ნორვეგიამ რუსული გემი დააკავა. მოსკოვი განრისხებულია

ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ გემი „პროფესორი მოლჩანოვი“ (Professor Molchanov) ოთხშაბათს გვიან დააკავეს ბარენცბურგში — ნახშირის მოპოვების დასახლებაში, რომელსაც რუსეთი არქტიკაში ნორვეგიის არქიპელაგ სვალბარდზე მართავს 1920 წლის ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად.

რუსეთმა გემის დაპატიმრებას მეკობრეობის აქტი უწოდა და განაცხადა, რომ მან ნორვეგიის ელჩი დაიბარა მკაცრი პროტესტის გამოცხადების მიზნით. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ის იმუშავებს გემის გათავისუფლების უზრუნველსაყოფად.

„ნორვეგიის მიერ სვალბარდზე რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვების ფონზე — ზომების, რომლებიც საერთაშორისო სამართალს არღვევს — არქიპელაგზე მოქმედი რუსული ორგანიზაციები და მოქალაქეები ფაქტობრივად ბლოკადაში იმყოფებიან“, — განაცხადა მან და ნორვეგია ხელშეკრულების დარღვევაში დაადანაშაულა.

ნორვეგიამ განაცხადა, რომ ეს საკითხი „ნაფტოგაზსა“ და რუსეთს შორის დავას წარმოადგენს და მასში ოსლოს მთავრობა ჩართული არ არის.

„ნაფტოგაზი“ რუსეთთან ხანგრძლივ სამართლებრივ ბრძოლას აგრძელებს

„ნაფტოგაზი“ 2016 წლიდან უჩივის რუსეთს, რათა მიიღოს კომპენსაცია ყირიმში მისი ქონების ექსპროპრიაციის გამო. ჰააგის საარბიტრაჟო სასამართლომ 2023 წლის აპრილში რუსეთს დააკისრა „ნაფტოგაზისთვის“ 4,22 მილიარდი დოლარის გადახდა, პლუს პროცენტები და სასამართლო ხარჯები.

რუსეთმა განაცხადა, რომ ის არ ცნობს სასამართლოს იურისდიქციას ამ საქმეში და არ აპირებს თანხის გადახდას.

„რუსეთი ვერ გაექცევა პასუხისმგებლობას უბრალოდ იმით, რომ უარს იტყვის საერთაშორისო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების შესრულებაზე“, — განაცხადა „ნაფტოგაზის“ აღმასრულებლის მოვალეობის შემსრულებელმა სერგი ფედერენკომ.

71 მეტრის სიგრძის „პროფესორი მოლჩანოვზე“, რომელიც ფინეთში 1982 წელს აიგო, ეკიპაჟის 32 წევრია დასაქმებული და მას 52 მგზავრის გადაყვანა შეუძლია. მას Cruisemapper-ის ვებგვერდის მიხედვით, აქვს ბიბლიოთეკა, საუნა, ბარი და ორი რესტორანი. იგი გამოიყენება სამეცნიერო ექსპედიციებისა და კომერციული კრუიზებისთვის.

Reuters-ის თანახმად, გემი სამშაბათს ჩავიდა ბარენცბურგში რუს მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად, აცხადებს ჟურნალისტი, რომელიც მათ ახლდა, თუმცა მას არ დაუკონკრეტებია, რამდენი ადამიანი იმყოფებოდა ბორტზე.

ანდრეი გორბუნოვმა, რადიო „კომსომოლსკაია პრავდას“ (KP) მთავარმა რედაქტორმა, განაცხადა, რომ გემი პორტში ინციდენტის გარეშე შევიდა და ექსპედიციის წევრები ნაპირზე გადავიდნენ. ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ გემი დააკავეს, ოთხშაბათს საღამომდე არ გავრცელებულა.

„არავინ დაუპატიმრებიათ. ყველანი ჩვეულ რეჟიმში ვაგრძელებთ ჩვენს საქმეს“, — დაწერა გორბუნოვმა KP-ის ვებგვერდზე. „ამ დროისთვის „პროფესორ მოლჩანოვს“ უბრალოდ ეკრძალება ბარენცბურგის პორტის დატოვება“.

კლოვის ტრევინომ, ამერიკული იურიდიული ფირმის, Covington-ის პარტნიორმა, რომელიც „ნაფტოგაზს“ წარმოადგენს, განაცხადა, რომ ის ელის, რომ რუსეთი სასამართლოში გაასაჩივრებს გემის დაკავებას.

„ასე რომ, ჩვენ გვაქვს კიდევ ერთი სამართლებრივი ბრძოლა მოსაგები, რათა შევძლოთ გემის აუქციონზე გაყიდვა და ჩვენი კლიენტებისთვის თანხის მიღება, რაც საბოლოო მიზანს წარმოადგენს“, — განუცხადა მან Reuters-ს.

ტრევინომ აღნიშნა, რომ Covington-ი და მისი ნორვეგიული პარტნიორი Wikborg Rein-ი თვეების განმავლობაში ადევნებდნენ თვალყურს გემს და აკონტროლებდნენ მის რადიოსიგნალს Automatic Identification System-ის მეშვეობით „თითქმის ყოველდღიურ რეჟიმში“.

გემის სავარაუდო ღირებულება მხოლოდ მცირე ნაწილია იმ მთლიანი თანხისა, რაც რუსეთს „ნაფტოგაზისთვის“ მართებს და რაც, მისი თქმით, ახლა დაახლოებით 6 მილიარდ დოლარს შეადგენს ხარჯებისა და პროცენტების ჩათვლით.

თუმცა მან გემის დაკავებას „ძალიან მნიშვნელოვანი გამარჯვება“ უწოდა.

„ეს იყო თვეების განმავლობაში დევნა, თვეების განმავლობაში თვალყურის დევნება, და ეს უბრალოდ აჩვენებს, რომ ჩვენ მსოფლიოს დასალიერშიც კი წავალთ, არქტიკაში, ამ ჯილდოს მონეტიზაციისთვის“.

დაკავების ბრძანება ორშაბათს რაიონულმა სასამართლომ გასცა, რომელმაც სვალბარდის გუბერნატორს დაავალა უზრუნველეყო, რომ გემი ადგილიდან არ დაძრულიყო.

„რუსეთს შეუძლია მოითხოვოს, რომ რაიონულმა სასამართლომ ხელახლა განიხილოს საქმე“, — განაცხადა ნორვეგიის იუსტიციის სამინისტრომ.

„ნაფტოგაზმა“ განაცხადა, რომ გააგრძელებს რუსული აქტივების დევნას მთელ მსოფლიოში, სანამ კომპენსაცია არ გადაიხდება. მან ჩამოთვალა რამდენიმე იურისდიქცია, მათ შორის აშშ, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი, ასევე ფინეთი, სადაც რუსული აქტივები გაყინულია. რუსეთი გასაჩივრებას გეგმავს და აცხადებს, რომ მას გაფრთხილება არ მიუღია.

სვალბარდი, რომელიც ნორვეგიის ტერიტორიაა 1925 წლიდან, ჩრდილოეთ პოლუსსა და ევროპას შორის შუაგულში მდებარეობს და იმართება 1920 წლის ხელშეკრულებით, რომელიც ხელმომწერი სახელმწიფოების მოქალაქეებს, მათ შორის რუსეთს, უფლებას აძლევს იქ ვიზის გარეშე დასახლდნენ.

ბარენცბურგი სვალბარდზე არსებული ორი რუსული დასახლებიდან ერთ-ერთია, სადაც სულ 392 მცხოვრებია 2 914 სულიანი მთლიანი მოსახლეობიდან, ნორვეგიის სტატისტიკის სამსახურის მონაცემებით.

ასევე ნახეთ