„ვიგრძენი, რომ მომისმინეს“ - ინტერვიუ კევინ ჰამილტონთან, ნატოს სპეციალურ წარმომადგენელთან კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში

ვაჟა თავბერიძე ახლად დანიშნულ სპეციალურ წარმომადგენელს, მისი საქართველოში ორდღიანი ვიზიტისას შეხვდა.

რადიო თავისუფლება: როგორ დაახასიათებდით ნატოსა და საქართველოს ამჟამინდელ ურთიერთობას, განსაკუთრებით იმ მოვლენების ფონზე, რაც 2024 წლის შემდეგ განვითარდა?

კევინ ჰამილტონი: პირველ რიგში, ნატოსა და საქართველოს უკვე 30 წელზე მეტია, ღრმა და პრაქტიკული თანამშრომლობა აკავშირებთ.

ნატომ წლების განმავლობაში საქართველოში ძალიან დიდი ინვესტიცია ჩადო - შესაძლებლობების განვითარების, პოლიტიკური და სტრატეგიული დიალოგის მიმართულებით. და, იმავე პერიოდში, საქართველომაც ძალიან ბევრი მისცა ალიანსს, შესაძლოა, სხვა ნებისმიერ პარტნიორზე მეტიც კი - როგორც მოცულობის, ისე ხარისხისა და, გულწრფელად რომ ვთქვათ, მსხვერპლის თვალსაზრისითაც. საქართველოს ნატოს მისიებში, წვრთნებში, ე.წ. ოპერაციული თავსებადობის დღის წესრიგში ძალიან მნიშვნელოვანი წვლილი შეჰქონდა. ამიტომ ინსტიტუციური ურთიერთობა და სამხედრო თანამშრომლობა ძალიან ძლიერი იყო და კვლავაც ძალიან ძლიერია.

პოლიტიკური დიალოგი კი ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში გარკვეულწილად დაქვეითდა, უფრო თავშეკავებული გახდა, რადგან ალიანსში შეშფოთებულები არიან საქართველოში მმართველობის ხარისხთან დაკავშირებით. ხშირად გამოიყენება ტერმინი „უკუსვლა“ - კანონის უზენაესობისა და დემოკრატიული მდგრადობის თვალსაზრისით.

მაგრამ ნახეთ, ჩემი პოსტიც სწორედ იმისთვის შეიქმნა და მეც სწორედ ამიტომ დავინიშნე ამ თანამდებობაზე, რომ ნატოსა და საქართველოს შორის დიალოგის ერთგვარი არხი ვიყო. ამიტომაც ვარ დღეს თბილისში, რათა ეს დიალოგი გაგრძელდეს და ვნახოთ, არსებობს თუ არა შესაბამისი მზაობა ქართული მხრიდანაც.

რადიო თავისუფლება: და არსებობს? ზოგიერთ მათგანს უკვე შეხვდით.

კევინ ჰამილტონი: ამ ეტაპზე ვიტყოდი, რომ გახსნილობა ნამდვილად არსებობს. გუშინ ძალიან კონსტრუქციული შეხვედრა მქონდა საგარეო საქმეთა მინისტრთან. დღეს, მოგვიანებით თავდაცვის მინისტრსაც შევხვდები. იცით, მე გამოუსწორებელი ოპტიმისტი ვარ. ვფიქრობ, შეგვიძლია დიალოგი ისევ სწორ კალაპოტში დავაბრუნოთ.

რადიო თავისუფლება: დიპლომატისთვის სასარგებლო თვისებაა. მაგრამ რას ნიშნავს გახსნილობა - იმას, რომ მზად არიან მოგისმინონ, თუ იმას, რომ შემხვედრ ნაბიჯებს გადადგამენ?

კევინ ჰამილტონი: გამოჩნდება. ნატო მხოლოდ სამხედრო ორგანიზაცია არ არის. ჩვენ დემოკრატიების ალიანსი ვართ, ღირებულებების ალიანსი, და ამიტომ გვაქვს გარკვეული მოლოდინები იმ პარტნიორების მიმართ, რომლებსაც ნატოში გაწევრება და ჩვენთან პარტნიორობა სურთ. საქართველომ იცის, რა არის ეს კრიტერიუმები.

ქართველმა ოფიციოზმა იცის, რა მოლოდინები გვაქვს მმართველობის, დემოკრატიის, კანონის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების მიმართულებით. და ჩვენ მზად ვართ, მოვისმინოთ საქართველოს მთავრობის ხედვაც - როგორ წარმოუდგენიათ ჩვენთან დიალოგის ხელახალი გააქტიურება.

რადიო თავისუფლება: მიიღეთ რაიმე სახის გარანტიები, დაპირებები? მაგალითად, „გვესმის თქვენი წუხილი და რაღაცას შევცვლით“?

კევინ ჰამილტონი: ნამდვილად ვიგრძენი, რომ მომისმინეს. ვიგრძენი, რომ ჩვენი მოსაზრებები მოისმინეს. იცით, დიპლომატია ზოგჯერ იმაზე ნელა მოძრაობს, ვიდრე გვინდა. დარწმუნებული ვარ, განხილვები გაგრძელდება.

რადიო თავისუფლება: იდუმალი გზებითაც მოძრაობს.

ასევე ნახეთ

საქართველოში ვიზიტით მყოფ ნატოს გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელს მაკა ბოჭორიშვილი შეხვდა

კევინ ჰამილტონი: დიახ, როგორც თქვენ თქვით - იდუმალი გზებითაც. ამიტომ მე ოპტიმისტურად ვარ განწყობილი და მზად ვარ მოვისმინო, რა იქნება საბოლოო პასუხი. პრობლემები ერთი შეხვედრით არ წყდება. დიალოგსა და დიპლომატიას დრო სჭირდება და მე სრულიად მზად ვარ, ამ დიალოგსა და დიპლომატიაში გრძელვადიანად ვიყო ჩართული.

რადიო თავისუფლება: სხვა თემებზე გადასვლამდე, ერთი საკითხი მინდა დავაზუსტო. თქვით, რომ ორმხრივი სამხედრო თანამშრომლობა შესანიშნავ დონეზეა. ანუ უკუსვლა არ არის, ყველაფერი თქვენს მოლოდინებს შეესაბამება?

კევინ ჰამილტონი: დიახ.

რადიო თავისუფლება: პროგრესიც არის?

კევინ ჰამილტონი: ვიტყოდი, რომ პროგრესიც არის. და ასევე ვიტყოდი, რომ საქართველოსთან სამხედრო თანამშრომლობის დონე და კომპლექსურობა ძალიან, ძალიან მაღალია.

თუმცა აქ ერთი საკითხიცაა: ჩვენი სამხედრო თანამშრომლობის გარკვეული ნაწილი კონკრეტული მოკავშირე ქვეყნების მიერ ფინანსდება და არა მთლიანად ნატოს ალიანსის მიერ. ამ ინდივიდუალური მოკავშირეებიდან ზოგიერთმა გადაწყვიტა, ნაწილობრივ შეეჩერებინა ან შეემცირებინა ეს თანამშრომლობა. ასე რომ, ეს უკვე ის სივრცეა, სადაც პოლიტიკური პრობლემები სამხედრო სფეროშიც “გადაიღვრება”.

ცხადია, როგორც ნატოსთვის, ისე საქართველოსთვის, როგორც ნატოს პარტნიორისთვის, საუკეთესო რამ იქნებოდა, თუ ამ კონკრეტული სამხედრო აქტივობების სრულად აღდგენას შევძლებთ. თუმცა ამას ქართული მხრიდან შესაბამისი ქმედებები დასჭირდება.

რადიო თავისუფლება: გასაგებია. ბატონო ელჩო, ნატო-საქართველოს ურთიერთობებს უკვე 15 წელზე მეტია, ვაშუქებ. საკმარისად დიდი ვარ იმისთვისაც, რომ მახსოვდეს ისეთი ტერმინები, როგორიც იყო „gold standard partner“. და საგულისხმოა, რომ მაშინ ჩვენ საკმაოდ კრიტიკულები ვიყავით ამის მიმართ, და ვამბობდით, რომ ეს ერთგვარი სანუგეშო პრიზი იყო - რომ ეს არ იყო რეალური პროგრესი წევრობისკენ. ამ ფონზე, დღეს სად ვართ? დღეს სად დგას საქართველო - უფრო ახლოსაა ნატოსთან, ვიდრე 10 წლის წინ იყო?

ასევე ნახეთ

რიუტემ თბილისს პროევროპულ კურსზე დაბრუნებისკენ მოუწოდა, მხარი დაუჭირა დიალოგის გაგრძელებას

კევინ ჰამილტონი: პრაქტიკული გადმოსახედიდან, ვიტყოდი, რომ, დიახ. ჩვენი ინსტიტუციური და სამხედრო თანამშრომლობის სიღრმისა და კომპლექსურობის კუთხით საქართველო ნატოსთან უფრო ახლოს არის. ეს კავშირები მხოლოდ გაღრმავდა. ამასთან, დღევანდელ გეოპოლიტიკურ გარემოში, გულწრფელად რომ ვთქვათ, ნატოს გაფართოების მიმართ დიდი ენთუზიაზმი არ არსებობს - არც საქართველოს და არც სხვა რომელიმე ქვეყნის შემთხვევაში. მაგრამ ჩვენს ქართველ პარტნიორებს იმასაც ვურჩევდი, რომ მხოლოდ წევრობაზე ან გაწევრიანების პროცესზე ზედმეტად არ კონცენტრირდნენ. ჩვენ გვაქვს უამრავი ინსტრუმენტი პრაქტიკული და პოლიტიკური თანამშრომლობისთვის უკვე არსებული ფორმატების ფარგლებში. სრული წევრობის მიღმაც ბევრი რამის გაკეთება შეგვიძლია.

რადიო თავისუფლება: ზუსტად იმავეს გვეუბნებოდნენ ნატოს წარმომადგენლები 10 წლის წინაც, იმ “gold standard partner-ის” პერიოდში. ანუ ეს გზავნილი არ შეცვლილა. თუმცა უკვე თითქმის 20 წელია, სწორედ წევრობაზე ვართ კონცენტრირებული და ამ ფიქსაციას ასე მარტივად ვერ შეველევით. ამიტომაც მინდა გკითხოთ: ბუქარესტის სამიტის დაპირება ისევ ისეთი შეუქცევადია, როგორიც დაახლოებით 10 წლის წინ, ყოფილი გენერალური მდივანი რასმუსენი რომ გვარწმუნებდა?

კევინ ჰამილტონი: ბუქარესტის სამიტზე მეტად, ვაშინგტონის ხელშეკრულების მე-10 მუხლია მნიშვნელოვანი, რადგან სწორედ ის განსაზღვრავს „ღია კარის“ პოლიტიკას. ეს ნატოს დნმ-ის ნაწილია. მაგრამ ამის გარდა, დიახ - ბუქარესტის სამიტის გზავნილიც კვლავ ძალაში რჩება. კონკრეტული ვადები არ არსებობს, თუმცა ნატოს მხრიდან საქართველოსთან დაკავშირებით ნება და განზრახვა არსებობს.

საქართველო, მიუხედავად ნებისმიერი პრობლემისა ამა თუ იმ მთავრობის პირობებში, ნატოსთვის მაინც უკიდურესად მნიშვნელოვანი პარტნიორია. და ეს არის პარტნიორობა, რომლის შენარჩუნებაც და წინ წაწევაც გვინდა.

რადიო თავისუფლება: „განზრახვა“ ცოტათი უფრო დაბალი რანგის სიტყვად ჟღერს „დაპირებასთან“ შედარებით. ადრე სწორედ ეს სიტყვა გამოიყენებოდა.

კევინ ჰამილტონი: სიტყვებს არ მოვერიდები - ვიტყოდი, რომ ბუქარესტის ვალდებულება ნამდვილად არის დაპირება, მაგრამ ეს უპირობო დაპირება არ არის.

ეს ორმხრივი პროცესია. ასეა ნატოს ყველა პარტნიორთან დაკავშირებით - და ეს, რა თქმა უნდა, საქართველოსაც ეხება.

ასევე ნახეთ

ნატოს ანგარიში გამოქვეყნდა - რა წერია საქართველოზე