მარტო ძაღლებს სჭირთ ეს სენი? წარსული კულტურის ძეგლთან რომ მიიყვან ცოცხალს, იმ წუთშივე გაამჟღავნებს თავის ბუნებას. განა მრავალჯერ ათასი მოგზაური სიამოვნებით არ ბილწავს ისტორიულ ძეგლებს? უძველეს ფრესკებს თვალებს უფხაჭნიან, ჩუქურთმებს ყორეებში ყრიან ან გომურების შესაკეთებლად ხმარობენ. ტაძრებსა და საკურთხევლებს ბილწავენ და შემდეგ იქვე უსირცხვილოდ აწერენ: ამა და ამ წელს აქ იყვნენო: ლადო, შურა, არტაშ, ვიტია, მიტია და ჩერემუხოვი. ასე ებღაუჭება უკვდავებას ყოველი არამზადა!“

თუმცა ის, რაც მწერლისთვის უკვდავებაზე ჩაბღაუჭებაა, იურისტების ენაზე „კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანებაა“ და დანაშაულად ითვლება.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 259 (​2)-ე მუხლის (კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანება ან განადგურება) მიხედვით:

  • კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის ან საქართველოს კანონმდებლობით დაცული სხვა კულტურული მემკვიდრეობის განზრახ დაზიანება ან განადგურება ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე.
  • ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის განზრახ დაზიანება ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორიდან ოთხ წლამდე.
  • ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის განადგურება, ასევე მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეტანილი ძეგლის დაზიანება ან განადგურება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან რვა წლამდე.
  • ამ მუხლის პირველი ან მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი გაუფრთხილებლობით, ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.

ვისაც დეტექტივების კითხვა უყვარს, არ ესწავლება: ერთი ამბავია მკვლელობა და მეორე, უფრო რთული და მნიშვნელოვანი ამბავია გვამის გადამალვა, თავიდან მოშორება!

მკვლელობა მოხდა, ახლა ჯერი გვამის მოშორებაზეა!

„რუსთავი 2“ რომ ძველ რეჟიმში მაუწყებლობს - ძველი სახეებით, თემებითა და ინტონაციით, არაფერს ნიშნავს. ჯერ გვამი არ გაცივებულა და ის ამიტომაც ძალიან ჰგავს ცოცხალს, თუმცა, ცხადია, ახალი მკვდარიც მკვდარია და გარშემომყოფთა ემოცია არსებითად ვერაფერს ცვლის. თან მკვლელსაც ხელს აძლევს გვამის ცოცხლად გასაღება გარკვეული დროის განმავლობაში, ვიდრე გადამალვის საუკეთესო გზას იპოვის. აკი, აჩვევენ კიდეც ყურს ტელეკომპანიის მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაზე ლაპარაკს, რაც არსებითად სხვა არაფერია, თუ არა: „ჯერ ცოცხალია, მაგრამ ხვალ შეიძლება...“

„რუსთავი 2“- ის ახალი მფლობელის საუბარიც „მაღალი რეპუტაციისა და დიდი პრაქტიკული გამოცდილების მქონე უცხოელი მედიამენეჯერის შერჩევაზე“ ამ სტრატეგიის ნაწილია. „დარწმუნებული ვართ, რომ არხზე ამჟამად მომუშავე პროფესიონალები იოლად გამონახავენ მასთან საერთო ენას", - ამბობს ტელეკომპანიის მფლობელი ქიბარ ხალვაში, მაგრამ სინამდვილეში იგულისხმება, რომ საერთო და ერთადერთი ენა იქნება ის, რომელსაც „მაღალი რეპუტაციისა და დიდი პრაქტიკული გამოცდილების მქონე უცხოელი მედიამენეჯერი“ შეარჩევს.

ენას, რა თქმა უნდა, შეურჩევენ, მაგრამ ეს უკვე აღარ იქნება „რუსთავი 2“. „რუსთავი 2“-ს ამასობაში დაანაწევრებენ, ხევში მოისვრიან, ტყეში დაფლავენ და ა.შ. - ერთი სიტყვით, თავიდან მოიშორებენ - საკითხავია მხოლოდ, როდის და რამდენად ოსტატურად. მკვლელის ჭეშმარიტი ბუნებაც სწორედ ამ დროს იჩენს თავს.

ცხადია, „რუსთავი 2“ არ იყო მხოლოდ მედიაორგანიზაცია. „რუსთავი 2“, როგორც კომპანიის ყოფილმა გენერალურმა დირექტორმაც შენიშნა, პოლიტიკური ბრძოლის იარაღიც იყო. „რუსთავი 2“ დაუნდობლად აკრიტიკებდა ხელისუფლებას, ხშირ შემთხვევაში ეთიკის ნორმების დარღვევითაც. შესაბამისად, „რუსთავი 2“-ის „გასაღებაც“ ხელისუფლების ინტერესებში შედიოდა. „მკვლელობა“ რომ არ ყოფილიყო მიზანი, „რუსთავი 2“-ის დაბრუნებაში ხელისუფლება ხელს შეუწყობდა კომპანიის დამფუძნებლებს - დავით დვალსა და ჯარჯი აქიმიძეს და არა ქიბარ ხალვაშს, რომელიც ძალიან ჩამოჰგავს „მკვლელის თანამზრახველს“.

როგორიც უნდა ყოფილიყო „რუსთავი 2“, პლურალიზმის, საზოგადოების ინფორმირებულობისა და ხელისუფლების კონტროლის თვალსაზრისით, აშკარაა, რომ ცოცხალი „რუსთავი 2“ სჯობდა მკვდარ „რუსთავი 2“-ს.

რატომ?

იმდენად ცხადია ეს უპირატესობა ცოცხალისა მკვდარზე, რომ არც კი ღირს ამაზე ლაპარაკი და, საერთოდაც, თუ შეგნებულად არ დავხუჭავთ თვალს, შეუძლებელია ამის ვერდანახვა, თუმცა, ალბათ, თქვენც შეამჩნიეთ, რომ ბოლო დროს საქართველოში ბევრს შეექმნა მხედველობის პრობლემა. როგორც ჩანს, 20 ივნისს რუსთაველის გამზირზე პოლიციის ნასროლმა ტყვიებმა მენტალურად უფრო მეტი ადამიანი დააბრმავა, ვიდრე ფიზიკურად. სხვაგვარად როგორ უნდა აიხსნას ის გარემოება, რომ ადამიანების ერთი ნაწილი ამტკიცებს, რომ პოლიციას, რომელმაც ათობით ჟურნალისტი და ახალგაზრდა დაასახიჩრა, 20 ივნისს მეტი ძალის გამოყენება შეეძლო.

ყველაფერი გამოიყენეს, თან გამოიყენეს გაუფრთხილებლად, არ გამოუყენებიათ მხოლოდ ნამდვილი - ლეტალური, საბრძოლო ტყვიები... სხვა რაღა მეტი?

სწორედ ეს ხალხი, ვინც შინაგან საქმეთა მინისტრს ოცი ივნისის ღამეს უწონებს და ოპოზიციაზე (განსაკუთრებით „ნაცებზე“) გამარჯვებას ზეიმობს, ახლა „რუსთავი 2“-ის მკვლელობის გამო ხარობს.

მერე რა, რომ მედიაგარემო გაღარიბდება?!

მერე რა, რომ ხელისუფლების კრიტიკა მოიკლებს?!

მერე რა, რომ საეჭვოდ გამდიდრებული ჩინოვნიკები უფრო მშვიდად და უფრო დიდ სახლებს აიშენებენ?!

თუმცა, როგორც უნდა იყოს, „რუსთავი 2“ (რაც მისგან დარჩება), ალბათ, ვეღარაფერს შეცვლის. ძველ, ნამდვილ „რუსთავი 2“-ს მიწის ზემოთ არ დატოვებენ. კვლავ ლიტერატურის სამყაროს რომ დავესესხოთ, ხელისუფლების მოსაწონი ოპოზიციური მედია მკვდარი მედიაა, რადგან მკვდრები არ იკბინებიან... მაგრამ ნურც იმას დავივიწყებთ, რომ სიკვდილი მხოლოდ ორგანული სხეულის დაშლა არაა. სიკვდილის მერე რჩება სული - სიცოცხლის პრინციპი, რომლისგანაც შეიძლება სხვა, ახალი მედია ამოიზარდოს, თუმცა, ცხადია, ეს არ იქნება „რუსთავი 2“. ალბათ, არც უნდა სცადონ. სხვა თუ არაფერი, ერთ მდინარეში შესვლის შეუძლებლობის გამო მაინც.

ჩამოტვირთე მეტი

ბლოგერები

ყველა ბლოგერი
XS
SM
MD
LG