Accessibility links

კობა ლიკლიკაძე

პარასკევი, 23 ივნისი 2017

კალენდარი
იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი ივნისი ივლისი აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი ნოემბერი დეკემბერი
ივნისი 2017
ორშ სამშ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვი
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2

5 ივნისს თბილისის მახლობლად, საქართველოს შეიარაღებული ძალების ვაზიანის ბაზაზე, დაიწყო საქართველოს, აზერბაიჯანისა და თურქეთის ერთობლივი სამხედრო სწავლება, რომელიც 14 ივნისამდე გასტანს.

5 ივნისს თბილისის მახლობლად, საქართველოს შეიარაღებული ძალების ვაზიანის ბაზაზე, დაიწყო საქართველოს, აზერბაიჯანისა და თურქეთის ერთობლივი სამხედრო სწავლება, რომელიც 14 ივნისამდე გასტანს. საქართველოს სამხედრო უწყების ცნობით, მეზობელი სახელმწიფოების შეიარაღებული ძალების სპეციალური ოპერაციების ქვედანაყოფები ცოდნისა და გამოცდილების გაზიარების, ურთიერთკოორდინაციის დახვეწის მიზნით საგანგებო დავალებებს შეასრულებენ.

ამ სწავლებაში არაფერი არ არის ისეთი, რაზეც საჯარო საუბარი არ შეიძლებოდეს. ჩემი აზრით, უპრიანიც კია ზოგიერთი რამის დაზუსტება: მაგალითად, რას ნიშნავს და რა სახის საგანგებო დავალებები უნდა შეასრულონ ამ სწავლებაში მონაწილე სამმხრივი სპეციალური ოპერაციების ქვედანაყოფებმა.

სამხედრო უწყებას მეტი პროაქტიულობა მართებდა კიდევ ერთი გარემოების გათვალისწინებით: ეს სამმხრივი სწავლება დროში დაემთხვა ორ რეზონანსულ საქმეს, რომელიც სწორედ თურქეთსა და აზერბაიჯანს უკავშირდება და რის გამოც დღემდე შფოთავს საქართველოს საზოგადოების დიდი ნაწილი.

29 მაისს თბილისიდან გაუჩინარდა აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი აფგან მუხთარლი, რომელიც ოჯახთან ერთად ორი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა საქართველოში. 30 მაისს ცნობილი გახდა, რომ აზერბაიჯანის ხელისუფლების ოპონენტი ჟურნალისტი აზერბაიჯანში იმყოფება, დაკავებულია და წარდგენილი აქვს საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთისა და კონტრაბანდის ბრალდებები. 31 მაისს, საღამოს, ბაქოში საბაილსკის რაიონულმა სასამართლომ აზერბაიჯანელ ჟურნალისტს, აფგან მუხთარლის, სამთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა და მას კიდევ ერთი ახალი ბრალდება წარედგინა - ძალის გამოყენებით მესაზღვრის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევა. 31 მაისიდან მოყოლებული, დღემდე თბილისში არაერთი საპროტესტო აქცია გამართეს ჟურნალისტებმა და ადამიანის უფლებათა დამცველებმა. ისინი საქმის დაუყოვნებლივ გამოძიებას ითხოვენ. ამ ფაქტს ინტენსიურად ეხმაურებიან სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციები, მათ შორის „ამნესტი ინტერნეშენალი“ და „ჰიუმან რაიტს ვოჩი“.

აფგან მუხთარლის ადვოკატის, ელჩინ სადიყოვის, თქმით, მუხთარლი ორშაბათ საღამოს თბილისში, საკუთარ სახლთან დააკავეს და ძალით ჩასვეს მანქანაში. დამკავებლებს თავი არ წარუდგენიათ, მაგრამ, მუხთარლის აზრით, ისინი საქართველოს სპეცსამსახურების თანამშრომლები იყვნენ.

როგორც აფგან მუხთარლის ადვოკატი ამბობს, მის კლიენტს ტომარა ჩამოაცვეს თავზე და დაახლოებით ორი საათის განმავლობაში მიჰყავდათ მანქანით გაურკვეველი მიმართულებით. მანქანა ორჯერ გამოიცვალეს. მუხთარლის თქმით, მესამე მანქანაში აზერბაიჯანულად ლაპარაკობდნენ. აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის სიტყვებით, როცა მას ტომარა მოხსნეს, იგი აზერბაიჯანის სასაზღვრო-გამშვებ პუნქტში იმყოფებოდა.

