Accessibility links

რადიო თავისუფლება რადიო თავისუფლება
ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი, უფლებადამცველი ნარგეს მოჰამადი
ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი, უფლებადამცველი ნარგეს მოჰამადი

ირანში 7,5 წლით პატიმრობა მიუსაჯეს ნობელის პრემიის ლაურეატ უფლებადამცველ ნარგეს მოჰამადის - ლაივბლოგი

ფასების ზრდის, ინფლაციისა და ეროვნული ვალუტის გაუფასურების გამო ირანელები ქუჩებში გამოვიდნენ - ეს ქვეყანაში ისლამური რეჟიმისთვის წლების განმავლობაში ყველაზე დიდი საფრთხის შემცველი საპროტესტო გამოსვლებია.

მთავარი მოვლენები

13:24 19.1.2026

ირანის სატელეკომუნიკაციო კომპანიის ხელმძღვანელი ინტერნეტის გათიშვის ბრძანების შეუსრულებლობის გამო გადააყენეს

საინფორმაციო სააგენტო Fars-ი იტყობინება, რომ ირანის ერთ-ერთი უმსხვილესი სატელეკომუნიკაციო კომპანიის, Irancell-ის ხელმძღვანელი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს „წესების დაუცველობის“ გამო. ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა მასობრივი პროტესტების ფონზე მთავრობის განკარგულებას, რომ ქვეყნის მასშტაბით გათიშულიყო ინტერნეტი.

ანგარიშის მიხედვით, აღმასრულებელი დირექტორის, ალირეზა რაფიის გათავისუფლება მოჰყვა „ოპერატორის ქმედებებს შაბათს, 10 იანვარს, დილის საათებში გამართული პროტესტის დროს“.

Irancell-ი 2005 წელს დაარსდა და მას 70 მილიონი აბონენტი ჰყავს.

სააგენტო Fars-ი ციტირებს ოფიციალურ პირებს, რომელთა განცხადებით: „Irancell-ი არ დაემორჩილა გადაწყვეტილების მიმღები ინსტიტუტების ბრძანებებს კრიზისულ სიტუაციებში ინტერნეტზე წვდომის შეზღუდვის შესახებ გამოცხადებულ პოლიტიკას“.

Fars-ი, რომელიც „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან“ დაახლოებული მედიასაშუალებაა, ასევე ციტირებს ერთ-ერთ ოფიციალურ პირს: „ალირეზა რაფიისთან დაკავშირებული ახალი დანიშვნის საკითხიც სამართლებრივად იქნება განხილული“.

14:35 19.1.2026

პროტესტი და უკმაყოფილება დავოსის სამიტზე ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მიწვევის გამო

დავოსში მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ყოველწლიური შეხვედრის დაწყების წინ, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის, აბას არაყჩის მიწვევას პოლიტიკოსთა და უფლებადამცველთა კრიტიკის ტალღა მოჰყვა.

19 იანვარს გავრცელებულ განცხადებაში, ყოფილი ტახტის მემკვიდრისა და ოპოზიციის ლიდერის, რეზა ფეჰლევის პრესსამსახურმა არაყჩის უწოდა „იმ რეჟიმის ხმა, რომელმაც ბოლო ორ კვირაში 16 000-ზე მეტი ადამიანი მოკლა“. ფეჰლევის ოფისმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ის „არ წარმოადგენს ირანს“ და მას დავოსში პლატფორმა არ უნდა დაეთმოს. ოფისმა ასევე მოუწოდა „ყველა ღირსეულ ადამიანს“, დაგმოს არაყჩის დასწრება შეხვედრაზე.

რესპუბლიკელმა სენატორმა ლინდსი გრემმა, სოციალურ ქსელ X-ში გამოქვეყნებულ პოსტში მკაცრად გააკრიტიკა არაყჩის მიწვევა დავოსის შეხვედრაზე. გრემმა ეს ფაქტი შეადარა „ჰიტლერის მიწვევას მსოფლიო ღონისძიებაზე "ბროლის ღამის" შემდეგ“. ფორუმის ორგანიზატორებისადმი მიმართვისას მან აღნიშნა, რომ მსგავსი ნაბიჯი ირანელი დემონსტრანტებისთვის „ყველაზე ცუდი გზავნილია“ და „ევროპული ელიტის მორალური დეგრადაციის“ აშკარა ნიშანია.

ჰილელ ნოიერმა, საერთაშორისო უფლებადამცველმა იურისტმა და UN Watch-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ასევე გააფრთხილა ორგანიზატორები, რომ თუ არაყჩი შვეიცარიაში ჩავა, ქვეყნის პროკურატურაში მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საჩივარი შევა. ნოიერის განცხადებით, არაყჩის როლი ისლამური რესპუბლიკის უმაღლეს ეროვნულ უშიშროების საბჭოში დემონსტრანტების დარბევისას, შესაძლოა, კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულს უტოლდებოდეს და სცილდება საერთაშორისო იმუნიტეტის ფარგლებს.

დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი 19-დან 23 იანვრამდე გრძელდება. ჯერჯერობით ფორუმის ოფიციალურ პირებს არაყჩის მიწვევასთან დაკავშირებულ პროტესტზე პასუხი არ გაუციათ. ეს ხდება იმ ფონზე, როდესაც მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციამ მანამდე გააუქმა ირანელი მაღალჩინოსნების მიწვევა პროტესტის სისხლიანი დარბევის გამო.

18 იანვრის მონაცემებით, აშშ-ში განთავსებულმა უფლებადამცველმა ჯგუფმა HRANA-მ დაადასტურა 3 685 მომიტინგის მკვლელობა, ხოლო დამატებით 8 949 დაღუპვის შემთხვევა ჯერ კიდევ გადამოწმების პროცესშია. დაკავებულია 24 000-ზე მეტი ადამიანი.

15:16 19.1.2026

დავოსის ფორუმის განცხადებით, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმს არ დაესწრება

მსოფლიო ეკონომიკურმა ფორუმმა გამოაცხადა, რომ ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაყჩი ამ კვირაში დავოსში (შვეიცარია) დაგეგმილ ყოველწლიურ შეხვედრას არ დაესწრება. ეს განცხადება მას შემდეგ გავრცელდა, რაც წლევანდელ ღონისძიებაში მის შესაძლო მონაწილეობას კრიტიკის ტალღა მოჰყვა.

ფორუმის მიერ გავრცელებულ შეტყობინებაში ნათქვამია: „მიუხედავად იმისა, რომ ის ამ შეხვედრაზე გასულ შემოდგომას მიიწვიეს, ბოლო კვირებში ირანში მშვიდობიან მოსახლეობას შორის მსხვერპლის ტრაგიკული მასშტაბები ნიშნავს იმას, რომ წელს დავოსში ირანის მთავრობის წარმომადგენლობა მართებული არ არის“.

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ყოველწლიური შეხვედრა 19-დან 23 იანვრამდე გაგრძელდება.

17:18 19.1.2026

რა ელის ირანის რეჟიმს? ინტერვიუ ალექს ვატანკასთან

„რეჟიმის არსებობის 47 წლის თავზე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ რაც არ უნდა მძლავრი ყოფილიყო იდეოლოგია ერთ დროს, განსაკუთრებით 80-იან წლებში, დღეს ის ფაქტობრივად გამქრალია.“

„რეჟიმის სამსახურში მყოფი ადამიანების აბსოლუტური უმრავლესობა იქ აღარ არის იდეების გამო. ისინი იქ არიან იმიტომ, რომ იქ იღებენ ხელფასს. იმიტომ, რომ ალტერნატივა არ აქვთ”, - ეუბნება ალექს ვატანკა, ირანის საკითხების ექსპერტი, ვაშინგტონის Middle East Institute-ის ირანის პროგრამის დამფუძნებელი დირექტორი და უფროსი მკვლევარი რადიო თავისუფლებას. თეირანში დაბადებული და დანიაში გაზრდილი ვატანკა წლებია ირანის შიდა პოლიტიკას, ძალაუფლების დინამიკას და ირანის რეგიონულ სტრატეგიას იკვლევს.

ვაჟა თავბერიძესთან ინტერვიუში ის განიხილავს, თუ რატომ გახდა ბოლო პროტესტი უფრო სახიფათო ირანის რეჟიმისთვის, ვიდრე ყველა წინა ტალღა ერთად? რამდენ ხანს შეუძლია ძალადობაზე დამყარებულ სისტემას გაძლება, რა მოხდება ხამენეის შემდეგ და რა როლს ითამაშებენ კრიზისის დაძლევაში აშშ, ისრაელი, რუსეთი და ჩინეთი?

ჩამოტვირთე მეტი

ფორუმი

XS
SM
MD
LG