Accessibility links

რეგიონები

ცოფის შემთხვევა ლაგოდეხში და არაინფორმირებულობის პრობლემა 

ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ შრომაში, ცოფით დაავადებულმა ძაღლმა ორი ადამიანი დაკბინა. ერთი მათგანი უკვე აცრეს და სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშაა, მეორე კი ვაქცინაციაზე უარს ამბობს.

ცხოველს რომ ცოფი ჰქონდა, სურსათის ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა ლაბორატორიული კვლევით დაადგინეს. თავდაპირველად გავრცელებული ინფორმაციით, ძაღლს პატრონი არ ჰყავდა, თუმცა, როგორც გავარკვიეთ, ის ყაველაშვილების ოჯახის იყო. ნოდარ ყაველაშვილის თქმით, ძაღლი აგრესიული გახდა

მარცხნივ ნოდარ ყაველაშვილი, მარჯვნივ კონსტანტინე დემეტრაშვილი
მარცხნივ ნოდარ ყაველაშვილი, მარჯვნივ კონსტანტინე დემეტრაშვილი

მეზობლების დაკბენამდე ერთი დღით ადრე: „ვერაფერს ვერ ვაჩნევდით და უცბად დაიწყო ადამიანებზე გაწევა და კბენა. ჩემზე არ იწევდა, თუმცა, როცა შევამჩნიე, რომ გაღიზიანებული იყო, ჯოხით დავდიოდი. ქუჩაშიც არ ვუშვებდი, მაგრამ ღობიდან გადახტა. ერთ-ერთ მეზობელს იმ დროს უკბინა, როცა ქუჩაში ვიდექით და ვლაპარაკობდით. ჯერ ფეხზე მიახტა და მერე მუცელზე უკბინა“.

ძაღლი აცრილი არ ყოფილა. პატრონი მიზეზად იმას ასახელებს, სოფელში ცოფის შემთხვევა არასდროს ყოფილა და ვერ წარმოედგინა, რომ მისი ძაღლი შესაძლოა, დაავადებული ყოფილიყო. გამოკვლევები და მკურნალობა ნოდარ ყაველაშვილსაც უტარდება. მისი მეზობელი კონსტანტინე დემეტრაშვილი, რომელსაც ძაღლმა მუცელზე უკბინა, ამბობს, რომ ადრე ძაღლი აგრესიულობით არასდროს გამოირჩეოდა და უბანში მისი არავის ეშინოდა. კონსტანტინე დემეტრაშვილი უკვე ორი დღეა მკურნალობის სპეციალურ კურსს გადის.

მაკა ხმალაძე
მაკა ხმალაძე

ლაგოდეხის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგის, მაკა ხმალაძის ინფორმაციით, ძაღლის მიერ დაკბენილმა კიდევ ერთმა პირმა აუცილებელ ვაქცინაციაზე უარი თქვა, რადგან ირწმუნება, რომ კბილი მხოლოდ შარვალზე გაკრა. ასეთ შემთხვევაშიც, მკურნალობა აუცილებელია, თუმცა, საფრთხეების ახსნის მიუხედავად, აცრაზე მაინც ვერ დაითანხმეს. „ჩვენ რაიმე სახის იძულების წესი არ გაგვაჩნია. ექიმებმა მამაკაცი და მისი ოჯახის წევრები უკვე გააფრთხილეს მოსალოდნელ, სავარაუდო შედეგებზე და ხელწერილი დააწერინეს, რომ საკუთარი სურვილით არ იტარებს მკურნალობას“, - გვითხრა მაკა ხმალაძემ.

როგორც ირკვევა, ცოფით დაავადებულ ძაღლთან კონტაქტი კიდევ ორ ადამიანს ჰქონდა. მაკა ხმალაძის თქმით, ორივე მათგანს უტარდება ანტირაბიული აცრები და იმუნოგლობულინით ვაქცინაცია.

ცოფის შემთხვევის დადასტურების შემდეგ, სოფელ შრომაში ვეტერინარები ჩავიდნენ. ისინი, პირველ რიგში, მივიდნენ იმ ოჯახებში, სადაც ძაღლის მიერ დაკბენილი ადამიანები ცხოვრობენ. სურსათის ეროვნული სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი თეა შველიძე გვეუბნება, რომ ჩატარდა დეზინფექცია და მოხდა პოტენციურად დაავადების მატარებელი ან ამთვისებელი ცხოველების ვაქცინაცია: „ცოფი არის დაავადება, რომელიც 100 %-ით ლეტალობით სრულდება. სწორედ ამიტომ, თუნდაც ერთი შემთხვევის დაფიქსირებისას აუცილებელია შესაბამისი ღონისძიებების გატარება და მოსახლეობის ინფორმირებულობა. თუ ხარ ინფორმირებული, ნიშნავს, რომ ხარ შეიარაღებული. თავდაცვის ერთ-ერთი ეფექტური საშუალებაა საკუთარი ცხოველების დროული ვაქცინაცია. სურსათის ეროვნული სააგენტო ვაქცინაციას ატარებს უფასოდ. შესაბამისად, შინაური ცხოველების მეპატრონეებმა უნდა მიმართონ სააგენტოს და ითანამშრომლონ ვეტერინარებთან. ეს არის ყველაზე კარგი მეთოდი, რომ თავიდან ავიცილოთ ასეთი შემთხვევები“.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, ქვეყნის მასშტაბით ყოველწლიურად ატარებს პატრონიანი და მიუსაფარი ძაღლების და კატების პროფილაქტიკურ, ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას. თუმცა, სააგენტო მოსახლეობას სთხოვს, თავადაც გამოიჩინონ ყურადღება და ადგილობრივ სამსახურებს მიმართონ. ცოფი საშიში, მწვავე ინფექციური დაავადებაა, რომელიც სიკვდილით სრულდება. ასეთი შედეგის თავიდან ასაცილებლად ვაქცინაციაა საჭირო.

ყველა ახალი ამბავი

როგორ ხდება ახალგორის რუსიფიკაცია

„დაწყებულია ახალგორის რუსიფიკაციის პროცესი - სკოლებში ბავშვებს, პედაგოგებსა და ტექნიკურ პერსონალს ერთმანეთთან ქართულად საუბარს უკრძალავენ“, - ეუბნება რადიო თავისუფლებას ყოფილი სახალხო დამცველი, "დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის" ხელმძღვანელი უჩა ნანუაშვილი.

14 თებერვალს, ამ არასამთავრობო ორგანიზაციამ გაავრცელა სპეციალური განცხადება ახალგორში შექმნილი საგანგაშო ვითარების შესახებ.

„დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი“ ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ოკუპირებულ ახალგორის რაიონში, გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვასთან ერთად, მწვავედ დგას მშობლიურ ენაზე სწავლის უფლების საკითხი: „უკანასკნელ პერიოდში ახალგორში ორი ქართული სკოლის დირექტორი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. ახალგორის პირველი საშუალო სკოლის დირექტორი, ნინო ამირანაშვილი, და სოფელ იკოთის საშუალო სკოლის დირექტორი, მზია ფსუტური“.

„დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის“ ინფორმაციით, ახალგორის პირველი საშუალო სკოლის დირექტორმა გათავისუფლებამდე შენიშვნა მიიღო დაწყებით კლასებში ქართულ ენაზე მოსაუბრე მოსწავლეებისა და მასწავლებლების გამო. დირექტორი გააფრთხილეს, რომ ბავშვებმა შესვენებაზეც კი არ უნდა ისაუბრონ ქართულად იმ ბავშვებთან, რომელთა კლასებიც ჯერ ისევ ქართულ ენაზე სწავლობენ. კითხვებს ბადებს ამავე ხანებში მეორე ქართული სკოლის დირექტორის, მზია ფსუტურის
გათავისუფლებაც, თუმცა, საოკუპაციო ძალები ნინო ამირანაშვილის გათავისუფლებას წეროვნიდან გადასული მოსწავლეების საჭირო დოკუმენტაციის გარეშე გაფორმებას, ხოლო მზია ფსუტურის შემთხვევაში პედაგოგიური განათლების უქონლობას უკავშირებენ.

არასამთავრობო ორგანიზაციის შეფასებით, ახალგორის საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ქართული ენის აკრძალვა საგანგაშო სახეს იძენს.

უჩა ნანუაშვილის ინფორმაციით, რამდენიმე დღის წინ ცხინვალიდან
ახალგორში ჩასულმა ე.წ. საგანმანათლებლო კომისიამ გაფრთხილება მისცა თითქმის ყველა საგანმანათლებლო დაწესებულებას. ქართულ ენაზე საუბარი აუკრძალეს მასწავლებლებს და მომსახურე პერსონალს არა მხოლოდ ბავშვებთან, არამედ ერთმანეთთანაც.

ეს პროცესი ახალგორში რამდენიმე წლის წინ დაიწყო და სკოლები
ეტაპობრივად გადადიოდნენ რუსულენოვან სწავლებაზე. სულ უფრო მცირდებოდა ქართულის გაკვეთილები და სხვადასხვა საგნის გაკვეთილების ჩატარებაც რუსულ ენაზე დაიწყეს. დაბაში სულ უფრო ცოტა ადამიანი რჩება, თითქმის დაცარიელებულ ახალგორში კი პედაგოგების დევნა დაიწყო.

10 თებერვალს რადიო თავსუფლება უკვე წერდა ახალგორელი დირექტორების გათავისუფლების შესახებ. პირველი სკოლის დირექტორი, ნინო ამირანაშვილი გათავისუფლების იმ მიზეზზე ლაპარაკობს, რომელიც ადგილობრივი განათლების განყოფილებიდან აცნობეს. საქმე ისაა, რომ ამირანაშვილმა გასული წლის სექტემბრის
დასაწყისში მეათე კლასში წეროვნიდან გადასული მოსწავლეები მიიღო, თუმცა ბავშვების მშობლებმა, გზის ჩაკეტვის გამო, მე-9 კლასის ატესტატის ჩატანა ვერ მოახერხეს, სხვა საბუთები კი წესრიგში ჰქონდათ. ამირანაშვილს ეს ბავშვები სკოლიდან არ გაუშვია, რაც თანამდებობის ფასად დაუჯდა.

ახალგორის რაიონში 10 სკოლიდან 6 ქართულია, თუმცა ამ სკოლებშიც, სადაც, დაახლოებით, 200-მდე ბავშვი სწავლობს, უკვე იკრძალება ქართულ ენაზე სწავლება.

"დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი" აცხადებს, რომ „განათლების უფლება ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლით გარანტირებული უფლებაა. ის განმტკიცებულია როგორც გაეროს, ასევე ევროსაბჭოს შესასრულებლად სავალდებულო ხელშეკრულებებით. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია არ აკონკრეტებს, რომელ ენაზე უნდა მიმდინარეობდეს სწავლება, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით, განათლების
უფლებას აზრი დაეკარგებოდა, მისით მოსარგებლეებს მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლება რომ არ ჰქონდეთ“.

არასამთავრობო ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლების დარღვევის შესახებ საკითხი უნდა დააყენოს ყველა საერთაშორისო შეხვედრაზე და უზრუნველყოს მისი განხილვა როგორც ჟენევის საერთაშორისო დისკუსიების ფორმატში, ისე "ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის" ფარგლებში; ამასთან, გამოიყენოს სამართლებრივი მექანიზმები, მათ შორის ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსთვის მიმართვის შესაძლებლობა.

საქართველოს ხელისუფლება როგორც ახალგორის, ისე გალის რაიონებში მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლების ხელყოფის საკითხს ჟენევის დისკუსიებზე აყენებს, თუმცა, უშედეგოდ.

"სავარაუდოდ, ფოტო იყო შიდა მოხმარებისთვის" - ლაგოდეხის მერიის პრესსამსახური

ფეისბუკში გავრცელდა ლაგოდეხის ერთ-ერთი ქუჩის რეაბილიტაციის ამსახველი ფოტომონტაჟი, რომელშიც ქალაქის მერი, ჯონდო მდივნიშვილი სავარაუდოდ, ფოტოშოპით არის ჩასმული.

რადიო ჰერეთის მიერ გავრცელებული ვიდეოს მიხედვით, ფოტო თავდაპირველად ჯონდო მდივნიშვილის ფეისბუკის გვერდზე გამოქვეყნდა, ცოტა ხნის შემდეგ კი წაიშალა.

ფოტოს გავრცელებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ, იმ ქუჩიდან, რომელზეც სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს, ჯონდო მდივნიშვილმა პირდაპირი ეთერიც ჩართო.

ლაგოდეხის მერიის პრესსამსახურის წამომადგელმა, ლიკა სამყურაშვილმა რადიო თავისუფლებას უთხრა, რომ ფოტო გვერდზე ნადმვილად გამოქვეყნდა. თუმცა ტექნიკური ხარვეზი იყო და მალევე წაიშალა.

"სავარაუდოდ, ფოტო იყო შიდა მოხმარებისთვის. არ იყო გამოსაქვეყნებელი. არ მინდა ამაზე მეტი ვთქვა. იყო ტექნიკური ხარვეზი." - ლიკა სამყურაშვილი.

თავად ლაგოდეხის მერმა, ჯონდო მდივნიშვილმა რადიო თავისუფლებას უთხრა, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით კომენტარის გაკეთებას არ აპირებს.

ფოტომონტაჟს სოციალური ქსელების მომხმარებლები ორიგინალურად გამოეხმაურნენ. გთავაზობთ რამდენიმე მათგანს:

„რუსი და ქართველი ხალხების ერთიანობის ფონდის“ პრეზიდენტმა ნიადაგი კახეთშიც მოსინჯა

ვლადიმერ ხომერიკი

შიდა ქართლის და სამცხე-ჯავახეთის რეგიონების შემდეგ, პრორუსული ორგანიზაციის დაფუძნების ხელშეწყობა კახეთში გადაწყვიტა „რუსი და ქართველი ხალხების ერთიანობის ფონდის“ პრეზიდენტმა, ბათუმში დაბადებულმა ვლადიმერ ხომერიკმა, რომელიც დიდი ხანია რუსეთში ცხოვრობს და იქაურ ხელისუფლებასთან დაახლოებულ პირადაა მიჩნეული.

„29 იანვარს ქალაქ ლაგოდეხში საინიციატივო ჯგუფის მიერ ჩამოყალიბდა ორგანიზაცია სახალხო დიპლომატია მშვიდობიანი თანაარსებობისათვის“, - ამ შინაარსის ინფორმაციას ავრცელებს ინტერნეტგამოცემა tvalsazrisi.ge, რომელიც ხშირად დადებით კონტექსტში აშუქებს რუსეთში მიმდინარე მოვლენებს. შეკრებაზე ვლადიმერ ხომერიკიც იმყოფებოდა. ამავე საიტზე გამოქვეყნებული ვიდეოჩანაწერის მიხედვით, ხომერიკი ქართულ ოპოზიციას და არასამთავრობო ორგანიზაციებს აკრიტიკებს და მათ მტრებს უწოდებს: საქართველოში ადამიანის უფლებების დამცველმა ორგანიზაციებმა, რომელთაც მეც უნდა დამიცვან, პირდაპირ გამოვიდნენ და თქვეს, რომ მე არ უნდა შემომიშვან საქართველოში. მაგრამ თქვენ ალბათ ნახეთ, მთავრობისგან რა ჯანსაღი რეაქცია იყო. მთავრობას მშვენივრად ესმის, მე რასაც ვაკეთებ. მე ცუდს რომ ვაკეთებდე, საქართველოში მართლა არ შემომიშვებდნენ. მე რასაც ვაკეთებ, ეს არის სიკეთე მთავრობისთვისაც და ხალხისთვისაც“.

როგორც გავარკვიეთ, ვლადიმერ ხომერიკი 10-მდე ადამიანს ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნინიგორში, ერთ-ერთ ოჯახში შეხვდა და მათი აზრი გაიგო იმის შესახებ, თუ რას ფიქრობენ რუსეთზე და საქართველოსა და რუსეთს შორის დღეს არსებულ ვითარებაზე.

ოლეგ ხარაული
ოლეგ ხარაული

ოლეგ ხარაული, რომელიც რუსეთიდან ნინიგორში საცხოვრებლად 6 თვის წინ გადავიდა, ამბობს, რომ ხომერიკი მისი ახლობელია და სრულად იზიარებს მის მიერ გაცხადებულ მიზნებს. ხარაულის თქმით, მართალია, ინფორმაცია გავრცელდა, მაგრამ ორგანიზაცია „სახალხო დიპლომატია მშვიდობიანი თანაარსებობისთვის“ ოფიციალურად ჯერ არ დაფუძნებულა, მომავალში კი, მასთან თანამშრომლობას აპირებს. ოლეგ ხარაული იმასაც გვეუბნება, რომ სამაჩაბლოდან დევნილია და, პირველ ყოვლისა, იმისთვის იმუშავებს, რომ საკუთარ სახლში დაბრუნდეს: ხომერიკის მთავარი თემა რა არის? ის დადის რუსეთში და სხვადასხვა ქვეყნებში, აყალიბებს ქართული კულტურის ცენტრს. მას უნდა, რომ თავისი მოღვაწეობით წარმოაჩინოს ჩვენი ერის კულტურა. ძალიან ბევრ კარგ საქმეს აკეთებს. როდესაც სიტუაცია მწვავდება და ადამიანი ადამიანს ეჩხუბება, უკან დასაბრუნებელიც უნდა იყოს და ეს კაცი არის დასაბრუნებელი გზა. თუ ჩვენ რუსეთთან მოგვიწევს საუბარი, მინდა მათ რაღაცნაირად რბილად და მოთმინებით ვესაუბრო, რათა რაც წამართვეს, იქნებ დაგვიბრუნოს“.

გიორგი ღამბაშიძე
გიორგი ღამბაშიძე

საქართველო რუსეთის მიერაა ოკუპირებული და ვინც მსგავს ორგანიზაციაში გაწევრიანდება, ან მოღალატეა, ან გაუნათლებელი, ან უსაქმური, - გვეუბნება პარტია „ქართული ოცნების“ ლაგოდეხის საოლქო ორგანიზაციის აღმასრულებელი მდივანი გიორგი ღამბაშიძე. ის არ გამორიცხავს, რომ საქმე გვაქვს მორიგ პროვოკაციასთან, ამიტომ კარგი იქნება, თუ ვლადიმერ ხომერიკის მიზნებს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური შეისწავლის: თუ რუსეთს რაიმე უნდა ჩვენს სახელმწიფოსთან მოსალაპარაკებელი, ამისთვის არსებობს ხელისუფლება აქაც და იქაც“.

გიორგი ენუქიძე
გიორგი ენუქიძე

პრორუსული ჯგუფების გააქტიურებას „ქართული ოცნების“ პოლიტიკას აბრალებს ოპოზიციური „ევროპული საქართველოს“ წევრი გიორგი ენუქიძე, თუმცა, ფიქრობს, რომ მსგავს ორგანიზაციებს მომავალი არ აქვთ, რადგან ქვეყნის მოსახლეობის უმრავლესობა ევროინტეგრაციის მომხრეა: მსგავსი ჯგუფების გააქტიურება პირდაპირი შედეგიაქართული ოცნების“ მავნებლური პოლიტიკის, რომელმაც მოიტანა მცოცავი ოკუპაცია, „გავრილოვის ღამე“ და პრობლემები დასავლეთთან ურთიერთობაში. საფრთხე შეიძლება იყოს ის, რომ გაძლიერდეს საქართველოში რუსეთის ინტერესები და მისი ჰიბრიდული ომი დასავლური სამყაროს და ჩვენი თავისუფლების იდეის წინააღმდეგ. მაგრამ ვფიქრობ, რომ ამ საფრთხეებს არ აქვს ის მასშტაბი, რომ საქართველოს მოსახლეობის ერთიან ინტერესს წინ აღუდგეს“.

ლაგოდეხში ყოფნისას ვლადიმერ ხომერიკმა თქვა, რომ რუსეთთან ურთიერთობის მხარდამჭერთა ორგანიზაციის დაფუძნება თელავშიც იგეგმება.

თელავის „დემოკრატიის სკოლის“ ხელმძღვანელი ნიკოლოზ შარვაშიძე ამბობს, რომ პრორუსული ორგანიზაციები ქვეყნისთვის საფრთხეა და მათ წინააღმდეგობა სახელმწიფოსთან ერთად სამოქალაქო საზოგადოებამაც უნდა გაუწიოს: „დღეს ქვეყანა იმყოფება რუსეთთან, ფაქტობრივად, ომში. ეს არის როგორც ჰიბრიდული, ასევე საინფორმაციო ომი. მსგავსი ორგანიზაციები სწორედ ამ საინფორმაციო ომის ნაწილია, რომელიც საქართველოში ავრცელებს რუსული პროპაგანდისათვის მისაღებ ინფორმაციას. საქართველოს კანონმდებლობით არ იკრძალება არანაირი ორგანიზაცია, თუ ის არ არის ფაშისტური, შოვინისტური და კომუნისტურ სიმბოლიკას არ შეიცავს. ამიტომ, სახელმწიფომ და საზოგადოებამ ერთად უნდა იმუშაონ, რათა არ მოხდეს მსგავსი ორგანიზაციების პოპულარიზაცია“.

რა გეგმა აქვს აჭარის მაუწყებლის დირექტორს და რა სურთ ჟურნალისტებს?

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიასა და რადიოში ახლად შექმნილი ალტერნატიული პროფკავშირული ორგანიზაცია სარედაქციო დამოუკიდებლობაში ჩარევის შედეგად მიიჩნევს სამსახურიდან დირექტორის მოადგილის, ნათია ზოიძის წასვლას.

„თუ საუბარი იყო სარედაქციო დამოუკიდებლობაში ჩარევის მცდელობაზე, ახლა ეს უკვე ჩარევის შედეგია“, - ნათქვამია პროფკავშირების მიერ 3 თებერვალს გავრცელებულ განცხადებაში. ორგანიზაციაში გაერთიანებული თანამშრომლები მაუწყებელში მიმდინარე პროცესებზე სრულ პასუხისმგებლობას აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს და დირექტორს აკისრებენ: „მაუწყებლის თანამშრომლები ვაგრძელებთ დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად ბრძოლას, რადგან ძალაუფლება არის იმ ადამიანების ხელში, რომელთათვისაც მაუწყებლის ღირებულებები და მისია მიუღებელი ცნებებია“.

აჭარის ტელევიზიის და რადიოს დირექტორის მოადგილე ნათია ზოიძემ თანამდებობა საკუთარი განცხადების საფუძველზე დატოვა და მუშაობას ტელეკომპანია „პირველში“ გააგრძელებს. 2 თებერვალს, ფეისბუკის გვერდზე ნათია ზოიძემ დაწერა, რომ რეგიონული საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან იძულებით წავიდა, რადგან დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის მიერ შეთავაზებული ახალი ხელშეკრულება საქმის კეთების საშუალებას აღარ იძლეოდა. ზოიძე იმასაც აღნიშნავს, რომ კოხრეიძეს განზრახული აქვს არხის სარედაქციო პოლიტიკის შესუსტება, რეორგანიზაციის შედეგად არასასურველი თანამშრომლების ჩამოშორების გზით.

რა გეგმა აქვს აჭარის ტელევიზიის და რადიოს დირექტორს?

აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორმა, გიორგი კოხრეიძემ მაუწყებელში სტრუქტურული ცვლილებების იდეა გასული წლის ბოლოს, მას შემდეგ გამოთქვა, რაც ჟურნალისტების ნაწილმა დაადანაშაულა სარედაქციო დამოუკიდებლობაში ჩარევის მცდელობაში და, მოთხოვნით - „ნუ ერევი“, საპროტესტო აქციაც გამართა. ამის შემდეგ, გიორგი კოხრეიძემ მაუწყებლის დებულებაში ცვლილებების შეტანის და რეორგანიზაციის საკითხი მრჩეველთა საბჭოს სხდომაზე გაიტანა, თუმცა საჭირო ოთხი ხმა ვერ მიიღო. კოხრეიძეს სურდა კონკურსის გზით შეერჩია დირექტორის ხუთი მოადგილე, რომლებიც ახლად შექმნილ ხუთ სამსახურსაც უხელმძღვანელებდნენ.

გიორგი კოხრეიძემ მაშინ განაცხადა, რომ საკითხს კენჭისყრაზე ხელმეორედ დააყენებდა. თუმცა, დღეს რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ ცვლილებების განსახორციელებლად სხვა გზის მოძებნაც შეუძლია: „ვარ იმის მოლოდინში, რომ მრჩეველთა საბჭო ტელევიზიის საკითხებით დაკავდება და არა საბოტაჟით. ეს დოკუმენტი ეხება მხოლოდ მართვას და ყველა აღიარებს, რომ ორგანიზაცია არ იმართება. ამაზე როცა წინააღმდეგობას წევენ, ეს საბოტაჟია და სხვა არაფერი. მე არ ვაპირებ ერთ ადგილას გაჩერებას, თუ ეს არ გამოვა და მხარს არ დაუჭერენ, სხვა გზით შევეცდები (რედ. მრჩეველთა საბჭოსთვის გვერდის ავლით). სიმართლე გითხრათ, ეს მირჩევნია კიდეც, რადგან ნაკლებად ვიქნები სხვაზე დამოკიდებული და ნაკლებად გაუჩნდებათ სხვებს სურვილი, რომ ჩაერიონ ტელევიზიის საქმიანობაში“.

რა პოზიციები აქვთ მრჩეველთა საბჭოში?

აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ხუთი წევრიდან სამი: გიგა ჩხარტიშვილი, თამილა დოლიძე და სოსო სტურუა უმაღლესი საბჭოს მიერ „ქართული ოცნების“ კვოტით არჩეულები არიან. პირველ ჯერზე, სწორედ ისინი დაეთანხმნენ მათივე მხარდაჭერით დირექტორად არჩეული გიორგი კოხრეიძის ინიციატივას რეორგანიზაციის შესახებ. თუმცა, სამი ხმა ცვლილებებისთვის არასაკმარისია.

საბჭოს წევრი თამილა დოლიძე რეორგანიზაციას აუცილებლად მიიჩნევს: „მე მგონი, არ იქნება ძალიან მწვავე რეორგანიზაცია. მაგრამ, ზოგადად, რეორგანიზაცია საჭიროა, იმიტომ რომ გადახალისებაა. ახალი სისხლიო, არ მინდა ამას დავარქვა. სხვანაირი ხედვები იქნება, მე არ ვამბობ მანცდამაინც პოლიტიკურიო, შემოქმედებას ვგულისხმობ ამ შემთხვევაში“.

განსხვავებული პოზიცია აქვს მრჩეველთა საბჭოში „ნაციონალური მოძრაობის“ კვოტით არჩეულ გია ქარცივაძეს. მისი შეფასებით, აჭარის ტელევიზიასა და რადიოში სასწრაფოდ მოსაგვარებელია სხვა საკითხები - ტექნიკური ბაზის განახლება, შენობის პრობლემა, თანამშრომელთა შრომითი უსაფრთხოება და სხვა. ქარცივაძის თქმით, ამ ფონზე დირექტორი ცდილობს დაუსაბუთებლად შეცვალოს ყველაზე კარგად მომუშავე რგოლები, მაგალითად, ვებსაიტი: „რა გაკეთდება რეორგანიზაციის შემდეგ და რას შეცვლის იგი მაუწყებელში უკეთესობისკენ? მიზანი ვერ დავინახე ვერც მაშინ და ვერც ახლა მივიღე უფრო მეტი განმარტება და დასაბუთება. პროცესი კი მიდიოდა კონკრეტული ადამიანების ჩამოშორების მიზნით. ანუ კონკრეტული სამსახურების უფროსებს შეარჩევდნენ და მათ მოქმედ ხელმძღვანელებს დაუქვემდებარებდნენ. ასევე აერთიანებდნენ რამდენიმე სამსახურს. ამით კი, რას მოიგებდა მაუწყებელი, გარდა ადმინისტრაციის გამსხვილებით ფინანსური ხარჯის ზრდისა? კითხვაზე პასუხი დღემდე ვერ მივიღე“.

რას მოითხოვენ მაუწყებლის თანამშრომლები?

რეორგანიზაციის შესახებ აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის განზრახვამ ჟურნალისტებში არაერთი შეკითხვა და ეჭვიც გააჩინა. საინფორმაციო სამსახურის უფროსის მოადგილე მაია მერკვილაძე ამბობს, რომ თანამშრომლები ცვლილებების აუცილებლობის მკაფიო დასაბუთებას მოითხოვენ: „ჩვენ გვაქვს ძალიან მკვეთრი პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ ეს ადამიანები არ შეეხონ ყველაზე ღირებულს ამ ტელევიზიაში - ეს არის სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება. ეს არის მიუკერძოებელი სარედაქციო პოლიტიკით მიღწეული შედეგი“.

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომლების მიერ 29 იანვარს დაფუძნებული ალტერნატიული პროფკავშირების თანათავმჯდომარე გიორგი არობელიძე ამბობს, რომ ისინი არა ვინმეს წინააღმდეგ, არამედ საკუთარი უფლებების დასაცავად გაერთიანდნენ: „ჩვენ გვაქვს ეჭვი, რომ კრიტიკულ გადაცემებზე, რომლებიც ვიღაცეებს დისკომფორტს უქმნის, იქნება რაღაც ტიპის შეტევა და ეს ყველაფერი შესაძლოა, განხორციელდეს რეორგანიზაციის სახელით. ამ პროცესში მნიშვნელოვანი იქნება ალტერნატიული პროფკავშირის როლი და ვფიქრობთ, ინდივიდუალურ ბრძოლებზე მეტად უფრო პროდუქტიული იქნება სწორედ კოლექტიური ბრძოლა“.

ალტერნატიული პროფკავშირის წევრი, ტელევიზიის რეჟისორი შოთა გუჯაბიძე აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელში განვითარებულ მოვლენებში ხელისუფლების ინტერესს ხედავს: „როდესაც დირექტორის არჩევნები იყო, აშკარად გამოიკვეთა ხელისუფლების ინტერესი, რომელიც აქტიურად ცდილობდა გავლენის მოპოვებას და თავისი კანდიდატის გაყვანას. ბოლო წლებში ხელისუფლებას გამოეპარა აჭარის ტელევიზია, მაგრამ მერე, როცა მიხვდნენ, რომ მაუწყებელმა მოიპოვა ნდობა, ადამიანები უსმენენ და იგებენ კრიტიკულ აზრს ჩინოვნიკებზე, შეიქმნა ერთიანი ფრონტი, როგორც ადგილობრივი, ასევე ცენტრალური ხელისუფლების მხრიდან. დაახლოებით შვიდი თვე დასჭირდათ, რომ მათი კანდიდატი დაესვათ. და როცა უკვე გამარჯვებული ბიჭები მოვიდნენ მმართველობაში, შურისძიების დროც მოვიდა“.

რა რეჟიმით მოწმდება კორონავირუსის გამო, საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის მონაკვეთი?

საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვარი

საქართველომ ჩინეთიდან გავრცელებული ახალი სახეობის კორონავირუსისგან თავის დასაცავად, ამ ქვეყანასთან პირდაპირი ავიამიმოსვლა შეაჩერა და, ოფიციალური ინფორმაციით, საზღვრებზე პრევენციულ ზომებს მიმართა.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრში 30 იანვარს გამართულ პრესკონფერენციაზე ითქვა, რომ „საზღვრებზე დაიწყო ე.წ. თერმული სკრინინგი, ანუ ჩინეთიდან შემოსულ ყველა მოქალაქეს დისტანციურად ეზომება ტემპერატურა და თუ ის 38 გრადუსზე მეტია, პაციენტს კონსულტაციას საზღვარზე უწევს ეპიდემიოლოგი და საგანგებო გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების ექიმი, რომლებიც იღებენ გადაწყვეტილებას, საჭიროებს, თუ არა პირი სამედიცინო დაწესებულებაში ევაკუაციას“.

საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის ერთი მონაკვეთი ლაგოდეხთან გადის. ამ გზით აზერბაიჯანიდან საქართველოში არაერთი ქვეყნის მოქალაქე ჩამოდის. როგორ კონტროლდება საზღვრის ეს ნაწილი?

საქართველო აზერბაიჯანის საზღვარი
საქართველო აზერბაიჯანის საზღვარი

ლაგოდეხში, საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვართან მცხოვრები და იქ მომუშავე მოქალაქეები გვეუბნებიან, რომ საბაჟო-გამშვებ პუნქტზე კონტროლის მხრივ, რაიმე ცვლილებას ვერ ამჩნევენ. მათი ინფორმაციით, ბოლო ორ დღეში აზერბაიჯანიდან საქართველოში რამდენიმე ავტობუსით ჩამოვიდნენ უცხო ქვეყნების, მათ შორის, ჩინეთის მოქალაქეები.

დაგხვდათ თუ არა საზღვარზე ექიმი? - რადიო თავისუფლების ამ შეკითხვას აზერბაიჯანიდან საქართველოს ტერიტორიაზე 31 იანვარს, დღისით გადმოსულმა რამდენიმე მგზავრმა უპასუხა, რომ არა, ისინი არავის შეუმოწმებია. ერთმა მათგანმა გვითხრა, რომ სამედიცინო შემოწმება აზერბაიჯანის გამშვებ პუნქტზე გაიარა.

როგორც გავარკვიეთ, საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის ლაგოდეხის მონაკვეთზე ეპიდემიოლოგი გამოძახებით, მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიდის, თუ საბჟო-გამშვები პუნქტის თანამშრომლები აცნობებენ, რომ საზღვარზე იმყოფებიან მოქალაქეები, რომლებიც ჩინეთიდან, აზერბაიჯანის გავლით მოდიან.

შემოწმება საზღვარზე
შემოწმება საზღვარზე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ლაგოდეხის სამსახურის უფროსი ნუნუ ნოზაძე გვეუბნება, რომ მუნიციპალიტეტის დაქვემდებარებაში არიან და მათი მოვალეობა არ არის სახელმწიფო საზღვარზე მუდმივად ყოფნა: „მაგრამ, იმის გამო, რომ ასეთი სიტუაციაა, დროებით, სანამ შემოსავლების სამსახური ეპიდემიოლოგს აიყვანს და დასვამს საბაჟოზე, რაც შემეძლო დახმარება, ეს იყო მაქსიმალური, რომ გამოძახებით გასულიყვნენ ეპიდემიოლოგები და დახმარებოდნენ. ჩემი თანამშრომლები იქ მუდმივად ვერ იქნებიან, რადგან ჩვენთანაც გრიპის სეზონია“.

ნუნუ ნოზაძის ინფორმაციით, გამოძახებიდან მაქსიმუმ 10 წუთში მორიგე თანამშრომელი უკვე საბაჟოზეა: „მოწმდება ჩინეთიდან მომავალი მგზავრები, ეს ქართველი იქნება, აზერბაიჯანელი თუ რუსი, ამას მნიშვნელობა არ აქვს. ყველა მოწმდება და განსაკუთრებით ჩინელები“.

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ლაგოდეხის სამსახურის უფროსი გვეუბნება, რომ რამდენიმე ათეული ადამიანი უკვე შეამოწმეს და არცერთ მათგანს არ ჰქონია

კორონავირუსისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები. მათ შორის აღმოჩნდნენ ჩინეთის უჰანიდანაც, ანუ იმ ქალაქიდან, საიდანაც ახალი სახეობის ვირუსის გავრცელება დაიწყო: „სიმპტომების მატარებელი არ ყოფილა, მაგრამ იყო დაზიანებული კერიდან მომავალი, ანუ უჰანიდან, და უკან გააბრუნეს.“

ჯანდაცვის სამინისტროს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში დაგვიდასტურეს, რომ საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის ლაგოდეხის მონაკვეთზე ეპიდემიოლოგი გამოძახებით მიდის. როგორც გვითხრეს, ამ ეტაპზე ეს რეჟიმი საკმარისია და თუ გადაწყვეტილება შეიცვლება, გვაცნობებენ.

30 იანვარს, თბილისის ინფექციურ საავადმყოფოში მოათავსეს ჩინეთის ცხრა და საქართველოს ერთი მოქალაქე. ისინი ჩინეთიდან საქართველოში აზერბაიჯანის გავლით ჩამოვიდნენ. ათიდან სამს მაღალი ტემპერატურა ჰქონდა. ახალი სახეობის კორონავირუსის მთავარი სიმპტომი - პნევმონია - არც ერთ მათგანს არ დაუდგინდა.

ტურიზმის განვითარების განყოფილებები - ეფექტური სტრუქტურა, თუ „ყავის სმის“ ადგილი?

ლაგოდეხის ტყე-პარკი

კახეთის რეგიონის თითქმის ყველა მუნიციპალიტეტს ერთ-ერთ პრიორიტეტად ტურიზმის განვითარება აქვს გამოცხადებული. ყველა მუნიციპალიტეტში არსებობს ტურიზმის განვითარების განყოფილება, რომელიც მერიის ეკონომიკისა და ქონების მართვის სამსახურის დაქვემდებარებაშია.

ამ განყოფილებების უფლება-მოვალეობები დებულებითაა განსაზღვრული. ფუნქციებს შორისაა უცხოელი და ადგილობრივი ტურისტების საჭირო ინფორმაციით უზრუნველყოფა, ტურიზმის განვითარებისთვის პროექტების მომზადება და ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან დაფინანსების მოპოვება.

სიღნაღის მუნიციპალიტეტის ტურიზმის განვითარების განყოფილების ხელმძღვანელს, გიგა შუშტაკაშვილს ვკითხეთ, რომელია ბოლო პროექტი, რომელზეც საერთაშორისო ორგანიზაციისგან დაფინანსება მოიპოვეს?

„როგორც ასეთი, გრანტის სახით საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან დაფინანსებული პროექტი არ გვაქვს. თუმცა, არის ევროკავშირის პროექტი „მერები ეკონომიური ზრდისთვის“, სადაც ჩვენი ეკონომიური განვითარების გეგმა მსოფლიო ბანკმა შეაფასა საუკეთესოდ და ახლა მიმდინარეობს პროცესი, რომლის დასრულების შემდეგ მივიღებთ გრანტს, რომელიც ტურიზმის კუთხით დაიხარჯება. თუმცა, კონკრეტულად რამდენი იქნება თანხა და რა გაკეთდება, ჯერ არ ვიცით“, - გვეუბნება გიგა შუშტაკაშვილი.

თელავი
თელავი

ტურიზმის განვითარების განყოფილებებს თითქმის ერთნაირი დებულებები აქვთ. ამ დოკუმენტებში ისიც წერია, რომ ტურიზმის სფეროში პრიორიტეტების შექმნის, სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვების და სარეკლამო მასალების გარდა, უნდა მოამზადონ პროექტები ახალი ტურისტული ობიექტების შესაქმნელად.

თელავის მერიაში ტურიზმის განვითარების განყოფილება 2008 წლიდან მუშაობს. განყოფილების უფროსს, დიანა ფხოველიშვილს ვკითხეთ, ამზადებენ თუ არა ახალი ტურისტული ობიექტების პროექტებს. პასუხად გვითხრა, რომ თელავის შესასვლელში ავტოტურისტებისათვის კემპინგი უნდა გაიხსნას. თუმცა, დიანა ფხოველიშვილი ამბობს, რომ მათი ძირითადი ფუნქცია მაინც ტურისტების ინფორმირებაა: „თელავის მუნიციპალიტეტში თუკი რაიმე ახალი ობიექტი გაიხსნა, ამის შესახებ მონაცემთა ბაზას ვამატებთ ინფორმაციას. გარდა ამისა, მივდივართ ადგილზე და ვნახულობთ ობიექტებს, რათა ჩვენ თვითონ ვიცოდეთ, რას ვთავაზობთ ტურისტებს. ახალი ტურისტული ობიექტები რომ შეიქმნას, ამისთვის სხვა ორგანიზაცია, კახეთის მართვის სააგენტო DMO მუშაობს. ჩვენი ფუნქციები ძირითადად, არის ინფორმაციის შეგროვება და ტურისტებისთვის მიწოდება“.

ცნობისთვის, DMO საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ინიციატივით შექმნილი ორგანიზაციაა, რომლის მიზანია რეგიონებში ტურიზმის განვითარების მოდელების შექმნა, ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია.

ლაგოდეხი
ლაგოდეხი

კახეთში ტურიზმის განვითარების განყოფილებების ნაწილი მერიის შენობებშია განთავსებული. თუმცა, თუ მაგალითად, უცხოელ ტურისტს ინფორმაციის მიღება ამ სამსახურისგან მოუნდება, მისი მოძიება გაუჭირდება, რადგან ქუჩებში არსადაა მინიშნება, თუ სად მდებარეობს ასეთი განყოფილება. ასეა ლაგოდეხშიც, სადაც სამი წლის წინ, ევროკავშირის პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდა ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრის პროექტი. ავტოსადგურთან ახლოს მდებარე შენობა გარემონტდა და ტექნიკით აღიჭურვა, თუმცა, დღემდე არ გახსნილა.

ქრისტიანა გრიგორიანი, რომელსაც ტურისტული სააგენტო აქვს, გვეუბნება, რომ კახეთში ტურიზმის განვითარების განყოფილებების საქმიანობას კარგად იცნობს. მისი დაკვირვებით, ტურიზმის განვითარების სურვილი არსებობს, თუმცა, რეალური ქმედებები პრაქტიკულად, არ ჩანს. ქრისტიანა გრიგორიანის თქმით, მუნიციპალიტეტებში ტურიზმის განვითარებაზე ძირითადად, მუშაობენ კერძო, კომერციული ორგანიზაციები, მუნიციპალიტეტებში შექმნილი განყოფილებები კი მხოლოდ დასაქმების ბიუროებადაა გადაქცეული: „ძალიან კრიტიკულად გამომივა, მაგრამ ტურიზმის განვითარების განყოფილებებში ყავის სმის გარდა არაფერს არ აკეთებენ. ყოველ შემთხვევაში, მე არ მინახავს. არადა, დებულებაში უწერიათ, რომ უნდა იმუშაონ სხადასხვა პროექტზე, ტურიზმის განვითარებაზე. მაგრამ, რა განვითარებაზე და პროექტების წერაზეა საუბარი, როცა არ არის კომპეტენტური ხალხი. ეს ისეთი ორგანიზაციაა, სადაც წლიდან წლამდე მხოლოდ ხელფასს ელოდებიან“.

რა ფაქტორები აფერხებს მაგალითად, ლაგოდეხში ტურიზმის განვითარებას? ეს საკითხი ორი წლის წინ არასამთავრობო ორგანიზაციამ „ქეა საერთაშორისო კავკასიაში“ შეისწავლა და რეკომენდაციები მერიას და საკრებულოს გაუგზავნა. პრობლემებს შორის დასახელდა ის, რომ ქალაქში რეალურად არ ფუნქციონირებს ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრი, არ არიან კვალიფიციური გიდები და არ არსებობს მსხვილი ტურისტული ატრაქციები. დაბალია სასტუმროებსა და კვების ობიექტებში მომსახურების დონეც.

ვინ ივლის გურჯაანის მერიის მიერ შესაძენი ახალი ავტომობილებით?

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერია უახლოეს ხანში გამოაცხადებს ტენდერს 70 000 ლარად ორი ახალი ავტომანქანის შესაძენად.

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერია უახლოეს ხანში გამოაცხადებს ტენდერს 70 000 ლარად ორი ახალი ავტომანქანის შესაძენად. მერი არჩილ ხანდამაშვილი ამბობს, რომ ახალი ავტომობილებით ინფრასტრუქტურის და ზედამხედველობის სამსახურების თანამშრომლები ივლიან და მუნიციპალიტეტში მრავლად დაგეგმილ ინფრასტრუქტურულ სამუშოებს გააკონტროლებენ. მერი ახალი ავტომანქანების შეძენას იმით ხსნის, რომ ამ მუნიციპალური სამსახურების განკარგულებაშია 90-იან წლებში გამოშვებული ავტომობილები, რომლებსაც მომსახურების ვადა თითქმის ამოეწურა.

რამდენიმე ხნის წინ, როცა გურჯანიის მერიამ საკრებულოს მიმართა ავტოტრანსპორტის შესაძენად თანხმობის მისაღებად, მერიის წარმომადგენლები ამბობდნენ, რომ 70 000 ლარი მერისთვის ავტომანქანის შესაძენად იყო განკუთვნილი. „გაჟღერდა არასწორად, რომ ეს უნდა ყოფილიყო შეძენილი მერისთვის. ეს არის დეზინფორმაცია“, - აცხადებს თავად არჩილ ხანდამაშვილი.

2019 წლის 14 დეკემბერს, როცა გურჯაანის მერი რამდენიმე თანამშრომელთან ერთად თბილისში მიემგზავრებოდა ევროსაბჭოში საქართველოს თავმჯდომარეობის აღნიშვნის საბაბით „ქართული ოცნების“ მიერ ორგანიზებულ აქციაზე დასასწრებად, მერიის ავტომობილს საგარეჯოსთან მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა. ამ შემთხვევის შედეგად სერიოზულად არავინ დაშავებულა.

გურჯაანის საკრებულოს წევრი „ნაციონალური მოძრაობიდან“ თემურ ბუწაშვილი დღესაც დარწმუნებულია, რომ 70 ათასი ლარი სწორედ მერისთვის ახალი ავტომანქანის შესაძენად უნდოდათ, თუმცა, ადგილობრივ საზოგადოებაში პროტესტის გამო გადაიფიქრეს. ბუწაშვილი ირწმუნება, რომ გურჯაანის მერიის დღევანდელი ავტოპარკი სტანდარტებს სრულად აკმაყოფილებს და ახალი ავტომობილების შეძენა ზედმეტი ხარჯია.

„საქართველოს ტრანსპორტისა და გზების ასოციაციის“ ხელმძღვანელი დავით მესხიშვილი გვეუბნება, რომ თითქმის ყველა მუნიციპალიტეტში საჭიროზე მეტი ავტომობილია და, შესაბამისად, გაორმაგებულია საწვავის ხარჯიც. მესხიშვილის დაკვირვებით, რეალურად ავტომობილების უმრავლესობა მაღალი თანამდებობის პირების და მათი ოჯახის წევრების პირად მიზნებს ემსახურება და სახელმწიფოს არ გააჩნია ნება ამ ხარჯის შესამცირებლად: „გარდა იმისა, რომ ახალ ავტომობილებს ყიდულობენ, მთელი ქვეყნის მასშტაბით ყოველწლიურად დაახლოებით 300 მილიონი ლარი იხარჯება ავტომანქანების ექსპლუატაციისთვის. სახელმწიფო ავტომანქანებით სარგებლობს ყველა შტო - ქვედა, საშუალო და მაღალი რგოლი, ამიტომ ერთმანეთს კონტროლს ხომ არ გაუწევენ?! ხუჭავენ თვალს და არანაირი რეაგირება არ ხდება. როდესაც თანამდებობის პირს დაუდგინდება, რომ ავტომობილს პირადი მიზნებისთვის იყენებს, ან საწვავის გადახარჯვა აქვს, პოლიტიკური პასუხისმგებლობა მაინც ხომ უნდა დადგეს?!“

ახლახან, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გამოაქვეყნა ანგარიში ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის მერიისა და საკრებულოს საქმიანობის შესახებ, რომლის ერთი ნაწილი ავტოპარკს ეხება. დოკუმენტში წერია, რომ 2017-2018 წლებში ლაგოდეხის მერიას 12 ავტომობილი ემსახურებოდა, არადა, არსებობს მთავრობის რეკომენდაცია, რომ უშუალოდ ამ მუნიციპალიტეტის საქმიანობისთვის 6 ავტომობილიც საკმარისია. აუდიტის სამსახურმა დაასკვნა, რომ ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტს არ აქვს რაციონალური მიდგომა ფუნქციონირებისთვის საჭირო ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამოყენებასა და საწვავის ხარჯვასთან დაკავშირებით.

აუდიტის სამსახურის ანგარიშში მოცემული პერიოდის შემდეგაც, 2019 წელს, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა 5 ახალი ავტომობილი შეიძინა და ამ მიზნით ბიუჯეტიდან 200 ათას ლარზე მეტი დახარჯა.

ვინ იზრუნებს მიუსაფარ ძაღლებზე ბათუმში

ბათუმის ქუჩებში გამოჩნდა ხის ფერადი სახლები მიუსაფარი ძაღლებისთვის.

ბათუმში პირველი თოვლის მოსვლისა და ტემპერატურის მკვეთრად ვარდნის შემდეგ მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩდნენ მიუსაფარი ძაღლები. ზამთრის ცივ დღეებში მათთვის საკვების მოპოვება რთულდება დაიმატებს დაავადებების გაჩენის რისკიც, ამ ვითარებაში კი ბათუმის მერიამ, თვეზე მეტია, ვერ გამოავლინა კომპანია, რომელიც ცხოველების მოვლა-პატრონობაზე, სამედიცინო დახმარებასა და პოპულაციის რეგულირებაზე იქნება პასუხისმგებელი.

ბათუმის ქუჩებში გამოჩნდა ხის ფერადი სახლები მიუსაფარი ძაღლებისთვის.
ბათუმის ქუჩებში გამოჩნდა ხის ფერადი სახლები მიუსაფარი ძაღლებისთვის.

გასულ წლებში სამუშაოებს მუნიციპალური ბიუჯეტიდან გამოყოფილი 314 ათასი ლარით კომპანია „სევერი“ აწარმოებდა, რომელსაც ხელშეკრულების ვადა 2019 წლის ბოლოს გაუვიდა, ახალი ტენდერი კი, შემცირებული ბიუჯეტით, 252 ათასი ლარით, ბათუმის მერიამ ორჯერ გამოაცხადა: 2019 წლის 25 დეკემბერს, ხოლო შემდეგ, განმეორებით, 2020 წლის 17 იანვარს, მაგრამ მასში მონაწილეობა არავინ მიიღო. როგორც ბათუმის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი მარინე რუხაძე განმარტავს, მიუსაფარი ძაღლების მოვლაზე მიმართული თანხა წლევანდელ ბიუჯეტში იმ მიზეზით შემცირდა, რომ ამოიღეს ვაქცინაციაზე გათვლილი ხარჯი, რადგან იგი სხვა სახელმწიფო უწყებას უნდა ჩაეტარებინა.

„აცრები უნდა ჩაეტარებინა სურსათის უვნებლობის სააგენტოს, მაგრამ შემდეგ ცვლილებები შევიდა დადგენილებაში და ისევ თვითმმართველობას გადმოეცა. მაგრამ ამ პერიოდში უკვე შედგენილი იყო პროგრამები და შესყიდვების პროგრამაში იყო ჩასმული 252 ათასი ლარი, რომელშიც ვაქცინაციის თანხა არ იყო გათვალისწინებული. ტენდერი არ შედგა და ახლა უკვე ისევ 314 ათას ლარით გამოცხადდება ტენდერი. უკვე გაგზავნილი გვაქვს ცვლილებები საკრებულოში“, - ამბობს მარინე რუხაძე.

ბათუმის მუნიციპალიტეტში ვარაუდობენ, რომ 5 ათასამდე მიუსაფარი ცხოველის მოვლა- პატრონობაზე პასუხისმგებელ კომპანიას მესამედ გამოცხადებულ ტენდერში გამოავლენენ, რადგან მერიაში ფიქრობენ, რომ გასული წლების ტენდერების ერთადერთი მონაწილე კომპანია „სევერის“ გარდა ამჯერად სხვებიც მიიღებენ მონაწილეობას. ამას, დაახლოებით, კიდევ ერთი თვე დასჭირდება, მანამდე კი ზამთრის სიცივეში ქუჩაში დარჩენილ ათასობით ძაღლზე მოქალაქეები ზრუნავენ.

ბათუმის ქუჩებში გამოჩნდა ხის ფერადი სახლები მიუსაფარი ძაღლებისთვის. ინიციატივა 28 წლის ბათუმელ ლევან ჩხაიძეს ეკუთვნის, რომელმაც სიციალურ ქსელში გვერდი შექმნა და აქციას „კერა“ უწოდა. ამბობს, რომმას ასეულობით მოქალაქე უკავშირდება და მიუსაფარი ძაღლებისთვის თავშესაფრის გაკეთებას სთავაზობს. ერთი ასეთი ზარი ლევანის ტელეფონში ინტერვიუს ჩაწერისას შევიდა:​

„აი, ის ადამიანი მირეკავდა, რომელსაც უნდა სახლი განათავსოს თავისი მაღაზიის წინ, იმიტომ რომ თავის მაღაზიაში იფარებს ქუჩის ძაღლს და როცა კეტავს მარკეტს, ძაღლი ქუჩაში რჩება. ამიტომ უნდა იქვე დადგას სახლი და ღამის გასათევი იქნება ამ ძაღლისთვის, მაგრამ იქვე სახლთან საჭმლის სათავსოებიცაა, რომელიც სხვა ძაღლებსაც გამოკვებავს“.

ლევანი ამბობს, სამსახურიდან წამოვედი, მიუსაფარ ცხოველებზე ზრუნვისათვის რომ დრო მქონოდაო. მისი თქმოთ, მთავარია „ადამიანებმა აიღონ პასუხისმგებლობა“ და არ გააგდონ ძაღლი სახლიდან, როცა ვეღარ უვლიან.ქუჩაში დარჩენილ ცხოველებზე კი ისევ ადამიანებმა უნდა იზრუნონო, ამბობს:

„მინდა, რომ ადამიანებმა გააცნობიერონ, რომ ძაღლები ჩვენი მეგობრები არიან. არ უნდა ესროლო მას ქვა, არ უნდა მოსტეხო ფეხი. პირიქით, პრობლემა აქვთ მათ, ვერ აგვარებენ და ადამიანებმა უნდა მოუგვარინ ეს პრობლემა. არ ველოდები, კანონი როდის შემოვა ან მუნიციპალიტეტი როდის მოაგვარებს საქმეს და დავიწყე ჩემით. ვიცოდი, რომ ინიციატივას ბევრი მსურველი გამოეხმაურებოდა და ასეც მოხდა: 12 სახლი დავუდგით ქუჩის ძაღლებს, დღეს კი 7-ს ვათავსებთ. აქედან ორი ჩემი გაკეთებულია, ხუთი კი სხვადასხვა ადამიანის“.

ძაღლებისთვის სახლის დადგმის ინიციატივა 28 წლის ბათუმელ ლევან ჩხაიძეს ეკუთვნის, რომელმაც სიციალურ ქსელში გვერდი შექმნა და აქციას „კერა“ უწოდა.
ძაღლებისთვის სახლის დადგმის ინიციატივა 28 წლის ბათუმელ ლევან ჩხაიძეს ეკუთვნის, რომელმაც სიციალურ ქსელში გვერდი შექმნა და აქციას „კერა“ უწოდა.

ბათუმის ქუჩებში მიუსაფარი ძაღლების რაოდენობა გაზრდილიაო, ამბობენ მოქალაქეები. ამის მიზეზი კი, როგორც ქალაქის მერიაში გვითხრეს, ისაა, რომ ხშირად რაიონებიდან და ქვეყნის სხვა რეგიონებიდანაც კი ცხოველები სწორედ ბათუმში ჩამოჰყავთ და ქუჩაში ტოვებენ. ქალაქის მერიაში ფიქრობენ, რომ გამოსავალი ქვეყნის სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში მიუსაფარი ცხოველების მოვლა-პატრონობისთვის პროგრამების შემუშავებაა.

„მხოლოდ პროგრამები შედეგს ვერ იძლევა“, - გვეუბნება ბათუმელი ვეტერინარი, გიორგი კალანდაძე. მას იმ ქვეყნების მაგალითი მოჰყავს, სადაც პრობლემა კანონის გამკაცრებითაც მოგვარდა. სწორედ ამის გათვალისწინებით ფიქრობს, რომ უნდა გამკაცრდეს ცხოველების აყვანის წესი და დაწესდეს ჯარიმები იმ მოქალაქეებზე, რომლებიც შინაურ ცხოველებს ქუჩაში ტოვებენ.

„იმიტომ რომ, თუ ადამიანი ვერ გრძნობს პასუხისმგებლობას, რომ შინაური ცხოველი, რომელიც მისი ერთგული მეგობარია, არ უნდა გააგდოს გარეთ, უნდა მოქმედებდეს ჯარიმა ან სხვა ღონისძიებაიმისთვის, რომ ადამიანებმა არ დაყარონ ცხოველები ქუჩაში. ასეთ შემთხვევაში ადამიანებს იძულებით ჩამოუყალიბდებათ და გამოუმუშავდებათ პასუხისმგებლობა ცხოველთან ურთიერთობაში და ეს პრობლემა რაღაც ეტაპზე მოგვარდება“, - ამბობს ბათუმელი ვეტერინარი, გიორგი კალანდაძე.

დავითიანი - სოფელი, სადაც სახელმწიფოში ცხოვრების განცდა არ აქვთ

სოფელი დავითიანი

„ჩვენ იცი, როგორ ვცხოვრობთ? - არ გვაქვს იმის შეგრძნება, რომ სახელმწიფოში ვართ“, - გვეუბნება მერაბ მაჩაბლიშვილი, რომელიც პენსიონერ ცოლთან ერთად ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ დავითიანში ცხოვრობს.

ლაგოდეხიდან დაახლოებით 12 კილომეტრში და ცენტრალური ავტომაგისტრალიდან დაახლოებით 5 კილომეტრში მდებარე სოფელში 300-მდე ადამიანი ცხოვრობს. 60%-მდე ეთნიკური რუსია, 30% ქართველები და 10% მალაკნები. მოსახლეობა სოფელში ელემენტარული პირობების შექმნას ითხოვს - ნორმალურ გზას, ბუნებრივ აირს, ბაგა-ბაღს და ხელმისაწვდომ პირველად ჯანდაცვას.

სოფელი დავითიანი
სოფელი დავითიანი

მერაბ მაჩაბლიშვილი, რომელიც დავითიანში ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური მოქალქეა, განსაკუთრებით მაშინ ღიზიანდება, როცა მთავრობის წარმომადგენლებისგან ესმის, რომ ამა, თუ იმ საერთაშორისო რეიტინგში საქართველოს პოზიციები გაუმჯობესდა. „თუკი რეიტინგებში წინ ვართ და პირადად ჩემთვის არაფერი შეიცვალა, საერთო სოციალური მდგომარეობა მაინც ხომ უნდა შეიცვალოს?!“ - გვითხრა მერაბ მაჩაბლიშვილმა და საუბარი დანგრეული გზის შესახებ განაგრძო: „როგორ უნდა მყავდეს ტრანსპორტი ევროსტანდარტების, როცა ასეთი გზებია? სულ გვეუბნებიან, რომ იქნება გზაც, ასფალტიც, გაზიც, წყალიც, სიმდიდრეც ოღონდ კი ხმა მოგვეცითო. ასეთი საუბარი მთავრობასთან უკვე 30 წელია გრძელდება“.

დავითიანის გზა იმდენად დაზიანებულია, რომ ცენტრალური ავტომაგისტრალიდან, მასთან სიახლოვის მიუხედავად, სოფლამდე ავტომანქანით მისასვლელად სულ მცირე 20 წუთი სჭირდებათ.

დავითიანში გაზის მილები 2018 წელს შეიყვნეს, უბნებიც დაიქსელა, თუმცა სოფლის მოსახლეობამ არ იცის, როდის მოხდება მრიცხველების დამონტაჟება და როდიდან შეძლებენ ბუნებრივი აირით სარგებლობას. სოფელში მყარი საწვავის მოპოვება უჭირთ, რადგან ახლოს ტყეკაფი არ არსებობს, საკმარისი შეშის ყიდვას კი, სიძვირის გამო ვერ ახერხებენ.

სოფელი დავითიანი
სოფელი დავითიანი

მარინა დიდებულიძე, რომელიც თბილისიდან დავითიანში საცხოვრებლად 15 წლის წინ ჩავიდა, გვეუბნება, რომ მხოლოდ სუფთა ჰაერის და მშვიდი გარემოს პრობლემა არ აქვთ. დავითიანში მხოლოდ არასრული საჯარო სკოლა და ერთი მაღაზია აქვთ. სოფელი ცოდნისკარის თემში შედის. ამბულატორია სოფელ ცოდნისკარშია. დავითიანის მცხოვრებნი ამბობენ, რომ მთლიანად მოშლილი საგზაო ინფრასტრუქტურისა და ტრანსპორტის არარსებობის გამო ხშირად ექიმთანაც ვერ მიდიან.

ქალები, რომლებსაც მცირეწლოვანი შვილები ჰყავთ, უპირველეს პრობლემად ბაგა-ბაღის არაარსებობას ასახელებენ. „ბავშვები მთელი დღე სახლში არიან. ბაღი რომ იყოს, შვილებს მივიყვანდი და რაღაც სამუშაოს ვიშოვიდი. ერთხელ სკოლის ოთახში გახსნეს ბაღი, მაგრამ მალე დაკეტეს. გვითხრეს, ბავშვების რაოდენობა ცოტააო“, - გვეუბნება მარიანა ხლაბუსტოვა.

დავითიანის მცხოვრებთა მიერ დასახელებულ ყველა პრობლემას ადასტურებს ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის მერი ჯონდო მდივნიშვილი. შეკითხვაზე, იგეგმება თუ არა მაგალითად, გზის დაგება, გვპასუხობს, რომ ამაზე ფიქრობენ, მაგრამ ბიუჯეტში საკმარისი ფული ჯერ არ არის: „როდესაც მუნიციპალიტეტზე 4 მილიონ 375 ათასი ლარია გამოყოფილი(გზებისთვის), რთულია, რომ გადაანაწილო. ვერ ვიტყვი ვადას, თუმცა როგორც კი ფინანსური შესაძლებლობა გაგვიჩნდება, გზას დავაგებთ“.

სოფელი დავითიანი
სოფელი დავითიანი

დავითიანში არც ბაგა-ბაღის გახსნას აპირებენ, სანამ ბავშვების რაოდენობა არ გაიზრდება. არადა, მოსახლეობა ამბობს, რომ ელემენტარული პირობების არქონის გამო სოფელი ხალხისგან იცლება. ერთადერთი, რაც წელს დავითიანში იგეგმება, გაზიფიცირებაა. მერის ინფორმაციით, კომპანია „სოკარი“ გამრიცხველიანებას დაახლოებით ერთ კვირაში დაიწყებს.

დავითიანის მცხოვრებნი კი ამბობენ, რომ თუ ხელისუფლება ბუნებრივი აირის, გზისა და ბაგა-ბაღის პრობლემას სოფელს წელსაც არ მოუგვარებს, პროტესტის ნიშნად საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობას აღარ მიიღებენ.

საფრთხედ ქცეული მიუსაფარი ძაღლები ბათუმის ქუჩებში

ბათუმი

ბოლო ორი წლის განმავლობაში ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში საკმაოდ იმატა ძაღლების დაკბენის შედეგად დაშავებული პაციენტების მიმართვიანობამ. ბოლო შემთხვევა საავადმყოფოში 17 იანვარს დაფიქსირდა. ძაღლების თავდასხმის შედეგად მსუბუქად დაშავებულ მოქალაქეს ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში ამბულატორიული დახმარება აღმოუჩინეს და შემდეგ გაწერეს. დაშავებული შუახნის მამაკაცი იხსენებს, რომ საღამოს, ბათუმის ბულვარში სეირნობისას, 20-ზე მეტი მაწანწალა ძაღლი დაესხა თავს და რომ არა უცხოელი ტურისტები, აგრესიულ ცხოველებს თავს ვერ დააღწევდა:

„ეშმაკის ბორბალს ვუახლოვდებოდი, რა დროსაც ორი ძაღლი მომვარდა, მათ კიდევ მოჰყვა მთელი ხროვა ძაღლების. ალბათ, 25 ძაღლამდე იქნებოდა. ჩემს ბედზე იმ ადგილას თურქმა ტურისტებმა ჩამოიარეს და დამიხსნეს ძაღლებისგან. მე გადავრჩი, მაგრამ სხვა, ვისაც დახვდებიან? ეს ხალხი რომ არ ყოფილიყო, ალბათ, შემჭამდნენ. მე აქვე ვცხოვრობ, ბულვართან, და ვეღარ უნდა ვისეირნო? ამდენი ტურისტი დადის და არ შეიძლება ასე“.

მიუსაფარი ცხოველების გაზრდილ რაოდენობას ბათუმის ქუჩებში ადგილობრივი მოსახლეობაც ამჩნევს. ბათუმის ბულვარში, მემედ აბაშიძის გამზირზე, ევროპის მოედანზე და ქალაქის სხვა ცენტრალურ ადგილებში ქუჩის ძაღლები ჯგუფურად ცხოვრობენ. განსაკუთრებით კი კვების ობიექტებთან ან იმ საცხოვრებელ სახლებთან იყრიან თავს, სადაც საკვები ეგულებათ. ბათუმელი ნინო ბერიძე ამბობს, რომ ქუჩაში მობინადრე ძაღლების მკვეთრად გაზრდილ რაოდენობას ამჩნევს, თუმცა ყურზე მათ შესაბამისი ნიშანი უკეთიათ, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ ცხოველი აცრილია და ის ნაკლებად საშიშია. ადამიანზე თავდასხმის ფაქტები მანამდე არ სმენია, თუმცა ძაღლების გამალებული ყეფა ხშირად ესმის:

„აი, ამ ქუჩის კუთხეში იყრის თავს მთელი ჯოგი ძაღლების. ისინი ედევნებიან და უყეფენ მანქანებს, მაგრამ მოქალაქეზე თავდასხმის შესახებ ან რაიმე საშიში ფაქტი ამ დრომდე, მართალი გითხრათ, არ გამიგია. მაგრამ ეს დაკბენის ფაქტი სიგნალია, რომ ზომები აუცილებლად უნდა მიიღონ. ძაღლების რაოდენობა ნამდვილად მომრავლებულია, მაგრამ პარალელურად პრობლემაა მათი საკვებით მომარაგებაც. როგორც ვიცი, ერთმა ბათუმელმა საკუთარი სახსრებით ქუჩებში სახლები დაუდგა ძაღლებს და ცდილობს გამოკვებოს ისინი“.

მიუსაფარი ძაღლებისთვის ზამთრის ცივ დღეებში სპეციალური ხის სახლების ქალაქის ქუჩებში დადგმა და მათი გამოკვება ბათუმელების ნაწილმა აიტაცა. მათ შორის საჯარო სკოლების მოსწავლეები არიან. მეთერთმეტე კლასის მოსწავლე მარიამ ჯორბენაძე გვეუბნება, რომ ზამთარში ცხოველებს შიათ და სცივათ და შესაძლოა მათი აგრესიის მიზეზი სწორედ ეს იყოს, ამიტომ მათზე ზრუნვაა საჭირო:

„გავიგეთ, რომ ერთი ადამიანი აკეთებს ძაღლებისთვის სახლებს და ჩვენს სკოლაში გადავწყვიტეთ თანხა შევაგროვოთ, რომ ყველა მაწანწალა ძაღლისთვის სახლი გავაკეთოთ. მათ უნდა ჰქონდეთ ადგილი და საკვებითაც უნდა იყვნენ უზრინველყოფილი. ვფიქრობ, რომ რაც შეიძლება მეტი ადამიანი უნდა ჩაერთოს ამ პროცესში და მიუსაფარი ძაღლების პრობლემა გადაიჭრება“.

მიუსაფარი ცხოველების პრობლემას სწორედ მოქალაქეები ქმნიან, გვეუბნება კიდევ ერთი ბათუმელი, მარიამ თოფურია. ადამიანები შინაურ ცხოველებს ყიდულობენ, სახლში მიჰყავთ, ვერ უვლიან, ბეზრდებათ და შემდეგ გარეთ აგდებენ. ცხოველები კი, რომლებიც ქალაქის ქუჩებში აღმოჩნდებიან, თავის გადარჩენისთვის იბრძვიან, მრავლდებიან და შემდეგ ისევ ადამიანებს უქმნიან პრობლემას. თავად მარიამი ფიქრობს, რომ ქუჩის ძაღლებს ისევ ადამიანებმა უნდა უპატრონონ. წლების წინ მან ქუჩაში ნაპოვნი პატარა ლეკვი სახლში წაიყვანა და ახლა იგი მისი საუკეთესო მეგობარია:

„სტერილიზაცია ჰქონდა ძალიან პატარას გაკეთებული. ერთი თვისაც არ იყო და ძალიან ცუდ მდგომარეობაში იყო, როცა ავიყვანე. ახლა კარგად არის და უკვე დიდი გოგო გაიზარდა. ადამიანები ძაღლებს თვითონ უშვებენ და მერე თვითონვე წუწუნებენ, ბევრი ძაღლია ქუჩაშიო. ხშირად შეგხვდებათ მართლა სახლის ძაღლები. ჯიშიან ძაღლებს რომ უძახიან, ასეთი ძაღლები მხვდება ქუჩაში გამოგდებული ძირითადად და ეს უფრო ხალხის პრობლემაა, ვიდრე ამ ცხოველების. გამოსავალი იმაშია, რომ დავანგრიოთ სტერეოტიპი ოჯახში მხოლოდ ჯიშიანი ძაღლების მიყვანის და აიყვანონ ადამიანებმა ქუჩის ძაღლები და იზრუნონ მათზე. მაშინ ძალიან კარგად იქნება ყველაფერი და ამდენ პრობლემას აღარ წავაწყდებით“.

ბათუმი
ბათუმი

მიუსაფარი ცხოველების მოვლა-პატრონობა ბათუმის თვითმმართველობასაც ეხება, თუმცა ბათუმის მერიაში ამ თემაზე კომენტარს არ აკეთებენ. ქუჩაში მობინადრე ცხოველებზე კი ამ დროისთვის მოქალაქეების გარდა არავინ ზრუნავს, რადგან ბათუმის მერიამ წელს ვერ გამოავლინა კომპანია, რომელიც ცხოველების მოვლა-პატრონობასა და პოპულაციის რეგულირებაზე აიღებდა პასუხისმგებლობას. სატენდერო წინადადებების მიღება 6 იანვარს დასრულდა, თუმცა მასში მონაწილეობა არავის მიუღია. 225 ათასი ლარის ღირებულების მომსახურებაზე ბათუმის მერია ტენდერის გამოცხადებას განმეორებით აპირებს. მსურველმა კომპანიამ ქუჩაში უმეთვალყურეოდ დარჩენილ 2 000 ცხოველის მოვლა-პატრონობაზე უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა. კერძოდ, უნდა მოიძიოს ქუჩაში ე.წ. მაწანწალა ძაღლები და კატები, უნდა უზრუნველყოს მათი სტერილიზაცია, კასტრაცია, კვება, ვაქცინაცია; ტრავმირებულ ცხოველებს უნდა აღმოუჩინოს მკურნალობა, მათ შორის ოპერაციული ჩარევითაც.

რა პრობლემებს უქმნის ფერმერებს კახეთის „გვალვიანი თვეები“?

ლაგოდეხი

ბოლო ხუთი თვის განმავლობაში კახეთის რეგიონში პრაქტიკულად, არ უწვიმია, მცირე თოვლი კი, მხოლოდ რამდენიმე დღის წამოვიდა, ისიც ყველგან არა. შემოდგომა-ზამთრის ძირითადად მზიანი დღეების გამო წლის ამ დროისთვის უჩვეულო კიდევ ერთ მოვლენა შეინიშნება - მინდვრის თაგვების მომრავლება.

„ფერმერ ქალთა ასოციაციის“ თავმჯდომარე ირინა ფხოველიშვილი გვეუბნება, რომ ფერმერებისთვის, რომლებსაც ხორბალი და ქერი მოჰყავთ, ძალიან რთული პერიოდია:

ირინა ფხოველიშვილი
ირინა ფხოველიშვილი

„ჯერ დათესვის დროს იყო გვალვა, შემდეგ თესლის ამოსვლა გართულდა, ახლა კი თაგვი ანადგურებს. მღრღნელი იმდენად არის გამრავლებული, რომ შხამქიმიკატი აღარ მოქმედებს. თან ნაკვეთს თაგვების საწინააღმდეგოდ ყველა არ ამუშავებს. სპობენ როგორც ერთწლიან ნარგავებს, ასევე მრავალწლიან ხეხილს. ახალ ნერგებს ფესვებს უჭამენ და ხმება“.

ირინა ფხოველიშვილი შენიშნავს, რომ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, გლობალური დათბობის გამო კლიმატური ზონები კახეთშიც აირია. „ფერმერ ქალთა ასოციაციის“ თავმჯდომარე გამოსავალს აგროტექნიკური ვადების შეცვლასა და ფერმერების სწორად ინფორმირებაში ხედავს:

„ითვლებოდა, რომ ხორბალი უნდა დათესილიყო ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე. ახლა ეს პერიოდები ირღვევა, რადგან შემოდგომა აღარ არის. ამიტომ, უნდა დათესო ძალიან ადრე, ან უნდა უყურო, როდის მოვა წვიმა და იმის მიხედვით, მოგვიანებით დაითესოს ხორბალი. ეს არის მეცნიერულად შესასწავლი სპეციალისტების მიერ, რომლებმაც უნდა დადონ ანგარიში და დაასახელონ ახალი ვადები. ძალიან სერიოზული პოლიტიკაა გასატარებელი კლიმატ-გონივრული სოფლის მეურნეობის განვითარების მიმართულებით“.

ლაგოდეხი
ლაგოდეხი

თუმცა, მაგალითად, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში მცხოვრები ფერმერები, რომლებსაც ხორბალი და ქერი მოჰყავთ, ამბობენ, რომ მოსავლიანობისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი თვეები მაინც თებერვალი და მარტია და თუ ამ დროს საკმარისი ნალექი არ მოვიდა, მცირე მოსავალს მიიღებენ. „ჩვენი ხორბლის და ქერის გენეტიკაა ასეთი. მაგრამ რაც შეეხება მეცხოველეობას, ეხლა არის ძალიან მძიმე პერიოდი. საძოვარზე ბალახი თითქმის აღარ არის. რა შესაძლებლობებიც იყო, ცხვარმა და ძროხამ მთლიანად აითვისა. ამჟამად მთლიანად ბაგურ კვებაზე არიან და ძალიან ძვირი ჯდება ეს ყველაფერი“, - გვეუბნება დედოფლისწყაროელი ფერმერი ბეჟან გონაშვილი.

გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნების სამინისტროს საინფორმაციო საკონსულტაციო ცენტრის მთავარი სპეციალისტი ლაგოდეხში, გიორგი გოგრიჭიანი ამბობს, რომ ზამთრის გვალვამ კახეთის რეგიონი შარშან უკვე დააზარალა, როცა უნალექობამ მოსავლიანობა გაანახევრა. გიორგი გოგრიჭიანის რეკომენდაციაა, რომ მათ, ვინც გაზაფხულზე ერთწლიანი კულტურების მოყვანას გეგმავენ, მიწა ახლავე უნდა დაამუშაონ, რადგან ამით ნიადაგი ტენიანობას შეინარჩუნებს:

გიორგი გოგრიჭიანი
გიორგი გოგრიჭიანი

„გლობალური დათბობა ეს არა მარტო გვალვაა სოფლის მეურნეობისთვის. ეს არის ჭარბი ტენიც, ქარიშხალიც და სეტყვაც. ყოველივე ამის შესახებ ჩვენი სამსახური გასცემს შესაბამის რეკომენდაციებს. აი, ამ ეტაპისთვის მზრალად მოხნული უნდა იყოს ნიადაგი. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ნალექი ნაკლებია და მოსალოდნელიც არ არის“.

უნალექო შემოდგომამ და ზამთარმა პრობლემები მხოლოდ სოფლის მეურნეობას არ შეუქმნა. კახეთის რეგიონის მთავარ ქალაქში, თელავში რამდენიმე კვირაა სასმელი წყლის დეფიციტია წყლის დებეტის შემცირების გამო. კახეთში დამშრალია თითქმის ყველა მთის მდინარე. წყალი მინიმუმამდეა დასული ალაზანშიც.

ცხინვალის დე ფაქტო მინისტრი  „ეხო კავკაზას“ ჟურნალისტის წინააღმდეგ

ზალინა ლალიევას სარჩელის ასლი

სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო იუსტიციის მინისტრმა ზალინა ლალიევამ სასამართლოში შეიტანა სარჩელი „ეხო კავკაზას“ ჟურნალისტის, ირინა ქელეხსაევას წინააღმდეგ, რომელიც გასული წლის ოქტომბერში ცხინვალში პატიმრების ცემისა და შიმშილობის ფაქტს აშუქებდა. ქელეხსაევა წერდა პარლამენტარების მცდელობაზეც, უნდობლობა გამოეცხადებინათ პასუხისმგებელი პირების, მათ შორის ლალიევასთვისაც. განცხადებაში ლალიევა აღნიშნავს, რომ სტატიით - "სპიკერი საპარლამენტო გამოძიების ქვეშ", ქელეხსაევამ მისი, როგორც "თანამდებობის პირის პატივი და ღირსება შელახა".

ლალიევა ქელეხსაევასგან მორალური ზიანის ანაზღაურებას, ნახევარ მილიონ რუსულ რუბლს (23 370 ლარი) ითხოვს.

მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტმა პასუხი რუსეთის ფედერაციის სისხლის სამართლის კოდექსის 128.1 მუხლის თანახმად უნდა აგოს. ცხინვალში სწორედ რუსული სისხლის სამართლის კოდექსი მოქმედებს.

ირინა ქელეხსაევას ზალინა ლალიევას სასარჩელო განცხადების ასლი, რომელშიც ის ჟურნალისტის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის დევნის დაწყებას ითხოვს, 15 იანვარს გადაეცა. ლალიევას მტკიცებით ჟურნალისტის ტექსტის ის ნაწილი, სადაც ნათქვამია, რომ „იუსტიციის მინისტრმა" პირადად შეიყვანა მილიციის სპეცრაზმი ციხეში და იქ იმყოფებოდა, როდესაც პატიმრებს სცემდნენ, ცილისმწამებლურია.

ირინა ქელეხსაევა ამბობს, რომ სარჩელის ტექსტი შეცდომებით არის დახუნძლული:

”პირველი, რამაც ჩემი ყურადღება მიიპყრო, ეს პუნქტუაციისა და მართლწერის შეცდომების რაოდენობააა. მათ შორის შეცდომითაა დაწერილი ჩემი გვარიც.

განცხადების დასაწყისში მე ვარ ირინა ქლეხსაევა, შემდეგ გვარი უკვე მეგრულად ჟღერს - ქელეხსავა. მქონდა შეგრძნება, რომ ამ ადამიანს პირველად ესმის ოსური გვარი... განცხადების დასაწყისშვე ჩანს, რომ მან არ იცის არა მხოლოდ სოციალური ქსელის Facebook- ის სახელწოდება (იგი წერს Facebok), არამედ ისიც, რომ სოციალური ქსელი და ვებ – გვერდი ორი განსხვავებული რამ არის
ირინა ქელეხსაევა, "ეხო კავკაზას" ჟურნალისტი


... ეს და სხვა ამგვარი ელემენტარული შეცდომები, ზოგადად ეჭვს აჩენს ამ პიროვნების წიგნიერებაზე, განსაკუთრებით მაშინ, თუ გადახედავთ მის ბიოგრაფიას, რომლის მიხედვით მას (ლალიევას) აქვს ფილოლოგიური განათლება და არის რუსული ენის პედაგოგი. ”

იურისტი თიმურ კოკოითი, რომელიც გაეცნო სასარჩელო განცხადებას, შინაარსის პრობლემებზეც მიუთითებს;

”ლალიევას განცხადებაში ნათქვამია, რომ იგი არის იუსტიციის მინისტრი, თავად განცხადების ტექსტშიც წერს, რომ ის არის თანამდებობის პირი. ამავე დროს, იგი მიუთითებს, 128-ე მუხლს, რომელიც არ ითვალისწინებს დევნას თანამდებობის პირთა ცილისწამებისთვის. ეს მუხლი კერძო პირებს ეხება. თანამდებობის პირთა ცილისწამებაზე პასუხისმგებლობა გათვალისწინებულია რუსეთის ფედერაციის სისხლის სამართლის კოდექსის 298-ე მუხლით. მაგრამ ლალიევა არ შედის იმთანამდებობის პირთა სიაში, რომელსაც ეს მუხლი ეხება”

2019 წლის 2 ოქტომბერს, ცხინვალის რეგიონის დე ფაქტო იუსტიციის სამინისტროს ხელმძღვანელი, ზალინა ლალიევა, სპეციალური დანიშნულების რაზმისა და გენერალური პროკურატურის წარმომადგენლის თანხლებით, საღამოს მივიდა შრომა-გასწორებით კოლონიაში, სადაც პატიმრები შიმშილობდნენ და სადაც შემდეგ ამ პატიმრებს სასტიკად გაუსწორდნენ; დე ფაქტო პარლამენტის უმრავლესობამ - ოცმა წევრმა, პასუხისმგებელი თანამდებობის პირებისთვის უნდობლობის გამოცხადება სცადა. საბოლოო ჯამში, პოლიტიკური დაპირისპირების შემდეგ დე ფაქტო პარლამენტსა და მთავრობას შორის, მინისტრების გადასაყენებლად საჭირო ხმები ვერ მოგროვდა.

” მიუხედავად იმისა, როგორია მომხდარის სამართლებრივი შეფასება, საზოგადოების თვალში, მინისტრი ლალიევა პასუხისმგებელია ყველაფერზე, რაც მოხდა ცხინვალის ციხეში 2 ოქტომბერს. მისი სარჩელი ირინა ქელეხსაევას წინააღმდეგ, შესაძლოა, მისი მხრიდან საზოგადოების წინაშე თავის გამართლების მცდელობა იყოს. თუ ასეა, მაშინ ეს არის წარუმატებელი მცდელობა, რადგანსაპირისპიროდაღიქმება: როგორც საზოგადოებრივი აზრის უგულებელყოფის დემონსტრირება,როგორც საზოგადოებაზე ზეწოლის გაგრძელება. ”- უთხრა პოლიტოლოგმა დინა ალბოროვამ „ეხო კავკაზას“.

სასარჩელო განცხადების გადაცემას სასამართლოში ლალიევა არ დასწრებია, სამაგიეროდ ირინა ქელეხსაევა სასიამოვნოდ გაოცებული დარჩა, როდესაც აღმოაჩინა იქ მის მხარდასაჭერად მისული ხალხი.

მე, როგორც ჟურნალისტს, რომელსაც პირველად არ უწევს სასამართლო ორგანოებსა და ბრალდებებთან გამკლავება, სასიამოვნოდ გამიკვირდა იმ ადამიანების ხილვა, ვინც ჩემს მხარდასაჭერად მოვიდა, რადგან მანამდე მხარდაჭერა მხოლოდ დისტანციურად გამოხატული თანაგრძნობით ან პირადი მიმოწერით იყო შემოფარგლული. ზოგიერთ მათგანმა, ვინც დღეს სასამართლო დარბაზში იჯდა, პროცესის შესახებ ფეისბუკიდან შეიტყო. ისინი მოვიდნენ ჩემს მხარდასაჭერად.

ეს არის ყველაზე ფასეული: ხალხს აღარ ეშინია, შეუძლიათ მოვიდნენ და გამოხატონ თავიანთი სამოქალაქო პოზიცია. ჩემს ჟურნალისტურ პრაქტიკაში ეს პირველად ხდება ”.
ირინა ქელეხსაევა, "ეხო კავკაზას" ჟურნალისტი

სასამართლო სხდომა „ეხო კავკაზას“ ჟურნალისტის წინააღმდეგ ლალიევას სარჩელზე შემდეგ კვირაში გაიმართება.

"ეხო კავკაზა" რადიო თავისუფლების რუსულენოვანი პროექტია. ეს არ არის პირველი ფაქტი, როდესაც ირინა ქელეხსაევა დე ფაქტო ხელისუფლების მხრიდან ზეწოლას განიცდის „ეხო კავკაზაზე“ გამოქვეყნებული მასალების გამო. 2014 წელს ქელეხსაევას სასამართლო დავა ჰქონდა დე ფაქტო შინაგან საქმეთა მინისტრთან. ეს იყო პირველი შემთხვევა ცხინვალში, როდესაც ჟურნალისტმა თანამდებობის პირს პატივისა და ღირსების შელახვისთვის უჩივლა. 2018 წელს ცხინვალის რადიოსადგურ "ირ"-ში, სადაც ირინა პარალელურად მუშაობდა, "ეხო კავკაზასთვის" მომზადებული სტატიის „როგორ წაიჩხუბნენ პრეზიდენტი და ინვესტორი“ გამოქვეყნების შემდეგ, დე ფაქტო ძალოვანი სტრუქტურების თანამშრომლებმა, ირინას ოფისი ორდერის წარდგენის გარეშე გაჩხრიკეს. მოგვიანებით ჟურნალისტს რადიოსადგური "თავისი ნებით" დაატოვებინეს.

მშრალი ზამთარი - წყლის დეფიციტის მიზეზი თელავშიც?

თელავი

“თუ მოვასწარით წყლის აღება გვექნება, თუ არა და მშრალად ვსხედვართ“, - ამბობს თელაველი დიმიტრი ნარეკლიშვილი.

კახეთის რეგიონის მთავარ ქალაქს დეკემბრის შემდეგ წყალი დღეგამოშვებით, მხოლოდ რამდენიმე საათით მიეწოდება. ბაკურიანის და გუდაურის შემთხვევების მსგავსად, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია მიზეზად უნალექო ზამთარს და წყლის დებეტის შემცირებას ასახელებს.

2014 წლიდან ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ კახეთის გუბერნიასთან ერთად წყლის დებეტის გასაზრდელად ოთხ მილიონ ლარზე მეტი დახარჯა. ასევე, ცენტრალური ბიუჯეტიდან ცალკე გამოიყო შვიდ მილიონამდე. წყალმომარაგების კომპანია არის ერთ-ერთი ყველაზე უპასუხისმგებლო კომპანია...
მაკა მოსიაშვილი

თელავს წლებია აწუხებს წყლით მომარაგების პრობლემა, რომელიც, როგორც წესი, ზაფხულობით, მოხმარების ზრდის პერიოდში მწვავდება, მაგრამ ამჯერად, დეფიციტი ზამთარში წარმოიქმნა.

თელაველების ნაწილი ამბობს, რომ პრობლემა შეიქმნა ქალაქის იმ უბნებშიც, სადაც წყლის მიწოდება ზაფხულში, გვალვის დროსაც კი არ შეფერხებულა.

მუნიციპალიტეტის მერიაში აცხადებენ, რომ პრობლემის მოგვარება გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის ვალდებულებაა. ამ კომპანიის თელავის სერვისცენტრის მენეჯერის, შალვა ლაჩაშვილის თქმით, მიზეზი მშრალი ზამთარია: „წყლის მარაგი არ არის. ამინდზე ვართ დამოკიდებულები. ნალექი არ მოდის და ყოველდღიურად ცოტა მარაგს ვიღებთ. წინა წელს, ამ დროისთვის მარაგი 600-დან 700 კუბამდე გვქონდა, ახლა კი 240 გვაქვს. როცა დებეტი ნაკლებია, საათობით ხდება წყლის მიწოდება მოსახლეობისთვის“.

გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის წარმომადგენელი იმასაც ამბობს, რომ არსებობს ჭაბურღილების რაოდენობის გაზრდის ორწლიანი პროექტიც, რომლის განხორციელება გაზაფხულიდან უნდა დაიწყოს. შეკითხვას, ჭაბურღილების დამატების შემდეგ კვლავ კლიმატურ პირობებზე იქნება თუ არა დამოკიდებული წყლით მომარაგება, შალვა ლაჩაშვილი გვპასუხობს: „რა თქმა უნდა იქნება, მაგრამ იმდენად არა“.

თელაველი სამოქალაქო აქტივისტი მაკა მოსიაშვილი გაერთაინებული წყალმომარაგების კომპანიას ერთ-ერთ ყველაზე უპასუხისმგებლო ორგანიზაციას უწოდებს. მოსიაშვილის თქმით, თელავში წყლის დებეტის პრობლემა მართლაც არსებობს, თუმცა, მის მოსაგვარებლად წლების განმავლობაში მილიონობით ლარი დაიხარჯა:

თელავი
თელავი

„ცოტა სასაცილოა, როდესაც ამბობენ, რომ თოვლი და წყალი არ არის და პრობლემა იმიტომ დგასო. წყლის ნაკლებობა სინამდვილეში კი არის, მაგრამ 2014 წლიდან ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ კახეთის გუბერნიასთან ერთად წყლის დებეტის გასაზრდელად ოთხ მილიონ ლარზე მეტი დახარჯა. ასევე, ცენტრალური ბიუჯეტიდან ცალკე გამოიყო შვიდ მილიონამდე. წყალმომარაგების კომპანია არის ერთ-ერთი ყველაზე უპასუხისმგებლო კომპანია, რომელსაც არც პროფესიონალი კადრები ჰყავს და არც იმაზე ზრუნავს, რომ თუ რომელიმე ოჯახს, ან უბანს წყალი არ აქვს, რამით დაეხმაროს“.

მაკა მოსიაშვილი მიიჩნევს, რომ სანამ დეცენტრალიზაცია არ მოხდება და წყალმომარაგებაზე ადგილობრივი თვითმმართველობა არ იზრუნებს, პრობლემა არ მოგვარდება.

ადგილობრივი სამოქალაქო აქტივისტები და ოპოზიციური პარტიები აუდიტის სამსახურს მოუწოდებენ, შეისწავლოს თელავის წყალმომარაგებისთვის ბოლო წლებში დახარჯული თანხების მიზნობრიობა. ქალაქის მცხოვრებთა ნაწილი ამბობს, რომ თუ თელავის წყლით მომარაგების პრობლემა უახლოეს ხანში არ მოგვარდება, საპროტესტო აქციებს გამართავენ.

კახეთში ცხოველთა პირველი რეგიონალური თავშესაფარი გაიხსნება

კახეთში ცხოველთა პირველი რეგიონალური თავშესაფრის აშენება გურჯაანში დაიწყეს. ეს იქნება ცენტრი, სადაც მოეწყობა ვოლიერები, კლინიკა, კარანტინის შენობა და სხვა ინფრასტრუქტურა. ცხოველთა თავშესაფრის საშენებლად დაახლოებით ორი მილიონი ლარი დაიხარჯება.

მამუკა ჩინჩალაძე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ კართუბანში ცხოვრობს. ის ლაგოდეხის სახალხო თეატრის მსახიობია და პარალელურად, სამი წელია პურის საცხობში მუშაობს. მამუკა პურს მაღაზიებში არიგებს. ყოველდღე უწევს იმ ადგილის გავლა, სადაც თავს იყრიან მიუსაფარი ძაღლები. ეს ლაგოდეხ-ბაისუბნის დამაკავშირებელი უღელტეხილია. აქ 30-მდე ძაღლი ბინადრობს. მამუკა მიუსაფარ ძაღლებს პურს ყოველდღე უტოვებს და წუხს, რომ მათი რაოდენობა თვიდან თვემდე იზრდება.

მამუკა ჩინჩალაძე
მამუკა ჩინჩალაძე

პურს ვარიგებ მაღაზიებში. ამის გამო ყოვედილით მიწევს გავლა უღელტეხილზე და თითქმის ყოველ დილით მიუსაფარ ძაღლებს ვაჭმევ. ხარჯზე არ უნდა იფიქრო ადამიანმა, როდესაც მათ მადლიერ თვალებს უყურებ. სამი წელია, რაც ამ გზის გავლა მიწევს და ასე, ყოველდღე, გავლა-გამოვლაზე პურს ვუნაწილებ ძაღლებს“.

მიუსაფარი ძაღლების პრობლემა მთელ კახეთში დგას. მათი რაოდენობა წლიდან წლამდე იზრდება. გაზრდილია ცხოველების მიერ ადამიანების დაკბენის შემთხვევებიც. დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის კახეთის რეგიონალური სამსახურის მონაცემებით, 2017 წელს კახეთის რვავე მუნიციპალიტეტში შინაური და ქუჩაში მცხოვრები ცხოველების მიერ ადამიანების დაკბენის 4 231 შემთხვევა დაფიქსირდა, 2018 წელს ეს რიცხვი 4 456-მდე გაიზარდა, 2019 წლის 11 თვეში კი 4 061 შემთხვევა აღრიცხეს. ადგილობრივი მოსახლეობა ამბობს, რომ უმეტეს შემთხვევაში უპატრონო ცხოველები ბავშვებს კბენენ, რადგან ზოგჯერ თავად არასრულწლოვნები ცდილობენ ცხოველების გამოწვევას.

ნამდვილად საფრთხის შემცველია არა მარტო ბავშვებისათვის, არამედ დიდებისთვისაც, თუმცა ძაღლებიც ცოდონი არიან - ცოცხალი არსებები არიან და კარგი იქნება, თუკი მიეხედება ამ პრობლემას“, - განაცხადა ერთ-ერთმა ადგილობრივმა.

რამდენიმე წლის დაპირების შემდეგ კახეთში ახლახან ცხოველთა პირველი რეგიონალური თავშესაფრის შენება დაიწყო. როგორც გურჯაანის მერი არჩილ ხანდამაშვილი ამბობს, რეგიონალური ცენტრი, სადაც ცხოველთა თავშესაფარი განთავსდება, გურჯაანში შენდება და, სავარაუდოდ, მიმდინარე წლის ზაფხულში დასრულდება. გურჯაანის მერის თქმით, თავშესაფარი, კარანტინის შენობითა და ადმინისტრაციული კორპუსით, გურჯაანიდან რამდენიმე კილომეტრში შემოღობილ ტერიტორიაზე განთავსდება. ადგილზე იქნება ვეტერინარული კლინიკა ლაბორატორიით, ასი ვოლიერითა და ყველა სხვა აუცილებელი ინფრასტრუქტურით. როგორც მერი ამბობს, თავშესაფრის მთავარი ფუნქცია ცხოველებისთვის პატრონის მოძიება იქნება. იმუშავებს ცხელი ხაზი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელი იქნება გამოძახება ცხოველების გადასაყვანად. გურჯაანის მერისვე განცხადებით, ამასთან ერთად, დაიწყება საინფორმაციო კამპანია ცხოველებზე ზრუნვისათვის ცნობიერების ასამაღლებლად.

აქ იქნება კარანტინი, ლაბორატორია, სრული მომსახურება ცხოველთა გამოჯანმრთელებისთვის. იქნება ვაქცინაციაც, რომ ქუჩაში არ დადიოდნენ ცოფიანი ცხოველები და დაცული ვიყოთ ამ კუთხით. კონკრეტულად, ძაღლებს ქალაქების ცენტრებიდან გადავიყვანთ, დაამუშავებენ და დააბრუნებენ იმავე ადგილებზე, სადაც აქამდე ბინადრობდნენ. ცხოველთა თავშესაფარს ექნება აქტიური კონტაქტი საერთაშორისო და ადგილობრივ ცხოველთა არასამთავრობო ორგანიზაციებთან. შესაბამისად, ყველას შეუძლია გარკვეული ინფორმაცია მოგვაწოდოს“, - თქვა გურჯაანის მერმა, არჩილ ხანდამაშვილმა.

კახეთის რეგიონალური ცხოველთა თავშესაფრის ასაშენებლად 2 მილიონამდე ლარია საჭირო და ამ თანხას მუნიციპალური განვითარების ფონდი დახარჯავს. რაც შეეხება სამომავლოდ მის ფუნქციონირებას, წესი ასეთია: კახეთის ყველა მუნიციპალიტეტი ვალდებული იქნება საკუთარ ბიუჯეტში გამოყოს გარკვეული თანხა ამ ცენტრის დასაფინანსებლად. რამდენის გადახდა მოუწევს ყოველწლიურად თითოეულ მუნიციპალიტეტს, ჯერჯერობით ცნობილი არ არის.

კახეთში მგზავრობა გაძვირდა

კახეთიდან თბილისისა და რუსთავის მიმართულებით მგზავრობა გაძვირდა. ფასები მომატებულია 2-3 ლარით. სამარშრუტო მიკროავტობუსის მძღოლები ამბობენ, რომ თუ ფასს არ გაზრდიდნენ, მუშაობას ვეღარ გააგრძელებდნენ. როგორ შეხვდნენ მგზავრები პროდუქტის, ბოსტნეულისა და ყოველდღიური მოხმარების სხვა საგნების გაძვირების შემდეგ ახლა უკვე მგზავრობის გაძვირებას?

კახეთის რვავე მუნიციპალიტეტიდან თბილისისკენ მოძრავი ხაზის მიკროავტობუსებით მგზავრობა გაძვირდა. ფასნამატი სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში სხვადასხვაა. მაგალითად, ლაგოდეხიდან თბილისში მგზავრობა 8-ის ნაცვლად 10 ლარი გახდა. მძღოლები ამბობენ, რომ თუკი საფასურს არ გაზრდიდნენ, იძულებული იქნებოდნენ, მგზავრთა გადაყვანაზე საერთოდ უარი ეთქვათ, რადგან უკვე წაგებაზე მუშაობდნენ. მგზავრობის საფასურის გაძვირებას, პირველ რიგში, საწვავზე ფასის მატებას უკავშირებენ. იმასაც ამბობენ, რომ ქვეყანაში თითქმის ყველაფერი გაძვირდა და თუკი ფასს ისინიც არ მოუმატებდნენ, ოჯახების რჩენას ვეღარ შეძლებდნენ.

„მგზავრობის საფასური გავაძვირეთ, რადგან გაძვირდა საწვავ-საპოხი და სათადარიგო ნაწილები. თბილისის და რუსთავის მიმართულებით მომატებულია ორი ლარით. ფასი ისევ დაიწევს, თუკი საწვავი გაიაფდება, მაგრამ ამის წინაპირობებს ნამდვილად ვერ ვხედავთ“, - განაცხადა ერთ-ერთმა მძღოლმა.

კახეთიდან თბილისის მიმართულებით მოძრავი მოკროავტობუსები თავად მძღოლების საკუთრებაა. კახეთის ქალაქებში მუშაობს მხოლოდ ავტოსადგურები, სადაც ბილეთები იყიდება. ეს უკვე კერძო შპს-ა. ყოველი გაყიდული ბილეთიდან ამ კომპანიას ერთი ლარი ერიცხება. შპს და მძღოლები თავად იღებენ გადაწყვეტილებას ფასის რეგულაციაზე. ლაგოდეხის ავტოსადგურის თანამშრომელი გივი ქადაგიშვილი ამბობს, რომ მგზავრები უკმაყოფილებას არ გამოთქვამენ, რადგან ქვეყანაში არსებული პრობლემები მათთვის ცნობილია:

„ახალი ფასი, 10 ლარი, დადგინდა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე. თბილისიდან ლაგოდეხში და პირიქით მიკროავტობუსს 80 ლარის საწვავი სჭირდება. მძღოლები ხან 3-4 მგზავრით დადიან და რა ქნას მან, როგორ აანაზღაუროს ხარჯი? მგზავრებმა იციან მიზეზები, რატომაც გაძვირდა მგზავრობა, და ისინი აქ პრეტენზიებს არ გამოთქვამენ!“


საწვავის გაძვირების ფონზე მგზავრობის საფასურის გაძვირება ბუნებრივ პროცესად მიაჩნიათ მგზავრებსაც, თუმცა ამბობენ, რომ ეს მათ ეკონომიკურ მდგომარეობას კიდევ უფრო გაართულებს. ჩვენ მიერ გამოკითხულები ამბობენ, რომ მაშინ, როცა ქვეყანაში ყველაფერი ძვირდება, პასუხისმგებელი ხელისუფლებაა. მგზავრები ვარაუდობენ, რომ ფასების მატება კიდევ გაგრძელდება.

თბილისის მიმართულებით მგზავრობა გაძვირდა თელავიდან და სიღნაღიდანაც. სიღნაღში, ადგილობრივების თქმით, უკვე მეორე კვირაა, 6-ის ნაცვლად სამარშრუტო ტაქსით მგზავრობაში 7 ლარს იხდიან, თელავი-თბილისის მიმართულებით კი კერძო ტაქსით მგზავრობამ სამი ლარით მოიმატა. ადგილობრივები თბილისში მგზავრობაში ახლა უკვე 12-ის ნაცვლად 15 ლარს იხდიან. აღსანიშნავია, რომ თელავი-თბილისის მიმართულებით მგზავრობის ღირებულება ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მეორედ გაძვირდა. თავდაპირველად 10-ის ნაცვლად 12 ლარი გახდა, ამჟამად კი 15 ლარი ღირს.

მძღოლები მგზავრობის ღირებულების გაზრდას საწვავზე ფასის მატებას უკავშირებენ და არ გამორიცხავენ, რომ თუკი საწვავის ფასი კიდევ მოიმატებს, მგზავრობის საფასურიც ავტომატურად გაიზარდოს. აღსანიშნავია, რომ სადღესასწაულო დღეებში, როცა ადამიანები დედაქალაქიდან რეგიონებში ბრუნდებიან, მგზავრობის საფასურს კერძო ტაქსები ყოველთვის ზრდიან.

ოპოზიცია რეგიონებში გადის

ოპოზიცია რეგიონებში გადის. პირველი აქცია 6 დეკემბერს, ქუთაისში დაიგეგმა. „ყველა ერთის წინააღმდეგ“ - გაერთიანებული ოპოზიცია კვირის ბოლოს, ამ გზავნილით, მსვლელობას რუსთაველის ქუჩაზე დაიწყებს და ქუთაისის მერიასთას, აქციით დაასრულებს.

აქციები რეგიონებში არასასესიო კვირებში გაიმართება. ოპოზიციონერი ლიდერები შეთანხმდნენ, რომ შეხვედრები გაიმართება ყველა დიდ ქალაქში. მათ შორის, ბათუმში, ზუგდიდში, გორში, თელავში, მარნეულში. პარალელურად, აქციები გაგრძელდება თბილისშიც. ოპოზიციონერი ლიდერები და სამოქალაქო აქტივისტები ფართომასშტაბიანი აქციის გამართვას გეგმავენ თბილისში, 9 დეკემბერს.

რას ელიან ოპოზიციონერი ლიდერები რეგიონებში?

აკაკი ბობოხიძე, „ევროპული საქართველოს“ წევრი, რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ საპროტესტო მუხტს, რომელსაც ოპოზიცია რეგიონებში ჩაიტანს, საზოგადოება აუცილებლად გაიზიარებს. დეპუტატის თქმით, რეგიონებში გასული ოპოზიცია არ გამოვა კანონის ფარგლებიდან და ისინი მხოლოდ და მხოლოდ ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარე იმოქმედებენ.

როგორც აკაკი ბობოხიძე ამბობს, ქუთაისში ოპოზიციონერი ლიდერები და მათი ახლო გარემოცვა გაემგზავრება. ამ ეტაპზე, არ არის დაგეგმილი, რეგიონებში დედაქალაქიდან კოლონებით წასვლა.

მიუხედავად იმისა, რომ პირველ დეკემბერს, ქუთაისში, „ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისი „ქართული ოცნების“ წევრებისა და მხარდამჭერების მხრიდან თავდასხმის ეპიცენტრად იქცა, ამ ფონზე, აკაკი ბობოხიძე მაინც დარწმუნებულია, რომ ქუთაისში დაგეგმილ აქციაზე ხელისუფლებისაგან განაწყენებული მოსახლეობა სწორედ მათ გარშემო მოიყრის თავს:

„და ვინ იყო ის ხალხი, რომლებმაც „ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისს კვერცხები დაუშინეს? ისინი იყვნენ „ქართული ოცნების“ ლუკმა-პურზე დასმული ხალხი. ე.წ. აიპებისა და სსიპების თანამშრომლები. ქუთაისში, გუშინ, გულწრფელად აღშფოთებული ხალხი არ გამოსულა“.

რეგიონების პროტესტის იმედი აქვს ალეკო ელისაშვილს, „სამოქალაქო მოძრაობის“ ლიდერს. „ამხილე ფეოდალი მაჟორიტარი“ - კამპანია ამ სახელწოდებით ალეკო ელისაშვილმა 24 ნოემბერს, კახეთიდან დაიწყო. მის ჩასვლას კახეთში ხმაური და დაპირისპირება მოჰყვა. ამ შემთხვევაშიც, „ქართულმა ოცნებამ“ ოპოზიციონერი ლიდერის წინააღმდეგ პარტიული აქტივი გამოიყენა. 28 ნოემბერს ალეკო ელისაშვილი გორში ჩავიდა:

„დავდივართ, ვხვდებით ხალხს და ვუხსნით, რომ ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რეგიონებში გაბატონებული სიღარიბისა, ეს არის სწორედ სისტემა და მისი პირმშო - მაჟორიტარები, რომლებიც სინამდვილეში ფეოდალებივით არიან მომსხდარნი თავიანთ რაიონებს. ხალხის განწყობა ჩვენს მიმართ არის ერთმნიშვნელოვნად პოზიტიური და საპროტესტო. ორჯერ გავედით რეგიონებში და ორივეგან მსგავსი სურათი დაგვხვდა. საკრებულოები, მერია, კრებს ხალხს. ხდება აიპებისა და სსიპების თანამშრომლების მობილიზება. მაგალითად, გორში, მერიის კუთვნილი ავტობუსით მოიყვანეს საჯარო მოხელეები. ქმნიან ჩვენთან დაპირისპირების იმიტაციას, რომ აი, ვითომ ხალხი აღშფოთებულია“.

როგორ დახვდება რეგიონები საპროტესტო აქციებს?

ოპოზიციონერი ლიდერებისგან განსხვავებით, აბსოლუტურად სხვა მოლოდინები აქვთ რეგიონებში დაგეგმილ აქციებთან დაკავშირებით ადგილობრივი ხელისუფლების, „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლებს. მათი სიტყვებით, საზოგადოება, რომელიც მომავლისკენ არის ორიენტირებული, არ დაუჭერს მხარს იმ „დესტრუქციულ ძალებს, რომლებიც წარსულის დასაბრუნებლად მოდიან“. მიუხედავად იმისა, რომ აქციების ორგანიზებაში სხვადასხვა ოპოზიციური პარტია იღებს მონაწილეობას, აქციების ორგანიზატორებად ისინი „ნაციონალურ მოძრაობას“ მოიხსენიებენ.

ერთი მხრივ ამბობენ, რომ ქვეყანაში სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება დაცულია და ყველას, მათ შორის, ცხადია, ოპოზიციასაც, აქვს სრული უფლება, რეგიონებში გამართონ აქციები. მეორე მხრივ, ისინი არ გამორიცხავენ, რომ რეგიონებში ჩასულ ოპოზიციონერ ლიდერებს, შესაძლოა, ადგილობრივებმა ე.წ. კონტრაქციები მოუწყონ.

მარეხ ნიჟარაძე, ქუთაისის საკრებულოს ფრაქცია „ქართული ოცნების“ ხელმძღვანელი რადიო თავისუფლებასთან საუბრისას პირდაპირ ამბობს, რომ თუკი ქვეყანაში სიტყვის გამოხატვის თავისუფლებაა, მაშინ ეს უფლება საზოგადოების იმ ნაწილმაც უნდა გამოიყენოს, რომელიც „ქართული ოცნების“ მხარეს დგას:

„ქუთაისი იქნება პირველი ღირსეული ქალაქი, რომელიც დაიწყებს მათ წინააღმდეგ ბრძოლას. დიახ, ჩვენი მხარდამჭერები არიან ძალიან გაღიზიანებულები. ძალიან ბევრია, ვისაც ეს ძალა აღარ უნდა ხელისუფლებაში. აღარ უნდა მათი ბოგინი და თარეში. მეც ვიყავი მომხრე, რომ 2020 წელს საპარლამენტო არჩევნები პროპორციული წესით ჩატარებულიყო, მაგრამ რაკი ეს ასე არ მოხდა, რა ვქნათ, არიქა, დავიქეცით და აღარაფერმა აღარ უნდა იმუშაოს? დღეს ეს ხალხი დესტაბილიზაციისა და დემაგოგიისათვის არის მზად. ამ ხალხმა არ უნდა ილაპარაკოს მოსახლეობის სახელით. მოემზადონ არჩევნებისთვის და ხალხი გადაწყვეტს, ვინ აირჩიოს და ვინ არა“.

მერაბ ქვარაია, ზუგდიდის მაჟორიტარი დეპუტატი, უმრავლესობის ის ერთ-ერთი წევრია, რომელმაც 14 ნოემბერს მხარი არ დაუჭირა კანონპროექტს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პროპორციული წესით ჩატარების შესახებ. 22 ნოემბერს, მისი ბიუროს კარზე ოპოზიციის წარმომადგენლებმა ბოქლომის დადება გადაწყვიტეს, თუმცა, დეპუტატის მხარდამჭერებმა მათ ამის საშუალება არ მისცეს.

დღეს მერაბ ქვარაია დარწმუნებულია, რომ იმდენად მაღალია ქვეყანაში „ნაციონალური მოძრაობისა“ და "მასთან დაკავშირებული სხვა ოპოზიციური ძალების მიუღებლობა", რომ ოპოზიცია რეგიონებში მხარდამჭერების შეგროვებას ვერ მოახერხებს.

„ჩვენ არაერთი საპროტესტო აქცია ვიხილეთ ოპოზიციის მიერ ინსპირირებული. ოპოზიცია მხოლოდ რამდენიმე ათეული ადამიანის მობილიზებას ახერხებს. ამჯერადაც ასე იქნება, არანაირ განსაკუთრებულ აქტიურობას არ ველით. ფაქტია ისიც, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ მიმართ აგრესიის ძალიან დიდი მუხტია საზოგადოებაში. აგრესიაა იმ რეჟიმის მიმართ, რომელსაც მიხეილ სააკაშვილი მართავდა. თუმცა, ხელისუფლება ყველაფერს აკეთებდა და გააკეთებს იმისთვის, რომ მაქსიმალურად იყოს დაცული სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება“.

ოპოზიციის მიერ დაგეგმილი აქციები გორში და შიდა ქართლში დღის გეგმას რომ ვერ შეცვლის, ამაში დარწმუნებულია მიხეილ გოგინაშვილი, გორის საკრებულოში ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე. როგორც ის რადიო თავისუფლებას ეუბნება, დღეს საზოგადოებაში „ქართული ოცნების“ მიმართ უკმაყოფილების ხარისხი არ არის იმ დონეზე, რომ ხალხი მმართველი პარტიის წინააღმდეგ ქუჩაში გამოვიდეს. ის არ გამორიცხავს, რომ ოპოზიციის მიერ დაგეგმილმა აქციებმა მოსახლეობა გააღიზიანოს, რასაც შესაძლოა კონტრაქციები მოჰყვეს:

„კი, ყოფით საკითხებზე არსებობს უკმაყოფილება, თუმცა, არა ისეთი, რომ ხალხი ოპოზიციის მიერ ორგანიზებულ საპროტესტო აქციებს შეუერთდეს. რაც შეეხება პროპორციული წესით არჩევნებს, იმასაც ვიტყვი, რომ სოფლის მოსახლეობას ურჩევნია ჰყავდეს მაჟორიტარი დეპუტატები, რათა პირადად მივიდნენ მათთან და გააცნონ პრობლემები. ასეთია განწყობა. გორში, საპროტესტო აქციებზე სულ ხუთი-ათი კაცი გამოდის ხოლმე და თუკი ოპოზიციას მუხტის ან ხალხის რაოდენობის გაზრდა უნდათ, თბილისიდან ჩამოჰყავთ ხოლმე აქტივისტები. ეს არის ჭიქაში ქარიშხლის დატრიალება. ჩვენ არ ვემზადებით არანაირი კონტრაქციებისთვის. მაგრამ მინდა ვურჩიო ოპოზიციას, რომ „ნაციონალურ მოძრაობას“ მმართველობის პერიოდში იმდენი დანაშაული აქვს ჩადენილი, რომ არ გამიკვირდება, თუკი მათ წინააღმდეგ დაზარალებული მოსახლეობა გამოვა“.

გურჯაანის მერი, არჩილ ხანდამაშვილი კი ეუბნება რადიო თავისუფლებას, რომ მოსახლეობის საზრუნავი ყოფითი პრობლემებია, ისინი ნაკლებად ინტერესდებიან როგორც საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების წესით, ისე ოპოზიციის მიერ დაგეგმილი აქციებით:

„ჩვენ ვცხოვრობთ დემოკრატიულ ქვეყანაში. მაქსიმალურად არის დაცული სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება. ასე რომ აქციების ჩატარების პრობლემა არ შეექმნებათ. ჩვენ კი, ჩვენის მხრივ, ვაგრძელებთ იმ დავალებების შესრულებას, რასაც ადგილობრივი მოსახლეობა გვავალებს“.

მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ მაქსიმალურად არის და იქნება დაცული ოპოზიციონერთა და სამოქალაქო აქტივისტების სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება, 2 დეკემბერს, მცხეთაში, მაჟორიტარი დეპუტატის, დიმიტრი ხუნდაძის ბიუროსთან მიმდინარე აქციას, დაპირისპირება და ხმაური მოჰყვა. შედეგად, შსს-მ დააკავა მოძრაობა „გაბედეს“ ოთხი წევრი და „ქართული ოცნების“ სამი მხარდამჭერი.

როგორც „გაბედეს“ ერთ-ერთმა წევრმა, მამუკა ჯუღელმა უთხრა რადიო თავისუფლებას, აქტივისტებმა დიმიტრი ხუნდაძის ოფისთან სიმბოლურად 41 ვერცხლის მონეტა მიიტანეს და მაჟორიტართან შეხვედრას ითხოვდნენ, რათა მისთვის კითხვა დაესვათ, თუ რატომ მისცა ხმა პროპორციული საარჩევნო სისტემის წინააღმდეგ. მისი თქმით, სწორედ ამ დროს დაუპირისპირდნენ მათ უცნობი პირები.

სამოქალაქო აქტივისტების განცხადებით, „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე, ბიძინა ივანიშვილი ცდილობს, სამოქალაქო მოძრაობებისა და ოპოზიციური პარტიების პროტესტი გახადოს მარგინალიზებული და ამისთვის, ის აქტივისტებს უპირისპირებს პარტიულ აქტივს, საჯარო უწყებებში დასაქმებულებსა და პარტიული ინტერესების მქონე ადამიანებს:

„ბიძინა ივანიშვილის მიზანია, შექმნას სამოქალაქო დაპირისპირების ილუზია. სამოქალაქო საზოგადოება ერთიანია პროპორციული არჩევნების მოთხოვნაში, ამას მოწმობს როგორც ზოგადი განწყობები, ასევე არაერთი საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული სხვადასხვა კვლევა! ჩვენ ვაგრძელებთ კანონის ფარგლებში მოქმედებებს, გამოვიყენებთ კონსტიტუციით მონიჭებულ ყველანაირ უფლებას და შევუქმნით მაქსიმალურ დისკომფორტს ხელისუფლებას, რომელიც გაუჩერებლად ატყუებს ადამიანებს! მოვუწოდებთ ქართულ ოცნებასა და პირადად ბიძინა ივანიშვილს, აიღოს პასუხისმგებლობა იმ პოლიტიკურ კრიზისზე, რომელიც თავად შექმნა და ახლა თავადვე აღრმავებს. პოლიციას კი, რომელიც ახლა მხოლოდ ბიძინა ივანიშვილის ინტერესებს ემსახურება, ვთხოვთ, ემსახურონ საქართველოს და ნაცვლად უდანაშაულო ადამიანების დაჭერისა, დააკავონ მოძალადე ზონდერები“, - ნათქვამია განცხადებაში, რომელიც 2 დეკემბერს, საღამოს გაავრცელეს მოძრაობებმა „ქვეყნის სამსახურში“ და „რუსეთი ოკუპანტია“.

უბუსუსებო კივი, კივანო და ფიზალისი - კახელი ფერმერის ეგზოტიკური ბაღი

82 წლის ფერმერს, თემურ ლოლაძეს, ლაგოდეხში ეგზოტიკური ხილისა და ბოსტნეულის ბაღი აქვს გაშენებული. ვიდრე მასობრივ მოყვანას დაიწყებდა, რამდენიმე წელი ცდებს ატარებდა. უბუსუსებო კივისთვის, ფიზალისისა (ოქროსფერი კენკრა) და კივანოსთვის (აფრიკული კიტრი) ლაგოდეხის ზომიერად ნოტიო ჰავა და ჰაერის ტემპერატურა ხელსაყრელი აღმოჩნდა.

რატომ გადაწყვიტა ფერმერმა საქართველოსთვის უიშვიათესი ხილისა და ბოსტნეულის მოყვანა და როგორია მისი გეგმები?

თბილისიდან 160 კილომეტრით დაშორებულ, საქართველოს უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, ლაგოდეხში, მცხოვრებმა თემურ ლოლაძემ მინი კივის მოყვანა დაიწყო.

მას უბუსუსებო კივსაც ეძახიან. ხილი ტრადიციული კივისგან რადიკალურად განსხვავებული გემოთი გამოირჩევა. ამასთან, ის, ჩვეულებრივ კივთან შედარებით, მცირე ზომისაა და მისი დაგემოვნება კანითაც კი შეიძლება, რადგან ხილს არ აქვს ბუსუსები. ფერმერი გვეუბნება, რომ ნერგი საცდელად აშშ-დან გამოიწერა და აღმოჩნდა, რომ ადგილობრივ კლიმატთან კარგად ადაპტირდა.

ლაგოდეხში ზომიერად ნოტიო ჰავაა და ჰაერის ტემპერატურა საშუალოდ 28 გრადუსია. ზაფხული ცხელია, ზამთარი კი - ზომიერად ცივი. თემურ ლოლაძე ამბობს, რომ ის პირველია, რინც საქართველოში ამ ხილის მოყვანა დაიწყო:

„ჩემმა უმცროსმა ბიჭმა ამერიკიდან შემოიტანა სამი ძირი, თუმცა მე თავიდან გამოვზარდე, შევაჩვიე ლაგოდეხის კლიმატს და მივიღეთ ნაყოფი, რომელიც არის ძალიან გემრიელი. ბევრად სჯობია იმ კივს, რომელიც ლაგოდეხში ხარობს და მოდის. ამ კივს რამდენიმე ჯიში აქვს. ის არის წითელი, ყვითელი, ასევე ნარინჯისფერი და იისფერიც. მე ეზოში 5 ფერის კივი მაქვს. ფერების გარდა, მას განსხავებული გემოებიც აქვს. არის ბანანისა და ანანასის გემოთი, აქვს ნესვის გემოც.

ამ კივის ნაყოფი, მართალია, პატარაა, ვიდრე ჩვეულებრივი კივი, მაგრამ გემოთი განსხვავდება და ძალიან გემრიელია. გარეცხავ და პირდაპირ მიირთმევ, რადგან გათლა არ უნდა. რომ ვთქვა, კილოობით იყიდება, ასე არ არის. 1 კგ 26 ლარი ღირს და ძნელია ყველამ იყიდოს“.

ფერმერი თემურ ლოლაძე გვიხსნის, თუ რატომ გადაწყვიტა განსხვავებული, მინი კივის მოყვანა. ამბობს, რომ კახეთში მოსახლეობის დიდ ნაწილს მცირე მიწა აქვს და ხორბლისა და სიმინდის რაც უნდა კარგი მოსავალი მოიყვანო, გლეხი მაინც წაგებული რჩება, რადგან მცირე მიწის დამუშავება და მოვლა-პატრონობა უფრო ძვირი ჯდება, ვიდრე დიდი ნაკვეთების, ხორბალსა და სიმინდს კი ყოველთვის დაბალი ფასი აქვს.

ამიტომ, ფერმერის თქმით, შესაძლებელია მცირე ნაკვეთში ისეთი პროდუქტი მოიყვანო, რომელიც ბაზარზე საკმაოდ ძვირი ღირს და ამით მიწის დამუშავების დროს გაწეული ხარჯიც აანაზღაურო და შედარებით დიდი მოგებაც დაგრჩეს. ლოლაძის თქმით, 1 კგ უბუსუსებო კივი ქართულ ბაზარზე 26 ლარამდე ღირს.

„მაგალითად, თუ სიმინდს მოიყვან 5 ჰექტარზე, შესაძლოა მიიღო 5 000 ლარი, მაგრამ ერთი ჰექტარის მეოთხედზე რომ მოიყვანო იშვიათი და ეგზოტიკური ხილი და ბოსტენული, გაცილებით მეტი შემოსავლის მომცემია. საქართველოსნაირი პირობები ძალიან ცოტა ქვეყანას აქვს და ეს ყველამ უნდა გამოვიყენოთ“.

მინი კივი არ არის ერთადერთი განსხვავებული ხილი, რომელიც ლაგოდეხელ ფერმერს მოჰყავს. ახლახან დაიწყო ფიზალისის, იგივე ოქროსფერი კენკრის მოყვანა.

ეს არის მრავალწლიანი მცენარე. ნაყოფი მრგვალია და ტკბილი. როგორც თემურ ლოლაძე გვეუბნება, ფიზალისს ხალხურ მედიცინაში მრავალი დაავადების სამკურნალოდ გამოიყენებენ, მდიდარია A, B და C ვიტამინებით. გარდა მისა, მისგან ამზადებენ მარინადს. ამბობს, რომ, კივისგან განსხვავებით, ფიზალისის მოყვანა უფრო რთულია და მცირე მოსავალსაც იძლევა, თუმცა ბაზარზე ერთი კილოგრამის ფასი, შესაძლოა, 60 ლარიც იყოს.

„ჩვენ, უკვე მეორე წელია, ვაწარმოებთ ფიზალისს. უნდა ითქვას, რომ ძალიან რთული მოსაყვანია, ნაყოფი კი - მსუბუქი, მაგრამ როცა 1 კგ 60 ლარამდე ღირს, ის გაწეულ ხარჯებსაც ანაზღაურებს და მოგებასაც ტოვებს“.

თემურ ლოლაძის ეგზოტიკურ ბაღში წელს კივანოც მოვიდა. ეს არის იგივე აფრიკული კიტრი გოგრისებრთა ოჯახდან და მისი სამშობლო აფრიკაა.

კივანო გამოიყენება საკვებად. მისგან ამზადებენ სალათებს და კოქტეილებს. ბაზარზე ერთი კილოგრამის ფასი, დაახლოებით, 28 ლარია.

კივანო
კივანო

1 ლარად გასაცემი წამლების ნაწილი კახეთის აფთიაქებში არ აქვთ

საქართველოში, უკვე მესამე წელია, მუშაობს ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფის პროგრამა, რომელიც „უფასო მედიკამენტების“ სახელით არის ცნობილი. წესით, ამ პროგრამით უნდა ისარგებლონ სოციალურად დაუცველებმა, საპენსიო ასაკის მოქალაქეებმა და მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის მქონე პირებმა. პროგრამის მიხედვით, ბენეფიციარები მედიკამენტების ნაწილს იღებენ სიმბოლურ ფასად - 1 ლარად, თუმცა ბოლო ხანებში კახეთის რეგიონში სულ უფრო მეტი ადამიანი ჩივის, რომ რეალურად უფასო მედიკამენტებს ვერ იღებენ, რადგან იმ აფთიაქებში, რომლებიც სახელმწიფო პროგრამაში არიან ჩართული, წამლის მარაგი, ფაქტობრივად, არ აქვთ. მაგალითად, ჟუჟუნა მაჭარაშვილი ამბობს, რომ მუდმივად სჭირდება არტერიული წნევის სარეგულირო მედიკამენტები, პროგრამის მოთხოვნებსაც აკმაყოფილებს, მაგრამ აფთიაქში უთხრეს, რომ მარაგი ამოწურულია და ფიზიკურად წამალს ვერ გასცემენ. ჟუჟუნა მაჭარაშვილი იმასაც გვეუბნება, რომ იგივე წამალი აფთიაქში იყიდება.

აფთიაქებში ამბობენ, რომ უფასო მედიკამენტების პროგრამით წამალი არა გვაქვსო, თუმცა ფულზე ყიდიან. ცხელ ხაზზე დარეკეთო, მითხეს. მეც ბევრჯერ დავრეკე, მაგრამ არც ცხელ ხაზზე გვცემენ პასუხს“, - განაცხადა ჟუჟუნა მაჭარაშვილმა.

რასაც გვპირდებიან და, წესით, უნდა იყოს უფასო მედიკამენტების სიაში, ადგილზე რომ მივდივარ, არ გვხვდება. რამდენჯერაც ვიყავი, არ იყო. ბოლოს მომწყინდა და გავანებე თავი.

ჟუჟუნა მაჭარაშვილი არ არის ერთადერთი, ვინც უფასო წამლების პროგრამით ვერ სარგებლობს. ჩვენ მიერ გამოკითხული რესპონდენტების უმრავლესობა ამბობს, რომ, იშვიათი გამონაკლისების გარდა, 1 ლარად გასაცემი წამლები აფთიაქებში რეალურად არასდროს არ აქვთ. უფრო მეტიც, ერთ-ერთი რესპონდენტის თქმით, კონკრეტული წამლის მისაღებად აფთიაქში 3 თვე იარა, ამასობაში კი მის რეცეპტს ვადა გაუვიდა.

„რომელი წამალიც მე მჭირდებოდა, როცა ვიკითხე, აფთიაქში არ იყო. სხვა მედიკამენტები არისო, მაგრამ ისინი მე არ მჭირდება. უფასო წამლების პროგრამით ზოგი მედიკამენტები აქვთ, თუმცა ყველა არა“.

„პროგრამით ვერ ვსარგებლობ, იმიტომ რომ ის წამლები, რომელიც მჭირდება და რომელიც მართლა არის საჭირო, აფთიაქში არ არის“.

ვერ გეტყვით, როდის შეივსება მარაგები, იმიტომ რომ ეს ინფორმაცია ზუსტი თარიღის მითითებით არც ჩვენ არ გვაქვს. აუცილებლად უნდა შეივსოს მედიკამენტების მარაგი, მაგრამ, სამწუხაროდ, ის სამსახური, ვისაც ევალება, დეტალურ მონაცემს ვერ გვაწვდის.
ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელი ხაზი


„რასაც გვპირდებიან და, წესით, უნდა იყოს უფასო მედიკამენტების სიაში, ადგილზე რომ მივდივარ, არ გვხვდება. რამდენჯერაც ვიყავი, არ იყო. ბოლოს მომწყინდა და გავანებე თავი. იძახიან, სამედიცინო პროგრამები შეიცვალაო. არადა, არაფერი არ შეცვლილა ადამიანის საკეთილდღეოდ. ეს ტვირთი მხრებზე იმდენად გვაწევს, რომ ხალხს გვძირავს უკვე.

ჩვენ რესპონდენტების ნათქვამი გადავამოწმეთ სახელმწიფო პროგრამაში ჩართულ კახეთის ერთ-ერთ აფთიაქში და ვიკითხეთ, მაგალითად, იყო თუ არა მარაგში არტერიული წნევის მედიკამენტი ამრადიპინი. ფარმაცევტებმა გვითხრეს, რომ აღნიშნული მედიკამენტი, დიდი ხანია, არ ჰქონიათ და არც ის იციან, თუ როდის შეივსება მარაგი. მათ მიგვითითეს, რომ ინფორმაციის მოსაძიებლად ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელ ხააზე დაგვერეკა, უწყების ცხელი ხაზის ოპერატორმა კი გვითხრა, რომ ეს პრობლემა მათი მოსაგვარებელი არ არის:

„ვერ გეტყვით, როდის შეივსება მარაგები, იმიტომ რომ ეს ინფორმაცია ზუსტი თარიღის მითითებით არც ჩვენ არ გვაქვს. აუცილებლად უნდა შეივსოს მედიკამენტების მარაგი, მაგრამ, სამწუხაროდ, ის სამსახური, ვისაც ევალება, დეტალურ მონაცემს ვერ გვაწვდის. აქედან გამომდინარე, მე ვერ შეგიყვანთ შეცდომაში და ვერ გეტყვით დროს. თქვენ არ ხართ პირველი, ძალიან ბევრი გვირეკავს ამ პრობლემის თაობაზე. პროგრამულად უნდა მოხდეს მედიკამენტების შეძენა. ეს ცხელი ხაზის მოსაგვარებელი პრობლემა რომ იყოს, ჩვენ ამას მოვაგვარებდით. ეს არის სოციალური მომსახურების სააგენტოს მოსაგვარებელი და თქვენ შეგიძლიათ სააგენტოს სახელზე დაწეროთ განცხადება და მიუთითოთ პრობლემა“.

დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს პრესსამსახურის წარმომადგნლები მთელი დღის განმავლობაში გვპირდებოდნენ, რომ უწყების კომპეტენტური წარმომადგენელი განგვიმარტავდა, თუ რატომ არის უფასო მედიკამენტების პროგრამაში შემავალი წამლების დეფიციტი აფთიაქებში, თუმცა მათ ამ დრომდე ვერ შეძლეს ასეთი ინტერვიუს ორგანიზება.

ველაზე ფართოდ გავრცელებულ ქრონიკულ დაავადებათა სამკურნალოდ საჭირო მედიკამენტების სიმბოლურ ფასად გაცემის პროგრამა 2017 წლიდან მუშაობს. ოპოზიციური პარტია „ევროპული საქართველოს“ წარმომადგენელი, დეპუტატი ზურაბ ჭიაბერაშვილი ფიქრობს, რომ ეს პროგრამა რეალურად ჩავარდა.

„უფასო მედიკამენტების“ პროგრამით 2018 წელს დაგეგმილზე ათჯერ ნაკლებმა პირმა რომ ისარგებლა, ამის შესახებ მაშინდელმა ჯანდაცვის მინისტრმაც განაცხადა. დავით სერგეენკომ სავარაუდო მიზეზებად დაასახელა ტექნიკური და საინფორმაციო ბარიერები. როგორ გეგმავს ამჟამინდელი მინისტრი, ეკატერინე ტიკარაძე, პრობლემის მოგვარებას, ჯერჯერობით ცნობილი არ არის.

საია: ქუთაისის სასამართლოს განჩინებები ნაკლებად დასაბუთებულია

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წარმომადგენლებმა ქუთაისში თბილისის, ქუთაისის, ბათუმის, გორისა და თელავის საქალაქო და თბილისისა და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოებში სისხლის სამართლის საქმეთა განხილვის მონიტორინგის ანგარიშიწარმოადგინეს. ეს რიგით მე-13 ანგარიშია. არასამთავრობო ორგანიზაცია მონიტორინგს ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს დაფინანსებით ახორციელებს. დაკვირვების მიზანია საქართველოს სასამართლოებში სისხლის სამართალწარმოების გამჭვირვალობისა და ადამიანის უფლებათა დაცვის სტანდარტების გაზრდა.

საიას სისხლის სამართლის ანალიტიკოსი მერაბ ქართვველიშვილი განმარტავს, რომ ანგარიშში მიმოხილულია 2018 წლის მარტიდან 2019 წლის თებერვლის ჩათვლით 2700-ზე მეტ სასამართლო პროცესზე დაკვირვების შედეგი. ქართველიშვილის განცხადებით, მონიტორინგი ცხადყოფს, რომ სისხლის სამართალწარმოება ხარვეზებით მიმდინარეობს. პრობლემად რჩება ის, რომ სასამართლო აღკვეთის ღონისძიების ორ სახეს - გირაოსა და პატიმრობას - იყენებს და, ფაქტობრივად, ალტერნატიული ზომები არ გამოიყენება. მერაბ ქართველიშვილის თქმით, „ქუთაისის სასამართლოში ტენდენციად გამოიკვეთა აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებისას მსჯელობის დაუსაბუთებლობა. სტატისტიკის თანახმად, ქუთაისის სასამართლოში, სხვა სასამართლოებთან შედარებით, ყველაზე ხშირად გამოიყენება აღკვეთის ღონისძიებად გირაოს დაუსაბუთებლად შეფარდება“.

საიას სისხლის სამართლის ანალიტიკოს მერაბ ქართვველიშვილისავე განცხადებით, შეინიშნება პროკურატურის მხრიდან პატიმრობის მოთხოვნის მაჩვენებლის ზრდა და კრიტიკულად მაღალია სასამართლოს მიერ პატიმრობის მოთხოვნის დაკმაყოფილების მაჩვენებელი. ასევე გამოიკვეთა ტენდენცია, რომ სასამართლო ნაკლები გულმოდგინებით ეკიდება პატიმრობის პერიოდული გადასინჯვის საკითხს და თითქმის ყველა შემთხვევაში უცვლელად ტოვებს, ამასთან, უმრავლეს შემთხვევაში არ ასაბუთებს პატიმრობის ვადის გაგრძელების აუცილებლობას. სასამართლოს გადაწყვეტილებების დასაბუთების ნაკლებობაზე ლაპარაკობს ადვოკატი სოფიო ყუბანეიშვილიც. მისი შეფასებით, სასამართლოს გადაწყვეტილებების დასაბუთება მნიშვნელოვანია გამჭვირვალობისა და მოქალაქეთა ნდობისთვის. სოფიო ყუბანეიშვილის განცხადებით, „ნაკლებად დასაბუთებული განაჩენების მიზეზად ხშირ შემთხვევაში სახელდება სასამართლოს გადატვირთულობა და მოსამართლეთა რაოდენობის სიმცირე, რაც სისტემის მნიშვნელოვანი ხარვეზია“.

გადაწყვეტილების დასაბუთების სიმწირეს ქართული მართლმსაჯულების „აქილევსის ქუსლს“ უწოდებს იურიდიული დახმარების სამსახურის იმერეთის ბიუროს ხელმძღვანელი გელა სიორდია. მისი განცხადებით, ბოლო წლებში ქართველი მოსამართლეები გადაწყვეტილების დასაბუთებისას სულ უფრო ხშირად იყენებენ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს, „თუმცა ამასაც ფორმალური ხასიათი აქვს და ხშირად არ შეესაბამება კონკრეტულ საქმეს“.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის სისხლის სამართლის საქმეების სასამართლო მონიტორინგის ანგარიშის მიხედვით, საპროცესო შეთანხმების სხდომებზე სასამართლო იშვიათად მსჯელობს სასჯელის კანონიერებასა და სამართლიანობაზე. საიამ იდენტიფიცირება მოახდინა შემთხვევებისა, როდესაც დარღვეული იყო კანონით გათვალისწინებული საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების 24-თვიანი ვადა. საიას წარმომადგენელთა ინფორმაციით, ქუთაისში გამართულ პრეზენტაციაზე საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოების წარმომადგენლები მიიწვიეს, თუმცა, გასული წლებისგან განსხვავებით, მოსამართლეები შეხვედრაზე არ მისულან.

ქუთაისში გრძელდება დისკუსია მოსკოვის თეატრის გასტროლის თაობაზე

სამოქალაქო აქტივისტების ნაწილი კვლავ აპროტესტებს ქუთაისში მოსკოვის თეატრის მიერ სპექტაკლების გამართვას.

მოსკოვის თეატრის, „ნიკიტსკის ჭიშკართან“, დასმა ქუთაისში გასტროლის შემდეგ ქალაქი დატოვა, თუმცა სამოქალაქო აქტივისტების ნაწილი კვლავ აპროტესტებს მესხიშვილის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში რუსული სახელმწიფო თეატრის მიერ სპექტაკლების გამართვას.

გასულ შაბათ-კვირას გამართული აქციების შემდეგ საკითხის განხილვამ სოციალურ ქსელებში გადაინაცვლა. სამოქალაქო აქტივისტებმა და ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებმა 19 ოქტომბერს ქუთაისის თეატრთან აქციით გააპროტესტეს მოსკოვის თეატრის დასის წარმოდგენა, 20 ოქტომბერს კი მოძრაობის „რუსეთი ოკუპანტია“ წარმომადგენლებმა თეატრში მისულ მაყურებლებს ოკუპაციის საწინააღმდეგო ფლაერები დაურიგეს. მესამე დღეა, სოციალურ ქსელში არ წყდება კამათი, უნდა უმასპინძლოს თუ არა სახელმწიფო თეატრმა მოსკოვის თეატრს, მაშინ როდესაც საქართველოს ტერიტორიის 20 % ოკუპირებულია და რუსეთი მავთულხლართების გავლებას აგრძელებს. მოძრაობის „რუსეთი ოკუპანტია“ წევრის, იმედა ონიანის, შეფასებით, „არ არსებობს ორი რუსეთი, ოკუპანტი და კულტურული. კრემლის პოლიტიკა საქართველოს მიმართ ძალისმიერი და უკანონოა და ქუთაისში მოსკოვის სახელმწიფო თეატრის გასტროლი რუსეთის ე.წ. რბილი ძალის გავლენის შედეგია“.

მოსკოვის თეატრის დასმა ქუთაისის მესხიშვილის დრამატული თეატრის მცირე სცენაზე ორი სპექტაკლი, „კესანე“ და „ჩვენი ეზოს სიმღერები“, წარმოადგინა.


მოსკოვის სახელმწიფო თეატრის მიერ ქუთაისში ორი სპექტაკლის გამართვას „რუსული ოკუპაციის ნაწილად“ მიიჩნევს სამოქალაქო აქტივისტი ქეთი დეისაძე.

სამოქალაქო აქტივისტთა ნაწილის პროტესტს არ იზიარებს ლელა ცეცაძე, რომელიც დაესწრო მოსკოვის თეატრის სპექტაკლს „ჩვენი ეზოს სიმღერები“. როგორც ლელა ცეცაძე ამბობს, მას თავიდანვე ჰქონდა ინფორმაცია, რომ თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი მარკ როზოვსკი ცნობილია, როგორც რუსეთის სახელმწიფო პოლიტიკის კრიტიკოსი, და არაერთხელ გამოუხატავს პროტესტი პრეზიდენტ პუტინის პოლიტიკის მიმართ. ლელა ცეცაძის ინფორმაციით,„სპექტაკლის ბოლოს მარკ როზოვსკიმ წაიკითხა ლექსი, რომელიც თანაგრძნობისა და თანადგომის გამომხატველი იყო საქართველოსა და ქართველი ხალხის მიმართ“.

მესხიშვილის თეატრის დირექტორის, სულხან გოგოლაშვილის, განმარტებით, მოსკოვის სახელმწიფო თეატრი ქუთაისში ჩამოვიდა იმ მემორანდუმის ფარგლებში, რომელიც გაფორმებული აქვთ ევროპისა და აზიის კიდევ 5 თეატრთან. სულხან გოგოლაშვილის განცხადებით, „თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელმა და რეჟისორმა მარკ როზოვსკიმ საქართველოსადმი მხარდაჭერა გამოხატა ჯერ კიდევ 2008 წელს, რუსეთთან ომის დროს“.

გასტროლის პირველ დღეს, 19 ოქტომბერს, თეატრთან სამოქალაქო აქტივისტებმა აქცია-პერფორმანსი გამართეს და რუსული დასისგან საქართველოს ოკუპაციის დაგმობა მოითხოვეს.


როგორც მესხიშვილის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი კონსტანტინე აბაშიძე ამბობს, სამოქალაქო აქტივისტებს უფლება აქვთ მშვიდობიანად გამოხატონ საკუთარი პოზიცია საქართველოს ოკუპაციის წინააღმდეგ და ეს მისთვის მისაღებია. აბაშიძის განცადებით, აღსანიშნავი და მნიშვნელოვანია ის, რომ მოსკოვის სახელმწიფო თეატრის რეჟისორი მარკ როზოვსკი, წლებია, იდეოლოგიურად უპირისპირდება პუტინის რეჟიმს და მისი თეატრი რუსეთიდან ერთადერთია, რომელმაც ქართულ თეატრთან მემორანდუმი გააფორმა, რაც სოლიდარობის ერთგვარი გამოხატულებაა. კონსტანტინე აბაშიძის თქმით, „მოსკოვის თეატრმა მაყურებელს ორი მაღალი დონის სპექტაკლი უჩვენა, რაც თეატრის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია“.

მოსკოვის თეატრის დასმა ქუთაისის მესხიშვილის დრამატული თეატრის მცირე სცენაზე ორი სპექტაკლი, „კესანე“ და „ჩვენი ეზოს სიმღერები“, წარმოადგინა. გასტროლის პირველ დღეს, 19 ოქტომბერს, თეატრთან სამოქალაქო აქტივისტებმა აქცია-პერფორმანსი გამართეს და რუსული დასისგან საქართველოს ოკუპაციის დაგმობა მოითხოვეს. სპექტაკლ „კესანეს“ შემდეგ რეჟისორმა მარკ როზოვსკიმ მაყურებელს მიმართა და განაცხადა, რომ სპექტაკლში, რომელიც ცნობილი რუსი მწერლის, ნობელის პრემიის ნომინანტის, ლუდმილა ულიცკაიას, ნაწარმოების მიხედვით დადგა, ადამიანობა იმარჯვებს სიძულვილზე.

მოძველებული ავტოტრანსპორტი ქუთაისში - წინასაარჩევნო დაპირება და მრავალწლიანი პრობლემა

ლეიბორისტული პარტიის ქუთაისის ორგანიზაციის წარმომადგენლებმა ხელმოწერების შეგროვება დაიწყეს სტუდენტებისთვის შიდასაქალაქო ტრანსპორტით მგზავრობის ღირებულების განახევრების მოთხოვნით. როგორც პარტიის წარმომადგენელი ირაკლი კიკვაძე განმარტავს, „ხელმოწერებს დაურთავენ განცხადებას და მერიას მიმართავენ, 2020 წლის ბიუჯეტის დაგეგმვისას გაითვალისწინოს სტუდენტების მოთხოვნა“.

მოძველებული ავტოტრანსპორტი ქუთაისში
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:24 0:00

თავად სტუდენტები ლეიბორისტული პარტიის წარმომადგენელთა ინიციატივას დადებითად აფასებენ და ამბობენ, რომ მგზავრობის საფასურის განახევრება მათთვის მნიშვნელოვანი შეღავათი იქნება.

ქუთაისში მგზავრთა გადაყვანას ავტობუსები და მიკროავტობუსები ემსახურება, რომლებსაც კერძო მფლობელები ჰყავთ. ამ დროისთვის ქალაქში მუშაობს 10-მდე კომპანიის სატრანსპორტო საშუალებები. მათ 4 წლით ჰქონდათ ნებართვა მოპოვებული ტენდერით. ნაწილს ხელშეკრულების ვადა უკვე გაუვიდა, ნაწილს კი წლის ბოლოს ეწურება. როგორც მერიაში განმარტავენ, ქალაქში ახალი ავტობუსების შემოყვანა 2020 წლიდან იგეგმება, რისთვისაც ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკისგან სესხს აიღებენ. „ქუთაისის სატრანსპორტო კომპანიის“ დაარსებისთვის საკრებულოს უმრავლესობამ მერიას თანხმობა უკვე მისცა, ასევე გამოიყო მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ავტოპარკი უნდა აშენდეს.

ქუთაისში სატრანსპორტო საშუალებების მოწესრიგებას და ამორტიზებული, ძველი ავტობუსებისა და მიკროავტობუსების შეცვლას, წლებია, ითხოვენ მგზავრები. მათი ნაწილი ამბობს, რომ „განსაკუთრებით რთულია მგზავრობა ცხელ დღეებში, რადგან სატრანსპორტო საშუალებებში კონდიცირების სისტემები არ ფუნქციონირებს, ზოგიერთ მათგანს კი გასაღები ფანჯრებიც არ აქვს“.

ქალაქში ავტოტრანსპორტის მოწესრიგებისა და მოძველებული ავტობუსების ახლით ჩანაცვლებას საჭიროდ მიიჩნევს საკრებულოში ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელმძღვანელი გიგა შუშანიაც, თუმცა დასძენს, რომ ეს შეუძლებელია, რადგან მუნიციპალიტეტს არ აქვს სამოქმედო გეგმა, თუ როგორ უნდა განვითარდეს და დაიხვეწოს ტრანსპორტით მომსახურება. გიგა შუშანიასავე განცხადებით, „უცნობია, თუ რა რაოდენობის სესხის აღებას აპირებს მერია ავტობუსების შესაძენად და როგორ განხორციელდება მუნიციპალური სატრანსპორტო კომპანიის მართვა“.


ქუთაისის მერიაში მუნიციპალური სატრანსპორტო სისტემის შესაქმნელად საჭირო თანხას ვერ ასახელებენ. განმარტავენ, რომ საკითხზე მუშაობენ საქართველოს რეგიონალური განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროსა და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკთან. მერიის ტრანსპორტის განყოფილების ხელმძღვანელის, ირაკლი ცხვედიანის, განცხადებით, „მუნიციპალური ტრანსპორტის შემოყვანა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისას ერთ-ერთი დაპირება იყო, რომელსაც ადგილობრივი ხელისუფლება ასრულებს და გადაწყვეტილება მიღებულია, რომლის მიხედვით, 2020 წლიდან ქალაქში ახალი ავტობუსები იმუშავებს“.

როგორც მერიაში განმარტავენ, მუნიციპალური ავტობუსების შემოყვანის შემდეგ დასაქმდება ყველა ის მძღოლი, რომელიც ქალაქში ავტოტრანსპორტს ემსახურება და შესაბამისი გამოცდილება აქვს. თავად მძღოლები და ავტობუსების მფლობელები ამბობენ, რომ ჯერჯერობით კონკრეტულ ინფორმაციას არ ფლობენ, თუმცა მათთვის მნიშვნელოვანია სამსახური შეინარჩუნონ და გამართული სატრანსპორტო საშუალებით მოემსახურონ მგზავრებს.

ქუთაისს 12 წელია, მუნიციპალური ტრანსპორტი არ ჰყავს. მერიის მონაცემებით, ყოველდღიურად მგზავრებს 10-მდე კომპანიის 70-მდე ავტობუსი და 160 მიკროავტობუსი ემსახურება.

კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობა კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ და დასაქმებულთა თანასწორობისთვის

5 წელია, მზის განახლებად ენერგიას მოიხმარს ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორდში მდებარე კომპლექსი „შატო ჩიქოვანები“.

საქართველოში კლიმატის ცვლილებების კვირეული 27 სექტემბერს დაიწყო და ოთხ ოქტომბრამდე გაგრძელდება. კვირეულის ფარგლებში არაერთი დისკუსია და შეხვედრა გაიმართა, რომელთა დიდი ნაწილი გლობალური კლიმატის ცვლილებას, ჰაერის დაბინძურებას, ბუნებრივი რესურსების არაეფექტურად გამოყენებას, ნარჩენების მართვას, ბუნებრივი ეკოსისტემებისა და ბიომრავალფეროვნების კარგვას, წყლის დაბინძურებას და სხვა მნიშვნელოვან პრობლემებს ეხება.

როგორც ავთანდილ გელაძე, წარმომადგენელი საქართველოს „მწვანეთა“ მოძრაობისა „დედამიწის მეგობრები“, განმარტავს, აუცილებელია სახელმწიფო ინსტიტუტებმა, მეწარმეებმა და მოქალაქეებმა ერთობლივად იზრუნონ გლობალური დათბობის შესამცირებლად. ავთანდილ გელაძისავე განმარტებით, კლიმატის ცვლილება გლობალური დათბობის შედეგია, რომლის ძირითად მიზეზს წარმოადგენს ადამიანის საქმიანობის შედეგად ე.წ. სათბურის გაზების გაფრქვევა ატმოსფეროში.

ქუთაისი
ქუთაისი

ავთანდილ გელაძის ინფორმაციით, იმის მიუხედავად, რომ საქართველოში ბოლო წლების განმავლობაში მრეწველობა მნიშვნელოვნად არ გაზრდილა, რამდენჯერმე გაიზარდა ენერგოპროდუქტების მოხმარება და, შესაბამისად, სათბურის გაზების ემისია. „მწვანეთა“ მოძრაობის წარმომადგენლის განცხადებით, ქვეყანას ამ დრომდე არ აქვს საკანონმდებლო რეგულაცია განახლებადი ენერგიების მოხმარებისა და ენერგოეფექტურობის შესახებ, თუმცა, ამის მიუხედავად, პასუხისმგებლიანმა ბიზნესსუბიექტებმა აუცილებელია მოიხმარონ მზისა და ქარის ენერგია. ავთანდილ გელაძე მიიჩნევს, რომ განახლებადი ენერგიების გამოყენება ბიზნესოპერატორების საქმიანობას გაცილებით მომგებიანს გახდის. ამასთან, მათი კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობაა იზრუნონ გარემოზე:

„ხვალ თუ არა ზეგ ენერგომატარებლები აუცილებლად გაძვირდება და მათი პროდუქციის ფასი მოიმატებს, ამიტომ ბიზნესი ორიენტირებული უნდა იყოს იმაზე, რომ დღესვე დაიწყოს განახლებადი ენერგიების გამოყენება“.

5 წელია, მზის განახლებად ენერგიას მოიხმარს ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორდში მდებარე კომპლექსი „შატო ჩიქოვანები“, რომელიც აერთიანებს ღვინის მარანს, სასტუმროს, რესტორანს და საკონფერენციო დარბაზს. როგორც შატოს მფლობელი უჩა ჩიქოვანი ამბობს, სოფელი გაზიფიცირებული არ არის და შეშის მოხმარების შესამცირებლად მან მზის პანელები დაამონტაჟა წლების წინ. უჩა ჩიქოვანის თქმით, თავდაპირველად 3 პანელი დადგა სახლის სახურავზე, თუმცა მას შემდეგ, რაც ეკონომიკური სარგებელი გამოთვალა, კიდევ ორი დაამატა. როგორც კომპლექსის მეპატრონე ამბობს, ეტაპობრივად კიდევ დადგამს მზის პანელებს და ელექტროენერგიას მთლიანად განახლებადი ენერგიით მიიღებს, რადგან გარდა იმისა, რომ ეს მომგებიანია, გარემოს ნაკლებად აბინძურებს, ვიდრე შეშა:

სამწუხაროდ, ამის მიუხედავად, ჩვენ მაინც გვხვდება ქვეყანაში დისკრიმინაციის ფაქტები სამუშაო ადგილებზე და გვხვდება შემთხვევები, როდესაც ქალებსა და მამაკაცებს განსხვავებული ანაზღაურება აქვთ ერთნაირი სამუშაოს შესრულებისას...
ლიკა კილაძე


„ვახდენ ჩანაცვლებას. ზამთარს და ზაფხულს მნიშვნელობა არ აქვს, მთავარია მზის სხივი იყოს, მაქვს ელექტროენერგია. ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ მოსახერხებელია - არ ვწვავ შეშას, რომელსაც აქვს კვამლი და ჭვარტლი“.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „განათლების განვითარებისა და დასაქმების ცენტრის“ ხელმძღვანელი ლიკა კილაძე ფიქრობს, რომ მეწარმეთა წარმატებისთვის, გარემოს დაცვის ღონისძიებების პარალელურად, აუცილებელია კომპანიაში დასაქმებულ ადამიანებს ღირსეული შრომითი პირობები და გარემო შეექმნათ. ლიკა კილაძის აზრით, პასუხისმგებლიანი ბიზნესი არა მხოლოდ აკმაყოფილებს მომხმარებელთა მოთხოვნებს, არამედ ითვალისწინებს თანამშრომლების და მის თემში მცხოვრები ადამიანების მოლოდინებს. ლიკა კილაძის განცხადებით, დღემდე გამოწვევად რჩება კომპანიებში თანაბარი სამუშაო პირობების შექმნა, მიუხედავად იმისა, რომ ამ სფეროს კანონი არეგულირებს:

„სამწუხაროდ, ამის მიუხედავად, ჩვენ მაინც გვხვდება ქვეყანაში დისკრიმინაციის ფაქტები სამუშაო ადგილებზე და გვხვდება შემთხვევები, როდესაც ქალებსა და მამაკაცებს განსხვავებული ანაზღაურება აქვთ ერთნაირი სამუშაოს შესრულებისას“.

ლიკა კილაძისავე განცხადებით, პასუხისმგებლიანმა ბიზნესკომპანიამ უნდა იზრუნოს თანამშრომელთა ჯანმრთელობაზე და უსაფრთხო სამუშაო გარემოსთან ერთად შესთავაზოს მათ ოჯახთან თავსებადი სამუშაო; ამასთან, თანაბარი პირობები უნდა შექმნას ქალებისთვის, შშმ პირებისა და სხვა მოწყვლადი ჯგუფებისთვის, ახალბედა ან ხანდაზმული თანამშრომლებისთვის.

ქუთაისი
ქუთაისი

როგორც ქუთაისში მოქმედი ავეჯის მწარმოებელი კომპანიის, „მადერა ჯორჯიას“, ხელმძღვანელი ბესიკ მატკავა ამბობს, კომპანია წლების განმავლობაში აქტიურად ასწავლის და ასაქმებს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს, რითაც თემში მცხოვრები მოწყვლადი ჯგუფების მიმართ საზოგადოების პასუხისმგებლობას ინაწილებს. ბესიკ მატკავას თქმით, სმენადაქვეითებული თანამშრომლის სამსახურში მიღების შემდეგ, მისთვის თანაბარი სამუშაო გარემო რომ შეექმნა, სურდოთარგმანის სპეციალისტი აიყვანა და ჟესტების ენა ისწავლეს თანამშრომლებმა:

„თავიდან სპეციალისტის დახმარებით გვიწევდა მუშაობა და შემდეგ ჩვენც ვისწავლეთ ჟესტების ენა და გარკვეული პერიოდი ერთად ვიმუშავეთ, რითაც კმაყოფილები ვიყავით“.

როგორც ავეჯის მწარმოებელი კომპანიის ხელმძღვანელი ბესიკ მატკავა ამბობს, კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობა ნებაყოფლობითი ვალდებულებაა, რომელსაც კანონით დაწესებულ მოთხოვნათა მიღმა იღებს ბიზნესი თავის თავზე და განსხვავდება ქველმოქმედებისა და სპონსორობისგან.

ქუთაისში ამ დრომდე ასუფთავებენ სახლებს

ქუთაისის მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც 28 სექტემბერს მოსულმა უხვმა ნალექმა დააზარალა, ამ დრომდე ასუფთავებს საკუთარ სახლებს და ეზოებს. წვიმის წყალმა ქალაქის სხვადასხვა დასახლებაში დატბორა სახლების პირველი სართულები და სარდაფები. მუნიციპალიტეტის მერიაში ზარალს ამ დრომდე ითვლიან და ამბობენ, რომ აღწერენ მოქალაქეებისთვის სტიქიის შედეგად მიღებულ ზიანს და დაეხმარებიან მათ.

ქუთაისის ე. წ. ბალახვნის დასახლება ერთ-ერთია, სადაც სადგურის ქუჩაზე ათეულობით მოსახლე დაზარალდა. როგორც ქუჩის მცხოვრებნი ამბობენ, ორი დღის წინ მოსული უხვი ნალექის დროს სანიაღვრე არხებმა ჭარბი წყალი ვერ გაატარა და წყალი სახლებში ქუჩიდან შევიდა. სადგურის ქუჩის მცხოვრებთა თქმით, ძლიერი წვიმის დროს ეზოებში წყალი სხვა დროსაც შეუვიდათ, თუმცა28 სექტემბერს განსაკუთრებით დაზარალდნენ. ადგილობრივების თქმით, დაუზიანდათ საცხოვრებელი ოთახები, საოჯახო ტექნიკა და სარდაფებში შენახული საკვები პროდუქტი.


28 სექტემბერს მოსული ძლიერი წვიმის შედეგად დაზარალებულები ამ დრომდე ასუფთავებენ სახლებს წვიმის წყლის მიერ შეტანილი შლამისა და სილისგან და აშრობენ საოჯახო ნივთებს, თუმცა მათი ნაწილი ამბობს, რომ ავეჯი, ფაქტობრივად, გამოუსადეგარი გახდა და ნაწილი გადაყარეს კიდეც. გამოდარების მიუხედავად, ოთახებში კედლები სველია და ნესტის სუნი დგას.

დაზარალებულ მოქალაქეთა ნაწილი ამბობს, რომ აპირებენ მიმართონ ადგილობრივ თვითმმართველობას ზარალის კომპენსაციისთვის. ისინი ითხოვენ ასევე სანიაღვრე არხების გაწმენდასა და კანალიზაციის მოწესრიგებას.

როგორც ქუთაისის მერიაში განმარტავენ, ქალაქის მასშტაბით სანიაღვრე არხები ინტენსიურად იწმინდება, ქალაქის ცენტრალური გამზირები და ქუჩები კი იმის გამოდაიტბორა, რომ 28 სექტემბერს დღისა და საღამოს საათებში უხვი ნალექი მოვიდა, სანიაღვრე არხებში დიდი რაოდენობით სილა და ნაშალი ქვა ჩავიდა ქალაქის იმ დასახლებებიდან, რომლებიც შემაღლებულ ადგილებზეა გაშენებული და დაბლობში მცხოვრები მოსახლეობა განსაკუთრებით დაზარალდა. როგორც მერიის საბინაო ინფრასტრუქტურის მართვისა და განვითარების სამსახურის ხელმძღვანელი ჯონი არაბიძე განმარტავს, „საგანგებოდ შექმნილ ცხელ ხაზზე შესულია 240-მდე შეტყობინება, ზარალის ოდენობაკი ამ დროისთვის უცნობია, რადგან ჯერ კიდევ მიმდინარეობსმოსახლეობისთვის მიყენებული ზიანის აღწერა“.

ქუთაისში 28 სექტემბერს მოსული უხვი ნალექის შედეგად, ათამდე ქუჩა დაიტბორა. ქალაქში ამ დრომდე მიმდინარეობს სტიქიის სალიკვიდაციო სამუშაოები, წმენდენსანიაღვრე არხებს დაასუფთავებენ ქუჩებს.ძლიერი წვიმის შედეგად მოვარდნილმა წყალმა დატბორარამდენიმე საავადმყოფოს, ბანკის, სასტუმროსა და სხვა კერძო ობიექტის პირველი სართულები და სარდაფები.

XS
SM
MD
LG