Accessibility links

ლაშა ოთხმეზური

ოთხშაბათი, 20 სექტემბერი 2017

კალენდარი
2017 2016
იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი ივნისი ივლისი აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი ნოემბერი დეკემბერი
სექტემბერი 2017
ორშ სამშ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვი
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

საქართველოში ბევრია დარწმუნებული, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს 300 000-ზე მეტი ქართველი დაიღუპა ფრონტზე და რომ ერთ სულ მოსახლეზე გადათვლით ქართველთა მიერ გაღებული მსხვერპლი ყველაზე დიდი არის სსრკ-ის ერებს შორის.

საქართველოში ბევრია დარწმუნებული, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს 300 000-ზე მეტი ქართველი დაიღუპა ფრონტზე და რომ ერთ სულ მოსახლეზე გადათვლით ქართველთა მიერ გაღებული მსხვერპლი ყველაზე დიდი არის სსრკ-ის ერებს შორის. სინამდვილეში ომის დროს, სულ ცოტა, სამჯერ ნაკლები ქართველი დაიღუპა და პროცენტულად ქართველთა მსხვერპლი ერთ-ერთი ყველაზე დაბალია. მაგალითად, აბსოლუტურ ციფრებში ფრონტზე დაღუპულ ქართველთა რაოდენობა უფრო ნაკლებია, ვიდრე სომხების და ეს მაშინ, როცა ეთნიკური ქართველების ომამდელი მოსახლეობა აღემატებოდა სომხებისას (რიცხვი 300 000 შემოტანილია გენერალ-მაიორ ივანე ბაბალაშვილის მიერ, რომელიც 1983 წელს გარდაიცვალა. 1983 წელს საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტროს არქივში შეიარაღებული ძალების დანაკარგების მონაცემები გასაიდუმლოებული იყო. ასე რომ, წარმოდგენა არ მაქვს, საიდან მოიტანა მან ეს რიცხვი).

განსხვავებით საქართველოსგან, საფრანგეთში, ფრანგ ქართველებში, ბევრია დარწმუნებული, რომ კატინის მსხვერპლთა შორის ბევრი ქართველი, ხოლო კატინის ჯალათთა შორის ბევრი ებრაელი იყო. როდესაც მათ ვეუბნები, რომ კატინის ტრაგედიის მსხვერპლთა სიაში ერთადერთ ქართველად ვინმე კაზგერეი გეტმიშია მოხსენიებული, გაკვირვებით მიყურებენ. როდესაც ვამატებ, რომ კატინის ჯალათთა შორის არც ერთი ებრაელი არ იყო და, საერთოდ ერთადერთი ეროვნული უმცირესობა, რომელიც დისპროპორციულად დიდი რაოდენობით იყო წარმოდგენილი ბერიას უწყებაში იმ პერიოდში, ეს ქართველები იყვნენ - გაკვირვება უნდობლობაში გადადის.

მაგრამ ქართველები ერთადერთნი არ არიან, ვისაც მსხვერპლთან გაიგივება სურს. ყველას სურს, ჰქონდეს გვერდზე შუკაში თავისი პატარა გოლგოთას მთა თუ არა, გორაკი მაინც. შოას (ჰოლოკოსტის) შემდეგ ყველა თემს სურს გახდეს მსხვერპლის არისტოკრატიის შთამომავალი.

ჩვენ დღეს ვცხოვრობთ მემორიალური (მოგონებითი) ისტორიის ეპოქაში, რომლის დროსაც ბრძოლა მსხვერპლის არისტოკრატიაში - და, ამგვარად, ისტორიაში - მოხვედრისათვის საკმარისია მემორიალის ინაუგურაცია. ვინც ბერლინში ყოფილა, შეიძლება უნახავს „ტირგარტენთან“ გახსნილი მონუმენტი, რომელიც ნაციონალ-სოციალისტების მიერ ევროპაში დევნილ ჰომოსექსუალებს ეძღვნება. ამ მონუმენტის მნახველი გადაწყვეტს, რომ სექსუალური უმცირესობები ნაცისტური რეპრესიული პოლიტიკის განსაკუთრებულ სამიზნეს წარმოადგენდნენ ევროპის მასშტაბით.

1980-იანი წლებიდან მოყოლებული, როცა შიდსის ეპიდემია მძვინვარებდა დასავლეთში, ჰომოსექსუალებს ხელჩართული ბრძოლა ჰქონდათ გაჩაღებული (ხელჩართული - პირდაპირი გაგებით, მაგალითად, იერუსალიმში​, იად ვაშემის მუზეუმში, რასაც მე პირადად მოვსწრებივარ 1994 წლის ზაფხულში) რათა მსოფლიოს ეღიარებინა, რომ ისინიც, ებრაელების მსგავსად, ნაციონალ-სოციალისტური პოლიტიკის განსაკუთრებული მსხვერპლი არიან. ლგბტ აქტივისტები ამტკიცებდნენ, რომ მთელი ევროპის მასშტაბით 1 მილიონამდე ჰომოსექსუალი იქნა დეპორტირებული საკონცენტრაციო ბანაკებში და იქ თითქმის ყველა - გაწყვეტილი. შესაბამისი ტერმინიც კი გამოიგონეს - „ჰომოკოსტი“, რომელიც „ჰოლოკოსტთან“ უნდა ყოფილიყო თანხვედრაში.

განსხვავებით ებრაელებისგან, ჰომოსექსუალები არასდროს ყოფილან ნაცისტური განადგურების პოლიტიკის სამიზნე. ნაცისტები ცდილობდნენ გერმანელი ჰომოსექსუალების „განკურნებას“. მართალია, ნაცისტურ გერმანიაში 50 000-მდე ადამიანი (მხოლოდ მამაკაცები) იქნა გასამართლებული ჰომოსექსუალური ურთიერთობისათვის, მათგან მხოლოდ 5-დან 10 ათასამდე იქნა გამომწყვდეული საკონცენტრაციო ბანაკში მათი „ხელახლა აღზრდისათვის“ (მათ შორის ძალზე ტრაგიკული აღმოჩნდა ბუხენვალდში გამომწყვდეული ათეულობით ჰომოსექსუალის ბედი, რომლებსაც ჰორმონალურ თერაპიას უტარებდა ექიმი კარლ ვერნეტი). პარადოქსულია, მაგრამ, დევნასთან ერთად, გერმანელი ჰომოსექსუალები ვერმახტის რიგებშიც მსახურობდნენ: ვინაიდან გერმანიის მთავარსარდლობას ეშინოდა, რომ ჰომოსექსუალიზმი მიზეზი იქნებოდა სამხედრო სამსახურისთვის თავის აცილებისა, ჯარი იძულებული იყო, ღიად ჰომოსექსუალები მიეღო თავის რიგებში.

ამასთან ერთად ნაცისტური გერმანია ერჩოდა მხოლოდ და მხოლოდ გერმანელ ჰომოსექსუალებს. ე.წ. „სისხლიან მიწებზე“ (პოლონეთი და საბჭოთა კავშირი) კი, ანუ იქ, სადაც ნაცისტები ხალხს მასობრივად წყვეტდნენ, ადამიანის სექსუალური ორიენტაცია არანაირ როლს არ თამაშობდა ნაცისტურ გამანადგურებელ პოლიტიკაში. რაც შეეხება დასავლეთ ევროპის ქვეყნებს, რომლებიც გერმანიის მიერ იყო ოკუპირებული, ნაცისტები არც იქ არავის სდევნიდნენ სექსუალური ორიენტაციის გამო. მაგალითად. გერმანიის მიერ ოკუპირებულ დანიაში ჰომოსექსუალიზმი 1933 წლიდან იყო დეკრიმინალიზებული და დანიელ ჰომოსექსუალებს ოკუპაციის პერიოდში არ დაუფარავთ თავიანთი სექსუალური ორიენტაცია. რაც შეეხება ნაცისტური გერმანიის ორ პარტნიორ ქვეყანას - შვედეთს და შვეიცარიას - ისინი ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციას მოახდენენ შესაბამისად, 1942 და 1944 წლებში.

მემორიალური ისტორიის ეპოქაში ისტორია ვიწროვდება და იჭმუხნება წარსულის იმ ანარეკლამდე, რომელიც აწმყოს იდეოლოგიასთან არის თანხვედრაში. მემორიალური ისტორიის ეპოქაში ლიტურგია უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ვიდრე მოვლენა და ამის შედეგად მოგონების ესთეტიზაცია ჩრდილავს ისტორიას: ამგვარად, ობელისკის აღმართვა საკმარისი ხდება, რათა ეფემერული მოვლენა ისტორიად აქციოს კოლექტიურ მეხსიერებაში.

მემორიალური ისტორიის ეპოქაში ყველაზე ხშირად ხდება იმის გახსენება, რაც აწმყოსთვის ყველაზე მოსახერხებელია. მემორიალური ისტორიის ეპოქაში ჩვენ ისტორიას გვიყვებიან ფსალმუნურად, ანუ პოეტურად. ასე მაგალითად, ბუდაპეშტში არსებობს ორმაგი ოკუპაციის (ნაცისტური და კომუნისტური) მუზეუმი, რამაც, წესით, მეორე მსოფლიო ომის ისტორიაში ოდნავ გათვითცნობიერებული ადამიანი სახტად უნდა დატოვოს. ვილნიუსის გენოციდის მუზეუმის მიხედვით, ლიტველები ასევე ორმაგი ოკუპაციის მსხვერპლნი არიან, ოღონდ საბჭოთა მხრიდან გენოციდისა ლიტველი ხალხის მიმართ, ხოლო ნაცისტების მხრიდან - მხოლოდ და მხოლოდ რეპრესიებისა ლიტველი ებრაელების მიმართ... სია გრძელია და მისი გაგრძელება შორს წაგვიყვანს...

მემორიალურ ეპოქაში ისტორიის კვლევის საზღვარს განსაზღვრავს ემპათიური თემის მიერ დაფიქსირებული ჩარჩოები. მაგალითად, ვინაიდან საბჭოთა ტყვეებს არ ჰყავთ სოციალურად აქტიური შთამომავლობა, ისინი არც არიან დღეს წარმოდგენილი ბერლინის მემორიალურ „გოლგოთაზე“ და, შესაბამისად, ისინი მარგინალიზებული არიან ისტორიაში. არადა ჰიტლერი 1941 წლის ზაფხულიდან ერთდროულად დაიწყებს ებრაელებისა და საბჭოთა ტყვეების განადგურებას: ერთის - ტყვიით და მეორის - შიმშილით. ჰიტლერი, ამგვარად, მიზანმიმართულად დახოცავს 2,6 მილიონ საბჭოთა ტყვეს. დღეს, როდესაც სიტყვა ოსვენციმს ვახსენებთ, ყველას მოკლული ებრაელი გვიდგება წინ. არადა ცოტას ახსოვს, რომ ოსვენციმის ბანაკში 1942 წლის ზაფხულამდე საბჭოთა ტყვეების სიკვდილიანობის პროცენტი უფრო მაღალი იყო, ვიდრე ებრაელებისა. ისიც ნაკლებად ახსოვთ დღეს, რომ 1942 წლის ზაფხულამდე საბჭოთა სამხედრო ტყვეების სიკვდილიანობის პროცენტი ბევრად უფრო მაღალი იყო ნაცისტურ სამხედრო ტყვეების ბანაკებში, ვიდრე ებრაელთა სიკვდილიანობა პოლონეთის გეტოებში.

მიუხედავად ამისა, დღეს ბერლინში თუ გაემგზავრებით, ნახავთ გერმანული ფედერალური მთავრობის მიერ აღმართულ მხოლოდ ოთხ მემორიალურ ძეგლს: მიძღვნილს ებრაელების (დაახლოებით 5,4 მილიონი მოკლული ნაცისტების მიერ), ბოშების (30-დან 100 000-მდე მოკლული), ევთანაზიის პროგრამით განადგურებულებისა (დაახლოებით 80 000 მოკლული) და ჰომოსექსუალებისადმი (0 მოკლული).

„ისტორია განკუთვნილი მხოლოდ ებრაელებისათვის (ან შავი ამერიკელებისთვის, ან ბერძნებისათვის, ან ქალებისათვის, ან პროლეტარიატისთვის, ან ჰომოსექსუალებისათვის და ა.შ.) ვერ იქნება კარგი ისტორია, მიუხედავად იმისა, რომ იგი შეძლებს გაამხნევოს და ანუგეშოს ის, ვინც მას პრაქტიკაში იყენებს“ - დაწერს ერთი ბრიტანელი ებრაელი მარქსისტი ისტორიკოსი მეოცე საუკუნის მიწურულს. დღეს რომ ის ცოცხალი ყოფილიყო და ბერლინში ჩასულიყო, ალბათ მისი ვერდიქტი ცოტა უფრო მკაცრი იქნებოდა.

სტალინი საკუთარი შვილის ტრაგიკულ ბედსაც რომ პოლიტიკურ იარაღად აქცევდა, ამაში არაფერია გასაკვირი. ერთი კითხვა, რომელიც რჩება, ისაა, თუ რატომ ჩამოაქვეითა სტალინმა ამ მითში ლეიტენანტი ჯუღაშვილი ჯარისკაც ჯუღაშვილამდე.

1941 წლის ივლისის ბოლოს, ერთი კვირის განმავლობაში, ლუფტვაფეს მფრინავები, მთელი აღმოსავლეთ ფრონტის პერიმეტრზე, ასეულობით ათასი წითელარმიელის თავზე ჩამოყრიან 14 მილიონ პროკლამაციას. მის ერთ მხარეს იქნება სამი ფოტო. ფოტოების თავზე რუსულად იქნება დაწერილი: „იცნობთამ ადამიანს?“. ფურცლის მეორე მხარეს იქნება დაბეჭდილი ტექსტი:

ეს მე ვარ, იაკობ ჯუღაშვილი, სტალინის უფროსი შვილი. მე-14 ჯავშნოსანი დივიზიის მე-14 პოლკის საარტილერიო ბატარეის მეთაური, ათასობით სხვა ოფიცერთან და ჯარისკაცთან ერთად 16 ივლისს ვიტებსკის სიახლოვეს ტყვედ ჩავბარდი გერმანელებს“.

სტალინის შვილის ამ „მოწოდებას“ შემდეგ უკვე მოსდევდა ვერმახტის სარდლობის მიმართვა:

„სტალინის ბრძანებით, ტიმოშენკო და კომისრები თქვენ გასწავლიან, რომ ბოლშევიკები ტყვედ არ ბარდებიან. მაგრამ აქ წითელარმიელები განუწყვეტლივ ბარდებიან ტყვედ. იმ მიზნით, რომ თქვენ დაგაშინოთ, კომისრები თქვენ გატყუებენ თითქოს და გერმანელები ცუდად ექცევიან ტყვეებს.

სტალინის შვილმა თავისი პირადი მაგალითით აჩვენა, რომ ეს სრული სიცრუეა.

(...) მისდიეთ მის მაგალითს: ის ცოცხალია და თავს არაჩვეულებრივად გრძნობს. რატომ უნდა წახვიდეთ უაზრო მსხვერპლზე ან სიკვდილზე, როცა თვით თქვენი მხედართმთავრის შვილი ჩაგვბარდა ტყვედ?!

თქვენც გადმოდით ჩვენს მხარეს!“ (ტექსტის პუნქტუაცია დაცულია - ლ.ო.)

სულ ქვევით პატარა შრიფტით უკვე ორ ენაზე, რუსულად და გერმანულად, ეწერა, რომ ეს სააგიტაციო ფურცელი წარმოადგენს გერმანელების მხარეს გადასასვლელ საშვს წითელარმიელებისათვის.

20 ივლისს, როცა წითელი არმიის სარდლობისათვის სტალინის ვაჟის გაქრობა გახდება ცნობილი, გენერალ ჟუკოვის ბრძანებით შეიქმნება სამძებრო ჯგუფი. 21 ივლისს ეს ჯგუფი მოიძიებს მე-14 ჯავშნოსანი დივიზიიდან გადარჩენილ ვინმე პოპურიდს. „ჩვენ ერთად დავმარხეთ მიწაში ჩვენი საბუთები და გადავიცვით სამოქალაქო ტანსაცმელი. როდესაც ტბის ნაპირთან მივედით, ამხანაგმა ჯუღაშვილმა განმიცხადა, რომ ის იქ დაისვენებდა ცოტას. მე კი გზა მარტო გავაგრძელე“ - დაწერს ჩვენებაში პოპურიდი.

25 ივლისს, კრემლის მიერ პროკლამაციის აღმოჩენის შემდეგ, უკვე სტალინის ბრძანებით იქნება გაგზავნილი ნკვდ-ს ჯგუფი ლეიტენანტ ჯუღაშვილის მოსაძებნად. ეს მისიაც უშედეგოდ ჩაივლის. დარწმუნებული იმაში, რომ საკუთარი შვილი მტერს ჩაბარდა ტყვედ, სტალინი იაკობს სამშობლოს ღალატში დაადანაშაულებს და მისი მეუღლის დაპატიმრების ბრძანებას გასცემს (იულია მელცერს მხოლოდ 1943 წლის გაზაფხულზე გამოუშვებენ ციხიდან).

იაკობ ჯუღაშვილის მე-14 ჯავშნოსანი დივიზია, რომელიც მე-7 მექანიზირებული კორპუსის ნაწილი იყო, წითელი არმიის ერთ-ერთ საუკეთესო შენაერთად ითვლებოდა. ამ კორპუსის რეალური მდგომარეობა ნათელ წარმოდგენას იძლევა, თუ რა მდგომარეობაში იყო წითელი არმია 1941 წლის ზაფხულში: კორპუსის 959 ტანკიდან მხოლოდ 12% იყო თანამედროვე (Т-34 და КВ). ამ შენაერთის დაკომპლექტებას აკლდა 300 უმცროსი ოფიცერი, 800 სერჟანტი და ორი მესამედი სატვირთო მანქანებისა. ომის დაწყების შემდეგ ეს კორპუსი გადაცემული იქნება მეოცე არმიას, რომლის მისიაც სმოლენსკის დაცვა იყო. მოსკოვიდან გადასროლილია და ჯერ კიდევ გზაში მყოფი, კორპუსი მექანიკური პრობლემების გამო უბრძოლველად დაკარგავს 381 ტანკს! 7 ივლისს, დარჩენილი ტანკების და საწვავის დეფიციტის პირობებში, მე-14 დივიზია განახორციელებს შეტევას გერმანიის ჯარის მე-7 სატანკო დივიზიაზე, რომელიც ვერმახტის ერთ-ერთი საუკეთესო სატანკო შენაერთი გახლდათ. რამდენიმე საათში გერმანელები გაუნახევრებენ ტანკებს მე-14 დივიზიას. ერთი კვირის შემდეგ კი საბოლოოდ ბოლოს მოუღებენ ამ დივიზიის ნაშთებს.

დივიზიის ამ მძიმე ბრძოლების დროს იაკობ ჯუღაშვილი ძალიან კარგად წარმოაჩენს თავს. იგი უარს განაცხადებს შტაბის ოფიცრებთან ერთად მანქანით გაქცევაზე და დარჩება თავისი ბატარეის სამხედროებთან ერთად. 16 ივლისს, ორდღიანი ხეტიალის შემდეგ (მას შემდეგ რაც მას სავარაუდოდ ადგილობრივი გლეხები დაასმენენ), ჯუღაშვილს გერმანელები დაატყვევებენ ლიოზნოს სიახლოვეს.

ჯუღაშვილის პიროვნების ვინაობა ძალიან მალე გამოაშკარავდება. ამის შემდეგ გერმანელები სტალინის შვილს დასაკითხად ბორისოვოში გადაიყვანენ, სადაც არმიათა ჯგუფ „ცენტრის“ შტაბი მდებარეობდა. იაკობ ჯუღაშვილის დაკითხვას სამი ოფიცერი: ერთი არმიათა ჯგუფ „ცენტრის“ შტაბის სადაზვერვო გაყოფილებიდან, ერთი რაიხის უშიშროების მთავარი სამმართველოდან და ერთიც - ლუფტვაფეს პროპაგანდის ბიუროდან.

დაკითხვის შემდეგ იაკობ ჯუღაშვილს გაამწესებენ ბერლინის სასტუმრო ადლონში. მაგრან ვინაიდან გერმანელები ძალიან სწრაფად დარწმუნდებიან, რომ იაკობი კოლაბორაციაზე არასდროს დათანხმდებოდა, სტალინის ვაჟი ჯერ გადაყვანილი იქნება ჰამელბურგის ოფიცერთა ბანაკში, შემდეგ კი საქსენჰაუზის კონცენტრაციულ ბანაკში, სადაც, 1943 წლის 14 აპრილს იაკობი თავს მოიკლავს - იგი აიძულებს ბანაკის დაცვას, რომ მისთვის ესროლათ.

იაკობ ჯუღაშვილის დაკითხვის ტექსტი იქნება მოძიებული საბჭოთა დაზვერვის მიერ 1946 წელს ლუფტვაფეს არქივში. იგი ისტორიკოსებისათვის მისაწვდომი პერესტროიკის შემდეგ გახდება. (დაკითხვის ეს გრძელი ოქმი ძალზედ საინტერესო და მრავლისმთქმელია: ეს დოკუმენტი კარგ წარმოდგენას გვაძლევს როგორც იაკობ ჯუღაშვილის პიროვნებაზე, ისე ჰიტლერის სადაზვერვო სამსახურის პროფესიონალიზმზე).

ომის დამთავრების შემდეგ საბჭოთა კავშირში ბევრი ჭორი ცირკულირებდა იაკობ ჯუღაშვილის ბედის გარშემო. ერთ-ერთი ვერსიით, ჯუღაშვილი 1943 წელს გერმანელების მიერ გადაყვანილ იქნა იტალიის ერთ-ერთ სამხედრო ტყვეთა ბანაკში, საიდანაც სტალინის ვაჟს ადგილობრივი პარტიზანები გამოიხსნიან. ამ ლეგენდის თანახმად, პატიმრობიდან განთავისუფლებული ჯუღაშვილი, კაპიტან მონტის ფსევდონიმით, სათავეში ჩაუდგება პარტიზანების ჯგუფს (აბა სხვანაირად როგორ იზამდა სტალინის შვილი?!) და გმირულად იბრძოლებს გერმანელების წინააღმდეგ. შემდეგ შეუყვარდება შავთვალება ადგილობრივი ლამაზმანი სახელად პაოლა, რომლისგანაც მალე ვაჟი, სახელად ჯორჯო, ეყოლება. სკეპტიკოსების დასარწმუნებლად ამ ვერსიის ადეპტები იტალიურ სოფელსაც კი ასახელებდნენ, - რეფრონტოლს ვენეციის რეგიონში, - სადაც ომის შემდეგ ცხოვრობდა კაპიტანი მონტი-ჯუღაშვილი.

თუ ერთი ლეგენდა ქვევიდან, „ხალხის წიაღიდან“ მოდის, მეორე ლეგენდა სავარაუდოდ კრემლში იღებს სათავეს. ამ მეორე ლეგენდის მიხედვით ჰიტლერს შეუთავაზებია სტალინისთვის ფრიდრიხ პაულუსის იაკობში გაცვლა, რაზეც სტალინს ქედმაღლურად უპასუხია, რომ ჯარისკაცში ფელდმარშალს არ გაცვლის (თუმცა იაკობი ლეიტენანტი იყო და არა ჯარისკაცი).

სინამდვილეში ჰიტლერს არასდროს არ მოსვლია თავში მარშალ პაულუსის ტყვეობიდან გამოხსნა. მეტიც, ჰიტლერი ალყაშემორტყმულ სტალინგრადში პაულუსისთვის მარშლის წოდების მინიჭებას მაშინ განიზრახავს (1943 წლის 30-დან 31 იანვრის ღამეს), როცა გაიგებს, რომ მისი გენერალი მტრისთვის ჩაბარების გადაწყვეტილებას მიიღებს. ფელდმარშლის წოდების მიცემით ჰიტლერი იმედოვნებდა, რომ პაულუსი თავს მოიკლავდა და მტრისთვის ჩაბარებაზე უარს იტყოდა. განრისხებული, რომ პაულუსი თვითმკვლელობას ტყვედ ჩაბარებას ამჯობინებს, ჰიტლერი გამოაცხადებს, რომ მეტი არც ერთ თავის გენერალს არ მისცემდა ფელდმარშლის კვერთხს. თუმცა ამ დანაპირებს 1944 წელს დაარღვევს, როცა ვალტერ მოდელს (ვერმახტის ერთ-ერთ ყველაზე ნიჭიერ და ამასთანავე ერთ-ერთ ყველაზე ნაცისტ გენერალს), მარშლის კვერთხს გადასცემს.

სტალინი (რომელიც ყოველთვის ყველას და ყველაფერს საკუთარი პოლიტიკური მიზნებისათვის იყენებდა) საკუთარი შვილის ტრაგიკულ ბედსაც რომ პოლიტიკურ იარაღად აქცევდა, ამაში არაფერია გასაკვირი. ერთი კითხვა, რომელიც რჩება, ისაა, თუ რატომ ჩამოაქვეითა სტალინმა ამ მითში ლეიტენანტი ჯუღაშვილი ჯარისკაც ჯუღაშვილამდე... მითის დრამატიზების მიზნით თუ უბრალო გულმავიწყობით?

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG