რა არის რუსეთის მიერ ოდესისკენ გაშვებული „ბანდეროლები“ და რა საბრძოლო მასალა მოხვდა კროკმაზს?

მოლდოვის პოლიციის ცნობით, დრონი უკრაინის საზღვართან მდებარე სოფლის გარეუბანში, ტყიან ტერიტორიაზე ხეს შეეჯახა. ინციდენტს მსხვერპლი არ მოჰყოლია, თუმცა პოლიციამ ფოტოები გამოაქვეყნა.

ფოტოკოლაჟზე ჩანს თვითმფრინავის ნამსხვრევები, რომლებიც აფეთქების შემდეგ დიდ ტერიტორიაზე მიმოიფანტა და დააზიანა საცხოვრებელი სახლები.

ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ კვირას, 9 ივლისს, შტეფან ვოდეს რაიონის სოფლის გარეუბანში მომხდარი აფეთქება გამოიწვია „სარაკეტო დრონმა“, რომელიც პირველად ჩამოვარდა მოლდოვის რესპუბლიკაში.
პრეზიდენტმა მაია სანდუმ და პრემიერ-მინისტრმა ვასილე ტოფანმა დაგმეს ინციდენტი.

სახელმწიფოს მეთაურმა Facebook-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში განაცხადა, რომ „სწორედ რუსეთი აწარმოებს ამ აგრესიულ ომს და სრული პასუხისმგებლობა ეკისრება იმ საფრთხეზე, რომელიც მან ჩვენი ხალხის სახლებს შეუქმნა“.

თუმცა მოლდოვის ხელისუფლებას ჯერ არ დაუდასტურებია, აფეთქებული მოწყობილობა რუსული იყო თუ უკრაინული.

რა აჩვენებს, რომ კროკმაზში რუსული „ბანდეროლი" ჩამოვარდა

მოლდოვის პოლიცია აცხადებს, რომ გამოძიება მიმდინარეობს „მოწყობილობის ტიპისა და წარმომავლობის, ასევე ინციდენტის ყველა გარემოების ზუსტად დასადგენად“.

თუმცა, თავის პირველ წინასწარ ანგარიშში მან განაცხადა, რომ კროკმაზში აღმოჩენილ ფრაგმენტებს „მართვადი რაკეტის კომპონენტების მსგავსი მახასიათებლები აქვთ, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მოწყობილობა, შესაძლოა, "სარაკეტო დრონი” იყოს“.

პოლიციის მიერ გამოქვეყნებულ ფოტოებზე განთავსებული ეს აღწერა და დრონის ფრაგმენტები მიუთითებს რუსულ რაკეტა „ბანდეროლზე“ (რუსული სიტყვიდან „ამანათი“), რომელიც დრონიდან იყო გაშვებული.

რაკეტის ტურბორეაქტიული ძრავა, რომელიც შეესაბამება S-8000-ის ტიპის, „ბანდეროლის“ ჯგუფის რაკეტას ან მის პირდაპირ მოდიფიკაციას.

რადიო თავისუფლებასთან ინტერვიუში გამოკითხული ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ეს პატარა ზომის ძრავაა ჰაერის შემშვები როტორით, ლითონის წვის კამერის კორპუსითა და გამონაბოლქვის მილით, და ამ ტიპის ძრავა არ გამოიყენება პროპელერიან დრონებში (როგორებიცაა მაგალითად, Shahed-136/Geran-2) ან დიდ ფრთოსან რაკეტებში (რომლებსაც გაცილებით დიდი ძრავები აქვთ).

მეორე სურათზე ნათლად ჩანს დრონის ფრაგმენტზე წარწერა კირილიცითი: КЕРОСИН ТС-1 95% (ნავთი TS-1 95%), რაც რეაქტიული საწვავის ტიპის (რუსული საავიაციო სტანდარტი კომპაქტური ტურბორეაქტიული ძრავებისთვის) და ავზის შევსების დონის (95%) მაჩვენებელია.

ასევე ნახეთ

მოლდოვის პოლიციის ცნობით, „ბანდეროლის“ დრონებს ასევე აქვთ ჭურვები, რომლებიც დარტყმისთანავე მიმოფანტავენ დიდ არეალზე ნამსხვრევებს. ამით აიხსნება, რომ მათ შორი მანძილიდან ესვრიან სახლებს, როგორც ეს მოლდოვის პოლიციამ აღნიშნა.

შტეფან ვოდეს რაიონული საბჭოს მიერ გამოქვეყნებულ ფოტოზე გამოსახულია “სარაკეტო დრონით” დაზიანებული ხე სოფელ კროკმაზის გარეუბანში. მიწაზე ჩანს მოწყობილობის ფრაგმენტები, ფონზე კი — სოფლის მოსახლეობის სახლები.

არსებობს სხვა არაპირდაპირი მინიშნებებიც. დაახლოებით იმავე დროს, როდესაც გავრცელდა ინფორმაცია „კროკმაზში“ აფეთქების შესახებ - 13:20 საათზე - უკრაინის სამხედრო ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ რუსეთი შავი ზღვიდან ოდესის რეგიონის მიმართულებით განუწყვეტლივ უშვებდა მსგავს რეაქტიულ დრონებს.

უკრაინის შეიარაღებული ძალები ასევე იტყობინებოდნენ, რომ შაბათს ღამით განხორციელებული თავდასხმების დროს რუსულმა ძალებმა, სავარაუდოდ, გამოიყენეს სხვადასხვა ტიპის 100-მდე დრონი, მათ შორის “რეაქტიული დრონები” და „ბანდეროლის“ ტიპის საბრძოლო მასალები.

საჰაერო მოძრაობის შესახებ კვირას გამოცხადებული გაფრთხილების გამო, უკრაინის ხელისუფლებამ მოძრაობა შეწყვიტა მოლდოვის რესპუბლიკის საზღვარზე, კროჩმაზის მახლობლად, სოფელ მაიაკი-უდობნოეს მახლობლად მდებარე ხიდზე. მოლდოვის სასაზღვრო პოლიციამ მოქალაქეებს ოდესის ოლქში მოგზაურობისგან თავის შეკავება ურჩია.

რა არის „სარაკეტო დრონები“ ანუ რეაქტიული დრონები?

თავდაცვის სამინისტრომ რადიო თავისუფლებას ვერ დაუდასტურა, დაფიქსირდა თუ არა რადარებზე ეს საფრენი აპარპატი მოლდოვას საჰაერო სივრცეში და განაცხადა, რომ ინციდენტის ყველა ასპექტს პოლიცია იკვლევს.

ანდრეი კურარაუ

უსაფრთხოების მოლდოველი ექსპერტი ანდრეი კურერარუ ეთანხმება, რომ პოლიციის მიერ წარმოდგენილი მონაცემები „ბანდეროლას“ ტიპის უპილოტო საფრენ აპარატს ეხება. ის თვლის, რომ ჩამოვარდნილი დრონი-რაკეტა მოლდოვის რესპუბლიკაში „დიდი ალბათობით შემთხვევით მოხდა“.

უკრაინული მედიის ცნობით, კვირას, უკრაინის საზღვაო ძალების წარმომადგენელმა, დიმიტრი პლეტენჩუკმა განაცხადა, რომ ივლისის შუა რიცხვებიდან რუსეთის არმია ოდესის რეგიონში სულ უფრო ხშირად იყენებს „ბანდეროლის“ ტიპის საბრძოლო საშუალებას, რითაც ახალ ტაქტიკას ცდის.

რა არის ეს ტაქტიკა?

კიშინიოველი ექსპერტი, WatchDog-ის თანამშრომელი ამბობს, რომ რუსეთი ცდილობს გამოიყენოს უკრაინის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემაში არსებული ხვრელი: რეაქტიული დრონები უფრო დაბალ სიმაღლეზე დაფრინავენ და მათი აღმოჩენა რთულია; ამ დრონებს შეუძლიათ მეტი ასაფეთქებელი ნივთიერებების ტარება და უფრო მეტი ზიანის მიყენება, ვიდრე ჩვეულებრივ დრონებს.

„მოლდოვის რესპუბლიკისთვის საფრთხე მაღალია, რადგან თავდაცვის სისტემას არ აქვს ასეთი ობიექტების გადატაცების საშუალებები. დრონების მიგნების ის სისტემებიც კი, რომელთა წარმოებასაც მოლდოვა გეგმავს, ვერ შეძლებს ასეთ გამოწვევებთან გამკლავებას, რადგან რეაქტიული დრონები ძალიან სწრაფად მოძრაობენ“, - აღნიშნა კურარარუმ.

ზოგიერთ სპეციალიზებულ საიტზე ამ მახასიათებლის გამო „მცირე ფრთოსან რაკეტას“ „ბანდეროლს უწოდებენ.“

„ბანდეროლი“115 კილოგრამს იწონის, მისი სიგრძე 5 მეტრია, დიამეტრი კი 30 სანტიმეტრი. ის 520-დან 650 კმ/სთ-მდე სიჩქარეს ავითარებს და 500 კილომეტრამდე მანძილის დაფარვა შეუძლია. გაშვება „ორიონის“ ტიპის სხვა უპილოტო მოწყობილობებით ხდება.

კიშინიოვმა მოსკოვიდან ელჩი „კონსულტაციებისთვის“ გაიწვია

მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ მტკიცედ დაგმო ინციდენტი და განაცხადა, რომ ეს „საფრთხეს უქმნის მოქალაქეებს“ და გამოაცხადა მოლდოვის ელჩის, ლილიანა დარიას, მოსკოვიდან „კონსულტაციებისთვის“ გამოწვევის შესახებ.

საკუთარ, მათ შორის ინგლისურ ენაზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში, რომელიც X-ზე გარე გამოყენებისთვის იყო გამოქვეყნებული, პრეზიდენტმა მაია სანდუმ განაცხადა, რომ ინციდენტი რუსეთის ომის პირდაპირი შედეგი იყო, რომელიც „ყველას გვიქმნის საფრთხეს“ - რეგიონში ადამიანის სიცოცხლისთვის საფრთხე იზრდება, წერს სანდუ და დასძენს: „ეს უნდა შეწყდეს“.

ასევე ნახეთ

კვირას, მშობლიურ კალარასის რაიონში, „დედამიწის ფესტივალში“ მონაწილეობისას, პრემიერ-მინისტრმა ვასილე ტოფანმა ისაუბრა დრონების ნამსხვრევებით ადამიანების სახლებზე მიყენებული ზიანის შესახებ და თქვა, რომ „ზოგიერთი სახლიდან ბოთლები გადმოფრინდა“.

ტოფანმა განაცხადა, რომ მას სურს, რომ ეს ომი „რაც შეიძლება მალე დასრულდეს“ და რომ „ჩვენ ძალიან მკაცრი უნდა ვიყოთ ყველაფერში, რაც ჩვენს საჰაერო სივრცეს ეხება“.

მოლდოვის თავდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, უკრაინაში ომის დაწყებიდან 2026 წლის ივლისის ბოლომდე მოლდოვის ტერიტორიაზე ნაპოვნია 28 რაკეტისა და დრონის ფრაგმენტები, მათ შორის „გერბერების“ და „შაჰედებისა.“

9 აგვისტოს რუსეთის ჯარები დრონებით და რაკეტებით უტევდნენ ოდესის ოლქს, რომელიც მოლდოვას ესაზღვრება.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა მარია ზახაროვამ განაცხადა, რომ რუსი სამხედროები დრონების მარშრუტებად არ იყენებენ უკრაინასთან მოსაზღვრე ქვეყნების ტერიტორიებს.

ასევე ნახეთ