ეს ისტორია ასე დეტალურად იმიტომ გავიხსენე, რომ იგი ძალიან ჰგავს „საგანგებო დავალების“ შესრულებას „სპეციალური ოპერაციების“ ფარგლებში.

კიდევ ერთი სკანდალი უკავშირდება საქართველოს მეორე სტრატეგიულ პარტნიორსა და მეზობელს, თურქეთის ხელისუფლებას, რომელიც შარშანდელი არშემდგარი სამხედრო პუტჩის შემდეგ მსოფლიოს ყველა კუთხეში ეძებს გადატრიალების ორგანიზატორებსა და მონაწილეებს.

6 ივნისს თბილისში გაიმართა თურქეთის მოქალაქის, მუსტაფა ემრე ჩაბუქის, მხარდამჭერი აქცია. ჩაბუქი, რომელიც 15 წელია, საქართველოში ცხოვრობს, თურქეთის მხარის მოთხოვნით 24 ივნისს დააკავეს და მას თურქეთში ექსტრადიცია ემუქრება. აქციის მონაწილეები, რომელთა შორისაც ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციების წარმომადგენლებიც იყვნენ, ამბობენ, რომ ჩაბუქი უდანაშაულოა და ექსტრადიციის შემთხვევაში თურქეთში მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება.

ასე აღმოჩნდა საქართველო ორ სკანდალში გახვეული იმის გამო, რომ მისი მეზობელი თურქეთი და აზერბაიჯანი სულ უფრო კარგავენ დემოკრატიის ნიშნებს, ხოლო საქართველოს, რომელიც სამხრეთ კავკასიაში დღემდე ითვლება ერთგვარ ოაზისად, სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების - ზოგადად, ადამიანის უფლებათა დაცვის -თვალსაზრისით, არ ძალუძს ან, გარკვეული პოლიტიკური, ფინანსური თუ ეკონომიკური მიზანშეწონილობისა ან ვალდებულებებიდან გამომდინარე, არ სურს წინააღმდეგობა გაუწიოს ანკარისა და ბაქოს ზეწოლას, რომლებსაც ალბათ კიდევ ბევრი ოპონენტი ეგულებათ საქართველოში.

ამ ფონზე საქართველოს, თურქეთისა და აზერბაიჯანის სპეციალური ოპერაციის დანაყოფების ერთობლივი სწავლება ვაზიანის სამხედრო პოლიგონზე უფრო შეშფოთებას იწვევს, ვიდრე ოპტიმიზმს.

რაც თავი მახსოვს, სულ მესმის, რომ საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, რომელიც მთელი თავისი პირადი შემადგენლობით დაახლოებით 35 ათას კაცს ითვლის, მიმდინარეობს ოპტიმიზაცია, რეორგანიზაცია, რესტრუქტურიზაცია თუ მოდერნიზება.

რაც თავი მახსოვს, სულ მესმის, რომ საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, რომელიც მთელი თავისი პირადი შემადგენლობით დაახლოებით 35 ათას კაცს ითვლის, მიმდინარეობს ოპტიმიზაცია, რეორგანიზაცია, რესტრუქტურიზაცია თუ მოდერნიზება. თუმცა, შესაძლებლიდან ოპტიმალური ვარიანტის ამორჩევას საშველი მაინც არ დაადგა. ასეთ ვითარება შეიძლება აიხსნას როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური მიზეზებით. მთავარი ობიექტური ფაქტორია პრობლემის სოციალური შემადგენელი და მკაფიოდ დასახული ამოცანის არარსებობა. გავკადნიერდები და ვიტყვი, რომ საქართველოს არც ერთმა ხელისუფლებამ ბოლომდე არ იცოდა, ზუსტად რა ამოცანისათვის სჭირდებოდა შეიარაღებული ძალები. ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს დამკვიდრებული კლიშე, რომ საქართველოს უნდა ჰყავდეს უნარიანი სამხედრო ძალა, რათა არც ერთი მოწინააღმდეგისათვის არ იყოს კომფორტული საქართველოს დამოუკიდებლობის ხელყოფა. კრიტიკას ვერ უძლებს, რადგან საქართველოს მთავარი მოწინააღმდეგის, რუსეთისათვის, დისკომფორტის შესაქმნელად საქართველოს დღევანდელზე, სულ მცირე, 50-ჯერ აღმატებული არმია უნდა ჰყავდეს. ასეთ მძლავრ ძალას კი, ცხადია, არც ადამიანური რესურსი ეყოფა, და არც ფინანსური. სამაგიეროდ, უფრო იოლია, ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ გამოაცხადო მორიგი რეორგანიზაცია თუ საშტატო ოპტიმიზაცია, რომელიც სხვა არაფერია, თუ არა მასობრივი ფსიქოზის პროვოცირება სამხედრო ძალებშიც და საზოგადოებაშიც.

ვგულისხმობ იმას, რომ ნებისმიერ ოპტიმიზაციას აუცილებლად ახლავს კადრების შემცირება, ეს კი მტკივნეული პროცესია ყველგან, მით უფრო საქართველოში, სადაც ადამიანი ძნელად თუ იჯერებს, რომ შემცირებაში ვიღაცის პირადი ანგარიშსწორების გამო არ აღმოჩნდა. ამიტომ როდესაც შემცირებაში მოყოლილთა სოციალური პროტესტი პოლიტიკური დღის წესრიგის შემადგენელი ნაწილი ხდება, შეშინებული ხელისუფლება უკან იხევს, რეორგანიზაციას დასრულებულად აცხადებს და ისევ ჩვეული მეთოდით, ანუ შტატების გაბერვით ცდილობს შელახული იმიჯის აღდგენას.

ასე იყო მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის დროს, განსაკუთრებით 2008-2009 წლებში, როდესაც სამსახურიდან არალოიალურად მიჩნეული ოფიცრების ყოველგვარი კომპენსაციის გარეშე, მასობრივი დათხოვნის პარალელურად, თავდაცვის სამინისტროს ხელმძღვანელობამ ხუთჯერ მეტი სამუშაო ადგილი შექმნა გენერალურ შტაბსა და სამოქალაქო ოფისში. ამასთან, პროფესიონალიზმის დონე, ბრძოლისუნარიანობა, არმიის კომპლექტაცია და მოტივაცია დიდად არ შეცვლილა.

ამ თვალსაზრისით ახალი არაფერი მოუგონია დღევანდელ ხელისუფლებას და მის თავდაცვის მინისტრ ლევან იზორიას, რომელიც ჯერ კიდევ პოლიციის აკადემიის რექტორობის პერიოდიდან, ანუ მიხეილ სააკაშვილის დროიდან არის ცნობილი, როგორც კადრების ცივსისხლიანი გამცხრილავი. განსხვავება ისაა, რომ სამხედრო უწყების ხელმძღვანელობამ ამჟამად ფულადი კომპენსაცია შესთავაზა, როგორც სისტემაში უწოდებენ, ოპტიმიზაციის პროცესში შეიარაღებული ძალებიდან დათხოვნილ 209 ოფიცერს, რისთვისაც 5,2 მილიონი ლარი გამოიყო. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ მთლიანობაში თავდაცვის უწყება 2250-ადამიანმა დატოვა, მათ შორის 1750-მა სამოქალაქო პირმა, რომლებსაც, ჩანს, არავითარი საკომპენსაციო თანხა არ მიუღია.

სამხედრო უწყება ირწმუნება, რომ ეს ყველაფერი კეთდება „სისტემური ხარვეზების აღმოფხვრისა და უწყების სტრატეგიული განვითარებისათვის“. ანუ ოპტიმიზაციის შედეგად გამოთავისუფლებული თანხა, თავდაცვის სამინისტროს დათვლით, დაახლოებით 32 მილიონი ლარი, ეტაპობრივად დაიხარჯება თავდაცვისუნარიანობის ასამაღლებლად, სამხედრო ტექნიკისა და ტყვია-წამლის შესაძენად.

ჩანაფიქრი კეთილშობილურია, მაგრამ საკითხავი ისაა, თუ ვინ იქნება ამ ფულით შეძენილი ტექნიკისა და ტყვია-წამლის მომხმარებელი? ან კი დაუსრულებელი ოპტიმიზაციით გაბეზრებულ ქართველ ოფიცრებს შერჩებათ ხალისი და ფიზიკური ძალა ქვეყნის სამსახურისათვის?

ვრცელდება ინფორმაცია (რომელიც დამოუკიდებელმა წყაროებმაც დაგვიდასტურეს), რომ სულ მალე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ხელმძღვანელობას, გენერალურ შტაბთან შეთანხმებით, განზრახული აქვს გორში დისლოცირებული მეხუთე ქვეითი ბრიგადის გაუქმება. მიზეზი, როგორც ამბობენ, აღნიშნული სამხედრო ნაწილის დაუკომპლექტავობაშია, რაც, თუ მართლაც ასეა, უკვე ნამდვილად შეუძლებელია, ნაციონალური მოძრაობის ცხრაწლიან მმართველობას დაბრალდეს.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG