ამის ფონზე ვრცელდება ინფორმაცია, რომ თავდასხმა, ალბათ შეერთებულმა შტატებმა განახორციელა.
აშშ-ის ორი ოფიციალური პირის თანახმად, სულ უფრო მეტი მტკიცებულება მიუთითებს იმაზე, რომ დარტყმა აშშ-ის ძალების მიერ მოძველებულ სადაზვერვო ინფორმაციაზე დაყრდნობის შედეგი იყოს, თუმცა, მათი თქმით, შეფასება ჯერ კიდევ წინასწარია.
11 მარტს რადიო თავისუფლებასთან ანონიმურობის პირობით საუბარში, ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ვერც დაადასტურებენ და ვერც უარყოფენ ცნობებს მცდარი სადაზვერვო მონაცემების შესახებ. აღნიშნული ინფორმაცია მანამდე The New York Times-მა, Reuters-მა და სხვა წამყვანმა გამოცემებმა გაავრცელეს.
ადგილობრივი ოფიციალური პირების ცნობით, 28 თებერვალს სარაკეტო თავდასხმა განხორციელდა შაჯარა თაიებეს გოგონათა დაწყებით სკოლაზე სამხრეთ ირანის ქალაქ მინაბში, ჰორმოზგანის პროვინციაში, რასაც, სულ მცირე, 175 ადამიანის, მათ შორის 168 ბავშვის სიცოცხლე შეეწირა.
კითხვები სამიზნის მონაცემების შესახებ
აშშ-ის თავდაცვის მინისტრმა პიტ ჰეგსეთმა და ამ ქვეყნის სხვა ოფიციალურმა პირებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ შეერთებული შტატები განზრახ არ ესხმის თავს მშვიდობიან მოსახლეობას.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თავდაპირველად ივარაუდა, რომ თავდასხმაზე, შესაძლოა, ირანი ყოფილიყო პასუხისმგებელი.
როდესაც 11 მარტს ტრამპს კვლავ ჰკითხეს აშშ-ს პასუხისმგებლობაზე მიმანიშნებელი ცნობების შესახებ, მან განაცხადა, რომ ინციდენტზე საკმარისი ინფორმაცია არ ჰქონდა კომენტარის გასაკეთებლად, თუმცა გამოძიების შედეგებს დაეთანხმებოდა.
თუ დამტკიცდება, რომ ეს აშშ-ს შეცდომაა, ეს იქნება მშვიდობიანი მოსახლეობის ერთ-ერთ ყველაზე სისხლიანი მსხვერპლი ამერიკელი სამხედროების მონაწილეობით ბოლო ათწლეულების განმავლობაში.
ორმა წყარომ, რომლებიც გაეცნენ წინასწარ დასკვნებს, Reuters-ს განუცხადა, რომ აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის ოფიცრების მიერ გამოყენებული მონაცემები სამიზნეების შესახებ, როგორც ჩანს, მოძველებულ სადაზვერვო ინფორმაციას ეყრდნობოდა. გაურკვეველი რჩება, როგორ იქნა ჩართული ეს მოძველებული ინფორმაცია სამიზნეების დადგენის პროცესში ან რატომ არ გადამოწმდა ის დარტყმამდე.
სკოლის ვებსაიტის საარქივო ვერსიები მიუთითებს, რომ კამპუსი მდებარეობს "ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან" (IRGC) დაკავშირებული ობიექტის მეზობლად.
აშშ-ის სამიზნე იყო რევოლუციური გვარდიის ბაზა, რომელსაც ადრე სკოლის შენობა ეკუთვნოდა. ახლა პასუხი უნდა გაეცეს კითხვას, თუ რატომ არ გადამოწმდა ხელახლა მოძველებული ინფორმაცია.
როგორც CNN-ი იუწყება, 2013 წლის თანამგზავრიდან მიღებული მონაცემები აჩვენებს, რომ სკოლა და რევოლუციური გვარდიის ბაზა იმ დროს ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე მდებარეობდა. 2016 წლის სურათებზე უკვე ჩანს ღობე, რომელიც ორ ტერიტორიას ერთმანეთისგან მიჯნავს. 2025 წლის ბოლოდან გადაღებულ სურათებზე კი სკოლის ეზოში ბავშვები ჩანან.
გამომძიებლები იკვლევენ, რამდენად შეიძლებოდა აღნიშნული ადგილიდან ადრე მოპოვებულ სადაზვერვო მონაცემებს სამიზნის შერჩევაში შეცდომა გამოეწვია. საუბარია პერიოდზე, როდესაც, არსებული ინფორმაციით, სამხედრო ობიექტები სკოლის ტერიტორიასთან უფრო ახლოს მდებარეობდა.
პენტაგონის წარმომადგენელმა წინასწარი დასკვნების განხილვაზე უარი თქვა და მხოლოდ ის აღნიშნა, რომ „ინციდენტი გამოძიების პროცესშია“.
თუმცა პირად საუბარში ოფიციალური პირები აცხადებენ, რომ კანონმდებლები მალე მიიღებენ მითითებებს. „არსებობს მინიშნებები, რომლებიც შესაძლო შეცდომაზე მიუთითებს სამიზნესთან დაკავშირებით, - განუცხადა რადიო თავისუფლებას აშშ-ის ერთ-ერთმა ოფიციალურმა პირმა, რომელმაც არ ისურვა ვინაობის გამხელა, - თუმცა კვლევა გრძელდება და ნაადრევი იქნება საბოლოო დასკვნების გამოტანა, სანამ გამომძიებლები არ დაასრულებენ თავიანთ სამუშაოს“.
ზეწოლა კონგრესში
ამ ცნობებს ამერიკის კონგრესში მწვავე რეაქციები მოჰყვა, რადგან კანონმდებლები მომხდარზე პასუხისმგებლობის დაკისრებას ითხოვენ.
46 კანონმდებლისგან შემდგარმა ჯგუფმა, რომელსაც დემოკრატი სენატორები - ნიუ-ჰემფშირის წარმომადგენელი ჯინ შაჰინი, მერილენდის წარმომადგენელი კრის ვან ჰოლენი, ვირჯინიის წარმომადგენელი ტიმ კეინი, მასაჩუსეტსის წარმომადგენელი ელიზაბეტ უორენი და ჰავაის წარმომადგენელი ბრაიან შატცი - ხელმძღვანელობდნენ, თავდაცვის მინისტრს, პიტ ჰეგსეთს, წერილი გაუგზავნა სწრაფი გამოძიების მოთხოვნით.
სენატორებმა განაცხადეს, რომ დასკვნები - და პასუხისმგებლობისკენ გადადგმული ნებისმიერი ნაბიჯი - რაც შეიძლება მალე უნდა გამოქვეყნდეს. მათ აღნიშნეს, რომ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი მოითხოვს, რომ შეერთებულმა შტატებმა მინიმუმამდე დაიყვანოს მშვიდობიან მოსახლეობაში მსხვერპლი.
11 მარტს სენატის პლენარულ სხდომაზე გამოსვლისას შატცმა განაცხადა, რომ ინციდენტი ხაზს უსვამს ომის მიმართ უყურადღებოდ მოპყრობის საფრთხეებს.
სიტყვაში, რომელიც დემოკრატების ფართო შეშფოთებას გამოხატავდა, მან აღნიშნა, რომ სამხედრო ოპერაციებში სიზუსტე და დისციპლინა სისუსტის ნიშანი კი არ არის, არამედ ომის ადამიანური ფასეულობის აღიარებაა. მან თქვა, რომ როდესაც უფროსები უყურადღებობას იჩენენ სარდლობის ჯაჭვის სათავეში, შედეგები შეიძლება იყოს როგორც მორალური, ასევე სტრატეგიული.
შატცმა თქვა, რომ შეერთებული შტატები არასდროს არ უნდა მოეკიდოს ძალის გამოყენებას იოლად ან არ უნდა მიიღოს მშვიდობიანი მოსახლეობის სიკვდილი ისე, რისი უგულებელყოფაც უბრალოდ შეიძლება.
კიდევ ერთმა დემოკრატმა, კრის მერფიმ, ვრცელი კრიტიკა გაავრცელა ადმინისტრაციის უფრო ფართო სტრატეგიაზე ირანთან კონფლიქტში და სკოლაზე თავდასხმა მოიხსენია ტრაგიკულ მაგალითად იმისა, რასაც არათანმიმდევრული საომარი გეგმა უწოდა.
მერფიმ კოლეგებს განუცხადა, რომ შეცდომები გარდაუვალია ომში, მაგრამ ასეთი ტრაგედიები აჩვენებს, მასშტაბური დაბომბვის კამპანიები რატომ აღწევს პოლიტიკურ მიზნებს იშვიათად. მისი გაფრთხილებით, მსხვერპლის სურათები მშვიდობიან მოსახლეობაში, სამიზნედ არჩეულ ქვეყანაში უფრო ამკაცრებს საზოგადოებრივ აზრს, ვიდრე ასუსტებს.
მან ასევე დაადანაშაულა ადმინისტრაცია იმაში, რომ არ იყო გულწრფელი ამერიკის საზოგადოებრიობის მიმართ არც დარტყმის მიზეზის, არც ომის უფრო ფართო მიზნების შესახებ.
ზოგიერთი რესპუბლიკელი პასუხისმგებლობისკენ მოწოდებით გამოვიდა
საჯაროდ რესპუბლიკელების მცირე რაოდენობამ ასევე აღიარა სკოლაზე თავდასხმაზე აშშ-ის პასუხისმგებლობის შესაძლებლობა.
ლუიზიანელმა ჯონ კენედიმ ბოდიში მოუხადა რეპორტიორებს კაპიტოლიუმის ბორცვზე იმის გამო, რასაც მან სავარაუდოდ ამერიკის შეცდომა უწოდა.
„ეს საშინელება იყო“, - თქვა კენედიმ და დასძინა, რომ შეერთებული შტატები არასდროს განზრახ არ დაუმიზნებს მშვიდობიან მოსახლეობას. მან სინანული გამოთქვა მსხვერპლის გამო და თქვა, რომ თავდაცვის დეპარტამენტმა ზუსტად უნდა დაადგინოს, თუ რა მოხდა.
ამასობაში, ჩრდილოეთ კაროლინელმა სენატორმა, რესპუბლიკელმა ტომ ტილისმა განაცხადა, რომ შეერთებულმა შტატებმა არ უნდა უგულებელყოს ინციდენტი, თუ ის აშშ-ის არმიის დარტყმის შედეგი აღმოჩნდა.
„ყველაზე ცუდი, რაც შეგვიძლია გავაკეთოთ, - განუცხადა ტილისმა ჟურნალისტებს, - არის ისე მოქცევა, ვითომ არაფერი მომხდარა“.
მისი თქმით, თუ გამოძიება დაადგენს, რომ აშშ-ის ძალები არიან პასუხისმგებელი, ქვეყანამ ღიად უნდა აღიაროს შეცდომა. მან აღნიშნა, რომ სკოლის სიახლოვე ირანის სამხედრო ობიექტთან ართულებს დარტყმის გარემოებებს.
გადაღებული კადრები და საგამოძიებო ანგარიშები მიუთითებს, რომ სკოლას „ტომაჰოკის“ ტიპის ფრთოსანი რაკეტა მოხვდა. ისინი აშშ-ის ძალებს აქვს შეიარაღებაში. მას ირანზე აშშ-ისრაელის ერთობლივი თავდასხმების დაწყების საწყისი ფაზის დროს მოიხმარდნენ.
