აშშ-ის სენატში 18 მარტს მოსმენები გაიმართა დაზვერვის უწყების დირექტორ ტულსი გაბარდის, FBI-ის დირექტორ კეშ პატელის და სხვა მაღალი რანგის პირების მონაწილეობით. კანონმდებლებმა ერთდროულად რამდენიმე კრიზისი განიხილეს: ირანთან ომი, უკრაინაში არსებული სიტუაცია და შიდა უსაფრთხოების საფრთხეები მზარდი დაძაბულობის ფონზე.
სენატორებმა ტრამპის ადმინისტრაცია გააკრიტიკეს საჯარო განცხადებებსა და სადაზვერვო უწყებების შეფასებებს შორის შეუსაბამობის, ასევე ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებების გამართლების გამჭვირვალობის ნაკლებობის გამო.
აშშ-ის დაზვერვის დაასკვნით, ირანს არ განუახლებია ბირთვული მასალების გამდიდრება, რომლებიც განადგურდა 2025 წლის ივნისში აშშ-სა და ისრაელის თავდასხმების დროს.
ეს ეწინააღმდეგება პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ მიმდინარე ომის გამართლებას.
ტრამპის მოკავშირემ, სახელმწიფო დაზვერვის სამსახურის დირექტორმა, ტალსი გაბარდმა ეს დასკვნა ყოველწლიური საფრთხის შეფასების ფარგლებში წერილობით ჩვენებაში გააზიარა, თუმცა სენატორებთან საუბრისას ეს დასკვნა არ გაიმეორა.
„ოპერაცია Midnight Hammer-ის შედეგად, ირანის ბირთვული გამდიდრების პროგრამა განადგურდა. მას შემდეგ გამდიდრების შესაძლებლობების განახლების არანაირ ძალისხმევას არ ჰქონია ადგილი“, - განაცხადა გაბარდმა სენატის დაზვერვის კომიტეტის წინაშე ჩვენების მიცემისას.
დემოკრატი სენატორის დაჟინებული შეკითხვის შემდეგ, თუ რატომ არ გაიმეორა ეს დასკვნა კამერის წინ, გაბარდმა განაცხადა, რომ მას არ ჰქონდა საკმარისი დრო მოსმენაზე სრული მოხსენების წასაკითხად, თუმცა ეს შეფასება არ უარყო.
ტრამპმა არაერთხელ განაცხადა, რომ მან 28 თებერვალს ისრაელთან ერთად ირანზე თავდასხმის განკარგულება გასცა „გარდაუვალი საფრთხის“ გამო.
2025 წლის ივნისის დაბომბვის შემდეგ ტრამპმა განაცხადა, რომ შეერთებულმა შტატებმა მთლიანად გაანადგურა ირანის ბირთვული ობიექტები, მაგრამ 12 დღიანი ომის შემდეგ განაცხადა, რომ თეირანს ბირთვული ბომბისგან კვირები აშორებდა. ამ დასკვნას არ იზიარებს დამკვირვებლების უმეტესობა მიუხედავად მიმდინარე მოლაპარაკებებისა ბირთვული შეთანხმების შესახებ.
უფროსმა თანაშემწემ გაბარდისა, რომელიც თავად, როგორც კონგრესმენი, ირანთან ომის მოწინააღმდეგეთა სათავეში იყო, - 17 მარტს, წინა დღეს, თანამდებობა დატოვა და განაცხადა, რომ „გარდაუვალი საფრთხე“ არ არსებობდა და რომ ტრამპი ისრაელმა და მედიამ შეცდომაში შეიყვანეს.
სენატორებისადმი მიმართვაში გაბარდმა განაცხადა, რომ ირანმა კვირების განმავლობაში მძიმე დარტყმები განიცადა თავდასხმების დროს - მათ შორის დიდი ხნის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის მკვლელობის დროს - მაგრამ ისლამური რესპუბლიკა კვლავ ფუნქციონირებს.
აშშ-ის სადაზვერვო საზოგადოება „აფასებს ირანის რეჟიმს, როგორც მნიშვნელოვნად დასუსტებულს დარტყმების შედეგად, თუმცა რეჟიმი კვლავ გამძლეობას ავლენს და შემდგომი ქმედებების უნარი შერჩა". მან თავი აარიდა პირდაპირ პასუხს კითხვაზე, წარმოადგენდა თუ არა თეირანი „გარდაუვალ ბირთვულ საფრთხეს“. - თქვა გაბარდმა.
„თუ მტრულად განწყობილი რეჟიმი გადარჩება, ის, სავარაუდოდ, შეეცდება დაიწყოს მრავალწლიანი ძალისხმევა თავისი სამხედრო ძალების, რაკეტებისა და უპილოტო საფრენი აპარატების აღსადგენად“, - თქვა გაბარდმა, რომელიც გულისხმობდა უპილოტო საფრენ აპარატებს ან დრონებს.
უკრაინაც ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო მოსმენებზე, როცა განიხილეს აშშ-ის დაზვერვის მიმდინარე შეფასებები ომის მიმდინარეობისა და კიევის მხარდაჭერის პერსპექტივების შესახებ. რამდენიმე სენატორმა გამოთქვა შეშფოთება, რომ ადმინისტრაციის ყურადღება და რესურსები შესაძლოა ახლო აღმოსავლეთისკენ გადავიდეს ირანთან ესკალაციის ფონზე.
გაბარდმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ რუსეთმა ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უკრაინის წინააღმდეგ ომში უპირატესობა შეინარჩუნა.