ტრამპი: ჰორმუზი კვირის ბოლოს გაიხსნება

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ორშაბათს განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტე სრულად გაიხსნება კვირის ბოლოს, მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა და თეირანმა გამოაცხადეს ახლო აღმოსავლეთში ომის დასრულების შეთანხმების შესახებ.

ტრამპმა განაცხადა, რომ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი საზღვაო გზა პარასკევიდან „სრულიად გაიხსნება“ და დასძინა, რომ მისი აზრით, „დიდი დახმარება არ დაგვჭირდება“ მისი გახსნის შესანარჩუნებლად.

„გემები იწყებენ მოძრაობას ჰორმუზის სრუტიდან, ბევრი მათგანი ნავთობით არის დატვირთული“, - განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა.

ირანმა სრუტე მის წინააღმდეგ აშშ-ისრაელის ომის დაწყების დღიდან ჩაკეტა.

აშშ-მა, ირანმა და შუამავალმა პაკისტანმა განაცხადეს, რომ შეთანხმებას პარასკევს შვეიცარიაში უნდა მოეწეროს ხელი.

თუმცა, აშშ-ის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსანმა განაცხადა, რომ ტრამპმა, ვიცე-პრეზიდენტმა ჯ.დ. ვენსმა და ირანის პარლამენტის თავმჯდომარემ მოჰამედ ბაღერ ღალიბაფმა უკვე ელექტრონულად მოაწერეს ხელი შეთანხმებას.

„პრეზიდენტს პირადად სურდა ხელი მოეწერა, რადგან სურდა ეჩვენებინა თავისი... ერთგულება ამ საკითხის წარმატებით გადაწყვეტისკენ“, - თქვა ოფიციალურმა პირმა.

როდესაც ჰკითხეს, თუ როდის გამოქვეყნდებოდა შეთანხმების ტექსტი, ტრამპმა საფრანგეთში, “დიდი შვიდეულის” სამიტზე განაცხადა: „ეს ძალიან ძლიერი დოკუმენტია და მსურს, რომ გამოქვეყნდეს. ასე რომ, ალბათ, მალე“.

ირანის სამხედროებმა შეთანხმება გამარჯვებად შეაფასეს და განაცხადეს, რომ მან აშშ და ისრაელი „დაამცირა“, ხოლო პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა განაცხადა, რომ შეთანხმება რეგიონისთვის „დიდი მიღწევაა“.
მაგრამ ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაყჩიმ, აშშ-ის მიმართ „უნდობლობაზე“ ისაუბრა.
„ჩვენ გვაქვს ვალდებულებების დარღვევის ისტორია... ჩვენ გვაქვს შეთანხმებების დარღვევის ისტორია. ეს ყველაფერი ჩვენს გონებაშია“, - თქვა მან.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა ესმაილ ბაღაიმ განაცხადა, რომ აშშ-მ უნდა უზრუნველყოს, რომ ისრაელი აიღებს ვალდებულებას, შეწყვიტოს ომი ლიბანში შეთანხმების შესაბამისად.
ლიბანი მარტის დასაწყისში ჩაერთო ახლო აღმოსავლეთის ომში, როდესაც ირანის მოკავშირე დაჯგუფება ჰეზბოლამ ისრაელზე სარაკეტო თავდასხმები განახორციელა ირანის უზენაესი ლიდერის მკვლელობის საპასუხოდ, რასაც მოჰყვა ისრაელის დარტყმები და სახმელეთო შეჭრა.

„შეერთებულმა შტატებმა უნდა დაიცვას თავისი ვალდებულებები. მან უნდა უზრუნველყოს, რომ სიონისტური რეჟიმიც პატივს სცემს საკუთარ ვალდებულებებს ლიბანთან დაკავშირებით“, - თქვა ბაღაიმ.

თუმცა, ისრაელის პრემიერმინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ ისრაელის ძალები დარჩებიან ლიბანში, სირიასა და ღაზაში „სანამ საჭირო იქნება“.
მან თქვა, რომ ირანთან ომმა ისრაელი გადაარჩინა ისლამური რესპუბლიკის „ბირთვული განადგურების“ საფრთხისგან.

ლიბანის პრეზიდენტი ჟოზეფ აუნი მიესალმა შეთანხმებას არაყჩისთან სატელეფონო საუბრის დროს.
აუნმა განაცხადა, რომ იმედოვნებს, რომ შეთანხმება „დაძაბულობის შემცირებისკენ პოზიტიური ნაბიჯი“ იქნება, ხოლო არაყჩიმ ხაზი გაუსვა „ლიბანის სუვერენიტეტის პატივისცემის მნიშვნელობას“.

ჰეზბოლამ (აშშ-ში და ევროკავშირში მისი სამხედრო ნაწილი ტერორისტულადაა შერაცხილი), რომელმაც მადლობა გადაუხადა ირანს ლიბანის შეთანხმებაში ჩართვის დაჟინებით მოთხოვნისთვის, განაცხადა, რომ მან მოიგერია ისრაელის იერიში, რომელიც სამხრეთ ლიბანში „წინსვლას“ ცდილობდა.

შეთანხმება კვირების განმავლობაში დაძაბული მოლაპარაკებებისა და ახალი საომარი მოქმედებების პერიოდული საფრთხის შემდეგ დაიდო, თუმცა მისი დეტალები გაურკვეველი რჩება.
ბაღაის თქმით, ვაშინგტონმა „აიღო ვალდებულება“, გაათავისუფლოს ირანის გაყინული თანხები საზღვარგარეთ და აუნაზღაუროს მას ომის დროს მიყენებული ზიანი.
ირანის საინფორმაციო სააგენტო „მეჰრმა“ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აშშ მოლაპარაკებების დაწყებამდე ირანს 12 მილიარდი დოლარის გაყინულ აქტივებს გაუთავისუფლებს.
ბაღაის თქმით, თეირანი გაეროს უშიშროების საბჭოსგან რატიფიკაციას მოითხოვს მას შემდეგ, რაც ის მის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებულ საბოლოო შეთანხმებაზე მოლაპარაკებებს გამართავს.

ტრამპმა The New York Times-ს განუცხადა, რომ აშშ კვლავ მოლაპარაკებებს აწარმოებს იმის შესახებ, შეაჩერებს თუ არა ირანი ურანის გამდიდრებას 20 წლით.
მან მიანიშნა, რომ შესაძლოა, ირანი 15 წლიან შეჩერებას დათანხმდეს.
ბაღაიმ განაცხადა, რომ ირანი ორმუზის სრუტეში გადაზიდვებზე საზღვაო მომსახურების საფასურს დააწესებს გადასახადის ნაცვლად.
ერაყი მიესალმა სრუტის ხელახლა გახსნას.

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა შეთანხმებას ომის მოგვარებისკენ „კრიტიკული ნაბიჯი“ უწოდა.

საუდის არაბეთი და ეგვიპტე მიესალმნენ შეთანხმებას, ხოლო პაკისტანმა მას „მშვიდობისკენ ისტორიული ნაბიჯი“ უწოდა.

გაერთიანებულმა სამეფომ, საფრანგეთმა, გერმანიამ და იტალიამ განაცხადეს, რომ მზად არიან ირანზე დაწესებული სანქციები მოხსნან.

ამ განცხადებამ 15 ივნისს საფინანსო ბირჟებზე შვება გამოიწვია, როდესაც Dow Jones-ის ინდექსმა ახალ დღის რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია მას შემდეგ, რაც ნავთობის ფასებმა უკვე მკვეთრად დაიწყო დაცემა, ხოლო Nasdaq-ის ფასი სამი პროცენტით გაიზარდა.

ასევე ნახეთ

ტრამპის და ირანის თქმით, ომის დასრულების შესახებ მემორანდუმი შეთანხმებულია - რა ვიცით?