გრძელდება ისრაელის ძლიერი იერიშები ლიბანზე - ლაივბლოგი

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აშშ-სთან ბირთვული მოლაპარაკებების განახლებისთვის მზადყოფნის სიგნალი გასცა, თუმცა კიდევ ერთხელ მკაფიოდ გაავლო „წითელი ხაზები“ თეირანის სარაკეტო პროგრამისა და თავდაცვითი შესაძლებლობების გარშემო. ეს ხდება რეგიონული მედიაციის მცდელობების დაჩქარებისა და პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მხრიდან მზარდი მუქარების ფონზე.

30 იანვარს სტამბოლში გამოსვლისას საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაყჩიმ განაცხადა, რომ თეირანი მზად იქნება ვაშინგტონთან მოლაპარაკებებში ხელახლა ჩაერთოს, თუკი ეს პროცესი მის მიერ „სამართლიან და თანასწორუფლებიანად“ აღწერილ საფუძველზე წარიმართება.

თურქ კოლეგასთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე არაყჩიმ აღნიშნა, რომ ირანი ღიაა ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული „ნდობის აღდგენის“ ზომებისთვის, თუმცა ხაზგასმით დაამატა, რომ ირანის სამხედრო პოზიცია განხილვას არ ექვემდებარება.

„ირანის თავდაცვითი შესაძლებლობები და რაკეტები არასოდეს გახდება მოლაპარაკების საგანი“, - განაცხადა მან და დასძინა, რომ ამ ეტაპზე თეირანსა და ვაშინგტონს შორის პირდაპირი მოლაპარაკებები დაგეგმილი არ არის.

ეს განცხადებები კეთდება იმ დროს, როდესაც რეგიონში დიპლომატიური აქტივობა ძლიერდება, რათა თავიდან აიცილონ პირდაპირი დაპირისპირება აშშ-სა და ირანს შორის. თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეპ ტაიპ ერდოანმა, ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანთან სატელეფონო საუბრისას, ანკარა შუამავლის როლში შესთავაზა. თურქეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, ერდოღანმა განაცხადა, რომ ანკარა მზად არის დაძაბულობის შემცირებასა და დავების მოგვარებაში დაეხმაროს ირანს და აშშ-ს. ამ შეთავაზებას 30 იანვარს მოგვიანებით ერდოანსა და არაყჩის შორის პირისპირ შეხვედრა მოჰყვა.

ირანის განცხადების საპასუხოდ, რომლის მიხედვითაც „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი“ (IRGC) ჰორმუზის სრუტეში საბრძოლო სროლებით საზღვაო წვრთნებს ჩაატარებს, აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (CENTCOM) მოუწოდა IRGC-ს, პრიორიტეტი უსაფრთხოებას მიანიჭოს და „ზედმეტ რისკებს“ მოერიდოს.

ორდღიანი წვრთნების დაწყება 1 თებერვალს არის დაგეგმილი.

„CENTCOM-ი მოუწოდებს IRGC-ს, გამოცხადებული საზღვაო წვრთნები ჩაატაროს უსაფრთხოდ, პროფესიონალურად და თავი აარიდოს ზედმეტ რისკებს, რომლებიც საფრთხეს შეუქმნის საერთაშორისო საზღვაო მიმოსვლისა და ნავიგაციის თავისუფლებას“, - ნათქვამია ცენტრალური სარდლობის განცხადებაში, რომელიც 30 იანვარს სოციალურ ქსელ X-ში გამოქვეყნდა. - „ჰორმუზის სრუტე საერთაშორისო საზღვაო გასასვლელი და უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო დერეფანია, რომელიც მხარს უჭერს რეგიონულ ეკონომიკურ კეთილდღეობას“.

განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ ამ ვიწრო სრუტეს სავაჭრო მიზნებისთვის ყოველდღიურად „მსოფლიოს დაახლოებით 100 სავაჭრო გემი“ იყენებს.

მიუხედავად იმისა, რომ CENTCOM-მა აღიარა ირანის უფლება, „პროფესიონალურად იმოქმედოს საერთაშორისო საჰაერო სივრცესა და წყლებში“, მან გააფრთხილა თეირანი, რომ „ნებისმიერი სახიფათო და არაპროფესიონალური ქცევა აშშ-ის ძალების, რეგიონული პარტნიორების ან სავაჭრო გემების მახლობლად, ზრდის შეჯახების, ესკალაციისა და დესტაბილიზაციის რისკებს“.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა დღეს განაცხადა, რომ მას სჯერა, ირანს სამხედრო მოქმედებების თავიდან ასაცილებლად შეთანხმების მიღწევა სურს. მან ასევე დასძინა, რომ თეირანს პასუხისთვის კონკრეტული ვადა (დედლაინი) განუსაზღვრა, რომლის შესახებაც საჯაროდ არ საუბრობს, პარალელურად კი ამერიკული ხომალდები რეგიონისკენ მიემართებიან.

„შემიძლია ვთქვა, რომ მათ ნამდვილად სურთ შეთანხმების დადება“, - განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს ოვალურ კაბინეტში.

კითხვაზე, დააწესა თუ არა კონკრეტული ვადა, ტრამპმა უპასუხა: „დიახ, დავაწესე“, თუმცა აღნიშნა, რომ „მხოლოდ მათ იციან ზუსტად“, თუ რა დრო აქვთ.

ირანზე აშშ-ის შესაძლო თავდასხმის შესახებ ტრამპმა თქვა: „ჩვენ გვყავს უზარმაზარი არმადა, ფლოტილია - რაც გინდათ ის უწოდეთ - რომელიც ახლა ირანისკენ მიემართება; ის იმაზე დიდიც კია, ვიდრე ვენესუელაში გვყავდა“.

„რეფორმისტულმა ფრონტმა“, რეფორმისტული პარტიების პოლიტიკურმა ალიანსმა, დამოუკიდებელი ფაქტების დამდგენი კომისიის შექმნა მოითხოვა, რათა გამოიძიონ ხელისუფლების მიერ მომიტინგეების სისხლიანი დარბევის ფაქტები.

გავრცელებულ განცხადებაში ჯგუფი აღნიშნავს, რომ ირანის გადარჩენის ერთადერთი გზა „ფუნდამენტური, დაუყოვნებლივი და სერიოზული ცვლილებებია“.

„დღეს თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ირანის მოქალაქეების დიდმა ნაწილმა დაკარგა ნდობა ყველა იმ ინსტიტუტისა და რესურსის მიმართ, რომლებსაც მათი მოთხოვნები უნდა დაეცვა, წარმოეჩინა და აღესრულებინა. გამონაკლისი ამ ღრმა უნდობლობაში არც ’რეფორმისტული ფრონტი’ და არც რეფორმისტული მოძრაობა არ არის“.

განცხადება მოუწოდებს ირანის სასამართლო სისტემას, თავი შეიკავოს დაკავებულთა მიმართ ნაჩქარევი განაჩენების გამოტანისგან და პასუხისმგებლობა დააკისროს ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლეს საბჭოს „სისტემის სისუსტისა და მოქალაქეთა უსაფრთხოებისა და სიცოცხლის დაცვის უუნარობის გამო“.

„რეფორმისტული ფრონტი“ ასევე ითხოვს:

სამოქალაქო პროტესტისთვის უსაფრთხო სივრცის რაც შეიძლება მალე უზრუნველყოფას;

დაღუპულთა ოჯახებისთვის სამგლოვიარო ცერემონიების ჩატარების ნებართვის გაცემას;

დარბევის შედეგად ყველა მსხვერპლის გამო საყოველთაო გლოვის გამოცხადებას.