Accessibility links

ბლოგები

კვირა, 20 ოქტომბერი 2019

კალენდარი
ოქტომბერი 2019
ორშ სამშ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვი
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

თბილისის მერიის ინიციატივით დედაქალაქში ტაქსების თეთრად გადაღებვამ ვნებათეღელვა გამოიწვია. თბილისის მაცხოვრებლებს ეს ცვლილება სხვადასხვა მიზეზით აღელვებთ: ტაქსების გადაღებვამ შესაძლოა ტაქსების გაძვირება გამოიწვიოს (თუ უკვე არ გამოუწვევია), ტაქსისტების ნაწილი შესაძლოა უმუშევარი დარჩეს (თუ უკვე არ დარჩენილა), დედაქალაქში შესაძლოა ტაქსების დეფიციტი შეიქმნას (თუ უკვე არ შექმნილა), საზოგადოებრივი ტრანსპორტი შესაძლოა კიდევ უფრო გადაიტვირთოს და ა.შ. თავის მხრივ, თბილისის მერი კახა კალაძე აცხადებს, რომ აღნიშნული ნაბიჯი ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესებისკენ არის მიმართული. კალაძის თქმით, კომფორტულობა, უსაფრთხოება და სისუფთავე - ეს არის რეფორმების ერთ-ერთი მთავარი მიზანი.

ჩემს ბლოგებში აქამდეც ხშირად დამიწერია იმაზე, რომ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის რეგულირება არის ერთადერთი გზა ქალაქში ცხოვრების გასაუმჯობესებლად. ამიტომ, ამ ბლოგში რეგულაციების აუცილებლობაზე ვრცლად არ ვისაუბრებ. მკითხველების ნაწილი იმედია იმაში დამეთანხმება, რომ გარკვეული რეგულაციები მართლაც საჭიროა იმ სფეროებში, სადაც საქმე მთელი საზოგადოების საჭიროებებს ეხება. ამის საპირისპიროდ, იმაზეც შეგვიძლია შევთანხმდეთ, რომ ბევრი კერძო ყოფითი გადაწყვეტილება რეგულაციებს არ ექვემდებარება (მაგ. საჭმელს როდის შევჭამთ, მეგობრებს როდის ვნახავთ, დასასვენებლად სად წავალთ და ა.შ.).

ჩვენს შემთხვევაში, პრობლემა არა იმდენად რეგულაციებშია, არამედ თანმიმდევრობაში. ცალკე აღებული ყველა არგუმენტი - მათ შორის, მერიისაც - აზრს მოკლებული არ არის. პრობლემა უფრო მეტად თანმიმდევრულობაშია, უფრო სწორად, მის ნაკლებობაში. ამასობაში კი, ყველაზე პრიორიტეტული საკითხი - მეტროს, ავტობუსების, ტრამვაის განვითარება - უკანა პლანზე რჩება. არათანმიმდევულად გატარებულმა რეფორმამ შესაძლოა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენოს მთლიანად საზოგადოებრივი ტრანსპორტის რეფორმის პრიორიტეტულობის საკითხი.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტის რეფორმის საკითხზე მერიის ქმედებები და განცხადებები აშკარა კითხვებს აჩენს. მაგალითად, კახა კალაძემ განაცხადა, რომ კომფორტულობა, უსაფრთხოება და სისუფთავე ტაქსის გაძვირებას გამოიწვევს, რაც ნორმალურია. მან იქვე განმარტა, რომ ვისაც არ მოუნდება ტაქსით მგზავრობა, „იქნება ახალი ავტობუსები, რითაც შეეძლებათ გადაადგილება... მეტრო, განახლებული სადგურებით და რეაბილიტირებული ვაგონებით“. ეს ყველაფერი კარგია, მაგრამ გაუგებარია, რა მოხდება მაშინ, თუკი ტაქსი მართლაც გაძვირდება (ან უკვე გაძვირებულია), მაგრამ სხვა სახის საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ვერ უპასუხებს მგზავრთა გაზრდილი ნაკადის მოთხოვნებს. ახლა ისე ჩანს, რომ მერიას დიდად არ აღელვებს, რა მოხდება ამ შუალედში - ტაქსის გაძვირებიდან სხვა სახის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გაუმჯობესებამდე. თუკი ტაქსი მართლა გაძვირდება (ან გაძვირებულია), რითი უნდა ვანუგეშოთ საზოგადოებრივ ტრანსპორტში გადამსხდარი ადამიანები? რას ვთავაზობთ ადამიანებს, გარდა უკეთესი მომავლის ლოდინისა?

დღესდღეობით თბილისში საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მოძრაობა ნერვების ნამდვილი გამოცდაა. მეტრო - ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტიანი და სწრაფი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი - ბევრ უბანში საერთოდ არ მიდის (მაგ.: ვაკე, ნუცუბიძის პლატო, დიდი დიღომი, ორთაჭალა, ფონიჭალა და ა.შ.), ან მიდის, მაგრამ ამ უბნებს საკმარისად ვერ ფარავს (მაგ.: ვარკეთილი, გლდანი, თემქა და ა.შ.). ყვითელი სამარშრუტო ტაქსები გადატვირთულია, ზაფხულში ჩახუთულია და მათი გარკვეული ნაწილი ტექნიკურად გაუმართავია. ავტობუსები - მათ შორის, ახალი ავტობუსები - დიდი ინტერვალებით დადიან, საკმაოდ ნელა და მათ მუდმივად საცობებში უწევთ დგომა. ასევე, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ყველა უბნის განსაკუთრებულ საჭიროებებს ჯეროვნად ვერ აკმაყოფილებს (მაგალითად, იმ უბნების, სადაც საგანმანათლებლო დაწესებულებებია თავმოყრილი). ქვეითთა გადაადგილება ბევრ უბანში შეზღუდულია - ტროტუარები ან საერთოდ არ არსებობს, ან არსებობს, მაგრამ მათზე მანქანების საპარკინგო სივრცეებია მოწყობილი. აღარაფერს ვამბობ ველობილიკების ნაკლებობაზე.

მერიის განცხადებებიდან ისე ჩანს, რომ ისინი არსებული ვითარების სიმწვავეს ჯეროვნად ვერ იაზრებენ. ამ კატასტროფულ მდგომარეობაში რეფორმა უფრო მდგრადი და ეფექტიანი საზოგადოებრივი ტრანსპორტის - მაგალითად, ავტობუსების, მეტროს ან ტრამვაის - განვითარებით უნდა დაიწყოს. იმაზე, თუ როგორ უნდა მოგვარდეს ამგვარი საზოგადოებრივი ტრანსპორტის პრობლემა, სხვადასხვანაირი მოსაზრება არსებობს. სატრანსპორტო პოლიტიკის შესახებ ფონდ „პარტნიორობა საგზაო უსაფრთხოებისთვის“ დამფუძნებელ და გამგეობის თავმჯდომარეს, გაეროს ექსპერტ გელა კვაშილავას ვესაუბრე. კვაშილავა თვლის, რომ ერთ-ერთი ეფექტიანი გზა სატრანსპორტო პრობლემის მოსაგვარებლად არის არა მხოლოდ, მაგალითად, ავტობუსების რაოდენობის გაზრდა, არამედ ავტობუსისთვის გამოყოფილი ზოლების შემოღება. ასეთ შემთხვევაში, კვაშილავას აზრით, კერძო ავტომობილებში და ტაქსებში მსხდომი ადამიანები დაინახავენ, რომ ავტობუსი მათზე სწრაფად გადაადგილდება და მასში გადასხდომის სურვილი გაუჩნდებათ. ცხადია, კვაშილავას მიერ შემოთავაზებული მოდელი ვერ იმუშავებს იმ შემთხვევაში, თუ ქალაქში საკმარისად ბევრი ავტობუსი არ იქნება. ვფიქრობ, ამ შემთხვევაში, დღევანდელი მძიმე სიტუაცია, პირიქით, შესაძლოა კიდევ უფრო მეტად დამძიმდეს.

რომ შევაჯამო, ვფიქრობ, რომ თავად ტაქსების რეფორმაში ცუდი არაფერია, მაგრამ მას მნიშვნელოვანი რისკები ახლავს თან. მაგალითად, თუკი ტაქსების მგზავრების ნაწილს ავტობუსებში და მეტროში გადაჯდომა მოუწევთ, ეს მოცემულ ეტაპზე ვითარებას კიდევ უფრო დაამძიმებს. დედაქალაქში საზოგადოებრივი ტრანსპორტით გადაადგილება კიდევ უფრო აუტანელი გახდება. ამჟამად საზოგადოებრივი ტრანსპორტით სარგებლობა ფიზიკურ, ფსიქოლოგიურ და ლამის „მორალურ“ სტრესთან არის დაკავშირებული. ამაში მერიის ჩინოვნიკებს თავად შეუძლიათ დარწმუნდნენ, თუკი პიკის საათში (და არა მხოლოდ) დედაქალაქის ერთი ნაწილიდან მეორეში გადაადგილებას შეეცდებიან. თბილისის მერიამ, პირველ რიგში, სწორედ ერთიან და თანმიმდევრულ სატრანსპორტო პოლიტიკაზე უნდა იფიქროს და ყოველი რეფორმის წინ გაითვალისწინოს ის, თუ რა გავლენას მოახდენს ეს რეფორმა ჩვეულებრივი მოქალაქეების ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. სხვა შემთხვევაში, კეთილი მიზნებით დაწყებულმა რეფორმამაც შესაძლოა გაუთვალისწინებელი უარყოფითი შედეგები მოგვცეს.

ვიცით, რომ ზებრა ჰყავს, პინგვინიც ჰყავს... ნეტა, დათვები თუ ჰყავს?

დათვის ტყავის გაყოფის ამბავი, ალბათ, ყველას გვსმენია. აი, იმ დათვისა, ჯერ რომ ცოცხალია და ტყეში რომ გეახლებათ წაბლსა. კამათი იმაზე, რა ბედსა ვწიოთ ბიძინა ივანიშვილი 2020-ის არჩევნების შემდეგ, ძალიან ჰგავს ტყეში მობაჯბაჯე დათვის ტყავის გაყოფას. სხვათა შორის, ამ დათვს ჯერაც ბევრი ეძახის ბაბაიას - ზოგი იმიტომ, რომ მოერია, ზოგს ასე აწყობს, ზოგი კი მართლა გაწვრთნილი, პარტიული დათვის ბელია.

წესით, ოპოზიციური პარტიები დროს, ენერგიას და ამომრჩეველს არ უნდა ჰკარგავდნენ ჰიპოთეზური გამარჯვების შემდგომ გეგმებზე; წესით, ჯერ გამარჯვებისთვის საჭირო გზებს უნდა სახავდნენ: როგორ წაართვან ამომრჩეველი მმართველ პარტიას და არა - ერთმანეთს. საღი, რაციონალური აზრი აქეთკენ უნდა უბიძგებდეთ, მაგრამ სინამდვილეში ყველაზე რეიტინგული ოპოზიციური პარტიები ნებისმიერ საბაბს იყენებენ ერთმანეთთან დაპირისპირებისთვის. ბიძინა ივანიშვილის ბედზე ჩხუბი, ამის ერთ-ერთი მაგალითია.

რა ესმის ამომრჩეველს ამ დაპირისპირებიდან?

მიშა პოლიტიკურ ჯოჯოხეთს უმზადებს ბიძინას, ბოკერია - განსაწმენდელს!

არადა, ბიძინა ივანიშვილი დიდი ხანია იმყოფება სამოთხის ქართულ ფილიალში და არ აპირებს მისამართის შეცვლას (მოგეხსენებათ, არ უყვარს მოგზაურობა), რაზეც არჩევნებისთვის მისი სამზადისიც მეტყველებს: რეგულარულად ხვდება პარტიულ აქტივისტებს რეგიონებში და სავარაუდოდ, აცნობს საარჩევნო ფორმულას, რომელმაც გარანტირებულად უნდა მოუტანოს გამარჯვება. ეჭვი მაქვს, ეს ფორმულა ხელფასიანი კოორდინატორების ერთი-ორად გაზრდას და ელექტორატის კრიტიკულად საჭირო რაოდენობის „ამომრჩევლის შტატში“ მიღებას ითვალისწინებს. ამ ფორმულით, თუნდაც ქვეყანა იქცეოდეს, x მილიონ y ათასმა ამომრჩეველმა უნდა მისცეს ხმა ბატონ ბიძინას და მის პარტიას.

აი, ამ ფონზე ორი ყველაზე რეიტინგული პარტია - „ნაციონალური მოძრაობა“ და „ევროპული საქართველო“, ივანიშვილის ორი ყველაზე თანმიმდევრული ოპონენტი - იძულებულია ძალისხმევის დიდი ნაწილი მიმართოს არა მმართველი პარტიისკენ, არამედ ერთმანეთისკენ. საარჩევნო სისტემის შეცვლისას „ქართულმა ოცნებამაც“ ეფექტიანად დაიცვა თავისი ინტერესები, როცა პარტიებს საარჩევნო ბლოკებად გაერთიანება აუკრძალა და ამით ოპონენტები „ბუნებრივი გადარჩევის“ სასტიკ ბრძოლაში ჩართო. ბუნებრივი გადარჩევა კი, მოგეხსენებათ, პოპულაციის შიგნით მიმდინარეობს.

ცოტა ხნის წინ, ბოკერია-სააკაშვილიც ერთ პოლიტიკურ სხეულს აღნიშნავდა. ახლა კი, რომ გადარჩნენ, მაქსიმალურად უნდა გაიმიჯნონ, რათა ხელიდან გამოგლიჯონ ერთმანეთს ოპოზიციურად განწყობილი ამომრჩევლები. ცხადია, არსებითი უთანხმოება რომ არ ჰქონოდათ, არც გაიხლიჩებოდნენ, მაგრამ ახლანდელი დაპირისპირება მაინც თვისებრივად სხვა მასშტაბისაა. დავაში შემოტანილია რელიგიური კომპონენტი და ჰიპოთეზური გილიოტინა დღევანდელი ფაქტობრივი მმართველისათვის.

2012 წელსაც მსგავსი ვითარება იყო: ოპოზიციას უნდა დაესაჯა და შეეცვალა დამნაშავე ხელისუფლება, რომელიც „ეკლესიას ებრძოდა.“

2019 წელსაც ასეა, თუმცა მიხეილ სააკაშვილს შედარებით რთული ამოცანა აქვს გადასაჭრელი, რადგან ერთის ნაცვლად, ორ ოპონენტს უნდა გაუმკლავდეს. პირველს, ოპოზიციის ფლანგზე, როგორც თვითონ ამბობს, „ეკლესიისა და ყველაფერი ქართულის წინააღმდეგ ბრძოლის“ გამო ერკინება, მეორეს კი - ბიძინა ივანიშვილსა და ხელისუფლებას - ჩადენილი დანაშაულის გამო უპირებს პასუხისგებაში მიცემას!

ლოზუნგს „ივანიშვილი ციხეში“, შესაძლოა, ოპოზიციური ელექტორატის დიდი ნაწილი უჭერდეს მხარს ისევე, როგორც უჭერდა მხარს 2012 წელს სააკაშვილის ციხეში გაშვებას.

ალბათ, გახსოვთ, მაშინ არჩევნებში დამარცხებული სააკაშვილი მართლაც გაასამართლეს, თუმცა სააკაშვილი დარწმუნებულია, რომ პოლიტიკურად მართული მართლმსაჯულების მსხვერპლია. თუ არჩევნებში დამარცხდება ბიძინა ივანიშვილი და მასაც გაასამართლებენ, ცხადია, ისიც იტყვის, რომ პოლიტიკურად მართული მართლმსაჯულების მსხვერპლია. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ისტორია განმეორდება და ჩვენც მოგვეცემა შანსი მარქსივით მოვიტანოთ ციტატა: „ისტორია ორჯერ მეორდება, პირველად, როგორც ტრაგედია და მეორედ, როგორც ფარსი“, თუმცა შეიძლება ასეთი შანსი არც მოგვეცეს, რადგან, თუ ტყეში მონავარდე დათვის ტყავის გაყოფაზე ოცნებას არ შეწყვეტენ, დიდი ალბათობით ცუდად დაამთავრებენ. ერთი ძალიან ცნობილი ფილმის პერსონაჟისა არ იყოს, უნდა ვიცოდეთ, ხან კაცი ჭამს დათვს ხანაც პირიქით, დათვი - კაცს.

ისე, მართლა თუ ჰყავს იმ კაცს დათვები?

როგორც უნდა იყოს, მოვერიდოთ დათვებს წვიმიან ამინდში.

ჩამოტვირთე მეტი

ბლოგერები

ყველა ბლოგერი
XS
SM
MD
LG