Accessibility links

ზაალ ანდრონიკაშვილი

პარასკევი, 26 მაისი 2017

კალენდარი
იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი ივნისი ივლისი აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი ნოემბერი დეკემბერი
მაისი 2017
ორშ სამშ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვი
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

ნუ შეეშინდება პატივცემულ მკითხველს. ივანიშვილის მთავრობა ღირსებას არავის წაართმევს. მაგრამ ისიც ნუ გაუკვირდება, თუ ერთ მშვენიერ დილას გაღვიძებული აღმოაჩენს, რომ ხსენებული (პოლიტიკური) ღირსება დაკარგული აქვს.

„რამე კანონი დაირღვა?“

ანონიმი

ბათუმის ჯანყზე ბევრ მოსაზრებას შორის გადავაწყდი ხუმრობას იმის შესახებ, თუ როგორ მოიქცეოდა სააკაშვილის მთავრობა ანალოგიურ შემთხვევაში. აზრი დაახლოებით ასეთი იყო: აჯანყებულთ აუცილებლად დაარბევდა კარგად შეიარაღებული სპეცრაზმი, რომელიც გარეგნულად მოგვაგონებდა ვარსკვლავთა ომების IV-VI ეპიზოდების მოიერიშეებს. გამოიყენებდა ათასგვარ სპეცსაშუალებას. ყველა სატელევიზიო არხიდან დიდი და მცირე კალიბრის ინტელექტუალები გვეტყოდნენ, რომ სახელმწიფო კიდევ ერთხელ შედგა, რომ ძალადობა ბუნებრივი რამაა, რომ ძალადობაზე მონოპოლია მარტო სახელმწიფოს უნდა ჰქონდეს და ა.შ. ამ „მოდელირებული“ დარბევიდან უფრო ზოგადი დასკვნა რომ გამოვიტანოთ, სააკაშვილის მთავრობისთვის მართლაც მნიშვნელოვანი იყო ამბავი ბრძოლისა და ამ ბრძოლაში გამარჯვებისა. რევოლუციურ და დაჩქარებულ მოდერნიზაციაზე მომართულ მთავრობას ჰაერივით სჭირდებოდა გამარჯვებულისა და ტრიუმფატორის გვირგვინი.

ნუ გაგიკვირდებათ, თუ დღევანდელ მთავრობას „ივანიშვილისად“ მოვიხსენიებ, მიუხედავად იმისა, რომ ფორმალურად მთავრობა კვირიკაშვილისაა. „ქართული ოცნება“ ივანიშვილის პროექტია, მისი შექმნილი და დაფინანსებულია. მართალია, მართვის რუტინაში ის უშუალოდ არ მონაწილეობს, პრინციპული გადაწყვეტილებები (მაგ. ქვეყნის განვითარების შესახებ), ისევე როგორც მართვის სტილი, მისია. ამიტომ ვიკითხოთ, შეგვიძლია თუ არა ბათუმის ჯანყთან მოპყრობიდან რაიმე ზოგადი დასკვნა გამოვიტანოთ ივანიშვილის მმართველობის შესახებ. პოლიცია (რომელიც სააკაშვილის მთავრობისათვის სახელმწიფოს სახე თუ არა ხერხემალი მაინც იყო) აჯანყებულთ მინიმალურად დაუპირისპირდა და მხოლოდ პოლიციის შენობას იცავდა, იერიშზე არ გადასულა. მეამბოხეებს საშუალება მიეცათ, თავიანთი აგრესია ბოლომდე და სურვილისამებრ გამოეხატათ, ისე, რომ წინააღმდეგობა არ შეხვედრიათ. ასე რომ, გადამწვარ მანქანებს თუ არ ჩავთვლით, არც მწვადი დამწვარა და არც შამფური. პოლიციის უფროსი თანამდებობაზე დარჩა, რამდენიმე აჯანყებულმა ასლარიანი ჯარიმა გადაიხადა და სახლში დაბრუნდა. სააკაშვილის მთავრობისაგან განსხვავებით, ივანიშვილის მთავრობა პირდაპირ კონფლიქტზე არ მიდის. ტრიუმფატორობა მისთვის მნიშვნელოვანი არ არის, სამაგიეროდ მიზნის მიღწევაა გადამწყვეტი. ივანიშვილი, სააკაშვილისგან განსხვავებით, რევოლუციონერი და საჯარო ტრიბუნი არ არის, მას ფული ბნელ ოთხმოცდაათიანებში აქვს ნაშოვნი მეთოდებით, რომლებიც მაინცდამაინც პირდაპირ ტრანსლაციას (ახალქართულად „ლაივს“) არ მოითხოვს. შესაბამისად, მმართველობის სტრატეგიაც ისეთი აქვს, როგორიც ბაროკოს ხანის დრამის ტირანებს ახასიათებდათ: „კაბინეტური“, ანუ დაფარული და გასაიდუმლოებული.

