Accessibility links

logo-print logo-print

რეგიონები

ცოფის შემთხვევა ლაგოდეხში და არაინფორმირებულობის პრობლემა 

ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ შრომაში, ცოფით დაავადებულმა ძაღლმა ორი ადამიანი დაკბინა. ერთი მათგანი უკვე აცრეს და სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშაა, მეორე კი ვაქცინაციაზე უარს ამბობს.

ცხოველს რომ ცოფი ჰქონდა, სურსათის ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა ლაბორატორიული კვლევით დაადგინეს. თავდაპირველად გავრცელებული ინფორმაციით, ძაღლს პატრონი არ ჰყავდა, თუმცა, როგორც გავარკვიეთ, ის ყაველაშვილების ოჯახის იყო. ნოდარ ყაველაშვილის თქმით, ძაღლი აგრესიული გახდა

მარცხნივ ნოდარ ყაველაშვილი, მარჯვნივ კონსტანტინე დემეტრაშვილი
მარცხნივ ნოდარ ყაველაშვილი, მარჯვნივ კონსტანტინე დემეტრაშვილი

მეზობლების დაკბენამდე ერთი დღით ადრე: „ვერაფერს ვერ ვაჩნევდით და უცბად დაიწყო ადამიანებზე გაწევა და კბენა. ჩემზე არ იწევდა, თუმცა, როცა შევამჩნიე, რომ გაღიზიანებული იყო, ჯოხით დავდიოდი. ქუჩაშიც არ ვუშვებდი, მაგრამ ღობიდან გადახტა. ერთ-ერთ მეზობელს იმ დროს უკბინა, როცა ქუჩაში ვიდექით და ვლაპარაკობდით. ჯერ ფეხზე მიახტა და მერე მუცელზე უკბინა“.

ძაღლი აცრილი არ ყოფილა. პატრონი მიზეზად იმას ასახელებს, სოფელში ცოფის შემთხვევა არასდროს ყოფილა და ვერ წარმოედგინა, რომ მისი ძაღლი შესაძლოა, დაავადებული ყოფილიყო. გამოკვლევები და მკურნალობა ნოდარ ყაველაშვილსაც უტარდება. მისი მეზობელი კონსტანტინე დემეტრაშვილი, რომელსაც ძაღლმა მუცელზე უკბინა, ამბობს, რომ ადრე ძაღლი აგრესიულობით არასდროს გამოირჩეოდა და უბანში მისი არავის ეშინოდა. კონსტანტინე დემეტრაშვილი უკვე ორი დღეა მკურნალობის სპეციალურ კურსს გადის.

მაკა ხმალაძე
მაკა ხმალაძე

ლაგოდეხის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგის, მაკა ხმალაძის ინფორმაციით, ძაღლის მიერ დაკბენილმა კიდევ ერთმა პირმა აუცილებელ ვაქცინაციაზე უარი თქვა, რადგან ირწმუნება, რომ კბილი მხოლოდ შარვალზე გაკრა. ასეთ შემთხვევაშიც, მკურნალობა აუცილებელია, თუმცა, საფრთხეების ახსნის მიუხედავად, აცრაზე მაინც ვერ დაითანხმეს. „ჩვენ რაიმე სახის იძულების წესი არ გაგვაჩნია. ექიმებმა მამაკაცი და მისი ოჯახის წევრები უკვე გააფრთხილეს მოსალოდნელ, სავარაუდო შედეგებზე და ხელწერილი დააწერინეს, რომ საკუთარი სურვილით არ იტარებს მკურნალობას“, - გვითხრა მაკა ხმალაძემ.

როგორც ირკვევა, ცოფით დაავადებულ ძაღლთან კონტაქტი კიდევ ორ ადამიანს ჰქონდა. მაკა ხმალაძის თქმით, ორივე მათგანს უტარდება ანტირაბიული აცრები და იმუნოგლობულინით ვაქცინაცია.

ცოფის შემთხვევის დადასტურების შემდეგ, სოფელ შრომაში ვეტერინარები ჩავიდნენ. ისინი, პირველ რიგში, მივიდნენ იმ ოჯახებში, სადაც ძაღლის მიერ დაკბენილი ადამიანები ცხოვრობენ. სურსათის ეროვნული სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი თეა შველიძე გვეუბნება, რომ ჩატარდა დეზინფექცია და მოხდა პოტენციურად დაავადების მატარებელი ან ამთვისებელი ცხოველების ვაქცინაცია: „ცოფი არის დაავადება, რომელიც 100 %-ით ლეტალობით სრულდება. სწორედ ამიტომ, თუნდაც ერთი შემთხვევის დაფიქსირებისას აუცილებელია შესაბამისი ღონისძიებების გატარება და მოსახლეობის ინფორმირებულობა. თუ ხარ ინფორმირებული, ნიშნავს, რომ ხარ შეიარაღებული. თავდაცვის ერთ-ერთი ეფექტური საშუალებაა საკუთარი ცხოველების დროული ვაქცინაცია. სურსათის ეროვნული სააგენტო ვაქცინაციას ატარებს უფასოდ. შესაბამისად, შინაური ცხოველების მეპატრონეებმა უნდა მიმართონ სააგენტოს და ითანამშრომლონ ვეტერინარებთან. ეს არის ყველაზე კარგი მეთოდი, რომ თავიდან ავიცილოთ ასეთი შემთხვევები“.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, ქვეყნის მასშტაბით ყოველწლიურად ატარებს პატრონიანი და მიუსაფარი ძაღლების და კატების პროფილაქტიკურ, ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას. თუმცა, სააგენტო მოსახლეობას სთხოვს, თავადაც გამოიჩინონ ყურადღება და ადგილობრივ სამსახურებს მიმართონ. ცოფი საშიში, მწვავე ინფექციური დაავადებაა, რომელიც სიკვდილით სრულდება. ასეთი შედეგის თავიდან ასაცილებლად ვაქცინაციაა საჭირო.

ყველა ახალი ამბავი

„ეს არის ბულვარის მკვლელობის გამოცხადებული ქრონიკა“ - ბათუმელები ბულვარში 16- სართულიანი შენობის აგების  წინააღმდეგ

ბულვარის დამცველებად წოდებული ბათუმელები, რომლებმაც ხუთი წლის წინ კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსის მქონე ზღვისპირა პარკი ჩარევისგან დაიცვეს, ისევ გააქტიურდნენ.

„ბულვარი ისევ დასაცავია“, - დაწერეს მათ სოციალურ ქსელში და მოქალაქეებს ბულვარში, კოლონადებთან, საპროტესტო აქციაზე მოსვლისკენ მოუწოდეს.

„ნამდვილად არ მეგონა, თუ ისევ მომიწევდა ბულვარის ჩაბეტონების წინააღმდეგ ბრძოლა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა“, - ამბობს აქტივისტი აზა გაბუნია.

აქციის მონაწილეები ისტორიულ ბულვარში, ცენტრალური შადრევნების მიმდებარედ, 16-სართულიანი შენობის აგების წინააღმდეგნი არიან, რასაც შპს „ამბასადორი ბათუმი“ გეგმავს:

„ძველ ბულვარში, ყოფილი ბალნეოლოგიურის ადგილას, შენდება მაღლივი სასტუმრო. ჩვენ ამას ვეწინააღმდეგებით, ვინაიდან ბულვარი არის ძეგლი და მის მთლიანობაში უხეში ჩარევა დაუშვებელია. მოვითხოვთ სასწრაფოდ შეწყდეს მშენებლობა, პასუხისმგებელმა პირებმა კი, ვინც ვალდებულია ქალაქის მემკვიდრეობა დაიცვას, გამოასწოროს შეცდომა, რაც დაშვებულია. წინააღმდეგ შემთხვევაში ჩვენ მათი პასუხისმგებლობის საკითხს დავაყენებთ“, - ამბობს საინიციატივო ჯგუფ „დაიცავი ძველი ბულვარის“ წევრი, ექიმი ზეინაბ დიასამიძე.

„ამ მშენებლობის წინააღმდეგი ვარ. მაშინვე ცხადი იყო, რომ ეს იყო ბულვარის გამოცხადებული სიკვდილის ქრონიკა, როცა რამდენიმე ათეული მეტრი სიღრმის საძირკველი ვნახეთ. სამწუხაროდ, ყველა ხელისუფლება გვერდში დაუდგა მენაშენეს, რომელმაც ასე ხელაღებით უგულებელყო ქალაქის ინტერესები. პროექტი იმის საწინააღმდეგოა, რასაც მე ჩემს არქიტექტორ სტუდენტებს ვასწავლი. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ყველა ფუნდამენტურ ცნებას ეწინააღმდგება: არღვევს გარემოსთან ჰარმონიას, არღვევს მასშტაბს, არღვევს ადგილის სულს და განაშენიანების ხასიათს“, - თქვა საპროტესტო აქციაზე არქიტექტორმა, ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტის ასოცირებულმა პროფესორმა, გია რამიშვილმა.

შპს „ამბასადორი ბათუმმა“ საძირკველი ბულვარის ცენტრში 2018 წელს გათხარა, როდესაც 4-სართულიანი შენობის აშენების ნებართვა მოიპოვა. ბათუმელები საძირკვლის სიღრმის გამო იმთავითვე ეჭვს გამოთქვამდნენ, ხომ არ აპირებდა კომპანია უფრო მასშტაბურ მშენებლობას. ეჭვები დადასტურდა: 2019 წლის ბოლოს მენაშენემ შენობის 15 სართულამდე გაზრდა მოითხოვა. მაშინ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ ბათუმელების პროტესტის ფონზე პროექტის შეცვლაზე უარი თქვა, მიმდინარე წლის 21 იანვარს კი შპს „ამბასადორი ბათუმის“ პროექტის მასშტაბის 16 სართულამდე შეცვლას მხარი დაუჭირა აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთან არსებული საბჭოს წევრთა უმრავლესობამ, მათ შორის კაკო ძნელაძემ, რომელიც ამ საბჭოს წევრიცაა და აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილეც. მისი არგუმენტი ისაა, რომ არქიტექტურული პროექტი მოსწონს.

„მანამდე ამ ადგილას აშენდა კაფე „ორანჟერია“ ფრანგულ სტილში. ადრეც იყო ამ კაფეს წინააღმდეგ გამოსვლები, მაგრამ ახლა ბულვარის სახეს წარმოადგენს, ისეთი მაღალი დონის არქიტექტურაა. მის გვერდით კი, ბალნეოლოგიური ცენტრის ადგილას, სადაც ოთხი სართული უკვე აშენებულია, ახლა ისეთი არქიტექტურაა წარმოდგენილი, რომ შეესაბამება და მისადაგებულია ზუსტად სინთეზში იმ „ორანჟერია“ კაფესთან“, - აცხადებს აჭარის კულტურის მინისტრის მოადგილე, თუმცა არაფერს ამბობს იმაზე, თუ რამდენად მიესადაგება ახალი პროექტის მასშტაბი ძეგლის სტატუსის მქონე ბულვარს, მით უფრო მაშინ, როცა ისტორიული ბულვარის განაშენიანების გეგმა ახლა მუშავდება და სახელმწიფო ამაში 400 ათას ლარს ხარჯავს.

ამ დოკუმენტის შექმნაში მონაწილე სპეციალისტებმა პროექტის პრეზენტაციისას მთავარ გამოწვევად სწორედ შეუსაბამო შენობა-ნაგებობები დაასახელეს. მათ შორის იყო თამარ ამაშუკელი, თუმცა ბულვარში ახალი მასშტაბური მშენებლობის კომენტირებისას ხელოვნებათმცოდნე პირველ რიგში იმას ამბობს, რომ ირღვევა კანონი კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ.

„ქალაქის მთავარ რეკრეაციულ ზონაში კორპუსი არ უნდა ჩადგეს, რა ფუნქციაც არ უნდა ჰქონდეს მას. ამას კრძალავს ბევრად უფრო მაღალი ლეგიტიმაციის დოკუმენტი, კანონი კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ. კანონმდებლობით შემოსაზღვრულია ბულვარის ტერიტორია და იქ არავის არ შეუძლია მაღალსართულიანი ობიექტის აშენება. მე არ მეგონა, ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის შემდეგ თუ ბულვარში კიდევ დაუშვებდნენ მასშტაბურ მშენებლობას. ასე მოხდა მთელი ბათუმის განადგურება. ეს არის ქალაქი, რომელიც სამომავლოდ შესაძლოა სახელმძღვანელოში შევიდეს, ჯერ როგორ აშენდა ისტორიულად ძალიან მოკლე დროში და შემდეგ როგორ დაანგრიეს მთელი ქალაქი გაუმაძღარმა ინვესტორებმა და სრულიად გაუაზრებელი პოლიტიკის მწარმოებელმა ხელისუფლებებმა“, - ამბობს ხელოვნებათმცოდნე თამარ ამაშუკელი.

სოფლის ექიმები: ჩვენი ხელფასიდან ვიხდით კომუნალურ გადასახადებს და შეშა სახლიდან მოგვაქვს

ჯანდაცვის სისტემის პირველადი რგოლის, ამბულატორიების, თანამშრომლები კახეთის სოფლების ნაწილში, როგორც თავად ამბობენ, კორონავირუსის პანდემიას საკუთარი  ხარჯით ებრძვიან.

ამბულატორიების თანამშრომლები რადიო თავისუფლებას ეუბნებიან, რომ სამინისტროსგან გასული წლის ზაფხულში მხოლოდ ერთხელ მიიღეს სადეზინფექციო საშუალებები, სამედიცინო პირბადეები, ხელთათმანები და ფარები, რაც 2 კვირის მარაგი იყო, მას შემდეგ კი ამ ყველაფერს საკუთარი ხელფასით ყიდულობენ.

მედპერსონალის თანახმად, ასევე ხელფასიდან იხდიან ამბულატორიებში მოხმარებული ელექტროენერგიის გადასახადს და ეწევიან ყველა იმ საჭირო ხარჯს, რომელიც სამედიცინო დაწესებულებების მუშაობისთვის არის აუცილებელი, გარდა მედიკამენტებისა.

ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაისუბნის ამბულატორია 2-სართულიან შენობაშია განთავსებული. იქ 26 ადამიანი მუშაობს. ერთ-ერთი მათგანია რაფაელ ფაშაევი. სოფლის ექიმი გვეუბნება, რომ ამბულატორიას დღემდე არ აქვს დისტანციური მოქმედების თერმომეტრი, რაც მათ საშუალებას მისცემდა შენობაში შესვლამდე პაციენტებისთვის ტემპერატურა შეემოწმებინათ.

ფაშაევმა, როგორც თავად ამბობს, საკუთარი ფულით იყიდა კორონავირუსით ინფიცირებულთა სამკურნალოდ ერთ-ერთი ყველაზე საჭირო მოწყობილობა, პულსოქსიმეტრი. ეს მოწყობილობა ადამიანის ორგანიზმში ჟანგბადის მოცულობას აჩვენებს. ასევე საკუთარი ფულით ყიდულობს საკანცელარიო ნივთებს. ფაშაევის, როგორც სოფლის ექიმის, ხელფასი 750 ლარია.

„გასულ წელს ცენტრალური გათბობა გააკეთეს ადგილობრივი ბიუჯეტის ხარჯზე, თუმცა გაზი არ არის შემოყვანილი და ისევ ღუმელს ვანთებთ, შეშით ვთბებით. არა მარტო გათბობის, ასევე დარაჯის და სანიტრის ფულსაც ჩვენი ხელფასიდან ვიხდით. ზაფხულში უფრო ნაკლები გვაქვს ხარჯი, მაგრამ ზამთარში, დაახლოებით, 50 ლარი თითოეულ თანამშრომელს. პანდემიის მეორე ტალღის დაწყებამდე ლაგოდეხში გვქონდა შეხვედრა ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებთან, ვუთხარით ჩვენი პრობლემები, თუმცა პასუხი არ გაგვცეს“.

სოფელ ბაისუბნის ამბულატორიის ინფრასტრუქტურა მეტ-ნაკლებად მოწესრიგებულია. შენობის ორივე სართულზე დამონტაჟებულია ცენტრალური გათბობაც, მაგრამ მას არასდროს უმუშავია, რადგან ამბულატორიას არ მიეწოდება ბუნებრივი აირი, ამიტომ ყველა კაბინეტში შეშის ღუმელი დგას, შეშა კი თანამშრომლებს სახლიდან მიაქვთ. ექთანი ამილ მამედოვა გვეუბნება, რომ ონკანიც რომ გაფუჭდეს, პრობლემა საკუთარი თანხით უნდა მოაგვაროს. უფრო მეტიც, ამბულატორიაში ამბობენ, რომ სახელმწიფო დაფინანსება არ ითვალისწინებს ხელფასის გადახდას დამლაგებლებისთვის, ამიტომ მათი შრომის საზღაურსაც ექიმები და ექთნები იხდიან.

„მე და ჩემი ექმი ვყიდულობთ შეშას, თავად ვჩეხავ და მომაქვს სამსახურში. ასევე ჩვენი ხელფასიდან ვყიდულობთ პირბადეებსა და სადეზინფექციო საშუალებებს. სულ 555 ლარს ვიღებთ ხელფასს და ისევ სამსახურში ვხარჯავთ ნაწილს“.

თითქმის ანალოგიური მდგომარეობაა ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფონის ადმინისტრაციული ერთეულის ამბულატორიაში. აქაც თანამშრომლები საკუთარი ხელფასიდან ყიდულობენ საჭირო პირბადეებსა და სადეზინფექციო საშუალებებს. ამავე შენობაშია განთავსებული სოფლის ადმინისტრაციული ორგანო. ამბულატორიას ერთი ოთახი უკავია. აქვეა ტიხრებით გადაღობილი პაციენტების გასასინჯი ოთახი. ინვენტარი საბჭოთადროინდელია. 2019 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან შენობის რეაბილიტაციისთვის თითქმის 9 ათასი ლარი გამოიყო, თუმცა ამბულატორიას შენობაში საპირფარეშო არ აქვს. ის შენობიდან, დაახლოებით, 30 მეტრის მოშორებით არის, თუმცა იმდენად სავალალო მდგომარეობაშია, რომ იქ თითქმის არავინ შედის. ამბულატორიის ექთანი მაია გოგელიძე გვეუბნება, რომ პრობლემების შესახებ იცის ყველა უწყებამ, მაგრამ მდგომარეობა არ იცვლება.

„კომუნალური ხარჯებისთვის არ არის გამოყოფილი თანხა! ექვსი წელია, აქ ვმუშაობ და შეშა მეც სახლიდან მომაქვს, რომ გავთბეთ. პულსოქსიმეტრიც ექიმმა შეიძინა საკუთარი ხელფასიდან. ჯანდაცვის სამინისტროდან შეგვპირდნენ, რომ მოგვიტანდნენ, თუმცა, რომ არ მოიტანეს, ექიმმა თავად იყიდა. პაციენტებთან დღეს მაგის გარეშე ვერ ვმუშაობთ“.

სოფლის ექიმები და ამბულატორიები ჯანდაცვის სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის ქოლგის ქვეშ მუშაობენ. რადიო თავისუფლება შეეცადა გაერკვია, თუ რატომ უწევთ სოფლის ექიმებსა და ექთნებს საკუთარი ფინანსების გაღება კომუნალური გადასახადებისთვის, სამედიცინო აპარატურის ნაწილის შეძენისა და სხვა ხარჯებისთვის, თუმცა ჯანდაცვის სამინისტროს პრესამსახურის თანამშრომელმა გვითხრა, რომ ამ ეტაპზე მათი მხრიდან კომენტარი არ გაკეთდება და, თუ რამე შეიცვალა, გვაცნობებენ.

აღსანიშნავია, რომ სოფლის ამბულატორიებში არსებულ პრობლემებზე საუბარია სახალხო დამცველის 2020 წლის ზაფხულში გამოქვეყნებულ ანგარიშშიც. თანახმად ანაგარიშისა, რომელიც 70 სოფლის მონიტორინგის შედეგებს ეყრდნობა, მომსახურების ობიექტების ნაწილში არ არის ხელსაბანები, გამდინარე წყალი და დაზიანებულია წყალგაყვანილობის სისტემები. სახალხო დამცველი მიიჩნევს, რომ თუ პირველადი ჯანდაცვა ეფექტიანად იმუშავებს, დაავადებების თავიდან არიდება იქნება უფრო ადვილი და მკურნალობა უფრო იაფი დაჯდება.

რატომ არ იხდის ფიზიკურ პირთა დიდი ნაწილი კახეთის მუნიციპალიტეტებში დასუფთავების მოსაკრებელს?

კახეთის მუნიციპალიტეტებში ფიზიკური პირების დიდი ნაწილი დასუფთავების მოსაკრებელს არ იხდის. რეგიონის ბევრ ქალაქში არ არსებობს გადასახადის ამოღების მექანიზმი, არადა, თითოეული მუნიციპალიტეტი მომსახურებას ეწევა, მაგრამ კარგავს შემოსავალს, რომელიც ადგილობრივ ბიუჯეტში ვერ შედის. შესაბამისად, დასუფთავების სამსახურები ძირითადად სუბსიდიით მუშაობენ. დაკარგული თანხის რაოდნობა წლიდან წლამდე 100 ათასობით ლარია.

რეგიონის თითქმის არც ერთ მუნიციპალიტეტს არ გააჩნია მონაცემთა სრულყოფილი ბაზა აბონენტთა რაოდენობის შესახებ. ასეა თელავში, სადაც, როგორც რადიო თავისუფლებამ გაარკვია, იურიდიული პირების გარდა დასუფთავების მოსაკრებელს არავინ იხდის.

მერიის იურიდიული სამსახურის უფროსი ლევან ბერძენაშვილი რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ ადგილობრივი ბიუჯეტიდან დასუფთავების სამსახური წელიწადში, დაახლოებით, 600 ათასი ლარით ფინანსდება. ამ თანხის დიდი ნაწილის ამოღება ვერ ხერხდება. მით უმეტეს ახლა, როცა პანდემიის პირობებში ბიზნესის მთელი რიგი სახეობები არ მუშაობს.

„მასშტაბური სამუშაოებია ჩასატარებელი. ფიზიკური პირებისთვის არ გვაქვს ბილინგის ბაზა, რომელშიც სათითაო ოჯახის მონაცემი უნდა შევიდეს. შემდეგ ამ ყველაფრის დაკავშირება უნდა მოხდეს ბანკთან, რათა დავინახოთ ვინ როდის და რამდენი გადაიხადა. ამას სახსრები სჭირდება, პროგრამა უნდა იყიდო... ამ ეტაპზე რაღაც სახის სამუშაოები კი დავიწყეთ, მაგრამ ეს მხოლოდ მოსამზადებელი პერიოდია“, - თქვა ბერძენაშვილმა.

დასუფთავების გადასახადი დაწესებულია, თუმცა ფიზიკური პირებიდან მოსაკრებელს თითქმის ვერ იღებენ ვერც სიღნაღში, რადგან მათ გადასახადის ვადას არავინ უწესებს. საკრებულოს დადგენილებით, სიღნაღში თითო სულ მოსახლეზე 40 თეთრია დაწესებული. მერის მოადგილე მადონა ბატიაშვილმა რადიო თავისუფლებას უთხრა, რომ სიღნაღში პანდემიამდე დასუფთავების საფასურს ძირითადად სასტუმროებისა და სარესტორნო ბიზნესის წარმომადგენლები იხდიდნენ, თუმცა ახლა ეს ობიექტები არ მუშაობს და არც გადასახადს იხდიან. სამსახური, რომელიც მუნიციპალიტეტში დასუფთავებასა და ნარჩენების გატანაზეა პასუხისმგებელი, ადგილობრივი ბიუჯეტიდან ყოველ წელს, დაახლოებით, 45 ათასი ლარით ფინანსდება.

„მომავალში ჩვენ ვგეგმავთ, რომ მუნიციპალიტეტის მთელი ტერიტორიიდან მოხდეს დასუფთავების მოსაკრების ამოღება. ამისთვის სპეციალური პროგრამა (კომპიუტერული) მუშავდება. როცა ეს ამუშავდება, მაქსიმალურად ამოვიღებთ მოსახლებისგან გადასახადს. რაც შეეხება იურიდიულ პირებს, ისინი გადასახადს იხდიდნენ, მაგრამ პანდემიისას სასურსათო მაღაზიების გარდა თითქმის ყველაფერი გაჩერებულია და ახლა დასუფთავების მოსაკრებელს არ იხდიან სასტუმრო და სარესტორნო ბიზნესის წარმომადგენლები. ისინი ძალიან ცუდ მდგომარეობაში არიან“.

2019 წლამდე ფიზიკური პირების დიდი ნაწილიდან დასუფთავების მოსაკრებლის ამოღება არ ხდებოდა არც ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, თუმცა მერიამ შექმნა მონაცემთა ბაზა, სადაც ახლა 15 ათასამდე აბონენტი ჰყავთ. პარალელურად მიმდინარეობს მონაცემების განახლება და აბონენტების დამატება. თითო ოჯახზე მინიმალური გადასახადი 50 თეთრია, მაქსიმალური კი 2 ლარი. კორონავირუსის პანდემიით შექმნილი ვითარების გამო სულ ახლახან, ლაგოდეხის საკრებულოს გადაწყვეტილებით, მუნიციპალიტეტის მასშტაბით 4 თვით ფიზიკური პირები ასეთი გადასახადისგან საერთოდ გათავისუფლდნენ. გარკვეული შეღავათები დაუწესდათ იურიდიულ პირებსაც.

„მივიღეთ დადგენილება და ადგილობრივ დონეზე მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 თვით გავათავისუფლეთ დასუფთავების მოსაკრებლის გადასახადისგან (ნოემბერი, დეკემბერი, იანვარი, თებერვალი). ასევე დროებით გადასახადს არ გადაიხდიან ის იურიდიული პირებიც, რომლებიც საწარმოებს არ ამუშავებენ. მათ მერიას უნდა მიმართონ შესაბამისი განაცხადით და მოხდება გადასახადის დროებით შეჩერება“, - განაცხადა ლაგოდეხის საკრებულოს თავმჯდომარე კახა ჯამბურიამ.

აღსანიშნავია, რომ კორონავირუსის პანდემიამდეც დასუფთავების მოსაკრებელს ლაგოდეხში ყველა არ იხდიდა. მართალია, სხვა მუნიციპალიტეტებისგან განსხვავებით, ლაგოდეხში გადასახადის ამოღების სისტემა არსებობს, მაგრამ არ არის მექანიზმი, რომელიც გადაუხდელობის შემთხვევაში რაიმე სანქციას ითვალისწინებდეს.

დასუფთავების მოსაკრებლის ღირებულებას და გადასახადის ამოღების წესებს ადგილობრივი საკრებულოები ადგენენ, თუმცა ისინი ვერ აკონტროლებენ, ხდება თუ არა მოსაკრებლის ამოღება, ამიტომ ეს თემა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ სხვადასხვა დროს გამოქვეყნებულ ანგარიშებში ხვდება როგორც მერიის პრობლემა.

აუდიტი თვითმმართველობებს 2005 წლიდან პერმანენტულად მიმართავს პრობლემის მოგვარების რეკომენდაციითაც, მაგრამ საკითხი მუნიციპალიტეტთა უმრავლესობაში დღემდე მოუგვარებელია.

რატომ (არ) ავიცრები კოვიდის საწინააღმდეგო ვაქცინით?

საქართველო დაავადება COVID-ის გამომწვევი კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის მოლოდინშია. ჯანდაცვის სამინისტროს ვარაუდით, ქვეყანამ საერთაშორისო „კოვაქს პლატფორმიდან“ ვაქცინების პირველი პარტია თებერვალში უნდა მიიღოს.

დასახელებულია პირველ ეტაპზე მისაღები კონკრეტული პრეპარატიც - ამერიკული და გერმანული კომპანიების, Pfizer-ისა და BioNTech-ის მიერ შექმნილი ვაქცინა. ვაქცინაციის გეგმის მიხედვით, პირველ ეტაპზე უნდა აიცრან ჯანდაცვის სექტორის მუშაკები და ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებების ბენეფიციარები და პერსონალი, 75 წელზე უფროსი ასაკის და 65-დან 74 წლამდე ასაკის მოქალაქეები.

ვაქცინაციის შესახებ საინფორმაციო კამპანია ქვეყანაში ჯერჯერობით არ დაწყებულა. მოქალაქეთა უმრავლესობა ინფორმაციას მედიასაშუალებებით და სოციალური ქსელებით იღებს, ეს ცნობები კი არცთუ იშვიათად მცდარი და გადაუმოწმებელია. მათ, ვისაც გადაწყვეტილი აქვს, რომ აიცრება და მათაც, ვინც ამას არ აპირებს, თავისი არგუმენტები აქვთ.

„ვაქცინაციაშია ჩვენი შველა“

ბათუმის რესპუბლიკურმა საავადმყოფომ კორონავირუსით ინფიცირებული, მათ შორის მძიმე პაციენტების მიღება 2020 წლის სექტემბერში დაიწყო. საავადმყოფოს კლინიკურ მენეჯერს, ექიმ გია კიკაბიძეს მედიასთან თითქმის ყოველდღე უწევდა გარდაცვლილ და მძიმე მდგომარეობაში მყოფ პაციენტებზე საუბარი. COVID-19-ით ამ კლინიკის სამი ექიმიც გარდაიცვალა. თავად გია კიკაბიძემ და მისი ოჯახის წევრებმა კორონავირუსი ცოტა ხნის წინ დაამარცხეს. გვეუბნება, რომ პრეპარატის შემოტანის შემდეგ, როცა პირველ ეტაპზე მედიკოსების აცრას დაიწყებენ, ვაქცინას საჯაროდ გაიკეთებს.

„ვაქცინაციაშია ჩვენი შველა. გადარჩენის საშუალებაა და რატომ არ უნდა გავიკეთოთ?! ამდენი მილიონი ადამიანი უკვე აიცრა. მე და ჩემი ოჯახის წევრებიც მზად ვართ, რომ ვაქცინა გავიკეთოთ. ჩვენთან, კლინიკაში ჯერ არ გამიგია ვინმესგან, აცრას არ გავიკეთებო“.

„გავიკეთებ იმიტომ, რომ გავიდე ხალხში“

ვაქცინის მოლოდინშია 80 წლის ბათუმელი პროფესორი ნოდარ ჩხეიძე. როგორც ამბობს, თითქმის ერთი წელია, ეპიდემიამ ის და მისი მეგობრები სახლში გამოკეტა. ერთმანეთს იშვიათად, მხოლოდ ქუჩაში ხვდებიან პირბადით და დისტანციის დაცვით. ნოდარ ჩხეიძე ვაქცინების შესახებ ინფორმაციას აქტიურად ეცნობა და ამერიკულ და ბრიტანულ პრეპარატებს ენდობა.

„გავიკეთებ იმიტომ, რომ გავიდე ხალხში. აბა, სახლში ვიჯდე?! ენერგია მაქვს, ყველაფერი მაქვს და სახლში ვზივარ. გავიკეთებ იმიტომ, რომ ოჯახი მინდა გადავარჩინო. მე, ჩემი მეუღლე, ჩემი შვილიშვილები, ყველა გაიკეთებს. ჩემს გარშემო განწყობა ასეთია - აუცილებლად გაიკეთებენ ვაქცინას“.

თუმცა როგორც ნოდარ ჩხეიძემ გვითხრა, სკეპტიკოსებსაც იცნობს და ფიქრობს, რომ მათ უარყოფით განწყობაზე გავლენა აქვთ ეკლესიას და ტელევიზიას.

„სავარაუდოდ გავიკეთებ“

58 წლის ნინო ნაკაშიძე გრიპის ვაქცინას 2016 წლიდან იკეთებს, მას შემდეგ, რაც ქმარი გარდაეცვალა H1N1 ვირუსით. სინანულით ამბობს, რომ მაშინ არ იცოდა, რამდენად აუცილებელი იყო ვაქცინაცია, რომელსაც შესაძლოა, მისი ოჯახის წევრი გადაერჩინა.

„ვიკეთებ ვაქცინას სეზონურად და მას მერე ყოველი ვირუსული სეზონი გადამაქვს კარგად და არანაირი უკუჩვენება არ მივლინდება. პირიქით, კარგად ვგრძნობ თავს, გამხადა მდგრადი, ჩვეულებრივი ვირუსისადმიც კი. ვეცნობი კორონავირუსის წინააღმდეგ ვაქცინებზე ინფორმაციას და სავარაუდოდ გავიკეთებ“.

ნინო ნაკაშიძე, რომელიც თავს „მორწმუნე მაზიარებელი მრევლის“ წარმომადგენელს უწოდებს, ამბობს, რომ ზოგიერთი სასულიერო პირი ზოგადად, ყველა ვაქცინას ეწინააღმდეგება, თუმცა ის მამები, რომლებთანაც თავად აქვს ურთიერთობა, წინააღმდეგ არ არიან. ნინო ნაკაშიძეს იმედი აქვს, რომ მართლმადიდებელი ეკლესიის სინოდიც დადებით პოზიციას დააფიქსირებს.

„მე კი მეშინია“

ადამიანებს, რომლებიც კორონავირუსზე აცრას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებიან, ზოგჯერ უცნაური არგუმენტებიც აქვთ. მაგალითად, ის, რომ თავს არავის „დააჩიპინებენ“.

ასე არ ფიქრობს, თუმცა ვაქცინას არ გაიკეთებს ჩვენი კიდევ ერთი რესპონდენტი, 53 წლის ქალი, რომელმაც გვთხოვა, მისი სახელი და გვარი არ გამოვაქვეყნოთ. გვითხრა, რომ ზოგადად ვაქცინაციას არ ეწინააღმდეგება და ცოტა ხნის წინ გრიპზეც აიცრა, რადგან ეს ვაქცინა მრავალი წელია გამოცდილია.

„კორონავირუსის ვაქცინა კი ახლახან შეიქმნა. თავად ამ დაავადების ბუნებაზეც ბოლომდე არავინ არაფერი იცის. მგონია, რომ ეს ახალი ვაქცინები კარგად გამოცდილი არ არის და კარგად არ არის შესწავლილი გვერდითი მოვლენები. ნაჩქარევად შექმნილია იმიტომ, რომ ფორსმაჟორია და გასაგებიცაა, რომ მეცნიერებმა რაც შეძლეს, ის გააკეთეს. ვისაც უნდა გაიკეთებს, მე კი მეშინია. ეს ჩემი პერსონალური შეხედულებაა და არ ნიშნავს, რომ სხვამაც უნდა გაიზიაროს. როცა კარგად გამოცდიან, მერე შეიძლება გავიკეთო“.

ოკუპირებულ ცხინვალში მიმდინარეობს საქართველოს მოქალაქის, ზაზა გახელაძის სასამართლო პროცესი

ოკუპირებულ ცხინვალში მიმდინარეობს საქართველოს მოქალაქის, ზაზა გახელაძის სასამართლო პროცესი. საქმეს დე ფაქტო რესპუბლიკის უზენაესი სასამართლო განიხილავს.

ზაზა გახელაძის ცოლის, ირმა ბუთხუზის ინფორმაციით, მან ცხინვალელი ადვოკატისგან რამდენიმე დღის წინ მიიღო ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ პროცესი დღეს, 18 იანვარს იყო ჩანიშნული. როგორც ირმა ბუთხუზმა რადიო თავისუფლებას უთხრა, ოჯახში ახლა ამ პროცესის დასრულებას და ადვოკატის ზარს ელოდებიან.

ოჯახთან ადვოკატის დაკავშირების შემდეგ ზაზა გახელაძის მამა მიხეილ გახელაძე შეუძლოდ გახდა. მას გული აწუხებს. სოფელში სასწრაფო დახმარების მანქანაც გამოიძახეს. მიხეილ გახელაძე ახლა თავს უკეთესად გრძნობს.

კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჭალის მცხოვრები ზაზა გახელაძე საოკუპაციო ძალების წარმომადგენლებმა გასული წლის 11 ივლისს სხვილოს ციხის მიმდებარე ტერიტორიაზე ცეცხლსასროლი იარაღით ფეხში დაჭრეს და დააკავეს.

დე ფაქტო ხელისუფლება ზაზა გახელაძეს, ე.წ. საზღვრის დარღვევის გარდა, ბრალს სდებს სამხედრო მოსამსახურის სიცოცხლის ხელყოფის მცდელობაში. ცხინვალის ციხეში მყოფ ზაზა გახელაძეს წინასწარი პატიმრობის ვადა უკვე მეორედ გაუგრძელეს. გახელაძის ოჯახი ჯერჯერობით უშედეგოდ მოითხოვს მის გათავისუფლებას.

საქართველოს ხელისუფლებაში აცხადებენ, რომ უკანონო პატიმრობიდან ზაზა გახელაძის გასათავისუფლებლად საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად მუშაობენ. ეს საკითხი დეკემბერში განიხილებოდა ჟენევის საერთაშორისო დისკუსიის 51-ე რაუნდზეც, მანამდე კი, ნოემბრის ბოლოს - ეუთო-ს მუდმივი საბჭოს სხდომაზე, თუმცა შედეგი ჯერჯერობით არ ჩანს.

ბაგრატის ტაძარში წვიმის წყალი ჟონავს - ტაძარს ინსპექტირება ჩაუტარდება

ბაგრატის ტაძარში, რომლის რესტავრაციაც 9 წლის წინ დასრულდა, სარკმლებიდან, გუმბათის ყელიდან და ტაძრის მკლავებიდან წვიმის წყალი ჩადის. 

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ინფორმაციით, ტაძარში წყალი სახურავიდან, დაახლოებით, ათ ადგილას ჟონავს. სველია ფასადის ქვა, ტენიანია კედლების ფრაგმენტები. ტაძრის აღმოსავლეთით დაგუბებული წყალი ტაძრის საძირკველს აღწევს.

სააგენტოში ამბობენ, რომ ტაძარში სარკმლებიდან წყალი 2017 წელსაც შევიდა, თუმცა მაშინ ფანჯრებს შორის დარჩენილი ღია ადგილები ამოლესეს და პრობლემა დროებით მოაგვარეს.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოში ამბობენ, რომ ბაგრატის ტაძარში წყლის ჩასვლის შესახებ სააგენტოს სასულიერო პირებმა შეატყობინეს, სპეციალისტებმა კი ტაძარი 11 იანვარს დაათვალიერეს.

სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელის, ბექა ბარამიძის, თქმით, შესაძლოა წყალი სახურავიდან ტაძარში უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოს გამო ჩადის, თუმცა ხელშეკრულებით განსაზღვრული ხარვეზების აღმოფხვრის 5-წლიანი ვადა გასულია და რადგან პრობლემებმა ახლა იჩინა თავი, სახელმწიფოა ვალდებული ხარვეზი გამოასწოროს.

არქიტექტორ-რესტავრატორი ნესტან თათარაშვილი, რომელიც ბაგრატის ტაძარზე ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 80-იანი წლებიდან მუშაობდა, ასევე თვლის, რომ ხარისხიანი რესტავრაციის შემთხვევაში 2020 წელს ტაძარს ასეთი პრობლემები არ უნდა შექმნოდა.

„ძეგლს უნდა მუდმივი მეთვალყურეობა, შემოწმება, შეკეთება. ბაგრატზე კი, ეტყობა, მსგავსი რამ არ მოხდა. ჯერ გადახურვის ხარისხის შემოწმება იყო საჭირო და შემდეგ - მუდმივი ყურადღება”, - ეუბნება იგი რადიო თავისუფლებას.

„ბაგრატის ტაძარში წვიმის წყლის შეჩერება მინიმალური დანახარჯითაა შესაძლებელი”, - აცხადებს ხელოვნებათმცოდნე ნიკოლოზ ვაჩეიშვილი, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელობდა ტაძრის მშენებლობის დროს. ნიკოლოზ ვაჩეიშვილი ამბობს, რომ სახურავის შეკეთებას ორი ხელოსანი ეყოფა: „ეს არ არის ძეგლის დაცვის პრობლემა, ეს ტექნიკური პრობლემაა და რამდენიმე დღეში შეიძლება გამოსწორება. ქარიანი ადგილია და ტაძრის სახურავზე იქნება დაზიანებული სპილენძის გადაბმის ადგილები”, - ამბობს ის და აზუსტებს, რომ დაძველებული იერის სპილენძის გადახურვის მოსაწყობად თავის დროზე 800 ათას ლარამდე დაიხარჯა, მთლიანად ტაძრის შეკეთებაზე კი - 11 მილიონი ლარი.

ბაგრატის ტაძარი საპატრიარქოს საკუთრებაა და მის მოვლა-პატრონობაზე პასუხისმგებლობა ეპარქიის პრეროგატივაცაა, თუმცა სააგენტოში თვლიან, რომ უმჯობესი იქნებოდა, თუკი განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის ძეგლებს და მათ მესაკუთრეებს სპეციალისტების გარკვეული ჯგუფი მუდმივი მონიტორინგითა და კონსულტაციებით დაეხმარებოდა.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ყოფილი ხელმძღვანელი ნიკა ვაჩეიშვილი კი ამბობს, რომ ბაგრატის ტაძრის მოვლა-პატრონობისთვის საჭირო მართვის გეგმა ამ დრომდე არ არსებობს.

„მართვის გეგმა უნდა მომზადდეს საქართველოს საპატრიარქოსა და ადგილობრივ ეპარქიასთან შეთანხმებით, რომლის საკუთრებაშიცაა ტაძარი, და ყველა სტრუქტურამ უნდა იცოდეს თავისი კომპეტენცია. დოკუმენტის არარსებობის გამო კი ყველა ელოდება ერთმანეთს, სააგენტოს დაქვემდებარებული ადგილობრივი წარმომადგენლობა - მუზეუმ-ნაკრძალი - ეპარქიას, ეპარქია - სააგენტოს, სააგენტო - მუზეუმ-ნაკრძალს და ა.შ.“.

ბაგრატის ტაძარში პრობლემას ქმნის ისიც, რომ გადახურვაზე საწვიმარი ღარები არ არის და გუმბათიდან და მკლავებიდან ჩამოსული წვიმის წყალი, რომელიც უხვია ტენიან დასავლეთ საქართველოში, ტაძრის ქვის ფასადს იმდენად ასველებს, რომ წყალი ტაძრის შიგნითაც ჟონავს.

„წყლის ნაკადის მართვისთვის პროექტი ბაგრატზე, ისე როგორც გელათზე, არის გასაკეთებელი და შესაძლოა მომავალში ეს საკითხი დადგეს, თუმცა გადაწყვეტილება უნდა მიიღონ სპეციალისტებმა”, - ამბობს სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი ბექა ბარამიძე.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოში განმარტავენ, რომ ბაგრატის ტაძარში შექმნილი პრობლემების შესწავლაში სპეციალისტების ფართო ჯგუფის ჩართვაა საჭირო.

„ინსპექტირების ჯგუფი გადახურვას დაათვალიერებს უახლოეს დროში და მონიტორინგი გვაჩვენებს, სად ჩადის წვიმა. კერები არის როგორც კათედრალის ცენტრალურ სივრცეში, ასევე ეპისკოპოსის კოშკში, რომელიც თანამედროვე ლითონის მინაშენია. ასევე პრობლემას ქმნის ტაძრის მიმდებარედ სარინელის არარსებობა, რის გამოც მიწაზე წყალი ინტენსიურად გუბდება. საჭიროა, წყლის სადრენაჟო სისტემა მოეწყოს მიწის ქვეშ, რომლითაც წყალი გაედინება და საძირკველი და ფასადი არ დატენიანდება“, - აცხადებს ბექა ბარამიძე.

მეათე-მეთერთმეტე საუკუნეების ბაგრატის ნანგრევების რესტავრაცია 2009 წელს პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის ინიციატივით, კათოლიკოს-პატრიარქის კურთხევითა და არქიტექტორ ივანე გრემელაშვილის პროექტით დაიწყო. რეკონსტრუქციის აქტიური მხარდამჭერი იყო ქუთაის-გაენათის ეპარქიის მიტროპოლიტი, მეუფე კალისტრატე.

პროცესი თავიდანვე უარყოფითად შეაფასა UNESCO-მ და ბაგრატი საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების ნუსხაში გადაიყვანა. 2011 წელს რეკონსტრუქცია მცირე ხნით შეჩერდა, როცა გაირკვა, რომ ტაძარზე ლიფტი მონტაჟდებოდა, თუმცა მშენებლობა მალევე განახლდა და ახალი ბაგრატი 2012 წლის სექტემბერში, საპარლამენტო არჩევნებამდე ორი კვირით ადრე, გაიხსნა.

გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის (UNESCO) და იკომოსის, ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭოს, გადაწყვეტილებით, ბაგრატის ტაძრის მნიშვნელოვანი ფრაგმენტების ხელახალი აშენებით ძეგლის ავთენტურობა უხეშად დაირღვა. შესაბამისად, ბაგრატი, როგორც თვითმყოფადი ნიმუში, აღარ არსებობს და 2013 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიიდან ამოიღეს. იუნესკომ ბაგრატის ტაძრის ნანგრევები მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში გელათის მონასტერთან ერთად 1994 წელს შეიყვანა.

გაფიცვის პასუხად - სამსახურიდან გათავისუფლება

კახა ჩუბინიძე 8 იანვრამდე „საქართველოს ფოსტის“ გორის სერვისცენტრის თანამშრომელი იყო. ის კურიერად მუშაობდა და პანდემიის პერიოდშიც დაკისრებულ  სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა.

8 იანვრის საღამოს კახა ჩუბინიძემ „საქართველოს ფოსტის“ ხელმძღვანელის წერილი მიიღო, რომლითაც ატყობინებდა, რომ სამსახურიდან გაათავისუფლა. კახამ სხვა 10 კურიერთან ერთად გაფიცვა რამდენიმე დღის წინ დაიწყო - დაზღვევა, სამსახურებრივი პირობების გაუმჯობესება და ხელფასის მომატება მოითხოვა, თუმცა, როგორც თვითონ ამბობს, ხელმძღვანელობამ არც მოუსმინა და გამოვიდა, რომ გაფიცვის გამო სამსახურიდან გაშვებით დასაჯა. საფოსტო კურიერების ხელფასი 450-დან 540 ლარამდეა. ისინი ამ თანხის 800 ლარამდე გაზრდას ითხოვდნენ.

„ჩვენი მოთხოვნები არც განიხილეს. გაფიცვას უკანონო უწოდეს და შეგვიჩერეს ხელშეკრულებები. განსაკუთრებულს არაფერს ვითხოვდით. დაზღვევა და ხელფასების მომატებაა ჩვენი მოთხოვნა. უმძიმეს პერიოდში მოგვიწია მუშაობა და ხელმძღვანელობამ არც მოგვისმინა. რადგან დავიწყეთ ეს მოძრაობა, გაჩერებას არ ვაპირებთ. ბოლომდე მივიყვანთ საქმეს და სამართლებრივადაც ვიბრძოლებთ“, - განაცხადა კახა ჩუბინიძემ.

„საქართველოს ფოსტის“ ხელმძღვანელისგან კურიერებისათვის გაგზავნილ 8 იანვრით დათარიღებულ წერილში წერია, რომ ფოსტის თანამშრომლებმა 2021 წლის 5 იანვრიდან „უკანონო გაფიცვა" მოაწყვეს.

იმის გათვალისწინებით, რომ 2021 წლის 5 იანვრიდან უარს აცხადებთ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობის შესრულებაზე, გაცნობებთ, რომფოსტასა“ და თქვენ შორის შრომითი ურთიერთობა შეჩერებულია", - აღნიშნავს გენერალური დირექტორი ლევან ჩიკვაიძე.

2020 წლის 20 დეკემბერს გორის ფილიალის 11-მა თანამშრომელმა ხელმძღვანელობას ოფიციალური წერილით მიმართა. თანამშრომელთა მოთხოვნა სამუშაო პირობების გაუმჯობესება და ხელფასების მომატება იყო.

გენერალურმა დირექტორმა ლევან ჩიკვაიძემ თანამშრომლებს უპასუხა, რომ მათი მოთხოვნა სახელფასო დანამატების გაზრდის თაობაზე უსაფუძვლოა.

რაც შეეხება 2020 წლის 30 დეკემბრით დათარიღებულ თქვენს წერილს, რომელიც ფოსტას ჩაბარდა 2021 წლის 4 იანვარს და რომლითაც ითხოვთ დანამატების გაცემას, გაცნობებთ, რომ აღნიშნული მოთხოვნა არ გამომდინარეობს ხელშეკრულებიდან, რომლითაც შეთანხმებულია პირობები, მათ შორის შრომის ანაზღაურების ოდენობა. ასევე გაცნობებთ, რომ თქვენი მხრიდან შრომითი ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულების შესრულებაზე უარი შეიცავს უკანონო გაფიცვის ნიშნებს, რასთან დაკავშირებითაცსაქართველოს ფოსტა" აპირებს დაიწყოს შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურები", - აცხადებს ჩიკვაიძე.

„საქართველოს ფოსტის“ გორის სერვისცენტრთან ამჟამად რიგებია. საკურიერო მომსახურების შეჩერების გამო, მოქალაქეები გზავნილებისა და წერილების მისაღებად თავად აკითხავენ ოფისს. „საქართველოს ფოსტის“ გორის სერვისცენტრის ხელმძღვანელი ელენე ხაჩიძე ადასტურებს, რომ საკურიერო მომსახურება შეფერხებით მიმდინარეობს და რიგებიც ამით არის გამოწვეული. სხვა ინფორმაციას სერვისცენტრის მენეჯერი არ გასცემს.

გასულ წელს „საქართველოს ფოსტის“ კურიერებმა შრომითი პირობების გაუმჯობესება ხაშურის სერვისცენტრშიც მოითხოვეს, თუმცა მაშინაც „ფოსტამ“ ისინი სამსახურიდან გაათავისუფლა. როგორც გორის სერვისცენტრის კურიერები ამბობენ, ამის შემდეგ ხაშურის მუნიციპალიტეტში შემავალ სოფლებში წერილებისა და ამანათების დარიგება მათ უწევდათ, რის გამოც სამუშაო გაუორმაგდათ, ანაზღაურება კი იგივე დარჩათ.

„საქართველოს ფოსტის" გორის ფილიალის თანამშრომლები მხარდაჭერას და დახმარებას არასამთავრობო ორგანიზაციებს სთხოვენ. ადამიანის უფლებათა ცენტრის იურისტი ალექსი მერებაშვილი გათავისუფლებული თანამშრომლების პრობლემებით უკვე დაინტერესდა. მისი თქმით, „საქართველოს ფოსტამ“ ამ შემთხვევაში დაარღვია თანამშრომელთა უფლებები, რადგან გაფიცვის მომენტში არ შეიძლება რაიმე სასჯელი დაუწესონ იმ კურიერებს, რომლებიც პირობების გაუმჯობესებას ითხოვენ.

„ამ შემთხვევაში კანონი დაარღვია „საქართველოს ფოსტის“ მენეჯმენტმა. მათ წაართვეს გაფიცვის უფლება დასაქმებულ ადამიანებს. ამ შემთხვევაში ის წერილებიც, რომლებიც კურიერებს დაეგზავნა, უკანონოა, რადგან შრომის კოდექსით აკრძალულია დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრება გაფიცვაში მონაწილე დასაქმებულისთვის. გარდა ამისა, ის შეიცავს დანაშაულის ნიშნებს - სისხლის სამართლის კოდექსით აკრძალულია გაფიცვის უფლების ხელყოფა. შესაბამისად, ჩვენ მოვუწოდებთ „საქართველოს ფოსტას“ და მის მენეჯმენტს, რომ დასხდნენ მოლაპარაკების მაგიდასთან კურიერებთან, არ იქნეს არც ერთი მათგანი უკანონოდ გათავისუფლებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დიდი ალბათობით, ისინი მიიღებენ სასამართლო დავას, სადაც ადამიანის უფლებათა ცენტრი დაიცავს უკანონოდ გათავისუფლებული კურიერების ინტერესებს“, - ამბობს ალექსანდრე მერებაშვილი.

რადიო თავისუფლება 8 იანვარს „საქართველოს ფოსტის" პრესსამსახურს დაუკავშირდა. მათ გვითხრეს, რომ „საქართველოს ფოსტის“ პოზიცია კურიერებს წერილობით ეცნობათ და ჯერჯერობით დამატებით კომენტარს ვერ გააკეთებენ. 9 იანვარს კი „საქართველოს ფოსტის“ საზოგადოებასა და მედიასთან ურთიერთობის სამსახურმა რადიო თავისუფლებას წერილობითი კომენტარი გამოუგზავნა, რომელშიც ნათქვამია:

„’საქართველოს ფოსტის’ გორის სერვისცენტრში მომუშავე კურიერებმა 5 იანვრიდან დამატებითი ჯილდოს მოთხოვნით უარი განაცხადეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულებაზე და გაიფიცნენ, რამაც გამოიწვია სამუშაო პროცესის შეფერხება. მაშინ როცა, მსოფლიო პანდემიის ფონზე,საქართველოს ფოსტამ“ ყველა ღონისძიებას მიმართა იმისათვის, რომ შეენარჩუნებინა თითოეული სამუშაო ადგილი და, მეტიც, თანამშრომლებს შეუფერხებლად მიეღოთ კუთვნილი ანაზღურება, გორის სერვისცენტრის კურიერების მხრიდან დამატებითი ჯილდოს მოთხოვნამ განაპირობასაქართველოს ფოსტის“ გადაწყვეტილება შეეჩერებინა შრომითი ხელშეკრულება აღნიშნულ პირებთან და მიემართა სასამართლოსთვის გაფიცვის უკანონოდ ცნობასთან დაკავშირებით“.

„საქართველოს ფოსტის“ მენეჯმენტისა და გათავისუფლებული კურიერების დავა, სავარაუდოდ, სასამართლოში გაგრძელდება. სამსახურიდან გაშვებული თანამშრომლების ინტერესების დამცველი უკვე იწყებს შესაბამის სარჩელზე მუშაობას.

ხანძრები ზამთარში: „გალში ვედროებით მოტანილი წყლით ცდილობდნენ სახლების გადარჩენას“

„ცეცხლი ერთხელ უკვე დამწვარ ჩემს ეზოსთან. იქ ჩვენი თხილი და თივა იწვის“, - ასე აღწერდა ჟურნალისტი პაატა შამუგია რამდენიმეწამიან ვიდეოს, რომელიც 5 იანვარს ფეისბუკზე გამოაქვეყნა.

აი, ეს კადრებია - გულგრილად რომ ვერ შეხედავ:

ხანძარი პაატა შამუგიას ეზოსთან, გალი, ზემო ბარღები
please wait

No media source currently available

0:00 0:00:06 0:00

ეს გალის რაიონია, სოფელი ზემო ბარღები. ადგილი, სადაც დღესაც ცხოვრობენ პაატას მშობლები.

ხანძარი ბოლო დღეებში გალის რაიონის დაახლოებით ცხრა სოფელს მოედო, მათ შორის, სიდას, რეფს, ოტობაიას, თაგილონს, ხუმუშკურსა და სხვებს - ცეცხლს ქარიც აძლიერებდა.

„ჩალა დაეწვათ, კადრშიც ჩანს. დედაჩემი თხილზე მეტად მაგას განიცდის. ზამთარში რით უნდა გამოკვებონ საქონელი? თხილის ბაღებიც დაიწვა. მათთვის ეს, იცით, რამხელა ამბავია?“.

პაატა შამუგია, ფაქტობრივად, პირდაპირ ეთერში უყურებდა, როგორ იწვოდა მისი ეზო. მისი სახლი აფხაზეთში ერთხელ უკვე დაიწვა, როცა ის 12 წლისა იყო. მაშინ, პაატას დედ-მამა, მათთვის ამ მტკივნეულ სანახაობას, შორიახლოს, დამალულები უყურებდნენ. მაინც დარჩნენ და ახალი, პატარა სახლი აიშენეს.

„შოკისმომგვრელი იყო იმის გაცნობიერება, რომ რამდენიმე ათეულ ჰექტარზე მძვინვარე ცეცხლი მათ ეზოს, სახლს უახლოვდებოდა. მართალია, სახლი გადარჩა, თუმცა, აფხაზეთში მცხოვრები ადამიანებისთვის თხილნარის, ჩალის და ბაღების დაწვა, ფაქტობრივად, შიმშილთან დარჩენის ტოლფასია. სახე აქვს ხალხს, თურმე, დამწვარი ცეცხლთან სიახლოვის გამო. შიშველი ხელებით, ვედროებით მოტანილი წყლით ცდილობდნენ ერთმანეთის სახლების გადარჩენას“.

პაატა ამბობს, რომ გალში მცხოვრები ქართველების ისედაც ძალიან მძიმე ყოფისთვის (მუდმივი შიში, დანარჩენ საქართველოსთან მიმოსვლის პრობლემა, ბავშვებისთვის სკოლა მხოლოდ რუსულ ენაზე, ჯანდაცვისა და სხვა სოციალურ საჭიროებებზე ხელმისაწვდომობის ნაკლებობა), ეს ხანძარი კიდევ ერთი დარტყმა იყო. თან, როცა არავის იმედი არ გაქვს - არც საქართველოს მთავრობის და არც ოკუპირებული აფხაზეთის დე ფაქტო ხელისუფლების.

გალი არ იყო ერთადერთი ადგილი საქართველოს ტერიტორიაზე, სადაც ბოლო დღეებში ხანძრებს ებრძოდნენ.

ინტერნეტში გავრცელდა ფოტო- და ვიდეომასალა, როგორ იწვის ტყე რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთში, გაგრის მიმდებარე ტერიტორიაზეც.

„აპსნიპრესის“ ცნობით, ახლა სიტუაცია შედარებით სტაბილურია. გალსა და ოჩამჩირეში რამდენიმე ადგილას ისევ არის ცალკეული ხანძრის კერები - იწვის ძირითადად ბალახი. ხანძარია ასევე ძნელად მისადგომ მთიან ადგილებში გაგრის შემოგარენში. თუმცა მისმა ინტენსივობამ იკლო.

8 იანვარს შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრმა თეა ახვლედიანმა განაცხადა, რომ საქართველოს ცენტრალურმა ხელისუფლებამ ოკუპირებული აფხაზეთის დე ფაქტო ხელისუფლებას ხანძრის ქრობაში რამდენიმე მიმართულებით დახმარება შესთავაზა.

მისი სიტყვებით, 5 იანვრიდან რამდენჯერმე ამოქმედდა ცხელი ხაზი, ოკუპირებულ გალის რაიონში ხანძარსაწინააღმდეგო სამუშაოებში ჩართვაში მზადყოფნის დადასტურების მიზნით.

თუმცა, შეთავაზებაზე პასუხი მალე მოვიდა - რუსეთის მიერ ოკუპირებული აფზახეთის დე ფაქტო უშიშროების საბჭოს მდივანმა სერგეი შამბამ განაცხადა, რომ ხანძრის ქრობაში, თბილისის მხრიდან დახმარებას არ საჭიროებენ.

სად ჩაქრა ცეცხლი და სად ისევ ანთია

დღესაც, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, 500 მეხანძრე-მაშველი 7 ადგილას ისევ ებრძვის ხანძარს.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ბოლო ინფორმაციით, ამ 7 კერიდან ვითარება არსად გართულებულა, თუმცა მეხანძრეებმა გათენებისთანავე განაახლეს ცეცხლის ქრობის სამუშაოები. მოსახლეობა უსაფრთხოდაა.

ხანძრის კერებიდან სამ ადგილას ცეცხლი ჩამქრალია და სალიკვიდაციო სამუშაოები გრძელდება. ხოლო სამეგრელოში, რაჭა-ლეჩხუმსა და შიდა ქართლში ცეცხლი ჯერ არ ჩამქრალა.

შვიდი კერიდან 4 სამეგრელოშია. მათ შორის ერთი ლოკალიზებულია და მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები. ხოლო სამზე ისევ გრძელდება სალოკალიზაციო სამუშაოები, 2 კერაა წალენჯიხაში: სოფელ სქურში, ერთი სოფელ ფახულანში და ერთიც მარტვილში, სოფელ დობარაზენში.

2 კერაა დარჩენილი რაჭა-ლეჩხუმში, მათ შორის ერთგან ხანძარი ჩამქრალია. ონში რჩება სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენი და ქრობის სამუშაოებში ისიც ჩაერთვება, თუ საჭირო გახდება.

ონში, სოფელ ონჭევის და წოლას მიმდებარედ ხანძარი ლოკალიზებულია და მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები, ხოლო ამბროლაურში, სოფელ აბარში, გრძელდება სალოკალიზაციო სამუშაოები.

ხანძარი ჩააქრეს ასევე შიდა ქართლში, კასპში, რკონის ხეობაში. იქაც მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები.

4 იანვრის შემდეგ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში მინდვრის და ტყის ხანძრის შესახებ 257 შეტყობინება შვიდა - მათგან 248 ლიკვიდირებულია.

ვისი ბრალია ხანძარი - ადამიანის თუ ბუნების?

ტყისა და ველის ხანძრების კვალი, როგორც წესი, ადამიანამდე მიდის და ცეცხლის გაჩენის ძირითად მიზეზადაც, როგორც წესი, დაუდევრობა სახელდება.

თუმცა დაუდევრობა არ ნიშნავს მხოლოდ ანთებულ კოცონს, რომელიც აღარ ჩააქრეს. ცეცხლი შეიძლება გამოიწვიოს:

  • ტყეში დატოვებულმა ნარჩენებმა, რომლებიც მაღალი ტემპერატურის დროს შეიძლება ადვილად აალდეს მზის სხივების ზემოქმედებით;
  • მინდვრების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების გადაწვამ;
  • საკარმიდამო ნაკვეთების დასუფთავებამ;
  • ერთი სიგარეტის ნამწვმა და ა.შ.

თუმცა, ეს ყველაფერი არ გამორიცხავს იმას, გვიხსნის სატყეო სააგენტოს დირექტორის მოადგილე ნათია იარდანიშვილი, რომ ამ პროცესზე კლიმატის ცვლილება მოქმედებს - ტყის ხანძრები კლიმატის ცვლილების ერთ-ერთი მთავარი ინდიკატორია და ამ ცვლილების შედეგი უკვე ძალიან მკაფიოა საქართველოშიც.

„კლასიკური გაგებით გვალვები ჩვენთან ჯერ არ არის, მაგრამ თუ დავაკვირდებით თუნდაც ბოლო 2-3 წელს, ხშირია ხანგრძლივად მშრალი პერიოდები და მაღალი ტემპერატურა, განსაკუთრებით ზამთარსა და გაზაფხულზე. ეს ყველაფერი კი, თუ არ წარმოქმნის ხანძარს, ხელს უწყობს მის გავრცელებას“, - უთხრა ნათია იორდანიშვილმა რადიო თავისუფლებას.

შემოდგომა-ზამთარსა და გაზაფხულზე, ცეცხლი, როგორც წესი, მინდვრიდან ვრცელდება, მაშინ როცა ქვედა საფარი გამომშრალია. შემდეგ უკვე ტყეში გადადის.

კლიმატის ცვლილების ბოლო ეროვნულ შეტყობინებებში, რომლებიც რეგულარულად მზადდება, ასევე წერია, რომ ისეთ რეგიონებშიც კი, სადაც ტყის ხანძრები ძალიან იშვიათად ხდებოდა, მაგალითად, გურიაში, შემთხვევებმა იმატა.

სატყეო სააგენტოს დაქვემდებარებაში დღეს მილიონ რვაასიათას ჰექტარზე ოდნავ მეტი ტყის მასივია (ეს არ მოიცავს აჭარის ტერიტორიას). ამ ტერიტორიაზე ტყის ხანძრების რიცხვმა განსაკუთრებით მოიმატა 2012 წლიდან.

თუმცა, როგორც ნათია იორდანიშვილი ამბობს, ბოლო ათწლეულში არ მომხდარა ბევრი მასშტაბური ხანძარი, რომელმაც ტყე შეიწირა. თუ არ ჩავთვლით 2008 და 2017 წლების ხანძრებს ბორჯომში, 2006 წლის ხანძარს აბასთუმანში და 2010 წლის ხანძარს რაჭაში.

შარშან ამ დროს, 2020 წლის იანვარში, ტყის ხანძრების 111 შემთხვევა დაფიქსირდა. ცეცხლი 811 ჰექტარზე გავრცელდა.

წელს, ბოლო კვირაში, ორასზე მეტი ხანძრიდან ტყის ხანძრის 13 შემთხვევა დათვალეს: „ვფიქრობთ, სულ 200 ჰექტარზეა საუბარი“, - ამბობს ნათია იორდანიშვილი.

იწვის წამებში, აღდგენას კი წლები სჭირდება

ტყის აღდგენა ყოველთვის ახალი ნერგების დარგვას არ გულისხმობს. მაგრამ სადაც ეს აუცილებელია, იქ ამას დიდი ადამიანური და ფინანსური რესურსი სჭირდება. და ცხადია, დრო.

თავის დროზე, ასეთი დახმარება დასჭირდა ბორჯომის ხეობას, როცა ჯერ 2008 და შემდეგ 2017 წელს, სრულად განადგურდა 250 ჰექტარი ტყე. ახლა იქ ახალი ნერგები აღარ შეაქვთ, მხოლოდ დარგულს უვლიან და აკვირდებიან.

ცნობისათვის:

  • ერთი ნერგი ბაზარზე 3-დან 10 ლარამდე ღირს.
  • ერთი ხის დარგვა შეიძლება ღირდეს 1 ლარი (გააჩნია რელიეფს).
  • მერე იწყება ამ ნერგების სულ მცირე 5-წლიანი მოვლის პროცესი, რაც ასევე ხარჯებს მოითხოვს.
  • უხეში დათვლით, ერთი ჰექტარი ტყის გაშენება - 30-40 ათასი ლარი ჯდება.

იქნებ მეტი კონტროლია საჭირო?

კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელის (CENN) წარმომადგენელი რეზო გეთიაშვილი რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ საქართველოს ისედაც დეგრადირებული ტყეები ადვილად ემორჩილება ხანძრის გავრცელებას.

მისი თქმით, ვითარება ყოველწლიურად უფრო მძიმდება და არც პროგნოზია დამაიმედებელი. ამიტომ, რეზო გეთიაშვილი მიიჩნევს, რომ შესაძლოა, გამოსავალი უფრო რადიკალურ ზომებში უნდა ვეძებოთ - მოსაფიქრებელია, რა სისტემა უნდა დაუპირისპირდეს თუნდაც ადამიანურ დაუდევრობას, რომელიც ხანძრების ყველაზე ხშირ მიზეზად სახელდება.

„მე მაინც ვფიქრობ, რომ კონტროლის გამკაცრებაა საჭირო. ვიცით, რომ ხანძრები უფრო ხშირად სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიებზე ჩნდება, საიდანაც შემდეგ ტყის ტერიტორიაზე გადადის. ხოლო როცა ქვეყანაში ტერიტორიის 40% ტყეა და ათასობით დასახლებული პუნქტია გარშემო, ეს შეხება გარდაუვალია. ჯერჯერობით ჩვენში ძალიან არის გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის დალაგებისას ნარჩენების გადაწვა. ესეც აკრძალულია თითქოს, მაგრამ მაინც აკეთებენ და რეაგირება არ ჩანს. არადა - კვამლი ამოდის, დანაშაულის დაფიქსირება არ არის რთული“.

რეზო გეთიაშვილი ფიქრობს, რომ გამოსავალი შესაძლოა იყოს ის, რომ კონტროლი საპატრულო პოლიციას დაევალოს. დასაწყისში მოსახლეობა შეიძლება უბრალოდ გააფრთხილონ, შემდეგ კი, შესაძლოა, დაწესდეს ჯარიმაც.

„სხვანაირად ხალხი არ ეცდება, შეცვალოს ტრადიცია. ამ გზით კი, იქნებ ცნობიერებაც ამაღლდეს და მოსახლეობამ უარი თქვას საკუთარი თავის, ოჯახის და მთელი სოფლის მოწამვლაზე“.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური კი მოსახლეობას კიდევ ერთხელ მოუწოდებს, თავი შეიკავონ მინდვრებსა და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვისგან. მათი განცხადებით:

  • დასავლეთ საქართველოში ძლიერი ქარია და მშრალი ამინდი, რაც ხელს უშლის მეხანძრე-მაშველებს ხანძრების სალიკვიდაციო სამუშაოებში.
  • მინდორსა და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვამ შეიძლება გამოიწვიოს ხანძრის გავრცელება როგორც საცხოვრებელ სახლებზე, ასევე ტყის მასივებზე.

რადიო თავისუფლებას შსს-ში უთხრეს, რომ ყველა საქმეზე დაწყებულია გამოძიება.

500-მდე მეხანძრე საქართველოში ხანძრის 7 კერას ამ დრომდე აქრობს

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ამ დრომდეა ხანძრები. 500-მდე მეხანძრე საქართველოში ხანძრის 7 კერას ამ დრომდე აქრობს.

"არც ერთ მათგანზე გართულება არ ყოფილა. გათენებისთანავე, მეხანძრე-მაშველებმა განაახლეს მუშაობა ყველა მიმართულებით. ამ დროისთვის სიტუაცია კონტროლს ყველგან ექვემდებარება, მოსახლეობას საფრთხე არ ემუქრება. ამ ხნის განმავლობაში, ტყისა და მინდვრის ხანძრების შედეგად არავინ დაშავებულა", - აცხადებენ უწყებაში.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში აღნიშნავენ, რომ არსებული 7 კერიდან 3 ლოკალიზებულია და მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები.

ხანძარი რეგიონების მიხედვით:

  • შვიდი კერიდან 4 სამეგრელოშია, მათ შორის, ერთი ლოკალიზებულია და მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები. სამზე გრძელდება სალოკალიზაციო სამუშაოები;
  • 2 კერაა წალენჯიხაში, სოფელ სქურში, ერთი სოფელ ფახულანში და ერთიც მარტვილში, სოფელ დობარაზენში;
  • ​2 კერაა დარჩენილი რაჭა-ლეჩხუმ ქვემო სვანეთში, მათ შორის, ერთი ლოკალიზებული. ონში რჩება სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენი და საჭიროების შემთხვევაში ჩაერთვება ქრობის სამუშაოებში;
  • ონში, სოფელ ონჭევის და წოლას მიმდებარედ ხანძარი ლოკალიზებულია, მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები, ხოლო ამბროლაურში, სოფელი აბარში, გრძელდება სალოკალიზაციო სამუშაოები;
  • ხანძარი ლოკალიზებულია, ასევე, შიდა ქართლში, კასპში, რკონის ხეობაში და მიმდინარეობს სალიკვიდაციო სამუშაოები.

"[მოსახლეობას მოვუწოდებთ] თავი შეიკავონ მინდვრებში და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვისგან. დასავლეთ საქართველოში ძლიერი ქარია და მშრალი ამინდი, რაც ხელს უშლის მეხანძრე-მაშველებს ხანძრების სალიკვიდაციო სამუშაოებში. მინდორში და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვამ შეიძლება გამოიწვიოს ხანძრის გავრცელება როგორც საცხოვრებელ სახლებზე, ასევე ტყის მასივებზე", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

აბაშის მუნიციპალიტეტში 81 წლის კაცი დააყაჩაღეს

აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ კეთილნარში 81 წლის კაცი დააყაჩაღეს. ის საკუთარ სახლში მარტო იმყოფებოდა, როცა თავს, სავარაუდოდ, ორი ნიღბიანი პირი დაესხა.

თავდამსხმელებმა მოხუცს სცემეს და 500 ლარი წაიღეს. კაცი სხეულის სხვადასხვა დაზიანებით სენაკის საავადმყოფოშია გადაყვანილი.

შინაგან საქმეთა სამინისტროში რადიო თავისუფლებას განუცხადეს, რომ გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე, ყაჩაღობის მუხლით დაიწყო.

თითქმის ერთთვიანი მკურნალობის მიუხედავად 21 წლის გოგო კორონავირუსით გარდაიცვალა

ფოტო არქივიდან

ბათუმში, კლინიკა "ბაუში" დღეს კორონავირუსით 21 წლის გოგო გარდაიცვალა. კლინიკის პრესსამსახურის ინფორმაციით, გოგოს თითქმის ერთი თვის განმავლობაში, 12 დეკემბრიდან მკურნალობდა.

კლინიკის ინფორმაციით, პაციენტი ფილტვების მძიმე დაზიანებით შეიყვანეს.

"პაციენტს ორმხრივი პნევმონია და სუნთქვის გართულება აღენიშნებოდა. ის იმყოფებოდა მართვით სუნთქვაზე. 26 დეკემბრიდან კი პაციენტის მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდა და იგი რეანიმაციაში გადაიყვანეს", - აცხადებენ კლინიკაში.

პრესსამსახურის ინფორმაციით, გარდაცვლილს რისკფაქტორებიდან მხოლოდ ჭარბი წონა ჰქონდა.

გალის რაიონში ცეცხლის კერები ჯერ კიდევ რჩება

ოკუპირებულ გალის რაიონში ცეცხლის კერები ამ დრომდე აქრობენ. როგორც რადიო თავისუფლების წყარო გალის რაიონის სოფელ ნაბაკევიდან იუწყება, ცეცხლი მისი სახლიდანაც მოჩანს მეზობელ სოფელ სიდის ტყეში.

მისი სიტყვებით, ხანძარი საკმაოდ დიდ ნაწილს უკიდია, თუმცა ადგილზე მობილიზებულია სახანძრო მანქანები და იმედი აქვთ, რომ დროულად მოხდება მისი ლოკალიზება. სიდაში ტყის მასივი საკმაოდ ახლოს არის დასახლებულ პუნქტთან.

რაც შეეხება, სოფლებს ზემო და ქვემო ბარღებს, სადაც 4-5 იანვარს ყველაზე რთული სიტუაცია იყო, რადიო თავისუფლების გალელი რესპონდენტის ცნობით, ამ წუთებში ცეცხლი თითქმის სრულად ლიკვიდირებულია ზემო ბარღებში. ხანძარია ამ წუთებში ქვემო ბარღებშიც. აქ მოსახლეობა საკუთარი ძალებით ცდილობს ხანძრის ჩაქრობას და ვერ უმკლავდება.

ზემო ბარღებში დაიწვა 3 საცხოვრებელი სახლი. ასევე ათობით ადგილობრივ მცხოვრებს გაუნადგურდა თხილნარი და სახნავ-სათესი მიწები, როგორც ქვემო, ასევე ზემო ბარღებში. ცეცხლი სრულად ლიკვიდირებულია გალის რაიონის ე.წ. დაბალი ზონის სოფლებში - ნაბაკევში, სოფჩაიში, ოტობაიაში და თაგილონში. საცხოვრებელი სახლების გადარჩენა ადგილობრივმა მოსახლეობამ ამ სოფლებში შეძლო, რადგან ხანძარი დროულად ჩააქრეს, თუმცა ნაწილს აქაც დაეწვა თხილნარი და პირუტყვის სადგომები.

112-ზე სამეგრელო-ზემო სვანეთიდან მინდვრის ხანძრებზე 40-ზე მეტი შეტყობინება შევიდა

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, 112-ზე სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონიდან 40-ზე მეტი შეტყობინება მინდვრის ხანძრების შესახებ შევიდა. ცეცხლი, ძირითადად, უკიდია ბალახს და ეკალბარდს.

"ძლიერი ქარის გამო, რამდენიმე კერაზე არსებობს პლანტაციებსა და ნარგავებზე ცეცხლის გადასვლის საფრთხე. პრევენციისა და დახმარების მიზნით გურიიდან, აჭარიდან და იმერეთიდან ხდება დამატებითი ძალების და სახანძრო ტექნიკის მობილიზება", - აცხადებენ უწყებაში.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში აცხადებენ, რომ ადგილზე იმყოფებიან მეხანძრე-მაშველები და ცეცხლს აქრობენ. უწყება მოქალაქეებს მოუწოდებს, თავი შეიკავონ მინდვრებში და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვისგან:

"დასავლეთ საქართველოში ძლიერი ქარია და მშრალი ამინდი, რაც ხელს უშლის მეხანძრე-მაშველებს ხანძრების სალიკვიდაციო სამუშაოებში... მინდორში და სახნავ მიწებზე ბალახის დაწვამ შეიძლება გამოიწვიოს ხანძრის გავრცელება როგორც საცხოვრებელ სახლებზე, ასევე, ტყის მასივებზე".

ქუთაისში ბაზრობის დაკეტვით უმუშევრად დარჩენილებმა გარევაჭრობა დაიწყეს

ქვეყნის დიდ ქალაქებში ბაზრობების დაკეტვის შემდეგ ქუთაისში, ჭავჭავაძის ქუჩაზე, ე.წ. კეჩის ბაზრობაზე მომუშავე ადამიანებმა გარევაჭრობა დაიწყეს. მათ ქუჩაში გასაყიდად დღეს დილიდან გაშალეს სხვადასხვა სახის ტანსაცმელი.

მათი თქმით, ვაჭრობა მათთვის არავის აუკრძალავს, თუმცა არც ნება მიუციათ. ერთ-ერთი მოვაჭრე ამბობს, რომ ბაზრობაზე დასაქმებულთა უმრავლესობას ბანკის ვალები აქვს და თუ არ გაყიდიან, ბანკის ვალდებულებებს ვერ შეასრულებენ. სწორედ ამიტომ იძულებულები არიან, გარეთ ივაჭრონ.

კითხვაზე, რა მოხდება მათი დაჯარიმების შემთხვევაში, გარემოვაჭრეები ამბობენ, რომ ჯარიმის გადახდას ვერ შეძლებენ და იძულებული გახდებიან აღარ ივაჭრონ.

28 ნოემბრიდან 16 იანვრის ჩათვლით საქართველოს დიდ ქალაქებში (თბილისში, ბათუმში, ქუთაისში, რუსთავში, გორში, ფოთში, ზუგდიდში, თელავში) ბაზრობები დაკეტილია. დაანონსების მიუხედავად, 24 დეკემბრიდან 2 იანვრამდე სავაჭრო ობიექტებზე შეზღუდვის მოხსნა ბაზრობებს არ შეეხოთ. იქ დასაქმებული ადამიანების დიდი ნაწილი ამ შეზღუდვების გამო ერთადერთი შემოსავლის გარეშეა დარჩენილი.

დენის გაზრდილი ტარიფი მცირე ბიზნესს ახალ პრობლემებს უქმნის

თელავი

2021 წლის 1 იანვრიდან საქართველოში დენი გაძვირდება. ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების კომპანიის გადაწყვეტილებით, ტარიფი გაიზარდა როგორც სამომხმარებლო, ასევე არასაყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის.

სამომხმარებლო ტარიფი გაიზარდა 3,5 თეთრით, არასაყოფაცხოვრებო კი - 10,8 თეთრიდან 14,6 თეთრამდე. იანვრიდან ელექტროენერგიის გაძვირება რომ დამატებით ფინანსურ ხარჯებს წარმოშობს, ეს უკვე დაზუსტებით იცის კახეთში ერთ-ერთი სწრაფი კვების ობიექტის მფლობელმა, მიხეილ ჩაკვეტაძემ.

მან ბიზნესი კორონავირუსის პანდემიის პირობებში დაიწყო, ამიტომ, მისი თქმით, ჯერ ისედაც მრავალმხრივ დაზარალებული, იძულებული გახდება ან ბიზნესი დაკეტოს, ან თანამშრომლები შეამციროს, რადგან თუ პრუდუქტზე ფასს გაზრდის, მომხმარებელს დაკარგავს.

თელავი
თელავი

„იმ აპარატურის 90 პროცენტი, რომელსაც ყოველდღიურად ვიყენებ, დენზეა. წინა თვეებში 870 და 900 ლარი მხოლოდ ელექტროენერგიაში გადავიხადე, ახლა კი, ალბათ, 1300 ლარი მომიწევს. აქვე სხვა სახის გადასახადებზეც არის ლაპარაკი. ალბათ, იძლებული ვიქნები შევამცირო თანამშრომლები (სულ 10 თანამშრომელი მყავს) ან, უკიდურეს შემთხვევაში, საერთოდ დავკეტავ მანამდე, სანამ პანდემია არ ჩაივლის. ჩვენ ხარჯები ისედაც გაგვეზარდა, ყველა ის პროდუქტი გაძვირდა, რასაც სწრაფ კვებაში ვიყენებთ. რატომ აკეთებენ ასეთ რამეს, მომავალ არჩვნებში აღარ უნდათ ხალხის მხარდაჭერა?“

სწრაფი კვების ობიექტის მეპატრონე მიხეილ ჩაკვეტაძე რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ ელექტროენერგიის გაძვირებამდეც მისი ბიზნესი მნიშვნელოვნად დაზარალდა იმის გამო, რომ დასაქმებული მოსახლეობის დიდი ნაწილი მუშაობის დისტანციურ რეჟიმზე გადავიდა და მომხმარებელი მნიშვნელოვნად შემცირდა. ჩაკვეტაძის თანახმად, მან შესაბამისი განაცხადი გააკეთა, თუმცა ამ დრომდე ვერ ისარგებლა სახელმწიფოს მიერ დაწესებული ვერანაირი შეღავათით. ლაპარაკია შეღავათებზე, რომელიც პანდემიის პირობებში ბიზნესისთვის დაწესდა.

„მე განაწყენებულის პოზიციიდან კი არ გელაპარაკებით, რეალობას ვაფასებ, რომელშიც ვარ. მე 15 წელი ევროპაში ვიცხოვრე. ვიცი, რომ იქ სახელმწიფო მაქსიმალურად ეხმარება იმას, ვინც ხალხს ასაქმებს. ასევე მთავრობა გვერდში გიდგას, რომ შენ მეტი მოგება ნახო. მე კი არ ვითხოვ, რომ ინდივიდუალურად დამეხმარონ, რომ მეტი მოგება მივიღო... ქვეყანაში ისეთი მდგომარეობაა, რომ სახელმწიფოს დახმარება ყველას სჭირდება, რომელიც ჯერჯერობით არ ჩანს“.

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, მოქალაქეებს მომავალ წელს არ მოუწევთ ელექტროენერგიის საფასურის გაზრდილი ტარიფით გადახდა. პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას განცხადებით, „საქართველოს მთავრობა სხვაობას დღევანდელ ტარიფსა და გაზრდილ ტარიფს შორის სრულად დაასუბსიდირებს 300 კილოვატამდე მოხმარების აბონენტებისთვის“. გახარიას თქმით, სუბსიდირება შეეხება ოჯახების 95 %-ს. რაც შეეხება კერძო კომპანიებს, პრემიერ-მინისტრის ინფორმაციით, 2021 წლის განმავლობაში დღევანდელ და გაზრდილ ტარიფს შორის სხვაობა 50 %-ით დასუბსიდირდება მათთვის, ვინც ადგილობრივი წარმოების საკვებ პროდუქტს უშვებს.

თელავი
თელავი

საწარმო „შუამთა“ თელავში რძის პროდუქტებს აწარმოებს, უმეტესწილად, სულუგუნს. კორონავირუსის პანდემიის პირობებში კომპანიის გაყიდვები მნიშვნელოვნად შემცირდა, ამიტომ ამჟამად უშუალოდ წარმოების პროცესი შეჩერებული აქვთ, თუმცა არსებული მარაგები რომ შეინახონ, მცირე ზომის საწარმოში მუდმივად მუშაობს სამაცივრე მეურნეობა და სხვა სახის ელექტრომოწყობილობები. წარმოების ტექნოლოგის, გიორგი ღაღაშვილის, განცხადებით, მათთვის შესაძლოა ფასთა სხვაობით წარმოქმნილი ელექტროენერგიის საფასურის 50 პროცენტი სახელმწიფომ გადაიხადოს, თუმცა დარჩენილი თანხაც კომპანიას მძიმე ტვირთად დააწვება. სწრაფი კვების ობიექტის წარმომადგენლის მსგავსად, ყველის საწარმოშიც ამბობენ, რომ ფასს, უბრალოდ, ვერ გაზრდიან, რადგან მომხმარებელს დაკარგავენ, ამიტომ როგორ გააგრძელებენ მუშობას, ჯერ არ იციან.

„ფასს კი გავზრდით, მაგრამ თუ არ გაიყიდა, ელაგოთ დახლებზე... მე თუ სულგუნს გავაძირებ, გლეხი აღარ იყიდის. იყიდის მარილინ ყველს, რომელიც, ალბათ, ერთი კვირა ეყოფა, და არა სულგუნს. ძალიან ცუდ მდგომარეობაში ვართ და არც ვიცით, რა იქნება. უკვე იმ დონეზე ვარ მისული, ბანკის კრედიტები რომ არ გვქონდეს, ერთი წამითაც არ ვიფიქრებდი მუშაობაზე...

ენერგოომბუდსმენის შეფასებით, ელექტროენერგიის გაძვირება უარყოფითად აისახება მომხმარებლის ინტერესებზე, თუმცა, სალომე ვარდიაშვილის თქმით, დენისა და წყლის ტარიფის გაზრდა გარდაუვალი იყო.

აღსანიშნავია, რომ 1 იანვრიდან დენის ფასის გაზრდასთან ერთად თბილისში, მცხეთასა და რუსთავში წყლის ფასიც გაიზარდა.

ახალ წელს ქუთაისში საახალწლო ღონისძიებები არ გაიმართება

ახალ წელს ქუთაისში საახალწლო ღონისძიებები არ გაიმართება. ამის შესახებ ქუთაისის მერიის ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსმა, პეტრე ადამაძემ განაცხადა.

31 დეკემბერს ქალაქში არ ჩატარდება საახალწლო კონცერტი, არ იქნება საახალწლო ფოიერვერკი. ასევე, არ მოეწყობა საახალწლო ბაზრობა და არ ჩატარდება ალილო.

პეტრე ადამაძე ამბობს, რომ წელს აქცენტი სოციალურ ღონისძიებებზე გაკეთდება:

"რეგულაციებიდან გამომდინარე, ყველა სახის კულტურული ღონისძიება გაუქმებულია. გვინდოდა, რომ ქუთაისში საახალწლო ბაზრობა ყოფილიყო, თუმცა, ჩვენ უზრუნველვყოფთ, რომ მობილობა მაქსიმალურად იყოს შემცირებული".

მისივე თქმით, ქუთაისში ეწყობა მთავარი საახალწლო ნაძვის ხე და განათებები, რაშიც ჯამში 140 000 ლარი იხარჯება.

ნებართვის მიუხედავად, ზოგიერთი სავაჭრო ცენტრი შესაძლოა არ გაიხსნას

ქუთაისის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სავაჭრო ცენტრ „გრანდმოლის“ ადმინისტრაციას  24 დეკემბრიდან მუშაობის განახლების გადაწყვეტილება ჯერჯერობით არ მიუღია.

სავაჭრო ცენტრის დირექტორი ნატო დანელია ამბობს, რომ საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით დადგენილი წესების შესრულება შეუძლებელია, მით უმეტეს, როცა დარღვევის შემთხვევაში პასუხისმგებლობა ადმინისტრაციას დაეკისრება.

უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, სავაჭრო ობიექტებმა, რომლებსაც 24 დეკემბრიდან 2 იანვრამდე მუშაობის უფლება ექნებათ, მომხმარებელთა რიგები უნდა მართონ როგორც სავაჭრო სივრცეში, ასევე მის გარეთ, მაღაზიის ფართის ყოველ 20 კვადრატულ მეტრზე კი მხოლოდ ერთი მომხმარებელი უნდა იმყოფებოდეს. მაღაზიებში არ იმუშავებს ტანსაცმლის გასახდელი.

„გრანდმოლის“ დირექტორის, ნატო დანელიას, შეფასებით, ამ წესების დაცვა შეუძლებელია, რადგან სავაჭრო ცენტრში განთავსებული ზოგიერთი მაღაზიის ფართი 20 კვადრატულ მეტრზე ნაკლებია. ნატო დანელიას თქმით, 20 კვადრატულ მეტრზე ერთი ადამიანის დაშვება შეუძლებელია უფრო დიდი მაღაზიებისთვისაც, რომლებსაც რამდენიმე თანამშრომელი ჰყავთ: „თითოეულ მაღაზიას მინიმუმ ერთი კონსულტანტი, მოლარე და ბანკის წარმომადგენელი ჰყავს და ზოგიერთი მაღაზია 20 კვ.მ-ზე ნაკლებია და იქ რა ხდება?! თუ ადამიანი ტანსაცმელს ვერ გაისინჯავს, მაშინ ონლაინ შეიძენს, რაღა უნდა მაღაზიაში?“

კიდევ ერთი პრობლემა, რომელზეც ნატო დანელია ლაპარაკობს, მომხმარებელთა ნაკადის მართვაა. სავაჭრო ცენტრის დირექტორის თქმით, პრაქტიკულად შეუძლებელია მაღაზიებსა და მათ მიმდებარედ მომხმარებელთა მიერ დისტანციის დაცვისა და პირბადის სწორად გამოყენების გაკონტროლება, ადმინისტრაციას არ ჰყავს თანამშრომლები, რომლებიც ამ მოვალეობას შეასრულებენ, მხოლოდ დაცვის თანამშრომლები კი ამას ვერ გასწვდებიან: „რამდენი ადამიანი უნდა ვიქირაო, როდესაც მე მავალებს ქუჩის ნაკადის რეგულაციას? ანუ სახლემწიფო მე „ხელჩართულ ომში“ მტოვებს მომხმარებელთან, მარტო დაცვის სამსახური ვერ გასწვდება კონფლიქტების ჩახშობას. ფაქტობრივად, სახელმწიფომ თავიდანვე იცის, რომ ვერ შევძლებ რეგულაციების დაცვას, მოვა და დამსჯის, ფინანსურ სანქციას დამიწესებს, მაშინ როცა ფინანსები საერთოდ არ არის“, - ამბობს სავაჭრო ცენტრ „გრანდმოლის“ დირექტორი ნატო დანელია.

„გრანდმოლის“ დირექტორის ინფორმაციით, ხვალ შეხვდებიან მაღაზიების მფლობელებს და მოიჯარეებს და ამის შემდეგ გადაწყვეტენ, გაიხსნება თუ არა სავაჭრო ცენტრი 24 დეკემბერს. ნატო დანელიას თქმით, ცენტრში სამ სართულზე განთავსებულ მაღაზიებში 1500-მდე ადამიანია დასაქმებული და მხოლოდ ადმინისტრაცია ვერ აიღებს პასუხისმგებლობას გამკაცრებული წესების შესრულებაზე. საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, წესების დაცვით მუშაობას აგრძელებენ აგრარული ბაზრები, თუმცა 24 დეკემბრიდან არ გაიხსნება ღია და დახურული ბაზრობები. შეზღუდვების ნაწილის შემსუბუქება მისაღებია ქუთაისში გამოკითხული რესპონდენტების ნაწილისთვის, მეორე ნაწილი კი მიიჩნევს, რომ სავაჭრო ცენტრების და ტანსაცმლის თუ ფეხსაცმლის მაღაზიების გახსნა აუცილებელი არ იყო:

„სარისკოა, ჯანმრთელობა და სიცოცხლე პირველია“;

„ჯარჯერობით არ უნდა გაიხსნას, უნდა გავუძლოთ როგორმე“;

„დადგნენ და ნუ შეუშვებენ ხალხს ზედმეტად“;

„ნაწილობრივ უნდა გაიხსნას და ყველაფრის გახსნა არ გამოვა“;

„უნდა ვისწავლოთ ამ ვირუსთან ცხოვრება და ჩაკეტვა არ არის გამოსავალი“, - ამბობენ ქუთაისში გამოკითხული მოქალაქეები.

მოქალაქეთა ნაწილს ყველაზე მეტად ის აწუხებს, რომ შიდასაქალაქო და საქალაქთაშორისო ტრანსპორტის მიმოსვლა არც 24 დეკემბერს აღდგება. ამის გამო გლეხებს უჭირთ ქუთაისის აგრარულ ბაზრებამდე პროდუქციის ჩატანა. ე.წ. ნინოშვილის ბაზრის ზოგიერთმა მოვაჭრემ გვითხრა, რომ ბაზრამდე ტაქსით ან ფეხით მიდიან:

„ცარიელია ბაზარი, ვუჭირვებთ თავს, იქნებ რაღაც იქნეს, ამის იმედად, თორე არავინ დადის. უტრანსპორტობა ძალიან აფერხებს ყველაფერს. ტაქსის ფული ვის აქვს სულ?! პროდუქტის საყიდელი ფული არ აქვთ“;

„ფეხით დავდივარ, ობლები მყავს სახლში და საჭმელი უნდა მივუტანო“;

„ტაქსით მოვდივარ, ჩემი მწვანილები მომაქვს, რომ საღამოს პური და საჭმელი წავიღო სახლში“, - გვითხრეს აგრარულ ბაზარში მომუშავეებმა.

კახეთში ე. წ. ჭკვიანი კამერების ნაწილი ჩაირთო - ვინ რა მიზეზით ჯარიმდება

კახეთი

უკვე რამდენიმე დღეა, კახეთში ზოგ ადგილზე მუშაობა დაიწყო საავტომობილო გზებზე დამონტაჟებულმა ვიდეოკამერებმა, რომლებიც ე. წ. ჭკვიანი კამერების სახელით არის ცნობილი. 

დისტანციური მართვის მოწყობილობები დამონტაჟებულია არა მხოლოდ ცენტრალურ, არამედ ქალაქებისა და სოფლების შიდა გზებზეც. მძღოლების ნაწილი სოციალურ ქსელ ფეისბუკში წერს, რომ, ბოლო რამდენიმე დღეა, ჯარიმდებიან ავტომობილის ტექნიკური ინსპექტირების გაუვლელობის მიზეზით. როგორც თავად ამბობენ, ჯარიმა მათ ქუჩებში დამონტაჟებული კამერების მეშვეობით გამოეწერათ, შეტყობინება კი ტელეფონზე მიიღეს. ჯარიმის ოდენობა 50 ლარია. ერთ-ერთი მძღოლი ამბობს, რომ 18 დეკემბერს ის ბაკურციხე-გურჯაანის გზაზე მოძრაობისას დაჯარიმდა:

„ბაკურციხიდან დაწყებული გურჯაანის ბაზრამდე უკვე ჩართულია კამერები. ტექდათვალიერების გამო მე 50-ლარიანი ჯარიმა მომივიდა. არავის გავუფრთხილებივართ, რომ ასეთი რამ იგეგმებოდა“.

კახეთში დაჯარიმებული მძღოლები ამბობენ, რომ კამერების ჩართვის შესახებ საზოგადოების ინფორმირება არ მომხდარა და მათთვის არავის უთქვამს, რომ ავტომობილის ტექნიკური ინსპექტირების გაუვლელობის გამო დააჯარიმებდნენ. მძღოლების ნაწილის ინფორმაციით, კორონავირუსის პანდემიის პირობებში ავტომობილების ტექინსპექტირების გავლა აღარ იყო სავალდებულო და, შესაბამისად, მათ ეს პროცედურა არ გაუვლიათ.

„შინაგან საქმეთა სამინისტროს ვებგვერდზე მაინც გამოექვეყნებინა, რომ კამერები ჩაირთო და კონტროლი მკაცრდებოდა ტექდათვალიერებაზე. ნება იბოძონ ახლა და გააუქმონ ის ჯარიმები, რომლებიც დღემდე დაიწერა. რადგან უკვე ვიცით, რომ აუცილებელია, ჩვენ გავივლით ტექდათვალიერებას“.

„ჩვენ ტექდათვალიერებაზე რომ დაგვაჯარიმეს, ისე, ცნობისთვის, ამ გზაზე (გურჯაანი-ბაკურციხე) მოძრაობის მაქსიმალური სიჩქარე არის 40 კილომეტრი საათში. ჩვენ ამ სიჩქარით ვმოძრაობთ და სამთავრობო მანქანები 100-ით დადიან, რატომ მათ არ აჯარიმებენ სიჩქარის გადაჭარბებაზე?“

კახეთი
კახეთი

მას შემდეგ, რაც კახეთში საავტომობილო გზებზე დამონტაჟებული ვიდეოკამერები ჩაირთო და რამდენიმე მძღოლი დაჯარიმდა, ტექნიკური ინსპექტირების მომსახურების ცენტრებში მიმართვიანობა გაიზარდა. მძღოლები ცდილობენ, რომ ტრანსპორტი ტექნიკურად შეამოწმონ და შესაბამისი დოკუმენტი მიიღონ. გურჯაანში ტექინსპექტირების ცენტრის ხელმძღვანელის, უშანგი დათუკიშვილის, ინფორმაციით, აქამდე თუ დღეში მხოლოდ 3 ავტომობილი გადიოდა ტექდათვალიერებას, ახლა სამ დღეში 140-მდე ავტომობილი შემოწმდა. აქედან 30-მა სხვადასხვა მიზეზის გამო ტექდათვალიერება ვერ გაიარა. ტექინსპექტირება ფასიანია და მსუბუქი ავტომობილისთვის გადასახადი 60 ლარს შეადგენს.

„ყველა ცდილობდა, რაც შეიძლება გვიან შეემოწმებინა მანქანა ტექნიკურად, რადგან მომავალ წელსაც ცოტა გვიან მოუწევდა. სწორედ ამის გამო მოსახლეობა თავს იკავებდა ტექინსპექტირების გავლისგან, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მძღოლები დააჯარიმეს, სამ დღეში 140-მდე მძღოლმა მოგვმართა. მანამდე დღეში სამი მძღოლი თუ მოვიდოდა“.

რადიო თავისუფლების ინფორმაციით, კახეთის რეგიონში, გზებზე, 300-ზე მეტი ვიდეოკამერაა განთავსებული - როგორც ნომრის ამომცნობი, ასევე ზოგადი ხედვის. იმის გარკვევას, თუ კონკრეტულად სად და როდის ჩაირთო „ჭკვიანი კამერები“, რადიო თავისუფლება შს სამინისტროს პრესსამსახურში სამი დღის განმავლობაში უშედეგოდ ცდილობდა. ამ თემაზე მცირე ინფორმაცია მხოლოდ 21 დეკემბერს გამოაქვეყნა შინაგან საქმეთა სამინისტროს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრმა, 112-მა. ამ ინფორმაციის მიხედვით, 21 დეკემბრიდან რეგიონებსა და თბილისში სიჩქარის კონტროლის 19 სექცია ამოქმედდა, მათ შორის 4 მდებარეობს ახმეტა-თელავი-ბაკურციხის საავტომობილო გზაზე. ამ ინფორმაციაში არაფერი წერია იმის შესახებ, ჯარიმდებიან თუ არა იმავე სექციების მეშვეობით ის მძღოლები, ვისაც ავტომობილის ტექინსპექტირება არ აქვს გავლილი. ჩვენ ამ თემაზე მეტი ინფორმაციის მიღება გვსურდა 112-დან, მაგრამ უარი მივიღეთ.

კახეთი
კახეთი

აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე წლის გაზაფხულზე - მაშინ, როცა საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა იყო გამოცხადებული - სახელმწიფომ დროებით უარი თქვა დაეჯარიმებინა მძღოლები, რომელთაც ავტომობილის ტექნიკური ინსპექტირება არ ჰქონდათ გავლილი. იმხანად შესაბამისი განცხადება ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ გააკეთა და იქვე დაამატა, რომ შეღავათი ეხებოდა მხოლოდ საგანგებო მდგომარეობის მოქმედების პერიოდს.

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ოფიციალური ვებგვერდის ინფორმაციით, 2019 წლის პირველი იანვრიდან ტექნიკური დათვალიერება სავალდებულოა ქართული ნომრის მქონე ყველა ტიპის ავტოსატრანსპორტო საშუალებისთვის, თუმცა კახეთში მძღოლების ნაწილი ამბობს, რომ ტექნიკური ინსპექტირება არც მას შემდეგ ჰქონიათ გავლილი, რაც საგანგებო მდგომარეობა გაუქმდა, მაგრამ მთელი წლის განმავლობაში ამ მიზეზით ისინი არავის დაუჯარიმებია.

ინსპექტირების გაუვლელად ავტომობილის მართვისა და ექსპლუატაციისათვის ჯარიმა ფიზიკური პირისთვის 50 ლარია, იურიდიული პირისთვის კი 200 ლარი.

კახეთი
კახეთი

გორის მუნიციპალიტეტში გათავისუფლებული დირექტორები

გორის მუნიციპალიტეტის საჯარო სკოლების ნაწილში დირექტორები გაათავისუფლეს. უკვე ყოფილი დირექტორები განათლების სამინისტროსგან ახსნა-განმარტებას ითხოვენ.

ამჟამად ხიდისთავის, სკრის, ერგნეთის, ბოშურის, კარალეთისა და ფხვენისის სკოლებში დირექტორების მოვალეობას მათი მოადგილეები ასრულებენ. გათავისუფლებულთა შორისაა ხიდისთავის საჯარო სკოლის დირექტორი მიმოზა ღოლიჯაშვილი. ის 2014 წლიდან სამეურვეო საბჭომ სკოლის ხელმძღვანელად აირჩია. მისი მმართველობის პერიოდში სკოლა არაერთი ჯილდოს მფლობელი გახდა. ღოლიჯაშვილი საუკეთესო დირექტორების ათეულში შედიოდა და ეს შესაბამისი სიგელებითაც დადასტურებულია, თუმცა გადაწყვეტილების მიღების დროს სამინისტრომ ეს არ გაითვალისწინა.

ყველას ამოეწურა ვადა და წავიდნენ და გააგრძელონ ან მასწავლებლად მუშაობა, ან ხელახლა იყარონ კენჭი სხვა სკოლებშიო, ეგ არის პასუხი...
არჩილ მიხანაშვილი

2020 წლის ოქტომბერში მიმოზა ღოლიჯაშვილს უფლებამოსილების 6-წლიანი ვადა გაუვიდა, თუმცა თვე-ნახევრის ლოდინის შემდეგ აცნობეს, რომ დირექტორის მოვალეობას მის ნაცვლად მისი მოადგილე შეასრულებს. მიმოზა ღოლიჯაშვილი ახლა სამინისტროსგან განმარტებას ითხოვს.

„ყოველგვარი ახსნა-განმარტების, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე მოხდა ისე, რომ არ გადამიყვანეს მოვალეობის შემსრულებლად. რატომ არ მოხდა მოვალეობის შემსრულებლად გადაყვანა, როცა ბავშვებში, მშობლებში და მთლიანად თემში ავტორიტეტით ვსარგებლობ. რა კრიტერიუმებით იხელმძღვანელეს და რატომ მიიღეს ასეთი გადაწყვეტილება?“ - უკვირს მიმოზა ღოლიჯაშვილს.

სამსახური დაკარგა კარალეთის საჯარო სკოლის დირექტორმა არჩილ მიხანაშვილმაც. მისი თქმით, პასუხად იმას იღებს, რომ კონკურსებში შეუძლია მონაწილეობის მიღება.

„ყველას ამოეწურა ვადა და წავიდნენ და გააგრძელონ ან მასწავლებლად მუშაობა, ან ხელახლა იყარონ კენჭი სხვა სკოლებშიო, ეგ არის პასუხი. გორის რაიონში 18 სკოლას ჰყავს დირექტორი, რომელსაც სერტიფიკატიც არა აქვს და 6 წელიწადია, მუშაობენ შემსრულებლებად“, - აცხადებს არჩილ მიხანაშვილი.

ოპოზიციური პარტიებისთვის დირექტორების გათავისუფლების საკითხი პოლიტიკას და კონკრეტული მოხელეების ინტერესებს უკავშირდება.

საფუძვლიანი ეჭვი გვაქვს ჩვენ, რომ სკოლების დირექტორების თანამდებობებზე შეიძლება ვიხილოთ ის ადამიანები, რომლებსაც უმაღლესი განათლების დიპლომიც კი არა აქვთ...
ვასილისა ჯაბახიძე

„ევროპული საქართველოს“ ადგილობრივი ოფისის წარმომადგენელ ეთერ ჯალაღანიას თქმით, დირექტორებს მმართველი პარტია ყოველთვის პარტიული ნიშნით არჩევს და გათავისუფლებული დირექტორებიც „ქართული ოცნების“ მიმართ ლოიალურები იყვნენ, თუმცა, ჯალაღანიას აზრით, ისინი, როგორც ჩანს, უკვე აღარ სჭირდებათ და მათ ადგილს სხვა, უფრო ლოიალურებს უთავისუფლებენ.​

„სკოლის დირექტორებსაც კი პარტიული ნიშნით არჩევენ და ძალოვანი სტრუქტურების რეკომენდაციებით ნიშნავენ. სკოლების დირექტორების გათავისუფლებაც, ჩემი აზრით, „ქართული ოცნების“ შიგნით კლანურ დაპირისპირებას მოჰყვა“.

„ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთი ადგილობრივი ლიდერი კი, ვასილისა ჯაბახიძე, ამ გათავისუფლებაში შიდა ქართლის ყოფილი გუბერნატორის, ამჟამად საქართველოს პარლამენტის წევრის, გიორგი ხოჯევანიშვილის, ინტერესებს ხედავს:

„საფუძვლიანი ეჭვი გვაქვს ჩვენ, რომ სკოლების დირექტორების თანამდებობებზე შეიძლება ვიხილოთ ის ადამიანები, რომლებსაც უმაღლესი განათლების დიპლომიც კი არა აქვთ და, მეტიც, არ გაგვიჭირდება მათ რიგებში გიორგი ხოჯევანიშვილის ნათესავების და მეგობრების მოძებნა“.

საქართველოს პარლამენტის წევრი გიორგი ხოჯევანიშვილი აცხადებს, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ ბინძურ და არარელევანტურ ბრალდებებზე კომენტარს ვერ გააკეთებს.

სამინისტროს მხრიდან არ მომხდარა არც ერთი დირექტორის გათავისუფლება. ყველა მათგანს შესაძლებლობა აქვს მონაწილეობა მიიღოს სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ საჯარო სკოლების დირექტორთა შესარჩევ კონკურსში...
განათლების სამინისტრი

დირექტორების გათავისუფლების პოლიტიკურ მოტივს გამორიცხავენ განათლების სამინისტროში. გორის მუნიციპალიტეტის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის ხელმძღვანელი, ნანა ტერმაკოზაშვილი, აცხადებს, რომ მუნიციპალიტეტში უფლებამოსილების ვადა ამოეწურა 41 დირექტორს. 40-მა მათგანმა მიმართა მინისტრს განცხადებით და სთხოვა მოვალეობის შემსრულებლად დანიშვნა. მათგან 34 დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა, 6-ს კი უარი ეთქვა. ტერმაკოზაშვილმა არ იცის, რა იყო უარის მიზეზი.

საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ რადიო თავისუფლებას საკუთარი პოზიცია წერილობით გააცნო.

„საქართველოს მასშტაბით საჯარო სკოლებში სამეურვეო საბჭოების მიერ არჩეულ დირექტორებს 2020 წლის სექტემბრიდან ეტაპობრივად ეწურებათ შრომითი ხელშეკრულების 6-წლიანი ვადა. აღნიშნული ინფორმაცია საჯარო სკოლის ყველა დირექტორისთვის კარგად არის ცნობილი.

სამინისტროს მხრიდან არ მომხდარა არც ერთი დირექტორის გათავისუფლება. ყველა მათგანს შესაძლებლობა აქვს მონაწილეობა მიიღოს სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ საჯარო სკოლების დირექტორთა შესარჩევ კონკურსში“, - წერია სამინისტროს მიერ მოწერილ პასუხში.

გათავისუფლებული დირექტორები კი სამინისტროსგან დამატებით განმარტებებს ელოდებიან.

მზადება ახალი წლისთვის პანდემიის პირობებში - ვინ რას და რამდენს ყიდულობს

კახეთი

ახალი წლის მოახლოებასთან ერთად კახეთის მუნიციპალიტეტებში განსაკუთრებული ხალხმრავლობა შეინიშნება. ცენტრალურ ქუჩებზე წინასაახალწლო-საშობაო გარე ვაჭრობა დაიწყო. იმის შიშით, რომ მომდევნო დღებში პროდუქტზე ფასები შეიძლება კიდევ უფრო გაიზარდოს, მოსახლეობამ არამალფუჭებადი პროდუქციის შეძენა წინასწარ დაიწყო.

გასაყიდად გამოტანილია ხილბოსტნეული, ხორცპროდუქტი, რძის ნაწარმი, თევზეული, ნიგოზი, თაფლი, სხვადასხვა სახის ციტრუსი, ნაძვის ხეები და ა.შ.

მაღაზიაში, სადაც მხოლოდ ნედლი ხორცი იყიდება, ამბობენ, რომ ფასები ჯერჯერობით იგივეა, რაც იყო ორი-სამი თვის წინ.

„ჩვენს მაღაზიაში იყიდება ძროხისა და ღორის ხორცი. ღორის ხორცი ძვლის გარეშე 1 კგ ღირს 18 ლარი, ძროხის ხორცი, ასევე ძვლის გარეშე, ღირს 22 ლარი. ჯერჯერობით ისევ ის ფასები გვაქვს, რაც აქამდე იყო“.

კახეთი
კახეთი

ქუჩების გარდა, ხალხმრავლობაა აგრარულ ბაზრებში. ნიგვზის ფასი 25 ლარიდან იწყება, თითქმის ამდენივეა ერთი კილოგრამი თაფლის ღირებულება. თითქმის უცვლელია ფასები ბოსტნეულზე, თუმცა გაძვირდა თვეზეული. ერთი კილოგრამი ცოცხალი თევზის ფასი 10 ლარიდან იწყება, თუმცა ფასები იზრდება თევზის ჯიშებისა და წონის მიხედვით. რეალიზატორები ამბობენ, რომ მყიდველი შემცირებულია, ზოგი მათგანი კი ცდილობს ყოველაფერი იყიდოს, თუმცა გრამობით.

„კარგი თეთრი ნიგოზი ღირს 25 ლარი, თუმცა გვაქვს დაბალფასიანიც, თუმცა ის დაბალი ხარისხია. ნახევარი კილოგრამი თაფლი ღირს 10 ლარი. მინდა გითხრათ, რომ მყიდველთა დიდი ნაწილი ნიგოზს გრამობით ყიდულობს, რადგან მეტი ფული არ აქვს. კარტოფილი 1 ლარი ღირს, მანდარინი 2-ლარიანიც გვაქვს და 1.50-თეთრიანიც. წითელი ხახვის ფასი 2 ლარია. ხალხს ძალიან გაუჭირდა, მყიდველი სულ უფრო მცირდება“.

კახეთი
კახეთი

ჩვენ მიერ კახეთში გამოკითხული ადამიანების ნაწილი არსებული ფასებით უკმაყოფილოა. რესპონდენტები ამბობენ, რომ ბოლო ორი -სამი თვის განმავლობაში ქვეყანაში თითქმის ყველა სახის პროდუქტი ისედაც გაძვირდა, რასაც ახლა საახალწლო ფასნამატიც დაემატა. ზოგი ამბობს, რომ წელს საახალწლო სუფრაზე ხორცისგან მომზადებული კერძები არ ექნება, ზოგი რამდენიმე გრამს იყიდის, ზოგისთვის კი ფასების ზრდა არაფერს ნიშნავს. ასეთი ადამიანები ამბობენ, რომ ახალი წელი განსაკუთრებული დღესასწაულია და, გაჭირვების მიუხედავად, ამ დღისთვის მცირე დანაზოგებს დახარჯავენ.

„ხორცი იმდენად ძვირია, რომ ჩვენ ვერც აქამდე ვყიდულობდით და ვერც ახალი წლისთვის ვიყიდით, რადგან 13-სულიანი ოჯახი მაქვს და წარმოიდგინეთ ერთ ყიდვაზე რამდენი უნდა შევიძინოთ, რომ გვეყოს... ფქვილიც გაძვირებულია, ერთი ტომარა 70 ლარი ღირს!“ - უთხრა რადიო თავისუფლებას ერთ-ერთმა ადგილობრივმა მცხოვრებმა.

წინასაახალწლო სამზადისი განსაკუთრებით უჭირთ ოჯახებს, რომლებიც სოციალურად დაუცველები არიან. თელავის მუნიციპალიტეტის მერია წელს საახალწლოდ 545 ამანათს გასცემს სოციალურად დაუცველ და მრავალშვილიან ოჯახებზე, რომელთა სარეიტინგო ქულა არ აღემატება 200 000-ს. ერთჯერადი დახმარებები გათვალისწინებულია სხვა კატეგორიის ადამიანებისთვისაც. ამ პროექტის ბიუჯეტი, ჯამში, თითქმის 28 ათასი ლარია. ამ კუთხით ლაგოდეხის მერია დაახლოებით 22 ათას ლარამდე დახარჯავს.

მოსახლეობის ნაწილი თუ საახალწლოდ სუფრის მოსამზადებლად პროდუქტს იმარაგებს, ახალგაზრდები ძირითადად გასართობი აქტივობებისთვის ემზადებიან, თუმცა კორონავირუსის პანდემიის გამო რეგიონში გასართობი ღონისძიებები არ ჩატარდება. წელს თელავის მერია, დამატებით საახალწლო დეკორაციების შეძენას გეგმავდა, მაგრამ საზოგადოებრივი პროტესტის შემდეგ მერიამ ტენდერი გააუქმა.

აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალიტეტები ნაძვის ხეებისა და ქუჩების მოსართავების შესაძენად ყოველ წელს ასიათასობით ლარს ხარჯავდნენ.

მოშლილი საკანალიზაციო სისტემები კახეთში - რატომ არ გვარდება ათწლეულების პრობლემა

ფეკალური მასები იღვრება დაზიანებული საკანალიზაციო მილიდან, ლაგოდეხი

კახეთის რეგიონში ცენტრალური საკანალიზაციო სისტემით უმეტესწილად მხოლოდ ქალაქების მოსახლეობა სარგებლობს, მაგრამ ყველა არა. არის უბნები, სადაც კანალიზაცია არასდროს ყოფილა, თუმცა იქაც პრობლემებია, სადაც სისტემა ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში გაიყვანეს. დაზიანებული კოლექტორებიდან ფეკალური მასები ქუჩებში იღვრება, ზოგან სახლებშიც ამოდის. მოსახლეობის ნაწილი ამბობს, რომ ვერ მიაკვლიეს უწყებას, რომელიც ამ პრობლემას მოაგვარებდა.

რეგიონში საკანალიზაციო სისტემები საბჭოთა მმართველობის დროს რომ გაიყვანეს, მას შემდეგ თითქმის არც შეცლილა და არც ახალი დამატებია. ადგილობრივი მოსახლეობა პერიოდულად პროტესტსაც გამოთქვამს კონკრეტულ უბნებში დაზიანებული მაგისტრალებიდან ფეკალური მასების დაღვრის გამო, მაგრამ შედეგს ვერ იღებს.

მაგალითად, ლაგოდეხში, სადაც 5 200-მდე ადამიანი ცხოვრობს, სულ ორი საკანალიზაციო მაგისტრალია, თუმცა ორივე იმდენად არის დაზიანებული, რომ ფეკალური მასები საავტომობილო გზებზე მოედინება. ასეა, მაგალითად, ჭავჭავაძის ქუჩაზე. ადგილობრივი მოსახლეობა რადიო თავისუფლებასთან საუბარში ამბობს, რომ 10 წელზე მეტია, მილი დაზიანებულია, ფეკალური მასები კი იმ სარწყავ არხში ჩადის, საიდანაც ზაფხულში მოსახლეობა საკარმიდამო ნაკვეთებს რწყავს. გარდა ამისა, ლაპარაკობენ ქუჩაში არსებულ ანტისანიტარიასა და სუნზე, რომელიც ათეულობით ოჯახს აწუხებს.

„წლებია, ეს პრობლემა გვაქვს. ახლაც სუნია, ზაფხულში კი აქ ცხოვრება გაუსაძლისია. ჩვენმა მეზობელმა მერიასაც მიმართა და იქ უთხრეს, თანხები არ გვაქვს და თქვენი ფულით გააკეთეთო. ჩვენ ისეთ გაჭირვებაში ვცხოვრობთ, ვის აქვს იმის ფული, რომ ცენტრალური კანალიზაციის მილი გამოცვალოს? - განუცხადა რადიო თავისუფლებას ლაგოდეხში მცხოვრებმა ქეთევან მაისურაძემ. მისმა მეზობელმა ზაურ ჭანტურიძემ კი გვითხრა, რომ „ბოლოს პრობლემის მოგვარებას საპარლამენტო არჩევნების დროს დაჰპირდნენ, მაგრამ მას შემდეგ ადგილზე აღარავინ მისულა“. საკანალიზაციო სისტემა მოძველებულია კახეთის რეგიონალურ ცენტრად წოდებულ თელავშიც, სადაც 21 ათასზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს. კანალიზაციით ამ ქალაქშიც ყველა ვერ სარგებლობს, თუმცა იქაც პრობლემებია, სადაც მაგისტრალი გადის. უკვე წლებია, თელავიდან მდინარე ალაზნისკენ მიმავალი მილი დაზიანებულია და ფეკალური მასები ღიად იღვრება იმ სარწყავ არხში, რომელიც სოფელ კურდღელაურში გადის. ადგილობრივების თქმით, პრობლემა ვერ გვარდება მილის ერთჯერადი შეკეთებით და მას გამოცვლა უნდა.

დაზიანებული საკანალიზაციო მილი ლაგოდეხში.
დაზიანებული საკანალიზაციო მილი ლაგოდეხში.

„იცით, რა? მე ვფიქრობ, რომ საქმის გაკეთების ნება არ არსებოს, თორემ ყოველ წელს იმდენი ფული რჩებათ გასახარჯი, ამ და კიდევ სხვა პორობლემებსაც მოაგვარებდნენ. აქ უნდა გამოიცვალოს მთლიანი მილი, რადგან მცირე შეკეთება არ შველის!“

თელავში არა მხოლო ქალაქის შიდა საკანალიზაციო სისტემა, არამედ ის მთავარი მაგისტრალიც არის დაზიანებული, რომლითაც ფეკალური მასები მდინარე ალაზანში უნდა ჩადიოდეს. ყვარლიდან თელავისკენ მიმავალ მთავარ საავტომობილო გზაზე, როდესაც თელავს უახლოვდები, ზამთარშიც კი გაუსაძლისი სუნი დგას. ფეკალური მასების ნაწილი მანამდე იღვრება, ვიდრე ალაზანში ჩავა. საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის ვებსაიტზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით, თელავში 2018 წელს დაიწყო და 2019 წლის გაზაფხულზე უნდა დასრულებულიყო საკანალიზაციო გამწმენდი ნაგებობის მშენებელობა, რომლის ბიუჯეტიც 12 მილიონ 400 ათასი ლარი იყო. პროექტი ასევე ითვალისწინებდა თელავიდან ალაზნამდე არსებული მთავარი საკანალიზაციო სისტემის შეცვლას, მაგრამ 2020 წლის დეკემბერია და ნაგებობა ამ დრომდე არ შესულა ექსპლუატაციაში. მუნიციპალური განვითარების ფონდში რადიო თავისუფლებას უთხრეს, რომ სამუშაოები დასრულებულია და პროექტი უკვე გადაეცა გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას, თუმცა წყალმომარაგების კომპანიის წარმომადგენელმა, ანა ონაშვილმა, გვთხრა, რომ პროექტი ჯერ არ აქვთ მიღებული:

„ობიექტის გადმოცემის პროცედურა არის ხანგრძლივი, რაც მოიცავს დოკუმენტებსაც და ტექნიკურ გადაცემასაც. ამ დროისთვის ობიექტი ჩვენთვის გადმოცემული არ არის. გადმოცემის შემდეგ, როდესაც დადგინდება, რომ ობიექტი უკვე მზად არის ოპერირებისთვის, ის მუშაობას დაიწყებს. სავარაუდოდ, 2021 წლის პირველი კვარტალიდან თელავის საკანალიზაციო გამწმენდი ნაგებობა შევა ექსპლუატაციაში”.

თელავის საკანალიზაციო სისტემის გამწმენდი ნაგებობა
თელავის საკანალიზაციო სისტემის გამწმენდი ნაგებობა

მას შემდეგ, რაც თელავში საკანალიზაციო გამწმენდი ნაგებობა დაიწყებს ფუნქციონირებას, მდინარე ალაზანში ფეკალური მასები უკვე გადამუშავებული სახით ჩავა, თუმცა გარემოსდამცველები ამბობენ, რომ მხოლოდ თელავში განხორციელებული პროექტი ეკოლოგიურ საფრთხეებს ვერ შეამცირებს, რადგან, თელავის გარდა, კახეთის დანარჩენი 7 მუნიციპალიტეტის საკანალიზაციო სისტემა ასევე მდინარე ალაზანს უერთდება და 21-ე საუკუნეში საჭიროა ყველა ქალაქს ჰქონდეს სისტემა, რომელიც ფეკალურ მასებს გადაამუშავებს. რაც შეეხება ლაგოდეხში, ჭავჭავაძის ქუჩაზე, ჯერ კიდევ 10 წლის წინ დაზიანებულ საკანალიზაციო მილს, წყალმომარაგების კომპანიაში გვითხრეს, რომ საკითხს შეისწავლიან და კომენტარს შემდეგ გააკეთებენ.

რუხის კოვიდსაავადმყოფოში პაციენტების შესაძლო ინტოქსიკაციას იკვლევენ

რუხის საავადმყოფოში სურსათის ეროვნული სააგენტო იკვლევს პაციენტების საკვებით ან წყლით შესაძლო ინტოქსიკაციის ფაქტს. ეს კლინიკა ახლა კოვიდპაციენტებს ემსახურება.

რადიო თავისუფლების ინფორმაციით, რუხის საავადმყოფოში, სავარაუდოდ, რამდენიმე პაციენტი მოიწამლა. ერთ-ერთმა მათგანმა ანონიმურად თქვა, რომ 1 დეკემბერს, ინტოქსიკაციის ნიშნები - ფაღარათი და ღებინების შეგრძნება მას შემდეგ ჰქონდა, რაც სალათი ჭამა.

ინფორმაციას არ ადასტურებს საავადმყოფოს კლინიკური მენეჯერი ნინო აკობია და აცხადებს, რომ "ინტოქსიკაცია არ ყოფილა. ღებინება და ფაღარათი, ზოგადად, ახასიათებს კოვიდს".

სურსათის ეროვნული სააგენტოს პრესსამსახურში განმარტავენ, რომ ლაბორატორიული კვლევისთვის საავადმყოფოში აღებულია საკვების ნიმუში და წყლის სინჯი:

"სურათის ეროვნულმა სააგენტომ მიიღო ინფორმაცია რუხის კლინიკაში შესაძლო ინტოქსიკაციასთან დაკავშირებით. დაუყოვნებლივ მოხდა სამეგრელოს რეგიონული სამსახურის ჯგუფის გასვლა ადგილზე. ჩატარდა არაგეგმიური ინსპექტირება, ასევე ლაბორატორიული კვლევისთვის აღებულია მზა საკვების ნიმუშები და წყლის სინჯები".

2 დეკემბრის მონაცემებით, რუხის საავადმყოფოში მკურნალობს 153 კოვიდინფიცირებული პაციენტი. მათ შორის 90-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობა საშუალო სიმძიმისაა, მძიმეა 15 პაციენტის მდგომარეობა.

სჭირდება თუ არა ქუთაისს „მზეჭაბუკი“?

„მზეჭაბუკი“ „დიდების მემორიალის“ ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი იყო. ცხენზე ამხედრებული კაცის ქანდაკება თითქმის 30 წელი იდგა ირაკლი აბაშიძის გამზირზე.

ქუთაისის მერიამ 98 699 ლარის ღირებულების  ტენდერი გამოაცხადა მერაბ ბერძენიშვილის მიერ, დაახლოებით, 50 წლის წინ შექმნილი ძეგლის, „მზეჭაბუკის“, დასადგმელად 9 აპრილის ქუჩაზე.

განაცხადების მიღება 6 დეკემბერს უნდა დაიწყოს და სამ დღეში დასრულდეს. ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ ძეგლისთვის უნდა მოაწყოს სამმეტრიანი გრანიტის ქვით მოპირკეთებული კვარცხლბეკი, დაამზადოს დეტალები, რომლებიც ძეგლს აკლია და პირვანდელი სახე დაუბრუნოს ბრინჯაოს ქანდაკებას, რომელიც ამჟამად ავტორის სახელოსნოში, თბილისში, ინახება. კომპანიის ვალდებულებაა ძეგლის ქუთაისში ტრანსპორტირებაც, აწყობა, კონსერვაცია და მონტაჟი.

მოქანდაკე მერაბ ბერძენიშვილის „მზეჭაბუკი“, რომელიც გასული საუკუნის 80-იან წლებში შეიქმნა, ფაშიზმზე გამარჯვებისადმი მიძღვნილი „დიდების მემორიალის“ ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი იყო. ცხენზე ამხედრებული ახალგაზრდა კაცის ქანდაკება თითქმის 30 წელი იდგა ირაკლი აბაშიძის გამზირზე. 2009 წელს, საქართველოს პარლამენტის ახალი შენობის მშენებლობის დაწყებამდე, „დიდების მემორიალის“ დემონტაჟი განხორციელდა და ძეგლი ავტორის სახელოსნოში გადაიტანეს.

ქუთაისის მერის მოადგილე დავით ერემეიშვილი ამბობს, რომ ძეგლის აღდგენა და ქალაქში დაბრუნება მოსახლეობის თხოვნის საფუძველზე გადაწყდა. ვიცე-მერის ინფორმაციით, თვითმმართველობა მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ავტორის ოჯახთან და მან გამოთქვა სურვილი, რომ რესტავრირებული ქანდაკება ისევ ქუთაისში დაიდგას. „არის დაზიანებები ძეგლზე, რაც გამოსწორდება, დეკემბერში დავიწყებთ ძეგლის აღდგენაზე მუშაობას, პარალელურად პედესტალი მოეწყობა“.

რადიო თავისუფლება დაინტერესდა, რა ფორმა ჰქონდა მოსახლეობის თხოვნას. მერიის პრესსამსახურში გვითხრეს, რომ გასულ წელს დაწყებული "ღია დიალოგის" ფარგლებში გამართულ შეხვედრებზე ძეგლის დაბრუნებას ითხოვდნენ აბაშიძის ქუჩის მცხოვრებნი.

ქუთაისში „მზეჭაბუკის“ დაბრუნებას და ძეგლის აღდგენისა და განთავსებისთვის თითქმის 100 ათასი ლარის გამოყოფას არაერთგვაროვანი რეაქცია მოჰყვა სოციალურ ქსელში. ნანა ფახურიძე, რომელიც ძეგლის დადგმის მოწინააღმდეგეთა შორისაა, „მზეჭაბუკის“ დაბრუნებას საბჭოთა წარსულში დაბრუნების მცდელობად მიიჩნევს და ამბობს, რომ 21-ე საუკუნეში, თანაც პანდემიის პირობებში, ეს საკითხი მოსახლეობისთვის აქტუალური არ არის: „ეს არის წარსულის გაცოცხლების მცდელობა და არ მაქვს სურვილი ვიცხოვრო საბჭოთა წარსულში. ეს ძეგლი დღეისთვის, პანდემიის ფონზე, არ არის აქტუალური და ხარჯი არამიზნობრივია“.

„მზეჭაბუკის“ ძეგლის დადგმას რამდენიმე მიზეზით ეწინააღმდეგება გიდი ლაშა ბერეკაშვილიც. ის თითქმის 100 ათასი ლარის დახარჯვას არამიზნობრივად მიიჩნევს და ამბობს, რომ ასეთი მასშტაბური პროექტის განხორციელებამდე თვითმმართველობამ მოქალაქეთა აზრი უნდა გამოიკითხოს, თუნდაც, ძეგლის განთავსების ადგილთან დაკავშირებით. თავად ლაშა ბერეკაშვილის შეფასებით, კვარცხლბეკზე აღმართული ძეგლების დრო დასრულდა: „თანამედროვეობას არ შეესაბამება ძეგლი იდგეს კვარცხლბეკზე და ჩვენ ქვემოდან ვუყუროთ ფიგურას, უმჯობესი იქნებოდა, თუ ერთ პარკს შევარჩევდით და თავს მოვუყრიდით საბჭოთა პერიოდში შექმნილ ძეგლებს, სადაც დამთვალიერებელი ნამუშევარს მარტივად ნახავს, გაეცნობა მის ავტორს, შექმნის ისტორიას და შედარებით იაფიც დაჯდება“.

მხატვარი და ფოტოგრაფი გიორგი კილაძე მიიჩნევს, რომ უმჯობესი იქნებოდა „მზეჭაბუკის“ დასაბრუნებლად გამოყოფილი თანხა სოციალურ პროექტებზე განაწილდეს. ამასთან, გიორგი კილაძე ამბობს, რომ მერაბ ბერძენიშვილის „მზეჭაბუკი“ საბჭოთა ძეგლი არ არის და მის დადგმას არ ეწინააღმდეგება. გიორგი კილაძის შეფასებით, „ძეგლის უარყოფის საფუძველი არ შეიძლება იყოს მისი შექმნის პერიოდი, მით უმეტეს, რომ „მზეჭაბუკი“ არ არის საპჭოთა პერსონაჟი ან ბელადი და ავტორს ქართული ელემენტები აქვს გამოყენებული“.

გიორგი კილაძისავე აზრით, „მზეჭაბუკის“ განთავსების ადგილის, გარემოსთან მისი შესაბამისობისა და სხვა დეტალების უკეთ აღსაქმელად მერიამ დაინტერესებულ საზოგადოებას ძეგლის სამგანზომილებიანი ესკიზი უნდა შესთავაზოს და არა ერთი ფოტო, რომელიც დღემდე აქვს გასაჯაროებული.

საზოგადოების ნაწილის პროტესტის შემდეგ, თელავის მერია საახალწლო განათებებს აღარ იყიდის

თელავი

კახეთის ქალაქებში საახალწლო სამზადისი დაიწყო. ქუჩების მოსართავად წინა წლებში ნაყიდ დეკორაციებს და განათებებს ამონტაჟებენ.

თელავში სამუშაოები უკვე მიმდინარეობს. ქალაქის მერიაში რამდენიმე დღის წინ განაცხადეს, რომ წელს დამატებით 60 ათასი ლარის ღირებულების ახალი დეკორაციების შეძენას გეგმავდნენ.

ინფორმაციის გამოქვეყნების შემდეგ თელავის მერიის ამ გადაწყვეტილებას საზოგადოების ერთი ნაწილის პროტესტი მოჰყვა. ადგილობრივ მცხოვრებთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ქვეყანაში გაუარესებული ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის, დაწესებული აკრძალვებისა და „კომენდანტის საათის“ პირობებში ამ რაოდენობის თანხა საახალწლო მოსართავების შესაძენად არ უნდა დაიხარჯოს.

თელავი
თელავი

სამოქალაქო აქტივისტი ნინო გოგოლაშვილი ფიქრობს, რომ წელს ქალაქის ქუჩები მხოლოდ ძველი დეკორაციებით უნდა მოირთოს და 60 ათასი ლარი იმ ადამიანებს უნდა მოხმარდეთ, რომლებსაც საკვებისა და მედიკამენტების შეძენის საშუალება არ აქვთ:

„თელავში სოციალური ქსელებით თითქმის ყოველდღე წერენ ადამიანები, რომ არ აქვთ წამლისა და საკვების ფული. რა დროს 60 ათასი ლარის განათებაა, როცა ხალხს ელემენტარული რამ არ აქვს. თუ რამეს აპირებთ, გამოიყენეთ ძველი განათებები. თურმე თელავის მერიამ ფსიქოანალიზის შედეგად მიიღო გადაწყვეტილება, რომ გარე განათებები ეყიდათ. ეს ყველაფერი კიდევ ერთხელ აჩვენებს თვითმმართველობის რეალურ სახეს“.

მასალაზე მუშაობის დროს რადიო თავისუფლებამ გაარკვია, რომ თელავის მერიამ გამოცხადებული ტენდერი გააუქმა და ქალაქში მხოლოდ გასულ წლებში ნაყიდ დეკორაციებს დაამონტაჟებენ. თელავში დადგამენ ორი წლის წინ ნაყიდ ნაძვის ხეს, რომლის შესაძენად 42 ათასი ლარი იყო გამოყოფილი, თუმცა, საბოლოოდ 16 ათასი გადაიხადეს. თელავის მერის მოადგილე ფიქრია ყუშიტაშვილი რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ ახალი განათებების ყიდვა იმიტომ დაგეგმეს, რომ გასულ წელს ვანდალებმა ბევრი დეკორაცია გაანადგურეს და მისი შევსება სურდათ. მერის მოადგილის თქმით, საახალწლო ღონისძიებები წელს არ იქნება, თუმცა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, თუნდაც, ქუჩების მორთვა, იმისთვის, რომ საზოგადოება სრულმა დეპრესიამ არ მოიცვას:

„ტენდერის შეჩერება ირიბად საზოგადოების წუხილსაც უკავშირდება. ჩვენ ანგარიშს ვუწევთ საზოგადოების განწყობას, თუმცა მე არ ვეთანხმები ღვარძლის იმ ნიაღვარს, რომელიც წამოვიდა. ცხოვრება არ ჩერდება და მიდის, ამიტომ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ირგვლივ არიან ბავშვები და ახალგაზრდები, რომელთაც ახალი წლის მოსვლა უხარიათ. ცოტა სხვანაირადაც უნდა შევხედოთ ამ ყველაფერს, თუნდაც იმიტომ, რომ საზოგადოება არ მოიცვას აბსოლუტურმა დეპრესიამ“.

ჩვენ ფიქრია ყუშიტაშვილს ვკითხეთ, რას მოხმარდება ის 60 ათასი ლარი, რომელიც გაუქმებული ტენდერის შედეგად გამოთავისუფლდა, და პასუხად მივიღეთ:

„ეს თანხა, ალბათ, გადანაწილდება სხვა საჭიროებებზე. მე ახლა ამაზე პასუხი ზუსტად არ მაქვს“.

საახალწლო სამზადისი მიმდინარეობს კახეთის სხვა ქალაქებშიც, თუმცა არცერთ მუნიციპალიტეტში ხალხმრავალი გასართობი ღონისძიებები არ იგეგმება. გურჯაანში კულტურის სამსახურის უფროსის, ვალერი შოშიაშვილის, განცხადებით, წელს ბიუჯეტიდან მიზერული თანხები დაიხარჯება მხოლოდ იმისთვის, რომ ნაძვის ხე დაიდგას და ქუჩებში დეკორაციები დამონტაჟდეს.

საახალწლო ღონისძიებებისთვის კახეთში თანხები ყოველ წელს იხარჯებოდა. სატენდერო დოკუმენტების მიხედვით, 2018 წელს, საერთო ჯამში, რეგიონში 300 000 ლარზე მეტი, 2019 წელს კი 200 ათას ლარამდე დაიხარჯა. ღონისძიებები, რომლებიც ქალაქებში იმართებოდა, 25 დეკემბრიდან 7 იანვრამდე პერიოდს მოიცავდა.

შეზღუდვებიდან მესამე დღე ქუთაისში -  დაზარალებული ბიზნესი, მეწარმეები და მოქალაქეები  

​​​​​​​ვაჭრობასა და მიმოსვლაზე დაწესებული შეზღუდვების შედეგად, ქუთაისის ცენტრში მნიშვნელოვნად შემცირდა ფეხით მოსიარულეთა რაოდენობა. შედარებით იკლო მსუბუქი ავტომანქანების რაოდენობამაც.

სასურსათო მაღზიებისა და აფთიაქების გარდა, მუშაობს აგრარული ბაზარიც, თუმცა იქაც მყიდველისა და გამყიდველის სიმცირეა. ქუთაისში, საქართველოს სხვა დიდი ქალაქების მსგავსად, 28 ნოემბრიდან მუშაობა შეწყვიტეს დიდმა სავაჭრო ცენტრებმა, ღია და დახურულმა ბაზრობებმა და საქალაქო ავტოტრანსპორტმა. კაფეებსა და რესტორნებს მუშაობა მხოლოდ გატანის სერვისით შეუძლიათ. ქუთაისის ისტორიულ უბანში მდებარე კაფე „აურას“ მფლობელი გიორგი ჭელიძე ამბობს, რომ გატანის მომსახურება არ აქვს, რადგან მხოლოდ ამ სერვისით ხარჯის ანაზღაურებას ვერ შეძლებს. გიორგი ჭელიძის თქმით, მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ, კაფე გაკოტრების პირასაა. მფლობელს ამ ეტაპზე ფართის ნაწილზე უარის თქმა უწევს, რადგან იჯარის გადასახადს ვეღარ იხდის: „პუშკინის ქუჩაზე ყველა კაფე ასეა. მაქსიმალურად შევიზღუდეთ. თანამშრომლები აღარ გვყავს თითქმის. გატანის სერვისი, არ ვიცი, რა იქნება“.

თანამშრომელთა ნაწილი დაითხოვეს დიდი და მცირე რესტორნების მფლობელებმა. ქუთაისის ცენტრში მდებარე ერთ-ერთი რესტორნის მენეჯერი, თომა ლილუაშვილი, გვეუბნება, რომ პერსონალიდან მხოლოდ მზარეულები დაიტოვეს, რადგან გატანის და მიტანის სერვისი აქვთ: „ჩვენი სამზარეულო უყვართ ქუთაისში, თუმცა ბევრი ადამიანი გვრჩება უმუშევარი, რადგან მომსახურე პერსონალს ამ ეტაპზე ვერ შევინარჩუნებთ“.

საქართველოს მთავრობაში განაცხადეს, რომ ეპიდსიტუაციის გაუარესების გამო დაწესებული შეზღუდვების გათვალისწინებით, რესტორნების, სასტუმროებისა და ტურიზმის სფეროს სხვა ობიექტებისთვის 6 თვის განმავლობაში იმოქმედებს საბანკო სესხების პროცენტის სუბსიდირება, 2021 წელს კი ისინი ქონების გადასახადისგან გათავისუფლდებიან. სახელმწიფოსგან დახმარებას ითხოვენ კერძო ბაგა-ბაღების მფლობელებიც, რადგან 28 ნოემბრიდან მუშაობა შეაჩერეს სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებმაც. კერძო ბაგა-ბაღების ასოციაციის ხელმძღვანელი პავლე ქალიაშვილი ამბობს, რომ პანდემიის პირველი ტალღის დაწყებამდე ასოციაციაში 270 ბაღი იყო გაერთიანებული, ბოლო თვეებში მათი რიცხვი თითქმის განახევრდა და ბაღების დახურვა ისევ გრძელდება, რადგან მფლობელები შემოსავლის გარეშე დარჩნენ. პავლე ქალიაშვილის თქმით, საბავშვო ბაღების დიდი ნაწილი ნაქირავებ შენობაში ფუნქციონირებდა და იჯარის თანხის გადახდას ვერ ახერხებს. „გაურკვეველ ვითარებაში ვართ, 3 800 თანამშრომელია სამსახურის გარეშე დარჩენილი, რომლებსაც შემოსავალი არ აქვთ. ასვეე ყურადღებამისაქცევია ჩვენი საბანკო ვალდებულებები, რადგან ზოგიერთ კერძო ბაღს შენობა იპოთეკით აქვს დატვირთული. პირველ ეტაპზე გადავადდა. ახლა კომუნიკაცია გვქონდა ბანკების წარმომადგენლებთან, ჯერჯერობით შემოთავაზება არ არის“.

პავლე ქალიაშვილისვე განცხადებით, კერძო ბაგა-ბაღებს, როგორც ბიზნესს, სახელმწიფოს დახმარება არ შეხებია და, გაზაფხულზე დაწესებული შეზღუდვების გამო, მხოლოდ უმუშევრად დარჩენილმა თანამშრომლებმა მიიღეს ერთჯერადი დახმარება.

ქუთაისში 24 დეკემბრამდე არ მუშაობენ დიდი სავაჭრო ცენტრები. ერთ-ერთი მათგანის დირექტორი, ნატო დანელია, ამბობს, რომ ცენტრში მდებარე 250 მაღაზიის მფლობელები და თანამშრომლები ყოველდღიური შემოსავლის გარეშე რჩებიან: „ახლა, ალბათ, დაიწყება ის საშინელი პერიოდი, როდესაც ხალხი ელემენტარულ მოთხოვნილებას ვერ დააკმაყოფილებს და ვალდებულებების შესრულებას ვერ შეძლებენ“.

ნატო დანელიას ინფორმაციით, მომავალი ორი თვის განმავლობაში სავაჭრო ცენტრში ფართების მფლობელები მოიჯარეებს შეღავათს გაუკეთებენ, ცენტრის ადმინისტრაცია კი მოვაჭრეებს გაათავისუფლებს კომუნალური და სხვა მომსახურების გადასახადისგან და მათ მხოლოდ საკუთრების დაცვისთვის მოუწევთ თანხის გადახდა.

დაწესებული შეზღუდვები მისაღებია ქუთაისში გამოკითხული რესპონდენტების ნაწილისთვის, ნაწილი კი ამბობს, რომ გაუგებარია, რას აპირებს ხელისუფლება ამ აკრძალვების ვადის ამოწურვის შემდეგ. რესპონდენტთა ერთი ნაწილისთვის მიუღებელია საქალაქო ავტოტრანსპორტის აკრძალვა, რადგან სამსახურამდე მისვლას ვეღარ ახერხებენ.

ჩამოტვირთე მეტი

XS
SM
MD
LG