რადიო თავისუფლების ბელარუსული სამსახურის მიერ მოპოვებულ, Planet Labs-ის თანამგზავრულ ფოტოზე, რომელიც გადაღებულია 2026 წლის 9 თებერვალს, მოჩანს, რომ ბელარუსის ყოფილ სამხედრო აეროდრომ „კრიჩავ-6-ზე" აქტიურად გრძელდება სამხედრო ბაზის განთავსება.
ფოტოზე პირველად არის შესაძლებელი, სავარაუდოდ, სარაკეტო კომპლექს „ორეშნიკის“ მანქანების, აგრეთვე სამხედრო ტექნიკისა და აღნიშნულ ტერიტორიაზე ბოლო თვეებში გაჩენილი შენობების დანახვა.
2025 წლის 30 დეკემბერს დილით, ბელარუსისა და რუსეთის თავდაცვის სამინისტროებმა გაავრცელეს ვიდეო, რომელიც ასახავდა ბელარუსში სარაკეტო კომპლექს „ორეშნიკის“ სავარაუდო „საბრძოლო მზადყოფნას“.
ამასთან, ექსპერტებმა აღნიშნეს, რომ კადრებში მოჩანდა ტექნიკური მომსახურების მხოლოდ სამი და დაცვის ერთი მანქანა.
ოფიციალური ვიდეოს გამოქვეყნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, ამერიკელმა გამომძიებლებმა მიდლბერის კოლეჯიდან „ორეშნიკის“ კომპლექსის განთავსების შესაძლო ადგილად, თანამგზავრული ფოტოების საფუძველზე, დაასახელეს ყოფილი სამხედრო აეროდრომი „კრიჩავ-6“.
ამის შემდეგ რადიო თავისუფლების ბელარუსულმა სამსახურმა შეამოწმა ეს მონაცემები და შეადარა ისინი ოფიციალურ მონაცემებს. როგორც აღმოჩნდა, ოფიციალური ვიდეო მართლაც შეიძლებოდა გადაღებული ყოფილიყო კრიჩავთან მდებარე მიტოვებულ სამხედრო აეროდრომზე.
ამას მოწმობს ოფიციალურ კადრებსა და ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში თანამგზავრიდან მიღებულ ფოტოებზე შენობების განლაგების სრულად დამთხვევა.
მშენებლობა იქ დაჩქარებულად დაიწყო 2025 წლის აგვისტოში, რისთვისაც ტერიტორიიდან გაიტანეს ნახშირის დამამზადებელი ადგილობრივი კერძო საწარმო.
მათი ზომები და პროპორციები შეესაბამება თავდაცვის სამინისტროს მიერ ნაჩვენები ტექნიკის ზომებს, თუმცა მანქანების ტიპის ზუსტად განსაზღვრა ჯერჯერობით შეუძლებელია, ვინაიდან ამისთვის საჭიროა უფრო მაღალი ხარისხის ფოტოები.
ექვსივე მანქანისთვის შენდება ორი ანგარი, ფოტოებზე მოჩანს ლითონის კონსტრუქციების ჩრდილები.
იმავე 9 თებერვლის ფოტოზე მოჩანს აგრეთვე, რომ ცენტრალური ობიექტის მახლობლად გაჩნდა დაახლოებით 25 სხვადასხვა ზომისა და ტიპის სამხედრო მანქანა, რამდენიმე მიწაყრილი და ჯერჯერობით დაუდგენელი დანიშნულების შენობა.
სამხედრო ბანაკის პერიმეტრზე შესაძლებელია დაუდგენელი დანიშნულების ოთხი კოშკურის დანახვა.
უკრაინული გამოცემა Defense Express-ის სამხედრო ექსპერტი შეიარაღების საკითხებში ივან კრიჩევსკი რადიო თავისუფლებისთვის მიცემულ კომენტარში აღნიშნავს, რომ თანამგზავრულ ფოტოებზე მართლაც შეიძლება მოჩანდეს რუსეთის სარაკეტო კომპლექს „ორეშნიკთან“ დაკავშირებული მანქანები, თუმცა ყურადღებას ამახვილებს მნიშვნელოვან ნიუანსზე:
„ის, რომ რუსეთი ბელარუსში აშენებს სამხედრო ინფრასტრუქტურას, სარაკეტო კომპლექს „ორეშნიკის“ განსათავსებლად, ეს ფაქტია. ფაქტია ისიც, რომ უკვე არსებობს ცალკეული კომპონენტები „ორეშნიკის“ საშუალო სიშორის ბალისტიკური რაკეტების მუშაობის უზრუნველსაყოფად. ამავდროულად, არ შეიძლება იმის გამორიცხვა, რომ ამგვარად რუსები ქმნიდნენ ცრუ სამხედრო პოზიციებს და ეს შეიძლება იყოს ერთ-ერთი ასეთი ცრუ პოზიცია“.
კრიჩავთან სამხედრო ობიექტის ინფრასტრუქტურის, მისი აზრით, არალოგიკური ელემენტის მაგალითად ექსპერტს მოჰყავს ის, რომ ანგარები, რომლებიც თანამგზავრულ ფოტოზე ჩანს, ერთმანეთის გვერდიგვერდ შენდება სარაკეტო კომპლექსის რამდენიმე მანქანისთვის. ექსპერტი ვარაუდობს, რომ თავდასხმის შემთხვევაში, ტექნიკის ასეთი კონცენტრაცია შეიძლება მათი ერთდროულად განადგურებით დასრულდეს.
ამასთან, კრიჩევსკი ვარაუდობს, რომ ასეთი როგორც ცრუ, ისე შენიღბული რეალური საბრძოლო პოზიციები შეიძლება იყოს რუსეთის გრძელვადიანი გეგმის ნაწილი და იმის მაჩვენებელი, რომ რუსეთი ემზადება რამდენიმე წელიწადში რაკეტის გამშვები, სულ ცოტა, ცხრა დანადგარით აღჭურვილი სრულფასოვანი სარაკეტო პოლკის ყოლისთვის:
„ამავდროულად რუსეთს შეუძლია ეტაპობრივად დაიწყოს ბელარუსში ანტიდივერსიული ქვედანაყოფებისა და სპეცსამსახურების ქვედანაყოფების ჩამოყალიბება, რის გარეშეც ასეთი შეიარაღების განთავსება შეუძლებელია. რუსები მალავენ ასეთ მობილურ გამშვებ დანადგარებს და მათ თვალის ჩინივით უფრთხილდებიან“, - ამბობს უკრაინელი ექსპერტი.
აქსელერაციის საფეხურების რაოდენობრივი შემცირების ხარჯზე, "ორეშნიკი" შედარებით მცირე ზომისაა და შედარებით მცირე მანძილზე - დაახლოებით 5 ათას კილომეტრზე - გამოიყენება.
აღნიშნული კომპლექსის რაკეტის გამოყენება რუსეთმა პირველად შეძლო 2024 წლის 21 ნოემბერს უკრაინის აღმოსავლეთში, დნეპრში, საწარმო „იუჟმაშზე“ თავდასხმისას. საწარმო დაზიანდა, ქალაქში დაიღუპნენ და დაიჭრნენ ადამიანები.
რუსეთის სარაკეტო კომპლექს „ორეშნიკის“ ბელარუსში განთავსების შესაძლებლობაზე 2024 წლის ბოლოს, პუტინისა და ლუკაშენკას ბელარუსში შეხვედრის დროს გამოცხადდა. ვადად დასახელდა 2025 წლის მეორე ნახევარი. ეს გადაწყვეტილება, თითქოსდა, მიღებული იყო ალიაქსანდრ ლუკაშენკას თხოვნის საფუძველზე. ამასთან, ლუკაშენკას, მისივე სიტყვებით, პუტინისთვის პირობად წაუყენებია ის, რომ სამიზნეები უნდა შერჩეულიყო „ბელარუსში და არა რუსების მიერ".
განცხადება იმაზე, რომ თითქოს ბელარუსი დამოუკიდებლად შეძლებდა „ორეშნიკის“ სამიზნეების განსაზღვრას, მედიაში გამოჩნდა გასული წლის დეკემბერში, ბელარუსის თავდაცვის მინისტრ ვიკტორ ხრენინის ჩინეთის ტელევიზიისთვის მიცემული ინტერვიუს შემდეგ. თუმცა იმავე დღეს რუსეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო „ტასსმა“ გააუქმა ეს მასალა და ის მცდარად გამოაცხადა.
30 დეკემბერს ბელარუსის თავდაცვის სამინისტრომ არ აჩვენა ის, რომ თავისუფლების მოედანზე „საბრძოლო მზადყოფნისა“ და „ორეშნიკის“ სარაკეტო სისტემის საპატიო გაშვების კადრებში არ იყვნენ ბელარუსი სამხედროები. ცერემონიაზე აღმართულ დროშებს შორის ბელარუსის მხოლოდ ერთი დროშა იყო, რუსეთისა კი სამი: რუსეთის სახელმწიფო დროშა, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს დროშა და რუსეთის სტრატეგიული ძალების დროშა.
ოფიციალურ ღონისძიებაზე ტრიბუნაზე ცენტრალური ადგილი ეკავა რუს პოდპოლკოვნიკს, რომლის ვინაობა არ დასახელდა, თუმცა მოგვიანებით რადიო თავისუფლებამ გამოარკვია, რომ ის შეიძლებოდა ყოფილიყო რუსი სამხედრო ოფიცერი რომან ოსტროუშკო. 2021 წელს ის იყო 54-ე სარაკეტო დივიზიის სარაკეტო ბატალიონის მეთაური ქალაქ ტეიკოვოდან.
54-ე სარაკეტო დივიზია შედის რუსეთის სტრატეგიული დანიშნულების სარაკეტო ჯარების შემადგენლობაში და განთავსებულია მოსკოვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 200 კილომეტრში. რუსეთის სახელმწიფო მედიას ტეიკოვოს სარაკეტო დივიზია არაერთხელ მოუხსენიებია ქვეყნის „ბირთვული ფარის“ ნაწილად.
ქვედანაყოფის შეიარაღებაშია „იარსის“ კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური სარაკეტო კომპლექსები.