ამის მიუხედავად, შეგვიძლია ამ მიზნების შესახებ რამდენიმე სიმპტომით ვიმსჯელოთ. საიდუმლო ნამდვილად არ არის, რომ ივანიშვილის მთავრობა (შესაძლოა, ცვლადი სახეებით) 2030 წლამდე აპირებს საქართველოს მართვას. გასაკვირი არაა, რომ დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ხალხის განწყობის ამარა საქმის მიტოვება სარისკო ამბავია. ამიტომ „ქართული ოცნება“ იმავე მიზანს ისახავს, რასაც ყველა მისი წინამორბედი მთავრობა ისახავდა. ეს მიზანი ძალაუფლების კონსოლიდაცია და მაქსიმალური კონტროლია, ოღონდ ეს კონტროლი, სააკაშვილის მთავრობისგან განსხვავებით, მაინცდამაინც ხილული და საგრძნობი არ უნდა იყოს. ამიტომაც ივანიშვილი მიმართავს ტაქტიკას, რომელსაც სალამის (სალამში არ აგვერიოს, ძეხვზეა საუბარი) ნაჭრის ტაქტიკა ჰქვია. ამ ტაქტიკის თანახმად, ჯიქურ კი არ უნდა გადახვიდე ფრონტალურ შეტევაზე, არამედ პატარ-პატარა ნაჭრებად დაიკავო ტერიტორია − ისე, რომ ოპონენტს ან ოპონენტებს პროტესტის გრძნობა კი გაუჩნდეთ, მაგრამ იმავე დროს შეეძლოთ თავის დამშვიდება იმით, რომ ჩიტი ბდღვნად არ ღირს (ამ სტრატეგიას მიმართავს, მაგალითად, რუსეთი ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ადმინისტრაციულ საზღვარზე).

სად ვხედავთ ძალაუფლების კონსოლიდაციის ამ სიმპტომებს? ვხედავთ სამ სფეროში: მედიაში, ხელისუფლების შტოებსა და თვითმმართველობის სტრუქტურების კონსოლიდაციაში.

დავიწყოთ მედიით. სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლო რომ არ გამოჩენილიყო, როგორც ბერძნულ ტრაგედიებში deus ex machina, „რუსთავი 2“ დღეს, სავარაუდოდ, „სიცრუის მანქანა“ აღარ იქნებოდა და მთავრობისათვის მისაღები საინფორმაციო პოლიტიკის გზას დაადგებოდა. მეორე დიდი ტელევიზია, რომელიც აქამდე თავისუფალი იყო ივანიშვილის კონტროლისაგან, საზოგადოებრივი მაუწყებელია. ახლა მოწმენი ვართ მისთვის საინფორმაციო კბილების დაძრობის ნელს და მტკივნეული პროცესისა, რომელიც რეფორმის სახელით მიმდინარეობს. ამაზე თავის დროზე დავწერე და თავს აღარ შეგაწყენთ. ინტერპრეტაციას რომ თავი დავანებოთ და ფაქტები ვახსენოთ, საინფორმაციო-ანალიტიკურ გადაცემებზე კონკურსი არ ცხადდება, ხოლო ყოველგვარი კონკურსის გარეშე საზოგადოებრივ მაუწყებელში ხდება „ჩანერგვა“ ივანიშვილისეული GDS-ის ყოფილი თანამშრომლებისა, რომლებმაც არხის ლოიალობა უნდა უზრუნველყონ. რაიმე საშინელი ან აღმაშფოთებელი ხდება? დიდი არაფერი. რამდენიმე ახალი თანამშრომელი უკონკურსოდ დასაქმდა, რამდენიმე გადაცემა დაიხურება. თითქოს არაფერი არ მომხდარა, არხს კი დამოუკიდებლობა „შემოეკარგა“.

ძალაუფლების შტოები. კაცმა რომ თქვას, სავსებით მისაღებია, როდესაც პარლამენტში მმართველი პარტია და მთავრობა ერთსა და იმავე პოზიციაზე დგანან. ოღონდ ამ პრინციპმა შეიძლება არ იმუშაოს მაშინ, როდესაც მმართველი პარტია პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობას ფლობს (ამის საშიშროებაზეც დავწერე თავის დროზე) და პარლამენტი, ფაქტობრივად, ერთპარტიულია. შესაბამისად, აღმასრულებელი ხელისუფლების საპარლამენტო კონტროლი მინიმალურია. მაგრამ არც ესაა საკმარისი. ახალი საკონსტიტუციო პროექტი პრეზიდენტისათვის იმ უმნიშვნელო უფლებამოსილების შეკვეცასაც ითვალისწინებს, რომლითაც ქვეყნის მეთაური დღეს სარგებლობს. პროექტი არც ამას ჯერდება და მოქალაქეებს ართმევს ქვეყნის მეთაურის არჩევის უფლებას, რომელსაც საკუთარსავე საპარლამენტო უმრავლესობას ანიჭებს. პოლიტიკური კონიუნქტურის მიხედვით კონსტიტუციის ჭრა-კერვის საშიშროებაზე წინა მთავრობის დროსაც ბევრს ლაპარაკობდნენ. ვიღაცამ შეიძლება გაიხსენოს გერმანიის მაგალითი, სადაც უუფლებო პრეზიდენტს არაპირდაპირ ირჩევენ, მაგრამ ეს მაგალითი ჩვენ არ გამოგვადგება. ერთი იმიტომ, რომ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დაფუძნებიდან მოყოლებული, ძალაუფლების განაწილების მექანიზმი არ შეცვლილა. მეორეც იმიტომ, რომ გერმანია ფედერალური სახელმწიფოა და ძალაუფლების განაწილებას უზრუნველყოფს არა მარტო ფედერალური პარლამენტის (ბუნდესტაგის) მრავალპარტიული შემადგენლობით, სადაც საკონსტიტუციო უმრავლესობა, ფაქტობრივად, გამორიცხულია, არამედ ძალაუფლების ფედერალური არქიტექტურითაც, რომელიც თეორიულადაც და პრაქტიკულადაც გამორიცხავს ფედერალური პარლამენტისა თუ ფედერალური მხარეების პარლამენტთა მართვას ერთი პარტიის მიერ. ჩვენს კონკრეტულ კონტექსტში პრეზიდენტის არაპირდაპირი არჩევა ერთს ნიშნავს: უნდა გამოირიცხოს ივანიშვილისათვის „ურჩი“ და, მით უმეტეს, „გაურჩებული“ პრეზიდენტი. შესაბამისად, ჩვენ, მოქალაქეებს, აღარ გვეყოლება პოლიტიკური ინსტიტუტი, რომელსაც, თუნდაც მინიმალურად, მაგრამ მაინც ვაკონტროლებდით არჩევნების გზით ოთხ წელიწადში ერთხელ.

ადგილობრივი თვითმმართველობები. მესამე სფეროში დაგეგმილ ცვლილებებს დიდი საზოგადოებრივი ყურადღება არ დაუმსახურებია. სინამდვილეში ძალაუფლების კონსოლიდაციის ერთ-ერთი ყველაზე საგანგაშო ეტაპი შვიდი თვითმმართველი ქალაქის გაუქმებაა. თუ ვინმემ კიდევ ვერ გაიგო, ეს ნიშნავს, რომ ქალაქები ზუგდიდი, ოზურგეთი, მცხეთა, გორი, თელავი, ახალციხე და ამბროლაური წარმომადგენლობით ორგანოებს ვეღარ აირჩევენ. თუ კიდევ გაუგებარია, შემიძლია განვმარტო, რომ თუ მოქალაქე თავის წარმომადგენელს პირდაპირ ვერ აირჩევს, ე.ი. ეყოლება ვიღაცის მიერ დანიშნული ჩინოვნიკი. ვინ დანიშნავს, ალბათ გასაგებია. ძალაუფლების კონსოლიდაციისკენ სწრაფვის გარდა ქალაქების თვითმმართველობის გაუქმებას სხვა რაციონალური ახსნა არ მოეპოვება. ახსნა-განმარტება, რომელიც „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლებმა შემოგვთავაზეს ან უსუსური იყო, ან სულაც - ტყუილი. საბიუჯეტო სახსრების დაზოგვის საბაბით თვითმმართველობების გაუქმება იმდენად აბსურდულია, რომ სალაპარაკოდაც არ ღირს. ამ იდეის საფუძვლიანი კრიტიკა მკითხველს შეუძლია ნახოს აქ.

თუ ვინმეს ამ ქვეყნის დემოკრატიზაცია უნდა (რის სურვილიც აქამდე არც ერთ მთავრობას არ გამოუჩენია) ეს პროცესი აუცილებლად უნდა დაიწყოს ხელისუფლების შტოების დამოუკიდებლობის მკაცრი დაცვით, დეცენტრალიზაციით და თვითმმართველობების გაძლიერებით. ვინც ამის საწინააღმდეგოდ იქცევა, ნამდვილად მიზნად ისახავს მთელი ძალაუფლების ხელში ჩაგდებას. ივანიშვილის მთავრობაც ზუსტად ისე იქცევა, როგორც სააკაშვილის მთავრობა იქცეოდა მისი პრეზიდენტობის მეორე ვადაში. ოღონდ, ამას აკეთებს არა პირდაპირ და კამერების წინ, არამედ ნელ-ნელა, ნაბიჯ-ნაბიჯ, ისე, რომ პროტესტის გრძნობა კიდეც რომ გაჩნდეს, საპროტესტო ტალღამ მასობრივი ხასიათი არ მიიღოს.

ასე რომ, ნუ შეეშინდება პატივცემულ მკითხველს. ივანიშვილის მთავრობა ღირსებას არავის წაართმევს. მაგრამ ისიც ნუ გაუკვირდება, თუ ერთ მშვენიერ დილას გაღვიძებული აღმოაჩენს, რომ ხსენებული (პოლიტიკური) ღირსება დაკარგული აქვს.

მაუწყებლობის „შეჩერება“ (თანაც, უაღრესად მნიშვნელოვანი ადგილობრივი არჩევნების წინ), რაც დახურვის ევფემიზმია, სხვა არაფერია, თუ არა მეოთხე ხელისუფლების მონოპოლიზაციისაკენ გადადგმული ნაბიჯი, რადგან იზღუდება სივრცე, სადაც განსხვავებული აზრის არტიკულაცია უნდა ხერხდებოდეს.

6 თებერვალს საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალმა გენერალურმა დირექტორმა ვასილ მაღლაფერიძემ წარმოადგინა მაუწყებლის რეფორმის გეგმა. მაუწყებლის კრიზისიდან გამოსაყვანად ახალ ხელმძღვანელობას განზრახული აქვს ახალი შენობის მოწყობა და თანამშრომლებისთვის ღირსეული სამუშაო პირობების შექმნა, ცხრა რეგიონული ოფისის შეძენა და აღჭურვა, მულტიმედიური საინფორმაციო სამსახურის ჩამოყალიბება, სრული ტექნიკური და ტექნოლოგიური გადაიარაღება და ა.შ.

ეს გეგმა არხის ხელმძღვანელობამ წარმოადგინა წინადადების სახით, რომელიც დაინტერესებულმა საზოგადოებამ უნდა განიხილოს და, სასურველია, არა მარტო დაიწუნოს, არამედ განსხვავებული წინადადებებიც გამოთქვას. მაუწყებლის ბედით დაინტერესება მართლაც ძალიან დიდი გამოდგა, რამაც გენერალური დირექტორის მრჩევლის, ჟურნალისტ ია ანთაძის ირონიული შენიშვნაც გამოიწვია. ერთი მხრივ, ანთაძეს „გულით უხარია, რომ „მსოფლიოს ქართველობა ვეღარ ძლებს პირველი და მეორე არხის გადაცემების გარეშე“, მეორე მხრივ კი გული სტკივა, „რომ ჯერ კიდევ 5 თებერვალს „რუსთავს“ და „იმედს“ ცალ-ცალკე ჩვენზე თითქმის 15-ჯერ მეტი მაყურებელი ჰყავდა და პირველი არხის ყურებადობის წილი საერთო სურათში მხოლოდ 1,85% იყო.“ სანამ ზოგად შეფასებაზე გადავიდოდე, იმასაც ვიტყვი, რომ ასეთი მიდგომა თავისთავად გვიჩვენებს, რამდენად შორსაა ახალი ხელმძღვანელობა მაუწყებლის მიზნისა და დანიშნულების გაგებისაგან.

პირადად მე არ ვუყურებ არათუ საზოგადოებრივ მაუწყებელს, არამედ არც „რუსთავი 2“-სა და „იმედს“, არც ARD-ს, BBC-სა თუ CNN-ს, და ინფორმაციის მიღებას ინტერნეტით ვამჯობინებ. მიუხედავად ამისა, ცხადია, არ ვამტკიცებ, რომ ტელევიზია საჭირო არ არის და ვერც იმის უფლებას მივცემ თავს, არ მაინტერესებდეს, იარსებებს თუ არა საზოგადოებრივი მაუწყებელი იმისგან დამოუკიდებლად, მომწონს ის თუ არა, ვუყურებ მას თუ არ ვუყურებ.

რატომ არის ასე და რატომ მიმაჩნია საზოგადოებრივი მაუწყებელი მნიშვნელოვნად ყოველი ჩვენგანისთვის (მის მაყურებელთა რიცხვისგან დამოუკიდებლად), ქვემოთ მოგახსენებთ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი ხელმძღვანელობის წინადადებები საკამათოა რამდენიმე კუთხით:

1. არსებული მდგომარეობის ანალიზი, ფაქტობრივად, არაფრით განსხვავდება მემარჯვენე ლიბერალების ანალიზისაგან: ძირითადი არგუმენტი გვეუბნება, რომ არხი არაკონკურენტუნარიანია, მაყურებელი სხვა არხებს არჩევს. აქედან გამომდინარე, დასკვნაც ძალიან ახლოა მემარჯვენე ლიბერალებთან: არხი უნდა გახდეს კონკურენტუნარიანი. განსხვავებულია მიდგომები: მემარჯვენე ლიბერალები გვეუბნებიან, რომ არხი უნდა გაიყიდოს, არხის ახალი ხელმძღვანელობა კი გვეუბნება, რომ არხის მუშაობა, ფაქტობრივად, უნდა შეჩერდეს ორი წლით, უნდა მოხდეს თანამშრომლების ოპტიმიზაცია (რაც,თუ მიკიბვ-მოუკიბავად ვიტყვით, სამსახურიდან დათხოვნას ნიშნავს), ტექნიკური გადაიარაღება და 2019 წლიდან − ახალი ცხოვრების დაწყება.

რაც შეეხება თანამშრომლების „ოპტიმიზაციას“, მის გამოსახატად გენერალურმა დირექტორმა თუ მისმა მრჩევლებმა ერთობ უცნაური სურათები აირჩიეს: ორი მატარებელი, რომლებსაც თითქოს მაუწყებლის წარმატებული რეფორმა უნდა გამოეხატა, თანამშრომლებისადმი ორიენტალისტური კლიშეებით დატვირთული უკიდურესად ქედმაღლური დამოკიდებულების მაჩვენებელი უფრო გამოდგა.

გახდება თუ არა საზოგადოებრივი მაუწყებელი კონკურენტუნარიანი ამ ყველაფრის შემდეგ, არ ვიცით. პირველი პრობლემა საკუთრივ საკითხის დასმაშია: უნდა იყოს თუ არა საზმაუ კონკურენტუნარიანი საბაზრო კონკურენციის თვალსაზრისით, თუ მისი დანიშნულებაა ყურადღების გამახვილება და გაშუქება სწორედ იმ საკითხებისა, რომლებიც არ არის „რეიტინგული“? ამ შეკითხვაზე საზმაუს ახალ ხელმძღვანელობას პასუხი, როგორც ჩანს, უკვე გაცემული აქვს. თუ ამ ლოგიკას გავყვებით, საზმაუ ვერასოდეს გაუწევს კონკურენციას კერძო არხებს − არათუ დიდებს, არამედ პატარებსაც კი. ბრძოლას, რომელსაც ის იწყებს, დღესვეა წაგებული. საზოგადოებრივი მაუწყებლის მისია არ მდგომარეობს მის კონკურენტუნარიანობაში. ამასვე გვეუბნება კანონი და მაუწყებლის წესდება.

მოდით, კანონშიც ჩავიხედოთ. საქართველოს კანონი მაუწყებლობის შესახებ გვეუბნება, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი არის „პოლიტიკური და კომერციული გავლენისაგან თავისუფალი, საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისი, მრავალფეროვანი პროგრამების საზოგადოებისათვის მიწოდების მიზნით შექმნილი საჯარო დაფინანსებით მოქმედი, ხელისუფლებისაგან დამოუკიდებელი და საზოგადოების წინაშე ანგარიშვალდებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც არ ექვემდებარება არც ერთ სახელმწიფო უწყებას.“

საზოგადოებრივი მაუწყებლის მისიას, მიზნებსა და ამოცანებს თვითონ მაუწყებელი ასე განსაზღვრავს: დემოკრატიული ღირებულებების დამკვიდრების ხელშეწყობა; საზოგადოებისთვის კულტურული ფასეულობების მიწოდება; საზოგადოებრივი განათლების დონის ამაღლების ხელშეწყობა; მრავალფეროვნებისა და სოციალური ინტეგრაციის ღირებულების დამკვიდრების ხელშეწყობა; სამოქალაქო განათლების ხელშეწყობა, საზოგადოებრივი ცხოვრების აქტიური მონაწილისთვის ადექვატური ცოდნის მიწოდება მეცნიერების სხვადასხვა დარგში; ახალგაზრდა თაობაში სახელმწიფოებრივი და სამოქალაქო თვითშეგნების ამაღლება და ა.შ. ეს ყველაფერი საზოგადოებრივ მაუწყებელს მკვეთრად განასხვავებს კერძო მაუწყებლებისაგან, რომელთა ლამის ერთადერთი მისია, მიზანი და ამოცანა კომერციული მოგებაა.

მაინცდამაინც რთული არ უნდა იყოს იმის გაგება, რომ, თუ საზოგადოებრივი მაუწყებელი პაექრობაში ჩაებმება მოგებაზე მომუშავე ტელევიზიებთან, მას ძალიან მალე მოუწევს უარის თქმა საკუთარ მიზნებსა და ამოცანებზე. თუ საზოგადოებრივი მაუწყებლის მისია და მოწოდება საკამათო იყო გენერალური დირექტორისთვის, მისი მხრიდან უფრო კეთილსინდისიერი იქნებოდა, ამის შესახებ თანამდებობის დაკავებამდე ეთქვა და არ გამხდარიყო ისეთი ტელევიზიის გენერალური დირექტორი, რომლის მიზანი სხვებისთვის კონკურენციის გაწევა კი არა, საზოგადოებრივი ინტერესების მრავალმხრივი ასახვაა.

2. დავუშვათ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი ხელმძღვანელობის წინადადებებში მართლაც არის რაციონალური მარცვალი და მაუწყებელს მართლაც სჭირდება რეფორმა. მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს პოლიტიკური შემადგენელი. არხის ახალი ხელმძღვანელობა არ არის პოლიტიკურად ნეიტრალური. მას ეჭირა და უჭირავს პოლიტიკური მხარე. აქამდეც მითქვამს და ახლაც გავიმეორებ, რომ საკონსტიტუციო უმრავლესობის ფარგლებში თითქმის გარდაუვალია ხელისუფლების ყველა შტოს მისწრაფება მონოპოლიზაციისადმი. მაუწყებლობის ორი წლით „შეჩერება“ (თანაც, უაღრესად მნიშვნელოვანი ადგილობრივი არჩევნების წინ), რაც დახურვის ევფემიზმია, სხვა არაფერია, თუ არა მეოთხე ხელისუფლების მონოპოლიზაციისაკენ გადადგმული ნაბიჯი, რადგან იზღუდება სივრცე, სადაც განსხვავებული აზრის არტიკულაცია უნდა ხერხდებოდეს.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG